All practice questions

Aşağıdaki tabloda $X$ tuzunun farklı sıcaklıklardaki çözünürlük değerleri verilmiştir:

Sıcaklık ( $^\circ\text{C}$ )	Çözünürlük ( $\text{g } X / 100\text{ g su}$ )
$20$	$25$
$40$	$45$
$60$	$70$

Buna göre, $40\ ^\circ\text{C}$ sıcaklıkta $300\text{ g}$ su kullanılarak hazırlanan doygun çözeltide çözünmüş halde en fazla kaç gram $X$ tuzu bulunur?

45

75

135

210

435

Show answer & explanation

Answer: $135$

Answer

135\text{ g } X

tuzu çözünmüştür.

Tabloya göre

40\ ^\circ\text{C}

sıcaklıkta

100\text{ g}

su en fazla

45\text{ g } X

tuzu çözebilmektedir. Çözücü miktarı

300\text{ g}

olduğuna göre, bu miktar

100\text{ g}

suyun

3

katıdır. Dolayısıyla çözünebilecek tuz miktarı da

3

katına çıkacaktır:

3 \times 45 = 135\text{ g } X

tuzu çözünür.

Step-by-Step Solution

1

Verilen sıcaklığa ait çözünürlük değerini tablodan okumak

40\ ^\circ\text{C}

sıcaklıkta çözünürlük

45\text{ g } X / 100\text{ g su}

'dur.

Hesaplamada doğru sıcaklıktaki çözünürlük oranını kullanmak gerekir.

2

Çözücü miktarı ile çözünürlük oranı arasında doğru orantı kurmak

100\text{ g}

su en fazla

45\text{ g } X

çözerse,

300\text{ g}

su en fazla

x

gram

X

çözer. Buradan

x = \frac{300 \times 45}{100}

bağıntısı kurulur.

Çözünürlük,

100\text{ g}

su için tanımlanmış bir orandır.

3

Matematiksel işlemi tamamlayarak maksimum çözünen tuz kütlesini hesaplamak

x = 3 \times 45 = 135\text{ g}

olarak bulunur.

Çözeltideki çözünmüş tuz miktarını bulmak.

Key Concept

Çözünürlük tanımı ve doygun çözeltilerdeki çözünen kütlesinin doğru orantı kullanılarak hesaplanması.

Estimated Time:1m 0s

Question 3562Question →

Gaz fazında gerçekleşen iki basamaklı bir denge tepkimesinin basamakları aşağıda verilmiştir:

I. Basamak (Yavaş): $2NO(g) + H_2(g) \rightarrow N_2O(g) + H_2O(g)$

II. Basamak (Hızlı): $N_2O(g) + H_2(g) \rightarrow N_2(g) + H_2O(g)$

Buna göre, bu tepkimenin derişimler cinsinden denge bağıntısı yavaş basamağa göre yazılarak $K_c = \frac{[N_2O][H_2O]}{[NO]^2[H_2]}$ şeklinde ifade edilir yargısı doğru mudur?

True

False

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Verilen yargı yanlıştır. Mekanizmalı denge tepkimelerinde denge bağıntısı yavaş basamağa göre değil, net tepkime denklemine göre yazılır.

Mekanizmalı tepkimelerde denge bağıntısının yavaş basamağa göre değil, net tepkime denklemine göre yazılması gerektiğinden verilen yargı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1

Mekanizmayı oluşturan basamakları taraf tarafa toplayarak net tepkime denklemini elde ediniz.

I. ve II. basamaklar toplandığında ara ürün olan

N_2O(g)

tanecikleri birbirini sadeleştirir. Net tepkime denklemi:

2NO(g) + 2H_2(g) \rightleftharpoons N_2(g) + 2H_2O(g)

olarak bulunur.

Denge bağıntısının doğru yazılabilmesi için öncelikle sistemin genel net denkleminin bilinmesi gerekir.

2

Elde edilen net tepkime denklemine göre derişimler cinsinden denge bağıntısını (

K_c

) yazınız.

Denge bağıntısı, gaz fazındaki ürünlerin derişimlerinin katsayıları üs alınarak çarpımının, reaktiflerin derişimlerinin katsayıları üs alınarak çarpımına oranlanmasıyla

K_c = \frac{[N_2][H_2O]^2}{[NO]^2[H_2]^2}

şeklinde yazılır.

Denge bağıntısında her zaman net tepkimenin ürünleri paya, reaktifleri ise paydaya yazılır.

3

Soruda verilen bağıntı ile doğru denge bağıntısını karşılaştırıp yargının doğruluğunu analiz ediniz.

Soruda verilen bağıntı yavaş basamağın ürün ve reaktiflerine göre yazılmıştır. Ancak hız bağıntısı yavaş basamağa göre yazılırken denge bağıntısı net tepkimeye göre yazıldığından verilen yargı yanlıştır.

Kinetik (hız bağıntısı) ve termodinamik (denge bağıntısı) kuralları arasındaki temel kavramsal farkı netleştirmek.

Key Concept

Mekanizmalı denge tepkimelerinde denge bağıntısının yavaş basamağa göre değil, net tepkime denklemine göre yazılması.

Question 3563Question →

Pistonlu bir kapta $25^\circ\text{C}$ sıcaklıkta;

2\text{ICl}(g) \rightleftharpoons \text{I}_2(g) + \text{Cl}_2(g)

tepkimesi dengededir. Sıcaklık değiştirilmeden piston yukarı doğru çekilerek kabın hacmi iki katına çıkarılıyor ve sistemin yeniden dengeye ulaşması bekleniyor.

Buna göre, bu işlem sonucunda ilk denge durumuna göre sistemde meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Denge girenler lehine kayarak

\text{ICl}

gazının mol sayısını artırır.

Denge ürünler lehine kayarak kaptaki toplam molekül sayısını artırır.

Tüm gazların derişimleri azalır ancak denge sabiti (

K_c

) değeri değişmez.

Denge bozulmaz ve gazların derişimleri bir süre sonra başlangıçtaki değerlerine geri döner.

Gazların kısmi basınçları azalır ancak denge sabiti (

K_c

) değeri büyür.

Show answer & explanation

Answer: Tüm gazların derişimleri azalır ancak denge sabiti ( $K_c$ ) değeri değişmez.

Answer

Tüm gazların derişimleri azalır ancak denge sabiti (

K_c

) değeri değişmez.

