All practice questions

8734 questions

Question 301Question

Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı; iklim özellikleri, yer şekilleri, bitki örtüsü ve beşerî faktörler ile yakından ilişkilidir. Aşağıdaki tabloda Türkiye'de yürütülen bazı hayvancılık faaliyetleri, bu faaliyetlerin coğrafi dağılışını etkileyen temel coğrafi faktörler ve yoğunlaştığı alanlar eşleştirilmiştir:

Hayvancılık FaaliyetiTemel Coğrafi FaktörYoğunlaştığı Alanlar
I. Kümes HayvancılığıNüfus yoğunluğu ve tüketici pazarına yakınlıkMarmara ve Ege bölgeleri (Bolu, Balıkesir, Manisa)
II. Kıl Keçisi YetiştiriciliğiBozkır bitki örtüsü ve geniş ova düzlükleriİç Anadolu Bölgesi (Konya, Karaman)
III. ArıcılıkZengin ve çeşitli bitki örtüsü (flora) varlığıEge ve Karadeniz kıyıları ile Doğu Anadolu (Muğla, Ordu, Hakkari)
IV. Deniz Kültür BalıkçılığıAkarsuların yukarı çığırlarındaki soğuk ve temiz sularDoğu Anadolu Bölgesi (Elazığ, Malatya)

Buna göre, tablodaki hayvancılık faaliyetlerinden hangilerinin coğrafi faktör ve yoğunlaştığı alan eşleştirmelerinde hata yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: II ve IV

Answer

II ve IV
Kıl keçisi yetiştiriciliği dağlık ve engebeli Akdeniz kuşağında (Teke ve Taşeli Platolarında) yaygınken; deniz kültür balıkçılığı Ege Denizi kıyılarındaki korunaklı koy ve körfezlerde yaygındır. Bu nedenle tablodaki II ve IV numaralı eşleştirmeler hatalıdır ve bu iki öncülü içeren seçenek doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Kümes hayvancılığı (I) ve arıcılık (III) faaliyetlerinin coğrafi faktörleri ile yoğunlaştığı alanları incelemek
Kümes hayvancılığı pazara yakınlık nedeniyle Marmara ve Ege'de, arıcılık ise zengin flora nedeniyle Muğla, Ordu, Hakkari gibi alanlarda yoğunlaşmıştır. Bu iki eşleştirme de doğrudur.
Doğru olan eşleştirmeleri belirleyerek seçenekleri elemek.
2
Kıl keçisi yetiştiriciliği (II) faaliyetinin özelliklerini analiz etmek
Kıl keçisi yetiştiriciliği bozkır ve düzlüklerde değil; sarp, dağlık, engebeli ve makilik/çalılık alanlarda (özellikle Akdeniz'de Toroslar ve platolar üzerinde) yaygındır. Konya ve Karaman gibi düz bozkır alanları koyun yetiştiriciliğine uygundur. Bu nedenle bu satırda hata yapılmıştır.
Kıl keçisinin doğal çevre istekleri ile İç Anadolu coğrafyasının uyumsuzluğunu tespit etmek.
3
Deniz kültür balıkçılığı (IV) faaliyetinin özelliklerini analiz etmek
Deniz kültür balıkçılığı, deniz kıyılarındaki korunaklı koy ve körfezlerde (özellikle Ege kıyılarında, Muğla'da) kafeslerde balık yetiştirilmesi faaliyetidir. Akarsuların yukarı çığırlarındaki soğuk ve temiz sular tatlı su kültür balıkçılığı (alabalık) için uygundur. Ayrıca Doğu Anadolu'da deniz bulunmadığından deniz kültür balıkçılığı yapılamaz. Bu nedenle bu satırda da hata yapılmıştır.
Deniz kültür balıkçılığı ile tatlı su balıkçılığı arasındaki coğrafi ve hidrografik farkı belirlemek.

Key Concept

Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerinin doğal ve beşerî coğrafya şartları ile dağılış ilişkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 302Question

Fecr-i Âti beyannamesine imza atan ve topluluğun hikâye ile roman alanındaki en üretken isimlerinden biri olan sanatçı, *Siyah Gözler* ve *Kadın Ruhu* adlı eserlerinde Servet-i Fünun romancılığının izlerini sürdürmüştür. Topluluğun bir diğer üyesi ise şiirlerinde taklitçi bir tutum sergilemiş olsa da edebiyatımızda özellikle parodileri ve hicivleriyle tanınmış, *Kırpıntı* adlı eseriyle dikkat çekmiştir.

Bu parçada sözü edilen Fecr-i Âti sanatçıları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Cemil Süleyman - Fazıl Ahmet Aykaç

Answer

Cemil Süleyman - Fazıl Ahmet Aykaç
Metinde bahsedilen Siyah Gözler ve Kadın Ruhu adlı romanlar Fecr-i Âti topluluğunun hikâye ve roman yazarı Cemil Süleyman'a aittir. Hicivleri ve parodileriyle öne çıkan, Kırpıntı adlı eserin sahibi olan şair ise Fazıl Ahmet Aykaç'tır. Bu iki isim Cemil Süleyman - Fazıl Ahmet Aykaç seçeneğinde doğru sırayla verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ipuçlarını analiz etme
İlk yazarın Fecr-i Âti beyannamesine imza attığı, hikâye ve roman yazdığı, 'Siyah Gözler' ve 'Kadın Ruhu' adlı eserlerin sahibi olduğu belirlenir. İkinci yazarın ise parodileri ve hicivleriyle tanındığı, 'Kırpıntı' adlı eseri yazdığı tespit edilir.
Soruda tanıtılan yazarların kimliklerini eserleri üzerinden saptamak.
2
Eser-yazar eşleştirmelerini kontrol etme
'Siyah Gözler' ve 'Kadın Ruhu' eserlerinin Cemil Süleyman'a; 'Kırpıntı' adlı mizahi şiir kitabının ise Fazıl Ahmet Aykaç'a ait olduğu sonucuna ulaşılır.
Tanımlanan niteliklerin edebiyat tarihindeki somut karşılıklarını bulmak.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Belirlenen iki yazarın sırasıyla doğru verildiği tek seçeneğin Cemil Süleyman - Fazıl Ahmet Aykaç olduğu doğrulanır.
Doğru yanıtı işaretlemek.

Key Concept

Fecr-i Âti Dönemi temsilcilerinin edebi kişilikleri ve eserleri
Question 303Question

Kültürün doğduğu, şekillendiği ve çevreye yayıldığı coğrafi alana 'kültür ocağı' denir. Türk kültürünün ocağı olan Orta Asya; sert karasal iklimi, geniş bozkırları ve yer şekilleriyle bu kültürün temel özelliklerinin kazanılmasında etkili olmuştur. Zamanla çeşitli nedenlerle Orta Asya'dan dünyanın farklı bölgelerine yapılan göçler, Türk kültürünün çok geniş bir alana yayılmasına ve farklı kültürlerle etkileşim kurmasına yol açmıştır.