Girenler ve ürünler tarafındaki gazların katsayıları toplamı eşit (

\Delta n = 0

) olduğundan, sabit sıcaklıkta hacim artırıldığında Le Chatelier ilkesine göre denge bozulmaz (sağa ya da sola kaymaz). Ancak hacim iki katına çıktığı için her bir gazın derişimi (

M = n/V

) azalır. Denge sabiti (

K_c

) yalnızca sıcaklıkla değiştiğinden, sabit sıcaklıktaki bu işlemde

K_c

değeri sabit kalır. Bu nedenle tüm gazların derişimlerinin azalması ve

K_c

'nin değişmemesi ifadesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1

Tepkime denklemindeki gaz fazındaki maddelerin katsayıları toplamını karşılaştırma

Girenlerin gaz katsayısı toplamı

2

, ürünlerin gaz katsayısı toplamı da

1 + 1 = 2

'dir. Yani

\Delta n = 2 - 2 = 0

'dır.

Hacim değişiminin denge yönüne etkisini belirlemek için girenler ve ürünlerin gaz katsayıları arasındaki ilişkiyi bulmak gerekir.

2

Hacim artışının derişimlere etkisini belirleme

M = n/V

bağıntısına göre kabın hacmi artırıldığında ortamdaki tüm gazların (

\text{ICl}

,

\text{I}_2

ve

\text{Cl}_2

) derişimleri anlık olarak azalır.

Kaptaki toplam hacmin artması, gaz taneciklerinin birim hacimdeki miktarlarını düşürür.

3

Le Chatelier ilkesine göre dengenin kayma yönünü ve denge sabitini analiz etme

\Delta n = 0

olduğundan, hacim artışı dengeyi herhangi bir yöne kaydırmaz. Sıcaklık sabit tutulduğu için denge sabiti (

K_c

) değeri değişmez.

Hacim veya basınç değişimi

\Delta n = 0

olan tepkimelerde denge yönünü etkilemez ve denge sabiti yalnızca sıcaklıkla değişir.

Key Concept

Gaz fazındaki katsayıları eşit olan tepkimelerde (

\Delta n = 0

), sıcaklık sabit tutularak yapılan hacim değişimleri dengeyi sağa veya sola kaydırmaz. Ancak hacim arttığı için tüm gazların derişimleri azalır.

Question 3564Question →

Gazların sudaki çözünürlüğü ile ilgili;

I. Sıcaklık artırıldığında gazların sudaki çözünürlüğü azalır.
II. Gazın kısmi basıncı artırıldığında sudaki çözünürl��ğü artar.
III. Basınç değişimi katıların sudaki çözünürlüğünü neredeyse hiç etkilemezken, gazların çözünürlüğünü artırır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

I, II ve III öncüllerinin tamamı doğrudur.

Tüm ifadeler doğrudur. Gazların suda çözünmesi ekzotermik olduğundan sıcaklık artışı çözünürlüğü azaltır. Henry Yasası uyarınca gazın kısmi basıncındaki artış çözünürlüğü artırır. Basınç katıların çözünürlüğüne etki etmezken gazlarınkini artırır.

Step-by-Step Solution

1

Birinci öncülün analizi

Gazların suda çözünmesi her zaman ekzotermiktir (��sı veren). Le Chatelier ilkesine göre sıcaklık artırıldığında denge çözünmeyen gaz yönüne kayar ve çözünürlük azalır. Dolayısıyla birinci ifade doğrudur.

Sıcaklığın gaz çözünürlüğüne etkisini belirlemek.

2

İkinci öncülün analizi

Henry Yasası'na göre bir gazın sudaki ç��zünürlüğü, o gazın çözelti üzerindeki kısmi basıncı ile doğru orantılıdır. Basınç arttıkça gazın çözünürlüğü artar. Dolayısıyla ikinci ifade doğrudur.

Basıncın gaz çözünürlüğüne etkisini belirlemek.

3

Üçüncü öncülün analizi

Basınç değişimi katı ve sıvıların sudaki çözünürlüğünü etkilemez (ihmal edilecek düzeydedir). Ancak gazların çözünürlüğü basınç artışıyla belirgin şekilde artar. Dolayısıyla üçüncü ifade doğrudur.

Basıncın katı ve gaz çözünürlükleri üzerindeki farkını belirlemek.

Key Concept

Gazların çözünürlüğü sıcaklık ile ters, üzerlerindeki gazın kısmi basıncı ile doğru orantılıdır. Basınç katıların çözünürlüğünü etkilemez.

Question 3565Question →

Yoğunluğu $d\text{ g/mL}$ olan kütlece $\%11,1$ 'lik $200\text{ mL}$ $\text{CaCl}_2$ sulu çözeltisi ile $0,4\text{ M}$ $300\text{ mL}$ $\text{NaCl}$ sulu çözeltisi aynı sıcaklıkta karıştırılıyor.

Ende edilen yeni çözeltideki klor ( $\text{Cl}^-$ ) iyonları derişimi $1,2\text{ M}$ olduğuna göre, başlangıçtaki $\text{CaCl}_2$ çözeltisinin yoğunluğu ( $d$ ) kaç $\text{g/mL}$ 'dir?

( $\text{CaCl}_2 = 111\text{ g/mol}$ , karıştırma sonucu hacim değişimi olmadığı varsayılacaktır.)

1,2

2,4

0,8

1,07

1,35

Show answer & explanation

Answer: $1,2$

Answer

Yoğunluk

1,2\text{ g/mL}

'dir.

Çözeltideki toplam klor iyonu mol sayısı ve çözeltilerin hacimleri doğru ilişkilendirilerek başlangıçtaki

\text{CaCl}_2

çözeltisinin derişimi

1,2\text{ M}

olarak bulunur. Yoğunluk ve kütlece yüzde derişimi birbirine bağlayan

M = \frac{10 \cdot d \cdot \%}{M_A}

formülüyle başlangıç çözeltisinin yoğunluğu

1,2\text{ g/mL}

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

\text{NaCl}

çözeltisinden gelen

\text{Cl}^-

iyonlarının mol sayısının hesaplanması

n(\text{Cl}^-)_{\text{NaCl}} = 0,4\text{ M} \times 0,3\text{ L} = 0,12\text{ mol}

Karışımdaki

\text{NaCl}

tuzu suda tamamen iyonlaşarak

\text{Cl}^-

iyonlarını oluşturur.

2

Karışım sonrası çözeltideki toplam

\text{Cl}^-

iyonlarının mol sayısının hesaplanması

n(\text{Cl}^-)_{\text{toplam}} = 1,2\text{ M} \times 0,5\text{ L} = 0,60\text{ mol}

Toplam hacim

200\text{ mL} + 300\text{ mL} = 500\text{ mL} = 0,5\text{ L}

olup, son klor iyonu derişimi olan

1,2\text{ M}

ile çarpılarak toplam mol bulunur.

3

\text{CaCl}_2

çözeltisinden gelen

\text{Cl}^-

iyonlarının mol sayısı ve

\text{CaCl}_2

başlangıç derişiminin hesaplanması

n(\text{Cl}^-)_{\text{CaCl}_2} = 0,60 - 0,12 = 0,48\text{ mol}

. Buradan

n(\text{CaCl}_2) = 0,24\text{ mol}

ve

M(\text{CaCl}_2) = \frac{0,24\text{ mol}}{0,2\text{ L}} = 1,2\text{ M}

olarak bulunur.

\text{CaCl}_2

bileşiği çözündüğünde

1

mole karşılık

2

mol

\text{Cl}^-

iyonu verir. Dolayısıyla klor molünün yarısı kadar tuz çözünmüştür.

4

Molarite-yoğunluk-yüzde ilişkisini veren formül yardımıyla yoğunluğun (

d

) hesaplanması

1,2 = \frac{10 \cdot d \cdot 11,1}{111} \implies d = 1,2\text{ g/mL}

Yoğunluğu bulmak için çözeltinin molaritesi, kütlece yüzdesi ve mol kütlesi arasındaki

M = \frac{10 \cdot d \cdot \%}{M_A}

formülü kullanılır.

Key Concept

Molarite ve kütlece yüzde derişim-yoğunluk ilişkisi, çözeltilerin karıştırılmasında iyon derişimleri hesabı.

Estimated Time:2m 0s

Question 3566Question →

Standart koşullarda gerçekleşen bazı tepkimeler ve bu tepkimelere ait standart entalpi değişimleri (

\Delta H^\circ

) aşağıda verilmiştir:

*

N_2O(g) + NO_2(g) \rightarrow 3NO(g) \quad \Delta H^\circ = +156{}1\text{ kJ}

*

2N_2O(g) \rightarrow 2N_2(g) + O_2(g) \quad \Delta H^\circ = -163{}2\text{ kJ}

*

2NO(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO_2(g) \quad \Delta H^\circ = -114{}2\text{ kJ}

Buna göre, aynı koşullarda gerçekleşen;

N_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO(g)

tepkimesinin standart entalpi değişimi (

\Delta H^\circ

) kaç \text{kJ}'dür?

Show answer & explanation

Answer: 180.6

Answer

Hedef tepkimenin standart entalpi değişimi +180,6 kJ'dür.

Hess Yasası'na göre, hedef tepkime olan

N_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO(g)

tepkimesini elde etmek için verilen tepkimelerin entalpileri uygun katsayılar ve işaretlerle toplanarak

+180{}6\text{ kJ}

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Hedef tepkimeyi elde etmek için verilen tepkimelerin yönlerini ve katsayılarını belirlemek.

Hedef tepkime olan

N_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO(g)

tepkimesini oluşturmak için ikinci tepkime ters çevrilip ikiye bölünmeli, üçüncü tepkime ikiye bölünmeli ve birinci tepkime aynen alınmalıdır.

Hess Yasası'na göre ara basamak tepkimeleri toplanarak net tepkime elde edildiğinde, entalpiler de aynı işlemler uygulanarak toplanır.

2

İşlem yapılan tepkimelerin yeni entalpi değerlerini hesaplamak.

Yeni entalpi değerleri sırasıyla

\Delta H_1 = +156{}1\text{ kJ}

,

\Delta H_2' = +81{}6\text{ kJ}

ve

\Delta H_3' = -57{}1\text{ kJ}

olarak bulunur.

Bir tepkime ters çevrilirse entalpisinin işareti değişir, katsayısı bir sayı ile çarpılır veya bölünürse entalpisi de aynı sayı ile çarpılır veya bölünür.

3

Tepkimeleri ve entalpi değerlerini toplayarak hedef tepkimenin net entalpi değişimini hesaplamak.

\Delta H^\circ = 156{}1 + 81{}6 + (-57{}1) = 180{}6\text{ kJ}

elde edilir.

Hess Yasası gereği net tepkimenin entalpi değişimi, ara basamakların entalpi değişimlerinin toplamına eşittir.

Key Concept

Hess Yasası kullanılarak tepkime entalpilerinin toplanabilirliği ilkesi ile bilinmeyen bir tepkime entalpisinin hesaplanması.

Question 3567Question →

Laboratuvarda asidik ortamda gerçekleşen bir redoks tepkimesinin denkleştirilmemiş denklemi aşağıda verilmiştir:

KMnO_4(suda) + H_2C_2O_4(suda) + H_2SO_4(suda) \rightarrow MnSO_4(suda) + CO_2(g) + K_2SO_4(suda) + H_2O(s)

Bu tepkimeyle ilgili,

I. En küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde ürünlerin katsayıları toplamı girenlerin katsayıları toplamından büyük olur.
II. $H_2C_2O_4$ bileşiğindeki karbon ( $C$ ) atomunun yükseltgenme basamağı $+3$ olup, tepkimede yükseltgenmiştir.
III. Tepkimede elektron alarak indirgenen $KMnO_4$ bileşiği, indirgen özellik gösterir.

ifadelerinden hangileri do��rudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II ifadeleri doğrudur.

Tepkime denkleştirildiğinde ürünlerin katsayıları toplamı (21), girenlerin katsayıları toplamından (10) büyük olur. Oksalik asitteki karbon atomunun yükseltgenme basamağı +3'tür ve tepkimede elektron vererek yükseltgenmiştir. Bu iki ifade kimyasal kurallarla tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Tepkimeye giren ve çıkan maddelerdeki atomların yükseltgenme basamakları belirlenir.

KMnO_4

bileşiğinde mangan (

Mn

)

+7

,

H_2C_2O_4

bileşiğinde karbon (

C

)

+3

,

MnSO_4

bileşiğinde mangan (

Mn

)

+2

,

CO_2

bileşiğinde karbon (

C

)

+4

yükseltgenme basamağına sahiptir.

Hangi atomların yükseltgendiğini veya indirgendiğini anlamak için başlangıç ve sonuç yükseltgenme basamaklarının bulunması gerekir.

2

Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimeleri yazılarak alınan-verilen elektron sayıları eşitlenir.

Mangan için indirgenme yarı tepkimesi:

Mn^{7+} + 5e^- \rightarrow Mn^{2+}

şeklindedir. Karbon için yükseltgenme yarı tepkimesi:

C_2^{3+} \rightarrow 2C^{4+} + 2e^-

şeklindedir. Alınan ve verilen elektron sayılarını 10'da eşitlemek için indirgenme tepkimesi 2 ile, yükseltgenme tepkimesi 5 ile çarpılır.

Redoks tepkimelerinde alınan elektron sayısı verilen elektron sayısına eşit olmalıdır.

3

Bulunan katsayılar ana tepkimede yerlerine yerleştirilerek diğer atomların denkliği sağlanır.