Buna göre, Türk kültürünün kökeni, yayılışı ve diğer kültürlerle olan etkileşimi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk kültür ocağından ayrılan toplulukların göç hareketleri yalnızca batı yönünde gerçekleştiği için bu kültürün izlerine sadece Anadolu ve Avrupa'da rastlanır; Doğu ve Kuzey Asya coğrafyasında Türk kültürünün izleri bulunmaz.

Answer

Türk kültür ocağından ayrılan toplulukların göç hareketleri yalnızca batı yönünde gerçekleştiği için bu kültürün izlerine sadece Anadolu ve Avrupa'da rastlanır; Doğu ve Kuzey Asya coğrafyasında Türk kültürünün izleri bulunmaz.
Türklerin Orta Asya'dan yaptığı göçler sadece batı yönüyle sınırlı kalmamış; kuzeye (Sibirya), doğuya (Uzak Doğu/Çin) ve güneye (Hindistan/Ön Asya) doğru da yayılmıştır. Bu nedenle Doğu ve Kuzey Asya coğrafyasında da Türk kültürünün tarihi ve kültürel izlerine (örneğin Sibirya'daki Yakutlar/Sahalar) rastlanmaktadır. Dolayısıyla göçlerin sadece batı yönünde olduğunu ve Kuzey/Doğu Asya'da iz bulunmadığını belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Türk kültürünün ortaya çıktığı coğrafya (Orta Asya) ve bu coğrafyanın sunduğu şartların kültüre etkisini analiz edin.
Sert karasal iklim ve bozkır koşullarının göçebe hayatı, çadır sanatını ve taşınabilir eşya yapımını şekillendirdiği doğrulanır.
Kültürün kökenindeki maddi ve manevi unsurların coğrafi temelini anlamak için.
2
Türk kültürünün Orta Asya'dan hangi yönlere ve coğrafyalara doğru yayıldığını değerlendirin.
Göçlerin sadece batıya (Anadolu/Avrupa) değil, kuzeye (Sibirya), güneye (Hindistan) ve doğuya (Çin) doğru da gerçekleştiği tespit edilir.
Göç yolları ve kültürün coğrafi dağılış sınırlarını belirlemek için.
3
Seçeneklerde verilen göç yönleri ve kültürel izlerin bulunduğu coğrafyalarla ilgili iddiayı test edin.
Türk kültürünün Doğu ve Kuzey Asya'da (örneğin Sibirya'daki Yakutlar/Sahalar) izleri olmadığı iddiasının coğrafi gerçeklerle çeliştiği belirlenir.
Yanlış olan seçeneği kesin olarak tespit etmek için.

Key Concept

Türk Kültürünün Kültür Ocağı, Yayılış Alanları ve Kültürel Etkileşim
Estimated Time:2m 0s
Question 304Question

Cebeci Hastanesinin bir odasında, kafasında bir kurşunla yatan Peyami’nin hatıra defteri şeklinde kurgulanan; İzmir’in işgali üzerine önce İstanbul’a gelen, ardından Anadolu’ya geçerek Kuvayımilliye hareketine katılan Ayşe, İhsan ve Peyami ekseninde Millî Mücadele’yi anlatan eser, edebiyatımızda bu mücadeleyi doğrudan işleyen ilk roman olma özelliğine de sahiptir.

Bu parçada söz edilen roman aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ateşten Gömlek

Answer

Ateşten Gömlek
Parçada betimlenen hatıra defteri kurgusu, Peyami, Ayşe ve İhsan karakterleri ile Millî Mücadele'yi doğrudan işleyen ilk roman olma özelliği, Halide Edip Adıvar'ın kaleme aldığı Ateşten Gömlek romanını nitelemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki kahramanları analiz etme
Peyami, Ayşe ve İhsan karakterlerinin birlikte yer aldığı Millî Mücadele konulu eser tespit edilir.
Eserin olay örgüsü ve karakter kadrosu doğru esere ulaşmak için en önemli ipucudur.
2
Anlatım tekniğini ve tarihsel önemi değerlendirme
Cebeci Hastanesinde yatan bir gazinin (Peyami) hatıra defteri şeklinde yazılan ve Millî Mücadele'yi doğrudan işleyen ilk romanın Ateşten Gömlek olduğu belirlenir.
Romanın yapısal özellikleri ve edebiyat tarihindeki öncü rolü doğru cevabı kesinleştirir.

Key Concept

Millî Edebiyat Dönemi'nde Millî Mücadele'yi işleyen romanlar ve özellikleri
Question 305Question

Küreselleşen dünyada jeopolitik konumu nedeniyle bölgesel ve küresel ölçekte çatışma veya gerginlik alanı hâline gelmiş bölgelerin coğrafi konum analizinin yapılması önem taşır.

Aşağıda bazı önemli jeopolitik çatışma ve gerginlik alanları verilmiştir. Bu alanları coğrafi konumlarına göre en batıda yer alandan en doğuda yer alana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama en batıdan en doğuya doğru sırasıyla Batı Sahra Sorunu, Doğu Akdeniz Anlaşmazlığı, Hürmüz Boğazı Gerginliği ve Keşmir Sorunu şeklindedir.
Doğru sıralama Batı Sahra Sorunu, Doğu Akdeniz Anlaşmazlığı, Hürmüz Boğazı Gerginliği ve Keşmir Sorunu şeklindedir. Batı Sahra başlangıç meridyeninin batısında yer alırken, diğer bölgelerin tamamı başlangıç meridyeninin doğusunda yer alır. Doğu boylamlarındaki bölgelerden Doğu Akdeniz en batıda (3232^\circ Doğu), Hürmüz Boğazı ortada (5656^\circ Doğu) ve Keşmir Bölgesi en doğuda (7575^\circ Doğu) konumlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen jeopolitik sorun alanlarının dünya üzerindeki coğrafi konumlarını ve yaklaşık boylam derecelerini belirlemek.
Batı Sahra yaklaşık 1212^\circ Batı boylamında, Doğu Akdeniz yaklaşık 3232^\circ Doğu boylamında, Hürmüz Boğazı yaklaşık 5656^\circ Doğu boylamında ve Keşmir Bölgesi yaklaşık 7575^\circ Doğu boylamında yer alır.
Batıdan doğuya doğru doğru bir sıralama yapabilmek için bölgelerin boylam derecelerinin saptanması gerekir.
2
Boylam derecelerine dayanarak bölgeleri batıdan doğuya doğru sıralamak.
Batı boylamındaki Batı Sahra en batıda yer alırken, sırasıyla başlangıç meridyeninin doğusundaki Doğu Akdeniz, Hürmüz Boğazı ve en doğuda yer alan Keşmir sıralanır.
Dünya üzerindeki konumların batı-doğu yönlü sıralaması boylam derecelerinin batıdan doğuya artış yönüne göre yapılır.