Denkleştirilmiş tepkime denklemi:

2KMnO_4(suda) + 5H_2C_2O_4(suda) + 3H_2SO_4(suda) \rightarrow 2MnSO_4(suda) + 10CO_2(g) + K_2SO_4(suda) + 8H_2O(s)

olarak elde edilir.

Kütlenin korunumu kanunu gereği giren ve çıkan taraflardaki tüm atom türlerinin sayıca eşitlenmesi gerekir.

4

Tepkime katsayıları ve maddelerin özellikleri öncüller üzerinden kontrol edilir.

Girenlerin katsayıları toplamı

2+5+3=10

, ürünlerin katsayıları toplamı ise

2+10+1+8=21

olup ürünlerinki daha büyüktür (I. öncül doğru). Karbon atomunun yükseltgenme basamağı

+3

olup

+4

'e yükseltgenmiştir (II. öncül doğru). İndirgenen

KMnO_4

yükseltgen özellik gösterir (III. öncül yanlış).

Her bir öncülün doğruluğunu test ederek nihai sonuca ulaşmak hedeflenir.

Key Concept

Redoks tepkimelerinde yükseltgenme basamaklarının tespiti, yarı tepkimeler yardımıyla denkleştirme yapılması ve yükseltgen/indirgen terimlerinin doğru tanımlanması.

Question 3568Question →

Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen bazı gaz tepkimeleri ve bu tepkimelerin denge sabitleri aşağıda verilmiştir:

I. $2A(g) + B(g) \rightleftharpoons 2C(g)$
Bu tepkimenin $0^\circ\text{ C}$ 'deki kısmi basınçlar cinsinden denge sabiti $K_p = \frac{5}{7}$ 'dir.

II. $E(g) \rightleftharpoons A(g) + D(g)$
Bu tepkimenin aynı sıcaklıktaki derişimler cinsinden denge sabiti $K_c = 0,125$ 'dir.

Buna göre, aynı sıcaklıkta gerçekleşen;

D(g) + C(g) \rightleftharpoons E(g) + \frac{1}{2}B(g)

tepkimesinin derişimler cinsinden denge sabiti (

K_c

) kaçtır?

\frac{1}{32}

\frac{1}{4}

2

8,25

32

Show answer & explanation

Answer: $2$

Answer

Derişimler cinsinden denge sabiti 2'dir.

Denge sabiti hesaplamalarında, ara basamaklar toplandığında denge sabitleri çarpılır. Bir tepkime ters çevrildiğinde denge sabitinin çarpmaya göre tersi alınır; katsayılar bir sayı ile çarpıldığında ise o sayı denge sabitine üs olarak gelir. Birinci basamaktan

K_{c1} = 16

bulunur. İkinci basamak ters çevrilerek

8

elde edilir. Birinci basamak ters çevrilip katsayıları yarıya indirilerek

\frac{1}{4}

elde edilir. Bu iki değer çarpıldığında hedef tepkimenin denge sabiti

2

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Birinci tepkimenin derişimler cinsinden denge sabitini (

K_{c1}

) hesaplamak.

K_{c1} = 16

K_p = K_c(RT)^{\Delta n}

bağıntısı kullanılır. Tepkimede

\Delta n = 2 - (2 + 1) = -1

ve

T = 273\text{ K}

'dir.

R = \frac{22,4}{273}

olduğundan

RT = 22,4

olur. Buradan

\frac{5}{7} = K_{c1} \cdot (22,4)^{-1} \implies K_{c1} = 16

bulunur.

2

İkinci tepkimeyi ters çevirerek hedef tepkimeye uygun hale getirmek.

K_c' = 8

Hedef tepkimede

D(g)

girenlerde,

E(g)

ürünlerdedir. İkinci tepkimede ise tam tersidir. Bu yüzden tepkime ters çevrilir ve denge sabitinin çarpmaya göre tersi alınır:

1 / 0,125 = 8

.

3

Birinci tepkimeyi ters çevirip katsayılarını

\frac{1}{2}

ile çarpmak.

K_c'' = 0,25

Hedef tepkimede

C(g)

girenlerde 1 katsayısı ile,

B(g)

ise ürünlerde

\frac{1}{2}

katsayısı ile yer almaktadır. Birinci tepkime ters çevrilip

\frac{1}{2}

ile çarpıldığında denge sabiti

K_c'' = \sqrt{\frac{1}{K_{c1}}} = \sqrt{\frac{1}{16}} = 0,25

olur.

4

Elde edilen ara basamakları toplayarak net tepkimenin denge sabitini bulmak.

K_{c,\text{net}} = 2

Tepkimeler toplandığında net tepkimenin denge sabiti, toplanan tepkimelerin denge sabitlerinin çarpımına eşittir:

K_{c,\text{net}} = K_c' \times K_c'' = 8 \times 0,25 = 2

.

Key Concept

Hess Yasası'nın denge tepkimelerine uygulanması ve Kp-Kc ilişkisi.

Question 3569Question →

Demir bir kaşığı gümüş ile kaplamak amacıyla, kaşık $AgNO_3$ sulu çözeltisi içeren bir elektroliz kabının katoduna bağlanıyor. Hücreden $4,825\text{ A}$ şiddetinde sabit akım geçirilerek elektroliz işlemi gerçekleştiriliyor.

Kaşığın y��zeyinde $5,4\text{ g}$ gümüş metali toplandığı anda işlem sonlandırıldığına göre, bu kaplama işlemi kaç saniye sürmüştür?
( $Ag = 108\text{ g/mol}$ , $1\text{ mol}$ elektronun yükü $= 96500\text{ C}$ )

Show answer & explanation

Answer: 1000

Answer

Kaplama işlemi 1000 saniye sürmüştür.

Katotta toplanan gümüşün mol sayısı

5,4 / 108 = 0,05\text{ mol}

'dür.

Ag^+ + e^- \rightarrow Ag

tepkimesine göre devreden

0,05\text{ mol}

elektron geçmiştir. Bu da

0,05 \times 96500 = 4825\text{ C}

yüke eşittir.

Q = I \times t

bağıntısından

4825 = 4,825 \times t

yazıldığında sürenin

1000

saniye olduğu bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Katotta biriken gümüş (

Ag

) metalinin mol sayısının hesaplanması

n_{Ag} = 0,05\text{ mol}

Toplanan metal kütlesinden mol miktarını bulmak için kütle mol kütlesine bölünür.

2

Katot indirgenme yarı tepkimesinden devreden geçen elektronun mol sayısının belirlenmesi

n_{e^-} = 0,05\text{ mol}

Gümüş iyonlarının indirgenme yarı tepkimesi (

Ag^+ + e^- \rightarrow Ag

) uyarınca toplanan metal molü ile elektron molü bire bir orantılıdır.