Key Concept

Jeopolitik Sıcak Çatışma Bölgelerinin Coğrafi Konumları
Estimated Time:2m 0s
Question 306Question

Yavuz Bey, ağır ceza mahkemesinde görev yapan deneyimli bir hâkimdir; aynı zamanda akşamları bir üniversitenin hukuk fakültesinde ceza hukuku dersleri vermektedir. Yavuz Bey’in sahip olduğu bu unvanlar onun toplum içindeki yerini ve diğer bireylerle olan ilişkisel konumunu belirlerken; duruşmaları yasal kurallara göre yönetmesi, sanıkları dinlemesi ve kürsüde ders anlatması bu konumların gereği olarak sergilediği eylemleri temsil eder. Öte yandan, üniversitedeki akademik faaliyetleri sayesinde kuramsal bilgisini sürekli güncel tutması, mahkemedeki davalarda daha hızlı ve isabetli kararlar vermesini kolayla��tırmaktadır.

Buna göre parçada sırasıyla; Yavuz Bey'in toplumdaki konumları, bu konumların gerektirdiği eylemler ve bir konumunun diğerine ait sorumlulukları yerine getirmesini kolaylaştırması durumları aşağıdaki kavram üçlülerinden hangisiyle açıklanabilir?

Show answer & explanation

Answer: Toplumsal statü - Toplumsal rol - Rol pekişmesi

Answer

Toplumsal statü - Toplumsal rol - Rol pekişmesi
Doğru olan seçenek 'Toplumsal statü - Toplumsal rol - Rol pekişmesi' kavram dizisidir. Parçada Yavuz Bey'in hâkimlik ve öğretim üyeliği gibi unvanları onun toplumsal statülerini oluşturur. Duruşmaları yönetmesi ve ders anlatması ise bu statülere bağlı olarak kendisinden beklenen toplumsal rolleri ifade eder. Son olarak, öğretim üyeliği rolünün hâkimlik rolünü icra ederken kolaylık sağlaması, bir rolün diğerini desteklemesi anlamına gelen rol pekişmesi kavramına örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki unvanların sosyolojik karşılığını belirlemek.
Yavuz Bey'in 'hâkim' ve 'öğretim üyesi' unvanları, onun toplum içindeki yerini gösteren konumlar olduğundan 'toplumsal statü' kavramına karşılık gelir.
Toplumsal statü, bireyin toplumda işgal ettiği konumu ifade eder.
2
Yavuz Bey'in bu unvanlara bağlı eylemlerinin sosyolojik karşılığını belirlemek.
Duruşmaları yönetmek, sanıkları dinlemek ve ders anlatmak gibi eylemler, bu statülerin gerektirdiği davranış kalıpları olduğundan 'toplumsal rol' kavramına karşılık gelir.
Toplumsal rol, statüye bağlı olarak bireyden beklenen davranışların tümüdür.
3
Bir konumdaki faaliyetin diğer konumdaki görevi kolaylaştırmasını analiz etmek.
Üniversitedeki ders verme faaliyetinin (öğretim üyeliği rolü), mahkemedeki kararları vermesini (hâkimlik rolü) kolaylaştırması 'rol pekişmesi' kavramına karşılık gelir.
Bir rolün, diğer bir rolün yerine getirilmesini kolaylaştırması durumuna rol pekişmesi denir.

Key Concept

Toplumsal statü, toplumsal rol ve rol pekişmesi arasındaki ilişkiler
Question 307Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda yer alan edebi sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten
Ayağı tozuna ermek için ey pâdişâh-ı hüsn / Başını yere vurup secde kılarmış cûybâr
Gökyüzünün başka rengi de varmış! / Geç fark ettim taşın sert olduğunu.
Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı / Felekler yandı âhımdan murâdım ��em'i yanmaz mı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten dizesi Tezat; Ayağı tozuna ermek... dizesi Hüsn-i Talil; Gökyüzünün başka rengi de varmış... dizesi Tecâhül-i Ârif; Beni candan usandırdı... dizesi İstifham sanatı ile eşleşmelidir.
Dizelerdeki edebi sanatlar sırasıyla tezat (karşıtlık), hüsn-i talil (güzel nedene bağlama), tecâhül-i ârif (bilip de bilmemezlikten gelme) ve istifham (soru sorma) kavramlarının tanımları ve özellikleri ile örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen dizelerdeki anahtar kelimeleri ve anlam ilişkilerini çözümleyiniz.
İlk dizede 'esir' ile 'kurtulmak' kelimelerinin zıtlığı; ikinci dizede akarsuyun (cûybâr) hareketinin sevgilinin ayağının tozuna secde etme amacına yorulması; üçüncü dizede taşın sertliğinin yeni fark edilmesi; dördüncü dizede ise 'usanmaz mı' ve 'yanmaz mı' soruları tespit edilir.
Dizelerde öne çıkan edebi sanatı belirlemek için anlam özelliklerini ortaya çıkarmak gerekir.
2
Tespit edilen anlam özelliklerini edebi sanatların tanımları ile eşleştiriniz.
Karşıtlık durumu tezat, güzel nedene bağlama durumu hüsn-i talil, bilmezlikten gelme durumu tecâhül-i ârif ve soru sorma durumu istifham sanatlarıyla eşleştirilir.
Eşleştirme tablosunu doğru bir şekilde tamamlamak için.

Key Concept

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Estimated Time:2m 0s
Question 308Question

Çevre sorunları, ortaya çıkış nedenleri ve etki alanlarının genişliğine göre yerel, bölgesel ya da küresel ölçekte sınıflandırılır. Sol sütunda verilen çevre sorunlarını, sağ sütundaki etki özellikleri ve ölçeklerine dair açıklamalarla en uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ozon tabakasının seyrelmesi
Asit yağmurları
Gürültü kirliliği

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ozon tabakasının seyrelmesi küresel ölçekli açıklamayla, asit yağmurları bölgesel ölçekli açıklamayla, gürültü kirliliği ise yerel ölçekli açıklamayla eşleşmektedir.
Ozon tabakasının seyrelmesi küresel ölçekli ve kloroflorokarbon (CFC) kaynaklı bir sorundur. Asit yağmurları, fosil yakıt kullanımı ve sanayiden çıkan azot/kükürt bileşiklerinin yol açtığı bölgesel bir sorundur. Gürültü kirliliği ise kent içi beşeri faaliyetlerin yarattığı ve etki alanı dar olan yerel bir çevre sorunudur. Bu nedenle eşleştirmeler sırasıyla bire bir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Ozon tabakasının seyrelmesi sorununun ölçeğini ve nedenlerini belirleme.
Ozon tabakasının seyrelmesi küresel bir sorundur ve temel nedeni kloroflorokarbon (CFC) gazlarıdır. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.
Sorunun küresel ölçekte olması ve CFC gazlarıyla doğrudan ilişkisi eşleştirmeyi doğrulamak için gereklidir.
2
Asit yağmurlarının kaynaklarını ve yayılma ölçeğini analiz etme.
Asit yağmurları fosil yakıt tüketimi ve sanayiden çıkan kükürt ve azot oksit gazlarının nemle birleşmesiyle oluşur ve rüzgarların etkisiyle bölgesel ölçekte yayılır. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.
Gaz türleri (kükürt, azot) ve etkilenen alanın bölgesel düzeyde olması doğru ilişkilendirme için gereklidir.
3
Gürültü kirliliğinin kaynak ve yayılma sınırlarını inceleme.
Gürültü kirliliği kentsel alanlardaki ulaşım ve beşeri faaliyetlerden kaynaklanır, etki alanı sadece yakın çevreyle sınırlı olup yerel ölçektedir. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.
Çevre sorununun yayılma alanının sadece yerel düzeyde kentsel sınırlar içinde kalması eşleştirmeyi tamamlar.