3

Devreden geçen elektrik yükünün Coulomb cinsinden hesaplanması

Q = 4825\text{ C}

Geçen elektronların mol sayısı, Faraday sabiti (

96500\text{ C/mol}

) ile çarpılarak toplam elektrik yükü elde edilir.

4

Elektroliz süresinin saniye cinsinden bulunması

t = 1000\text{ s}

Q = I \times t

formülü kullanılarak toplam yük akım şiddetine bölünür.

Key Concept

Faraday elektroliz yasaları kullanılarak elektrotlarda biriken madde miktarı ile devreden geçen yük miktarı ve süre arasındaki nicel ilişkilerin hesaplanması.

Question 3570Question →

Su molekülünün ( $H_2O$ ) sahip olduğu yüksek kaynama noktası ve iyi bir çözücü olması gibi birçok fiziksel ve kimyasal özellik, molekülün geometrik yapısıyla doğrudan ilişkilidir. Buna göre, $_1\text{H}$ ve $_8\text{O}$ atomlarının oluşturduğu kararlı $H_2O$ molekülünün VSEPR gösterimi ve molekül geometrisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

AX_2

ve Doğrusal

AX_2E

ve Kırık doğru

AX_2E_2

ve Kırık doğru

AX_3E

ve Üçgen piramit

AX_4

ve Düzgün dörtyüzlü

Show answer & explanation

Answer: $AX_2E_2$ ve Kırık doğru

Answer

VSEPR gösterimi

AX_2E_2

ve molekül geometrisi kırık doğru olan seçenek doğrudur.

Merkez atom olan oksijenin iki adet bağ yapan hidrojen atomu (

X_2

) ve iki çift ortaklanmamış elektronu (

E_2

) bulunduğundan, VSEPR gösterimi

AX_2E_2

'dir. Bu dağılım doğrultusunda molekül geometrisi kırık doğru (açısal) olur.

Step-by-Step Solution

1

Elementlerin elektron dizilimleri yazılarak değerlik elektron sayıları tespit edilir.

_1\text{H}: 1

(1 değerlik elektronu, 1 bağ yapar) ve

_8\text{O}: 2, 6

(6 değerlik elektronu, 2 bağ yapar).

Merkez atomun bağ kapasitesini ve ortaklanmamış elektron çifti sayısını belirlemek için değerlik elektronlarının bulunması gerekir.

2

Suyun (

H_2O

) Lewis elektron nokta yapısı çizilir.

Merkezde bulunan oksijen atomu, iki hidrojen atomu ile tekli kovalent bağ kurar. Oksijen atomunun bağa katılmayan 4 elektronu (2 çifti) kalır.

VSEPR formülündeki 'X' (bağlı atomlar) ve 'E' (ortaklanmamış elektron çiftleri) değerlerini belirleyebilmek için Lewis yapısının doğru çizilmesi şarttır.

3

Belirlenen değerler VSEPR genel formülü (

AX_nE_m

) üzerinde yerine yazılarak molekül geometrisi bulunur.

Merkez atom oksijen

A

, bağlı atom sayısı (hidrojenler)

X = 2

, merkez atom üzerindeki ortaklanmamış elektron çifti sayısı

E = 2

olduğundan VSEPR gösterimi

AX_2E_2

olur. Bu gösterime sahip moleküllerin geometrisi kırık doğru (açısal) olarak adlandırılır.

VSEPR teorisine göre elektron çiftlerinin birbirini itmesi sonucu en kararlı ve kararlı düşük enerjili geometri elde edilir.

Key Concept

VSEPR Gösterimi ve Molekül Geometrileri

Estimated Time:1m 0s

Question 3571Question →

Metil 2-penten-4-ynoat molekülünün formülü aşağıda verilmiştir:

\text{HC} \equiv \text{C} - \text{CH} = \text{CH} - \text{COOCH}_3

Buna göre, bu moleküldeki hibritleşme ve bağ örtüşmeleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Moleküldeki tüm karbon atomlarının hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin toplam sayısı 6'dır.

Molekülde yer alan karbon atomlarının 1 tanesi

sp^3

, 3 tanesi

sp^2

ve 2 tanesi

sp

hibritleşmesi yapmıştır.

Karbon atomları arasında oluşan

\sigma

(sigma) bağlarından en az bir tanesi

sp^2 - sp

hibrit orbitallerinin örtüşmesiyle kurulmuştur.

Moleküldeki karbon-hidrojen (

\text{C}-\text{H}

) bağlarının oluşumuna katılan karbon atomu orbitallerinin türleri

sp^3

,

sp^2

ve

sp

'dir.

Molekülde toplam 13 tane

\sigma

(sigma) ve 4 tane

\pi

(pi) bağı bulunur.

Show answer & explanation

Answer: Moleküldeki tüm karbon atomlarının hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin toplam sayısı 6'dır.

Answer

Moleküldeki tüm karbon atomlarının hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin toplam sayısı 6'dır ifadesi yanlıştır, çünkü bu sayı 7 olmalıdır.

Moleküldeki karbon atomlarının hibritleşmeyen p orbitali sayısı toplamı 7'dir. Önermede bu sayının 6 olduğu iddia edildiği için bu ifade yanlıştır ve aranan doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1

Moleküldeki karbon atomlarının konumlarını ve bağ yapılarını belirlemek.

Karbon atomlarının

sp^3

,

sp^2

ve

sp

hibritleşme durumları tespit edilir.

Hibritleşme türünü bilmek, katılmayan p orbitallerini bulmanın ilk adımıdır.

2

Her bir hibritleşme türü için karbon atomlarının hibritleşmeye katılmayan p orbitali sayılarını hesaplarız.

sp^3

için 0,

sp^2

için 1,

sp

için 2 hibritleşmeyen p orbitali bulunur.

sp^n

hibritleşmesinde, hibritleşmeye katılan p orbitali sayısı n'dir. Toplam 3 p orbitali olduğu için hibritleşmeye katılmayan p orbitali sayısı

3-n

olur.

3

Moleküldeki tüm karbon atomlarının hibritleşmeyen p orbitallerini toplarız.

1 tane

sp^3

(

1 \times 0 = 0

), 3 tane

sp^2

(

3 \times 1 = 3

), 2 tane

sp

(

2 \times 2 = 4

) hibritleşmeyen p orbitali bulunur. Toplam:

0 + 3 + 4 = 7

adettir.

Moleküldeki toplam hibritleşmeyen p orbitali sayısını belirleyerek önermenin doğruluğunu test etmek.

Key Concept

Karbon atomlarının yaptığı hibritleşme türüne (

sp^3, sp^2, sp

) bağlı olarak hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin sayısının ve orbital örtüşmelerinin belirlenmesi.

Question 3572Question →

Belirli bir sıcaklıkta tek adımlı (elementer) olarak gerçekleşen,

Zn(k) + 2HCl(suda) \rightarrow ZnCl_2(suda) + H_2(g)

kimyasal tepkimesinin hız bağıntısı (hız denklemi) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

r = k \cdot [Zn] \cdot [HCl]^2

r = k \cdot [Zn] \cdot [HCl]

r = k \cdot [HCl]^2

r = k \cdot \frac{[ZnCl_2] \cdot [H_2]}{[Zn] \cdot [HCl]^2}

r = k \cdot [Zn]

Show answer & explanation

Answer: $r = k \cdot [HCl]^2$

Answer

Reaksiyonun doğru hız bağıntısı

r = k \cdot [HCl]^2

ifadesidir.

Tepkime tek basamakta gerçekleştiği için hız bağıntısı reaktiflerin derişimlerine göre yazılır. Çinko katı halde olduğundan hız bağıntısına yazılmaz. Suda çözünmüş hidroklorik asidin katsayısı 2 olduğundan hız bağıntısındaki derişiminin üssü 2 olur. Dolayısıyla doğru hız bağıntısı

r = k \cdot [HCl]^2

olur.

Step-by-Step Solution

1

Tepkimeye giren maddelerin fiziksel hallerini belirlemek.

Çinko (

Zn

) katı (

k

) haldedir. Hidroklorik asit (

HCl

) ise sulu çözelti (

suda

) halindedir.

Hız bağıntısına sadece gazlar ve suda çözünmüş (sulu çözelti) maddeler yazılır, katılar ve saf sıvılar yazılmaz.

2

Tepkimenin tek basamaklı (elementer) olma bilgisini kullanarak reaktiflerin katsayılarını üs olarak belirlemek.

HCl(suda)

reaktifinin katsayısı

2

olduğu için derişiminin karesi (

[HCl]^2

) alınır.

Tek basamaklı tepkimelerde hız bağıntısı, girenlerin katsayıları derişimlere üs olarak yazılarak doğrudan oluşturulur.

3

Hız sabitini (

k

) ekleyerek bağıntıyı yazmak.

Tepkimenin hız bağıntısı

r = k \cdot [HCl]^2

olarak elde edilir.

Reaksiyon hızı, hız sabiti ile reaktiflerin derişimlerinin çarpımına eşittir.

Key Concept

Tek basamaklı tepkimelerde hız bağıntısı girenlerin fiziksel hallerine göre yazılır; katılar ve saf sıvılar bağıntıda yer almaz.

Question 3573Question →

Bir fiziksel veya kimyasal değişimde minimum enerji eğilimi ile maksimum düzensizlik eğilimi birbirine zıt yönlü olduğunda sistem genellikle dengeye ulaşabilir. Eğilimlerin her ikisinin de aynı yönde olduğu tepkimeler ise genellikle tek yönlü (tam verimle) gerçekleşme eğilimindedir.

Buna göre;

I. $CO(g) + Cl_2(g) \rightleftharpoons COCl_2(g) \quad \Delta H < 0$
II. $H_2O(s) \rightleftharpoons H_2O(g) \quad \Delta H > 0$
III. $2H_2O_2(suda) \rightarrow 2H_2O(s) + O_2(g) \quad \Delta H < 0$

tepkimelerinden hangilerinde minimum enerji ve maksimum düzensizlik eğilimleri zıt yönlü olup sistemin dengeye ulaşması beklenir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II

Birinci öncüldeki tepkime ekzotermik (

\Delta H < 0

) olduğu için minimum enerji eğilimi ürünler yönündedir; girenlerdeki gaz mol sayısı ürünlerden fazla olduğu için maksimum düzensizlik eğilimi girenler yönündedir. Eğilimler zıt yönlü olduğu için denge kurulabilir. İkinci öncüldeki değişim endotermik (

\Delta H > 0

) olduğu için minimum enerji girenler yönündedir; sıvıdan gaza geçiş düzensizliği artırdığı için maksimum düzensizlik ürünler yönündedir. Eğilimler zıt yönlü olduğu için denge kurulabilir. Dolayısıyla bu iki değişimde denge kurulması beklenir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci öncüldeki tepkimenin minimum enerji ve maksimum düzensizlik eğilimlerini belirlemek.

Tepkime ekzotermik (

\Delta H < 0

) olduğundan minimum enerji eğilimi ürünler lehinedir. Girenlerde

2\text{ mol}

gaz, ürünlerde

1\text{ mol}

gaz bulunduğundan maksimum düzensizlik eğilimi girenler lehinedir. Eğilimler zıt yönlü olduğundan denge kurulabilir.

Birinci tepkimenin denge şartını sağlayıp sağlamadığını kontrol etmek.

2

İkinci öncüldeki fiziksel değişimin minimum enerji ve maksimum düzensizlik eğilimlerini belirlemek.

Değişim endotermik (

\Delta H > 0

) olduğundan minimum enerji eğilimi girenler (sıvı faz) lehinedir. Sıvıdan gaza geçiş d��zensizliği artırdığından maksimum düzensizlik eğilimi ürünler (gaz fazı) lehinedir. Eğilimler zıt yönlü olduğundan fiziksel denge kurulabilir.

İkinci sürecin fiziksel denge şartını sağlayıp sağlamadığını kontrol etmek.

3

Üçüncü öncüldeki tepkimenin minimum enerji ve maksimum düzensizlik eğilimlerini belirlemek.

Tepkime ekzotermik (

\Delta H < 0

) olduğundan minimum enerji eğilimi ürünler lehinedir. Suda çözünmüş halden gaz fazına geçiş olduğu (

O_2(g)

) ve ürünlerde sıvı molekülleri oluştuğu için maksimum düzensizlik eğilimi de ürünler lehinedir. Her iki eğilim aynı yönlü olduğundan tepkimenin tek yönlü gerçekleşmesi beklenir ve denge kurulamaz.

Üçüncü tepkimenin denge oluşturup oluşturamayacağını analiz etmek.

Key Concept

Bir sistemin dengeye ulaşabilmesi için minimum enerjiye eğilim ile maksimum düzensizliğe eğilim yönlerinin birbirine zıt olması gerekir.

Estimated Time:2m 0s

Question 3574Question →

Sıvı çözeltilerin oluşumunda çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki zayıf etkileşimlerin türü ve gücü çözünme olayını belirler. Genel olarak "benzer benzeri çözer" kuralı geçerlidir. Buna göre, sol sütunda verilen karışımları, sağ sütunda verilen ve bu karışımlarda etkin olan baskın tanecikler arası etkileşim türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Su ile metanol arasında hidrojen bağı; su ile sodyum klorür arasında iyon-dipol etkileşimi; karbon tetraklorür ile iyot arasında London kuvvetleri; su ile hidrojen klorür arasında ise dipol-dipol etkileşimi baskındır.