Key Concept

Çevre sorunlarının oluşum nedenleri ve coğrafi etki alanlarına göre küresel, bölgesel ve yerel ölçekte sınıflandırılması.
Estimated Time:1m 30s
Question 309Question

Sürdürülebilir çevre politikaları ve kaynak yönetimi kapsamında uygulanan 'Atık Yönetim Hiyerarşisi', kaynakların verimli kullanılmasını ve çevre kirliliğinin en aza indirilmesini amaçlar. Bu hiyerarşide yer alan basamaklar, sürdürülebilirlik ilkelerine uygunluk ve çevreye verilen zarar açısından en çok tercih edilenden (en çevre dostu) en az tercih edilene (çevre üzerinde en fazla olumsuz etkiye sahip) doğru sıralanmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen atık yönetimi uygulamalarının en çok tercih edilenden en az tercih edilene doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Atık yönetim hiyerarşisi sürdürülebilirlik açısından sırasıyla; Önleme/Azaltma, Yeniden Kullanım, Geri Dönüşüm, Enerji Geri Kazanımı ve Bertaraf/Depolama şeklinde sıralanmaktadır. Bu doğrultuda en çevre dostu adımdan başlayarak yapılan sıralama: Atık oluşumunun kaynağında önlenmesi, Ürünlerin temizlenerek tekrar kullanılması, Atıkların ikincil hammaddeye dönüştürülmesi (geri dönüşüm), Atıklardan enerji elde edilmesi ve nihai atıkların depolanması şeklindedir.
Sürdürülebilir atık yönetim hiyerarşisi, kaynakların korunması amacıyla en az enerji ve hammadde tüketen yöntemden başlayarak sıralanır. En üstte atığı önlemek yer alırken, bunu sırasıyla yeniden kullanım, geri dönüşüm, enerji elde etme ve en son bertaraf takip eder.

Step-by-Step Solution

1
En çok tercih edilen basamağın belirlenmesi
Atığın oluşmasının kaynağında önlenmesi veya azaltılması (Önleme/Azaltma) ilk sıraya yerleştirilir.
En sürdürülebilir yöntem, çevreye hiç atık bırakmamaktır.
2
Dönüşüm gerektirmeyen ürünlerin değerlendirilmesi
Oluşan atıkların doğrudan tekrar kullanılması (Yeniden Kullanım) ikinci sıraya yerleştirilir.
Yeniden kullanım, geri dönüşüm gibi endüstriyel süreçlere göre çok daha az enerji tüketir.
3
Maddesel geri kazanımın sağlanması
Atıkların hammadde olarak sanayiye kazandırılması (Geri Dönüşüm) üçüncü sıraya yerleştirilir.
Yeniden kullanılamayan malzemelerin doğaya atılması yerine hammadde olarak ekonomiye kazandırılması gerekir.
4
Termal geri kazanımın uygulanması
Atıklardan yakma yoluyla enerji üretilmesi (Enerji Geri Kazanımı) dördüncü sıraya yerleştirilir.
Geri dönüştürülemeyen atıkların içindeki enerjinin kurtarılması, doğrudan çöpe atılmasından daha sürdürülebilirdir.
5
Nihai bertarafın yapılması
Kalan atıkların düzenli depolama tesislerinde muhafaza edilmesi (Bertaraf/Depolama) son sıraya yerleştirilir.
Bu yöntem hiçbir geri kazanım sağlamaz ve çevre üzerinde en fazla uzun vadeli olumsuz etkiyi oluşturur.

Key Concept

Atık Yönetim Hiyerarşisi ve Sürdürülebilirlik Aşamaları
Question 310Question

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP), bölgedeki ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmeyi ve mevcut sanayi kollarını modernize etmeyi amaçlayan önemli bir bölgesel kalkınma projesidir.

Aşağıda verilen ZBKP kapsamındaki alt bölgeler ile bu bölgelerde yürütülmesi planlanan öncelikli faaliyet hedeflerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Zonguldak Havzası ve Filyos Kıyı Şeridi
Karabük Bölgesi
Bartın Çayı ve Çevresi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Zonguldak Havzası ve Filyos Kıyı Şeridi ile kömür madenciliği ve ulaştırma altyapısı (liman); Karabük Bölgesi ile metalürji sanayisi; Bartın Çayı ve Çevresi ile tarım, ormancılık ve eko-turizm hedefleri eşleşmektedir.
ZBKP kapsamında alt bölgelerin fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında; Zonguldak kömür madenciliği ve Filyos Limanı yatırımlarıyla, Karabük köklü demir-çelik (metalürji) sanayisiyle, Bartın ise tarım, seracılık, ormancılık ve kıyı/nehir turizmiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Zonguldak'ın ekonomik ve coğrafi fonksiyonlarını belirleme
Zonguldak denince akla taş kömürü (TTK) işletmeleri ve bölgedeki en önemli ulaştırma/lojistik yatırımı olan Filyos Limanı projesi gelir. Bu nedenle ulaştırma altyapısının güçlendirilmesi ve kömür madenciliğinde verimliliğin artırılması hedefiyle eşleştirilir.
ZBKP kapsamında Zonguldak ili madencilik ve lojistik (liman) fonksiyonuyla ön plandadır.
2
Karabük'ün ekonomik ve sanayi yapısını analiz etme
Karabük, Türkiye'nin ilk entegre demir-çelik fabrikasının bulunduğu şehirdir. Demir-çelik sektörü metalürji sanayisi olarak adlandırılır. Dolayısıyla bu il, metalürji sanayisinin rekabet gücünün artırılması hedefiyle eşleşir.
Karabük'ün en önemli ekonomik faaliyeti ve projedeki ana rolü ağır sanayidir.
3
Bartın'ın coğrafi özelliklerini ve ekonomik potansiyelini değerlendirme
Bartın, tarım, ormancılık ve turizm (özellikle Bartın Çayı ve Amasra kıyı turizmi) potansiyeline sahiptir. Sanayisi diğer iki ile göre daha az gelişmiştir. Bu nedenle tarım, seracılık, ormancılık ve eko-turizm hedefiyle eşleşir.
Bartın'ın proje içindeki temel fonksiyonu tarım, ormancılık ve hizmet/turizm sektörlerinin geliştirilmesidir.

Key Concept

Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) kapsamında illerin ekonomik fonksiyonları ve kalkınma hedefleri
Estimated Time:2m 0s
Question 311Question

Orta Çağ felsefesinde insan, asli günahla malul, kurtuluşu ancak kilisenin otoritesine boyun eğmekte arayan edilgen bir varlık olarak konumlandırılmıştır. 15-17. yüzyıl felsefesinde ise hümanizm akımının etkisiyle insan; kendi kaderini tayin edebilen, akıl sahibi, yaratıcı ve dünyayı anlama kapasitesine sahip aktif bir özne olarak yeniden tanımlanmıştır.

Bu parçada vurgulanan düşünce dönüşümü, aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Teosentrik (tanrı merkezli) bakış açısından antroposentrik (insan merkezli) bakış açısına geçilmesi

Answer

Teosentrik (tanrı merkezli) bakış açısından antroposentrik (insan merkezli) bakış açısına geçilmesi
Parçada Orta Çağ felsefesindeki tanrı merkezli (teosentrik) insan tasarımından, 15-17. yüzyıl felsefesindeki insanı merkeze alan (antroposentrik) hümanist yaklaşıma geçiş anlatılmaktadır. Bu durum teosentrik bakış açısından antroposentrik bakış açısına geçilmesini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Metni analiz etme
Orta Çağ felsefesi ile 15-17. yüzyıl felsefesinin insan anlayışları arasındaki karşıtlık belirlendi.
Soruda vurgulanan temel dönüşümün ne olduğunu saptamak için.
2
Kavramları eşleştirme
Orta Çağ'ın tanrı merkezli (teosentrik) yapısının yerini insanın merkezde olduğu (antroposentrik) yeni bir anlayışa bıraktığı görüldü.
Seçeneklerde bu dönüşümü en doğru ifade eden kavramsal değişimi bulmak için.

Key Concept

Hümanizm ve İnsan Merkezli Düşünce
Question 312Question

Genç Kalemler dergisinde yayımlanan Yeni Lisan makalesi, Türkçeyi yabancı kuralların boyunduruğundan kurtararak millî bir yazı dili oluşturmayı hedeflemiştir. Bu doğrultuda dilde sadeleşmeyi sağlamak için bazı kurallar ortaya konmuştur.

Buna göre Yeni Lisan Hareketi'nin dil anlayışı ve kuralları ile ilgili olarak:

I. Arapça ve Farsça dil bilgisi kuralları ile bu kurallara göre yapılan tamlamalar tamamen terk edilecektir.
II. Türkçe karşılığı bulunan Arapça ve Farsça kelimeler dilden atılacak; karşılığı olmayanlar ise Türkçeleşmiş kabul edilerek korunacak ve Türkçe eklerle çekimlenecektir.
III. Yazı dili ile konuşma dili arasındaki farkı kapatmak için Anadolu ağızlarından kelime derleme çalışmaları yapılarak bu kelimeler yazı diline kazandırılacaktır.
IV. Türk dünyasında edebi bir birlik kurmak amacıyla Çağatayca ve Kıpçakça gibi diğer Türk lehçelerinden kelime ve dil bilgisi unsurları ithal edilecektir.

yargılarından hangileri Yeni Lisan Hareketi'nin savunduğu ilkelerle çelişmektedir?

Show answer & explanation

Answer: III ve IV

Answer

Anadolu ağızlarından kelime derleme çal��şmalarının yapılması ve diğer Türk lehçelerinden kelime ithal edilmesi yönündeki yargılar Yeni Lisan ilkeleriyle çeliştiği için doğru cevap bu iki yargıyı içeren seçenektir.
Doğru cevap, Anadolu ağızlarından kelime derlenmesini ve diğer Türk lehçelerinden kelime alınmasını içeren yargıların Yeni Lisan ilkeleriyle çeliştiğini belirten seçenektir. Yeni Lisan makalesinde Çağatayca veya Uygurca gibi diğer Türk lehçelerinden kelime alınması dili yapaylaştıracağı gerekçesiyle kesin bir dille reddedilmiştir. Ayrıca yazı dilinin esası olarak sadece İstanbul Türkçesi belirlenmiş, Anadolu ağızlarından kelime derlemek gibi bir kural konulmamıştır. Bu iki yargı Yeni Lisan beyannamesiyle doğrudan çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerde yer alan yargılar tek tek analiz edilerek Yeni Lisan makalesinde ilan edilen dil kuralları ile karşılaştırılır.
I. yargı (yabancı kuralların ve tamlamaların terk edilmesi) ile II. yargı (karşılığı bulunmayan kelimelerin Türkçe eklerle kullanılması) Yeni Lisan'ın doğrudan kurallarıyken; III. yargı (Anadolu ağızlarından derleme yapılması) ve IV. yargı (diğer Türk lehçelerinden kelime alınması) bu ilkeler arasında yer almaz veya onlarla doğrudan çelişir.
Soruda hangi yargıların Yeni Lisan ilkeleriyle çeliştiğini bulmak hedeflenmektedir.
2
Yeni Lisan Hareketi'nin diğer Türk lehçelerinden kelime alımına yönelik kesin tutumu değerlendirilir.
Yeni Lisan makalesinde, başka Türk lehçelerinden (Çağatayca, Kıpçakça vb.) kelime almanın dilin doğal yapısına aykırı olduğu ve yazı dilini yapaylaştıracağı gerekçesiyle bu tutum kesinlikle reddedilmiştir.
Öğrencilerin milliyetçi bir hareketin diğer lehçelere yöneleceği şeklindeki yaygın yanılgısını test etmek ve çelişkiyi netleştirmek amaçlanır.
3
Yeni Lisan'ın temel aldığı konuşma dili ile Anadolu ağızlarından derleme faaliyetlerinin tarihi ilişkisi çözümlenir.
Yeni Lisan Hareketi yazı dilinde İstanbul Türkçesini tek ölçüt kabul etmiştir. Anadolu ağızlarından sistemli derleme faaliyetleri ise Cumhuriyet Dönemi dil devrimi sürecinde (1932'den sonra kurulan Türk Dili Tetkik Cemiyeti öncülüğünde) hayata geçirilmiştir. Dolayısıyla bu yargı da Yeni Lisan ilkeleriyle uyuşmamaktadır.
Milli Edebiyat dönemi ile Cumhuriyet dönemi dil çalışmalarının sınırlarını belirlemek hedeflenmiştir.

Key Concept

Yeni Lisan Hareketi'nin dil sadeleşmesi kuralları ve bu kuralların sınırları
Question 313Question