Su ve metanolün her ikisi de yapısında O-H bağı bulunduran polar moleküllerdir ve kendi aralarında hidrojen bağı oluştururlar. Sodyum klorür iyonik yapıda olduğundan polar su molekülleriyle iyon-dipol etkileşimi kurar. Karbon tetraklorür ve iyot apolar yapılı maddeler olduğundan aralarında yalnızca indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol (London) etkileşimi gerçekleşebilir. Hidrojen klorür ise polar olmasına karşın hidrojen bağı oluşturma şartını taşımadığı için suyla dipol-dipol etkileşimi kurar.

Step-by-Step Solution

1

Karışımları oluşturan maddelerin kimyasal türlerini ve polar/apolar özelliklerini belirlemek.

H_2O

polar,

CH_3OH

polar (O-H bağı içerir),

NaCl

iyonik katı,

CCl_4

apolar,

I_2

apolar,

HCl

polar (H-F, H-O veya H-N bağı içermez) şeklinde sınıflandırılır.

Zayıf etkileşimlerin türünü belirleyebilmek için öncelikle taneciklerin yapısının çözümlenmesi gerekir.

2

Maddelerin bir araya gelmesiyle oluşan karışımlarda kurulacak en etkin zayıf etkileşim türlerini tespit etmek.

İki apolar arasında London; polar-polar arasında dipol-dipol veya hidrojen bağı; iyonik-polar arasında iyon-dipol etkileşimleri belirlenir.

Çözücü-çözünen etkileşimlerinin türü, çözünen ve çözücünün molekül içi bağ özelliklerine ve molekül geometrilerine bağlıdır.

3

Bulunan etkileşim türlerini sağ sütundaki seçeneklerle birebir eşleştirmek.

H_2O - CH_3OH

ile Hidrojen bağı;

H_2O - NaCl

ile İyon-dipol;

CCl_4 - I_2

ile London kuvvetleri;

H_2O - HCl

ile Dipol-dipol eşleşmesi elde edilir.

Soruda istenen doğru eşleştirme kombinasyonunu tamamlamak.

Key Concept

Çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki zayıf etkileşimlerin sınıflandırılması.

Estimated Time:1m 30s

Question 3575Question →

Asetilen ( $C_2H_2$ ) molekülün��n açık formülü $H - C \equiv C - H$ şeklindedir. Buna göre, bu moleküldeki karbon atomlarının hibritleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?

sp^3

sp

sp^2

s^2p^2

dsp^2

Show answer & explanation

Answer: $sp$

Answer

sp

hibritleşmesi yapan karbon atomları

Asetilen molekülünde her bir karbon atomu iki adet sigma bağı yapmıştır ve üzerinde ortaklanmamış elektron çifti barındırmaz. Bu durum karbon atomunun etrafında 2 doğrultu olduğunu gösterir ve bu doğrultular

sp

hibritleşmesi ile açıklanır.

Step-by-Step Solution

1

Asetilen (

C_2H_2

) molekülünün açık formülü incelenir.

Molekülde karbon atomları arasında üçlü bağ (

C \equiv C

), karbon ile hidrojen atomları arasında ise tekli bağlar (

C - H

) bulunur.

Bağ türlerini belirlemek hibritleşme analizinin ilk adımıdır.

2

Karbon atomlarının yaptığı sigma (

\sigma

) ve pi (

\pi

) bağ sayıları belirlenir.

Her bir karbon atomu, 2 adet sigma bağı (biri hidrojenle, diğeri karbonla) yapmıştır. Üçlü bağın kalan 2 bağı ise pi bağıdır.

Hibritleşmeye sadece sigma bağları katılır, pi bağları katılmaz.

3

Karbon atomu etrafındaki doğrultu sayısı hesaplanarak hibritleşme türü belirlenir.

Karbon atomlarının etrafında 2 doğrultu olduğundan, karbon atomları

sp

hibritleşmesi yapmıştır.

Doğrultu sayısının 2 olması

sp

hibritleşmesini gösterir.

Key Concept

Karbon atomlarının doğrultu sayısına göre hibritleşme türlerinin belirlenmesi. Pi bağları hibritleşmeye katılmaz.

Question 3576Question →

Aşağıda verilen karbon bileşikleri ile bu bileşiklerdeki karbon atomlarının yaptığı hibritleşme türlerini eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eten molekülündeki karbon atomları

sp^2

hibritleşmesiyle, asetilen molekülündeki karbon atomları

sp

hibritleşmesiyle, metan molekülündeki karbon atomu ise

sp^3

hibritleşmesiyle eşleşir.

Metan molekülündeki karbon atomu 4 sigma bağına sahip olduğu için

sp^3

, eten molekülündeki karbon atomları birer pi bağı içerip 3 doğrultuya sahip olduğu için

sp^2

, asetilen molekülündeki karbon atomları ise ikişer pi bağı içerip 2 doğrultuya sahip olduğu için

sp

hibritleşmesi yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Metan (

CH_4

) molekülündeki karbon atomunun bağ yapısını belirleme.

Metan molekülünde karbon atomu 4 adet tekli sigma bağı yapar ve 4 doğrultusu bulunur. Bu nedenle karbon atomu

sp^3

hibritleşmesi yapmıştır.

Karbon atomu sadece tekli bağlar yaptığında tüm melez orbitaller

sp^3

karakterindedir.

2

Eten (

CH_2=CH_2

) molekülündeki karbon atomlarının bağ yapısını inceleme.

Eten molekülünde karbonlar arasında ikili bağ bulunur. Karbon atomu 3 adet sigma bağı ve 1 adet pi bağı yapar. Doğrultu sayısı 3 olduğundan

sp^2

hibritleşmesi gerçekleşir.

Pi bağı oluşturan orbital melezleşmeye katılmadığından hibritleşme türü

sp^2

olur.

3

Asetilen (

HC \equiv CH

) molekülündeki karbon atomlarının bağ yapısını inceleme.

Asetilen molekülünde karbonlar arasında üçlü bağ bulunur. Karbon atomu 2 adet sigma bağı ve 2 adet pi bağı yapar. Doğrultu sayısı 2 olduğundan

sp

hibritleşmesi gerçekleşir.

İki pi bağı oluşturan orbitaller melezleşmeye dahil edilmediği için geriye kalan orbitaller

sp

hibriti oluşturur.