Aşağıdaki ahlak felsefesi akımlarını, bu ak��mların ahlaki eylemin temel ölçütüne dair öne sürdükleri açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Pragmatizm
Utilitarizm
Ödev Ahlakı
Sezgicilik (İntüisyonizm)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Pragmatizm pratik yararı esas alan açıklamayla, Utilitarizm toplumsal yararı gözeten açıklamayla, Ödev Ahlakı eylemin ödev bilinciyle yapılmasını savunan açıklamayla, Sezgicilik ise içsel seziyi ve sezgiyi temel alan açıklamayla eşleşir.
Doğru eşleştirmede her felsefi akım kendi temel ahlaki ölçütüyle eşleşmiştir. Pragmatizm pratik fayda ve yaşamsal işe yararlıkla; utilitarizm en çok sayıda insanın ortak mutluluğu ve toplumsal yararıyla; ödev ahlakı çıkar gözetmeksizin sadece ödeve uygun iyi niyetle; sezgicilik ise ahlaki doğruların içsel seziyle doğrudan kavranmasıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Pragmatizm kavramının tanımı incelenir.
Pragmatizm, pratik yarar ve hayatta işe yarama ilkesini ahlaki değerin ölçütü olarak görür. Dolayısıyla bu kavram pratik yararı vurgulayan açıklama ile eşleşir.
Kavramın felsefi tanımını ve ahlak anlayışındaki karşılığını tespit etmek.
2
Utilitarizm kavramı incelenir.
Utilitarizm, bireysel faydadan çok toplumsal faydayı ve çoğunluğun mutluluğunu savunur. Bu nedenle toplumsal yarar ve en çok kişiye mutluluk sağlamayı esas alan açıklama ile eşleşir.
Genel fayda (utilite) kavramının toplumsal yansımasını bulmak.
3
Ödev Ahlakı kavramı incelenir.
Kant'ın ödev ahlakı eylemin sonucuna bakmaksızın, ödev bilinci ve iyi niyetle yapılmasını koşulsuz buyruk olarak görür. Bu yüzden ödev bilincini vurgulayan açıklama ile eşleşir.
Sonuç odaklı olmayan, niyet ve ödev temelli ahlak anlayışını ayırt etmek.
4
Sezgicilik (İntüisyonizm) kavramı incelenir.
Sezgicilik, ahlaki eylemlerde akıl veya deney yerine içsel sezginin ve doğrudan kavrayışın rehberliğini savunur. Dolayısıyla bu kavram içsel seziyi temel alan açıklama ile eşleşir.
Bilgi ve ahlakta sezginin rolünü belirlemek.

Key Concept

Ahlaki eylemin amacı ve ahlak yasasının varlığına dair farklı etik yaklaşımlar (Pragmatizm, Utilitarizm, Ödev Ahlakı, Sezgicilik).
Question 314Question

Bir laboratuvarda farelere belirli bir periyotta tiz bir ses dinletildikten hemen sonra hafif bir elektroşok uygulanmaktadır. Elektroşok alan fareler irkilerek geriye doğru sıçramaktadır. Bu eşleşme birkaç kez tekrarlandıktan sonra fareler, elektroşok uygulanmasa bile yalnızca tiz sesi duyduklarında irkilip geriye sıçrama davranışı göstermeye başlamışlardır.

Buna göre, yukarıda verilen klasik koşullanma senaryosundaki durumlar ile klasik koşullanma bileşenlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Elektroşok uygulanması
Elektroşok verildiğinde ortaya çıkan irkilme ve geriye sıçrama tepkisi
Elektroşok ile eşleştirilmeden önce nötr olan ve sonradan tepki uyandıran tiz ses uyarısı
Yalnızca tiz ses duyulduğunda farelerin gösterdiği irkilme ve geriye sıçrama tepkisi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Elektroşok uygulaması -> Koşulsuz Uyarıcı; Elektroşoka verilen tepki -> Koşulsuz Tepki; Tiz ses uyarısı -> Koşullu Uyarıcı; Sadece tiz sese verilen tepki -> Koşullu Tepki
Elektroşok, organizmanın doğuştan tepki verdiği fizyolojik bir uyarıcı olduğu için koşulsuz uyarıcıdır; buna verilen ilk tepki ise koşulsuz tepkidir. Başlangıçta nötr olan tiz ses, elektroşokla ilişkilendirildikten sonra tek başına tepki oluşturabildiği için koşullu uyarıcıya dönüşmüştür. Tiz sese verilen irkilme tepkisi ise öğrenilmiş bir davranış olup koşullu tepkidir.

Step-by-Step Solution

1
Koşulsuz uyarıcı ve tepkinin belirlenmesi
Elektroşok ve ona verilen irkilme tepkisinin doğal bağının bulunması.
Klasik koşullanmada öğrenilmemiş, doğuştan gelen refleksif bağları ayırt etmek analizin başlangıç noktasıdır.
2
Koşullu uyarıcının belirlenmesi
Başlangıçta nötr olan ve elektroşokla eşleşerek öğrenilen tiz sesin tespit edilmesi.
Koşullu uyarıcı, öğrenme sürecinden sonra tepki uyandırma gücü kazanan eski nötr uyarıcıdır.
3
Koşullu tepkinin belirlenmesi
Yalnızca tiz sese verilen öğrenilmiş irkilme tepkisinin tespit edilmesi.
Koşullu tepki, sadece koşullu uyarıcıya karşı gösterilen öğrenilmiş davranıştır.

Key Concept

Klasik Koşullanmanın Temel Bileşenleri
Question 315Question

Aşağıda toplumsal yapının kurucu unsurları ile bu unsurların toplumsal hayattaki karşılıklarına dair somut örnekler verilmiştir. Sol sütunda yer alan kavramları, sağ sütundaki en uygun örnek durumlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Maddi (Fiziki) Yapı
Manevi (Kültürel) Yapı
Toplumsal Kurum
Toplumsal Grup

Matches

Show answer & explanation

Answer

Maddi Yapı ile dağlık engebe ve yerleşim biçimini içeren durum; Manevi Yapı ile saygı, dürüstlük ve nezaket kurallarını içeren durum; Toplumsal Kurum ile adalet ve hukuk sistemini içeren durum; Toplumsal Grup ile dağcılık kulübü üyelerinin iş birliğini içeren durum eşleşmektedir.
Maddi yapı toplumsal hayatın fiziksel ve coğrafi zeminini (dağlık arazi ve dağınık yerleşim) ifade eder. Manevi yapı toplumun ortak zihinsel ve ahlaki değerlerini (saygı, dürüstlük ve nezaket kuralları) içerir. Toplumsal kurum toplumun temel bir ihtiyacını karşılamak üzere örgütlenmiş kalıcı yapıyı (hukuk mekanizması) temsil eder. Toplumsal grup ise ortak amacı olan ve etkileşim halindeki somut insan topluluğudur (dağcılık kulübü).

Step-by-Step Solution

1
Maddi (fiziki) yapı tanımını örnek durumlara uygulama.
Coğrafya, iklim, yer şekilleri ve yerleşim gibi fiziksel çevre koşullarının anlatıldığı durum tespit edilir ve bu durum maddi yapı ile eşleştirilir.
Dağlık arazi ve dağınık yerleşim biçimi doğrudan maddi çevreyle ilişkilidir.
2
Manevi (kültürel) yapı tanımını örnek durumlara uygulama.
Toplumsal değerler, ahlak kuralları ve normlar gibi zihinsel/kültürel unsurları barındıran durum tespit edilir ve manevi yapı ile eşleştirilir.
Yaşlılara saygı ve dürüstlük toplumsal değerleri, nezaket kuralları ise normları temsil eder.
3
Toplumsal kurum tanımını örnek durumlara uygulama.
Temel toplumsal ihtiyaçları (adalet, düzen vb.) karşılayan kurallaşmış yapı (hukuk) belirlenir ve kurum ile eşleştirilir.
Hukuk sistemi, toplumun adalet ihtiyacını karşılayan kurumsallaşmış ve kalıcı bir yapıdır.
4
Toplumsal grup tanımını örnek durumlara uygulama.
Ortak amacı olan, etkileşim içindeki somut insan birlikteliği (kulüp üyeleri) belirlenir ve grup ile eşleştirilir.
Dağcılık kulübü, belirli rollere ve ortak bir amaca sahip üyelerden oluşan somut bir toplumsal gruptur.

Key Concept

Toplumsal Yapının Maddi ve Manevi Boyutları ile Unsurları
Estimated Time:2m 0s
Question 316Question

Kişilik gelişimini ve yapısını açıklayan kuramlar, insan davranışının kaynağına dair farklı bakış açıları sunarak kendilerine özgü temel kavramlar geliştirmişlerdir. Buna göre, sol sütunda yer alan kişilik kuramcılarını, sağ sütundaki bu kuramcıların kişiliğin yapısını açıklamada kullandığı temel yaklaşımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Carl Jung
Carl Rogers
Albert Bandura
Gordon Allport

Matches

Show answer & explanation

Answer

Carl Jung ile ortak bellek ve arketipler açıklaması; Carl Rogers ile benlik algısı ve öznel deneyimler açıklaması; Albert Bandura ile davranış, bilişsel süreçler ve çevre etkileşimi açıklaması; Gordon Allport ile kişiliğin kalıcı yapısal nitelikleri açıklaması eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; analitik psikolojinin kurucusu Carl Jung kolektif bilinçdışı ve arketipleri vurgulayan açıklamayla, insancıl yaklaşımın öncüsü Carl Rogers benlik algısı ve öznel deneyimleri vurgulayan açıklamayla, sosyal bilişsel yaklaşımın temsilcisi Albert Bandura karşılıklı belirleyicilik ve çevre etkileşimini savunan açıklamayla, ayırıcı özellik kuramcısı Gordon Allport ise kişiliğin kalıcı yapısal niteliklerini (kardinal, merkezi) ele alan açıklamayla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Carl Jung'un kuramsal yaklaşımını çözümleme
Carl Jung, analitik psikoloji kuramının kurucusu olup kişiliği açıklarken ortak deneyimleri barındıran 'kolektif bilinçdışı' ve 'arketipler' kavramlarını temel alır. Bu doğrultuda Carl Jung, insanlığın ortak belleğini vurgulayan ikinci açıklama ile eşleşir.
Kuramcının temel varsayımlarını ve anahtar kavramlarını belirlemek amacıyla bu adım atılmıştır.
2
Carl Rogers'ın kuramsal yaklaşımını çözümleme
Carl Rogers, hümanistik (insancıl) yaklaşımın en önemli temsilcilerindendir. Bireyin öznel dünyasını, kendini gerçekleştirme eğilimini ve geliştirdiği 'benlik algısı' (kendilik) kavramını vurgular. Bu doğrultuda Carl Rogers, üçüncü açıklama ile eşleşir.
Kişiliğin öznel deneyim ve kendilik algısı boyutunu analiz etmek amacıyla bu adım uygulanmıştır.
3
Albert Bandura'nın kuramsal yaklaşımını çözümleme
Albert Bandura, sosyal bilişsel kuram çerçevesinde davranışın, bilişsel süreçlerin ve çevreyle olan etkileşimin karşılıklı bir dinamik içinde (karşılıklı belirleyicilik) kişiliği şekillendirdiğini savunur. Bu doğrultuda Albert Bandura, birinci açıklama ile eşleşir.
Kişiliğin çevresel ve bilişsel etkileşim boyutlarını tespit etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilmiştir.
4
Gordon Allport'un kuramsal yaklaşımını çözümleme
Gordon Allport, kişilik özelliklerini (trait) inceleyen ayırıcı özellik kuramının öncülerindendir. Kişiliği yönlendiren nitelikleri kardinal, merkezi ve ikincil özellikler olarak sınıflandırır. Bu doğrultuda Gordon Allport, dördüncü açıklama ile eşleşir.
Kişiliğin görece kalıcı yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla bu adım tamamlanmıştır.

Key Concept

Kişilik Kuramları ve Temel Kavramları
Estimated Time:2m 0s
Question 317Question

Aşağıda verilen Abbasiler Dönemi'ne ait kavram ve gelişmeleri, yanlarında karışık olarak sunulan doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Avasım
Samarra
Beytü'l-Hikme
Talas Savaşı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Avasım kavramı Bizans sınırlarındaki güvenlik şehirleriyle; Samarra Türk askerleri için kurulan ordu kentiyle; Beytü'l-Hikme Bağdat'taki tercüme ve bilim merkeziyle; Talas Savaşı ise Çin'e karşı yapılan ve Türk-İslam ilişkilerini başlatan savaşla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede her kavram tarihî işleviyle tam olarak örtüşmektedir. Avasım sınır güvenliğini, Samarra askerî korumayı, Beytü'l-Hikme bilimsel gelişmeyi, Talas Savaşı ise Türk-İslam yakınlaşmasını temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Bizans sınır hattında kurulan güvenlik şehirlerinin kavramsal karşılığını bulmak.
Avasım şehirleri Bizans sınırında savunma amaçlı kurulan ve Türklerin yerleştirildiği merkezlerdir.
Sınır güvenliği kavramının Avasım ile olan doğrudan bağını kurmak.
2
Türk askerlerinin savaşçı özelliklerini korumak için inşa edilen özel şehri tespit etmek.
Bu amaçla Bağdat yakınlarında kurulan şehir Samarra'dır.
Abbasilerin Türklerin ordu gücünü korumaya yönelik idari adımlarını analiz etmek.
3
Bağdat'ta kurulan büyük bilim ve tercüme akademisini belirlemek.
Farklı kültürlerin eserlerinin Arapçaya çevrildiği merkez Beytü'l-Hikme'dir.
Abbasi kültürel hayatı ve bilimsel gelişmeleri hakkındaki bilgiyi doğrulamak.
4
Türklerin Müslüman Araplarla birlikte Çin'e karşı savaştığı tarihî olayı tespit etmek.
Bu mücadele 751 yılındaki Talas Savaşı'dır.
Türklerin İslamiyet'i kabul etmeye başlamasındaki ana siyasi/askerî etkeni ortaya koymak.

Key Concept

Abbasiler Dönemi Kurumsal ve Siyasi Gelişmeleri
Question 318Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen Fecr-i Âti temsilcilerini, sağ sütunda verilen ve bu sanatçıların edebî kimlikleri ile eserlerini açıklayan ifadelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Şehabettin Süleyman
Müfit Ratip
Fuat Köprülü
Fazıl Ahmet Aykaç

Matches

Show answer & explanation

Answer

Şehabettin Süleyman 'Çıkmaz Sokak' oyunuyla, Müfit Ratip tiyatro eleştirmenliği ve 'Zincir' oyunuyla, Fuat Köprülü edebiyat tarihi çalışmalarıyla, Fazıl Ahmet Aykaç ise mizahi-hicvi şiirleri ve 'Kırpıntı' adlı eseriyle eşleşir.
Şehabettin Süleyman'ın 'Çıkmaz Sokak' oyunuyla, Müfit Ratip'in tiyatro eleştirileri ve 'Zincir' adaptasyonu/eseriyle, Fuat Köprülü'nün edebiyat tarihçiliğiyle, Fazıl Ahmet Aykaç'ın ise 'Kırpıntı' adlı mizahi-hicvi eseriyle eşleşmesi edebiyat tarihi gerçekleriyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sanatçıların Fecr-i Âti içindeki edebî rollerini ve türsel yönelimlerini belirlemek.
Şehabettin Süleyman ve Müfit Ratip tiyatroyla; Fuat Köprülü edebiyat tarihiyle; Fazıl Ahmet Aykaç ise mizah ve hicivle ilişkilendirilir.
Topluluk üyelerini birbirinden ayıran en belirgin yönelimleri saptamak doğru eşleştirmeyi kolaylaştırır.
2
Sanatçılara ait anahtar eserleri ve kavramları sağ sütundaki tanımlarla eşleştirmek.
Şehabettin Süleyman 'Çıkmaz Sokak' ifadesiyle, Müfit Ratip 'Zincir' ve eleştirmen kimliğiyle, Fuat Köprülü 'edebiyat tarihi' vurgusuyla, Fazıl Ahmet Aykaç ise 'Kırpıntı' eseriyle eşleşir.
Eser-sanatçı ve kimlik-sanatçı eşleşmelerinin tarihsel doğruluğu sağlanır.

Key Concept

Fecr-i Âti döneminde şiir dışı türlerde (tiyatro, edebiyat tarihi, mizah-hiciv, eleştiri) eser veren sanatçılar ve eserleri
Question 319Question

Bir nöropsikolojik araştırmada, katılımcılara öfke ve korku uyandıran görseller gösterilirken beyin görüntüleme (fMRI) teknikleriyle zihinsel aktiviteleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, duygusal uyarıcılara maruz kalan bireylerde otonom sinir sisteminin sempatik bölümünün hızla aktive olduğu, kalp atış hızının ve kan şekerinin arttığı, aynı zamanda limbik sistemde yer alan amigdala bölgesinde yüksek düzeyde hareketlilik g��zlendiği tespit edilmiştir. Deney sonrasında katılımcıların bu uyarıcılara karşı verdikleri ani kaçma tepkileri ve bu tepkileri zihinsel olarak nasıl anlamlandırdıkları analiz edilmiştir.

Buna g��re, söz konusu araştırma ve elde edilen bulgular doğrultusunda aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Show answer & explanation

Answer: Duygusal tepkilerin oluşumu ve buna eşlik eden fizyolojik değişimler, merkezi sinir sistemi ile çevresel sinir sisteminin otonom bölümünün koordineli çal��şmasının bir ürünüdür.

Answer

Duygusal tepkilerin oluşumu ve buna eşlik eden fizyolojik değişimler, merkezi sinir sistemi ile çevresel sinir sisteminin otonom bölümünün koordineli çalışmasının bir ürünüdür.
Duygusal uyarıcılar karşısında amigdalanın (merkezi sinir sistemi parçası) aktifleşmesi ve bunun otonom sinir sisteminin sempatik bölümü aracılığıyla kalp hızında ve kan şekerinde artışa neden olması, davranışın biyolojik temellerinde merkezi ve çevresel sinir sistemlerinin entegre bir biçimde çalıştığını doğrulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde geçen nörobiyolojik ve fizyolojik kavramları sınıflandırın.
Limbik sistemdeki amigdala merkezi sinir sisteminin, sempatik sinir sistemi ise çevresel sinir sisteminin otonom bölümünün birer parçasıdır.
Uyarılmanın biyolojik kaynağını doğru analiz etmek için sistem sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Amigdala ve sempatik sistem aktiviteleri arasındaki etkileşimi yorumlayın.
Görsellerin beyinde duygusal olarak işlenmesi (amigdala) fizyolojik alarm durumunu (kalp hızı ve kan şekeri artışı) tetiklemiştir. Bu durum, merkezi ve çevresel sinir sistemlerinin birbiriyle bütünleşik çalıştığını gösterir.
Duygu ve davranışların biyolojik altyapısındaki koordinasyonu ortaya koymak.

Key Concept

Davranışın Biyolojik Temelleri ve Sinir Sistemi Koordinasyonu
Estimated Time:2m 0s
Question 320Question

Yeni mezun olan Selim, prestijli bir şirketten oldukça yüksek maaşlı bir iş teklifi almıştır. Ancak işin yapılacağı şehir ailesinden çok uzakta olduğu için Selim, oraya taşınmak ve yalnız yaşamak fikrinden ciddi düzeyde kaygı duymaktadır. Günlerce bu durumun yarattığı gerginlikle baş etmeye çalıştıktan sonra teklifi reddetmiş ve yakınlarına "Zaten o şirkette çalışma saatleri çok uzundu, kendime hiç zaman ayıramayacaktım." diyerek durumu açıklamıştır.

Buna göre Selim'in iş teklifini değerlendirirken yaşadığı durum ve teklifi reddettikten sonra sergilediği tutum sırasıyla aşağıdaki psikolojik kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?

Show answer & explanation

Answer: Yaklaşma - kaçınma çatışması / Mantığa bürüme

Answer

Yaklaşma - kaçınma çatışması / Mantığa bürüme
Doğru cevap olan 'Yaklaşma - kaçınma çatışması / Mantığa bürüme' ifadesi, Selim'in hem çekici hem de itici özellikler barındıran iş teklifi karşısındaki kararsızlığını ve reddetme eylemine mantıklı mazeretler bulmasını tam ve doğru şekilde açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki çatışma durumunu analiz etmek
Selim'in önünde tek bir durum (iş teklifi) vardır. Bu durumun hem çekici yönleri (yüksek maaş, prestij) hem de itici yönleri (aileden uzaklık, yalnızlık) mevcuttur. Bu durum yaklaşma-kaçınma çatışması tanımına tam olarak uymaktadır.
Çatışma türünü doğru belirlemek için bireyin hedeflere yönelik yönelimini saptamak gerekir.
2
Parçadaki savunma mekanizmasını analiz etmek
Selim teklifi reddettikten sonra hayal kırıklığını ve suçluluk duygusunu azaltmak için 'çalışma saatlerinin uzun olması' mazeretini ileri sürmüştür. Bu durum, mantığa bürüme (rasyonelleştirme) mekanizmasıdır.
Bireyin kendi kararlarına kabul edilebilir gerekçeler bulma eğilimini saptamak gerekir.
3
Seçenekleri karşılaştırarak doğru eşleşmeyi bulmak
Yaklaşma - kaçınma çatışması ve mantığa bürüme kavramlarının bir arada verildiği seçenek doğru cevaptır.
Sırasıyla sorulan kavramların doğru seçenekte eşleştiğinden emin olmak gerekir.

Key Concept

Yaklaşma-kaçınma çatışması ve mantığa bürüme savunma mekanizması
PreviousPage 16 / 437Next