Key Concept

Karbon atomunun yaptığı pi bağlarının hibritleşmeye katılmadığı kuralı çerçevesinde, doğrultu sayısına bağlı olarak

sp^3

,

sp^2

ve

sp

hibritleşme türlerinin belirlenmesi.

Estimated Time:1m 0s

Question 3577Question →

Bir kimyasal tepkimenin deney verilerinden yararlanarak reaktiflerin hız bağıntısındaki derecelerini belirlemek isteyen bir öğrenci, derişim değişimlerinin hız üzerindeki etkisini incelemektedir. Sol sütundaki gözlemler ile sağ sütundaki tepkime derecelerini eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Derişimin 2 katına çıkıp hızın da 2 katına çıktığı gözlem 1. dereceyle; derişimin 3 katına çıkıp hızın 9 katına çıktığı gözlem 2. dereceyle; derişimin değişmesine rağmen hızın değişmediği gözlem ise 0. dereceyle eşleşir.

Derişimin 2 katına çıkıp hızın da 2 katına çıktığı gözlem 1. dereceyle; derişimin 3 katına çıkıp hızın 9 katına çıktığı gözlem 2. dereceyle; derişimin değişmesine rağmen hızın değişmediği gözlem ise 0. dereceyle eşleşmelidir.

Step-by-Step Solution

1

İlk gözlemdeki hız ve derişim ilişkisini matematiksel olarak ifade etme.

Derişim 2 katına çıkınca hız da 2 katına çıktığından

2^a = 2 \Rightarrow a = 1

bulunur.

Reaktifin hız bağıntısındaki üssünü (derecesini) bulmak için hızdaki değişimin derişimdeki değişime oranı üslü sayı olarak yazılır.

2

İkinci gözlemdeki hız ve derişim ilişkisini analiz etme.

Derişim 3 katına çıkınca hız 9 katına çıktığından

3^b = 9 \Rightarrow b = 2

bulunur.

Hızdaki 9 katlık artış reaktifin derişiminin karesiyle orantılı olduğunu gösterir.

3

Üçüncü gözlemdeki hız ve derişim ilişkisini değerlendirme.

Derişim 2 katına çıktığında hız değişmediğinden (

1

katına çıktığından)

2^c = 1 \Rightarrow c = 0

bulunur.

Reaktif derişiminin değişmesi hızı etkilemiyorsa, o reaktif hız bağıntısında yer almaz ve derecesi sıfırdır.

Key Concept

Reaktiflerin derişimlerindeki değişimlerin hız üzerindeki etkisini inceleyerek her bir reaktifin hız bağıntısındaki derecesini belirleme.

Estimated Time:1m 30s

Question 3578Question →

Aşağıda formülleri verilen moleküller ile bu moleküllerin merkez atomlarının VSEPR gösterimi ve molekül geometrisi eşleştirmelerini doğru şekilde tamamlayınız. ( $_{1}H$ , $_{5}B$ , $_{6}C$ , $_{8}O$ )

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

BH3 molekülü AX3 gösterimi ve Düzlem Üçgen geometrisiyle; CH4 molekülü AX4 gösterimi ve Düzgün Dörtyüzlü geometrisiyle; H2O molekülü AX2E2 gösterimi ve Kırık Doğru geometrisiyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; BH3 molekülü ortaklanmamış elektron içermediğinden AX3 gösterimine ve düzlem üçgen geometrisine sahiptir. CH4 molekülü 4 bağ yaptığı ve ortaklanmamış elektronu olmadığı için AX4 gösterimine ve düzgün dörtyüzlü geometrisine sahiptir. H2O molekülü ise 2 bağ ve 2 ortaklanmamış elektron çifti içerdiğinden AX2E2 gösterimine ve kırık doğru geometrisine sahiptir.

Step-by-Step Solution

1

Merkez atomların değerlik elektron sayılarını bulma

Bor (

_{5}B

) 2-3 dizilimiyle 3; Karbon (

_{6}C

) 2-4 dizilimiyle 4; Oksijen (

_{8}O

) 2-6 dizilimiyle 6 değerlik elektronuna sahiptir.

VSEPR gösterimi (

AX_nE_m

) oluşturulurken merkez atomun toplam değerlik elektronlarının kaçının bağa katıldığını ve kaçının ortaklanmamı�� olarak kaldığını belirlemek gerekir.

2

Merkez atomun bağ yaptığı grup sayısını (X) ve ortaklanmamış elektron çifti sayısını (E) belirleme

BH3'te merkez atom 3 bağ yapar (X=3), ortaklanmamış elektronu yoktur (E=0). CH4'te merkez atom 4 bağ yapar (X=4), ortaklanmamış elektronu yoktur (E=0). H2O'da merkez atom 2 bağ yapar (X=2), 2 çift ortaklanmamış elektron taşır (E=2).

VSEPR gösteriminde A merkez atomu, X bağlı atomları (veya grupları), E ise merkez atomun ortaklanmamış elektron çiftlerini temsil eder.

3

Geometrik yapıları ve VSEPR formüllerini eşleştirme

BH3 için VSEPR AX3 olup molekül geometrisi düzlem üçgendir. CH4 için VSEPR AX4 olup molekül geometrisi düzgün dörtyüzlüdür. H2O için VSEPR AX2E2 olup molekül geometrisi kırık doğrudur.

Elde edilen X ve E değerleri doğrudan VSEPR formülünü verir ve bu formül de molekülün uzaydaki geometrik şeklini belirler.

Key Concept

VSEPR Gösterimi ve Molekül Geometrileri

Estimated Time:1m 30s

Question 3579Question →

Standart şartlarda ( $25^\circ\text{C}$ ve $1\text{ atm}$ ) hazırlanan bir galvanik hücreye ait şema aşağıda verilmiştir.

Yarı Tepkime	$E^\circ \text{ (V)}$
$\text{Fe}^{2+}(\text{aq}) + 2\text{e}^- \rightarrow \text{Fe}(\text{k})$	$-0{}44$
$2\text{H}^+(\text{aq}) + 2\text{e}^- \rightarrow \text{H}_2(\text{g})$	$0{}00$
$\text{Cu}^{2+}(\text{aq}) + 2\text{e}^- \rightarrow \text{Cu}(\text{k})$	$+0{}34$

Bu galvanik hücre çalışmaya başladıktan sonraki süreçle ilgili;

I. Pilin başlangıç potansiyeli $0{}78\text{ V}$ 'tur.
II. Zamanla II. kaptaki çözeltinin pH değeri azalır.
III. $\text{Pt}$ elektrot yüzeyinde öncelikle kırmızı renkli bakır metali toplanır, $\text{Cu}^{2+}$ iyonları tükendikten sonra ise gaz çıkışı gözlenir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

I ve III

I ve III numaralı ifadeler doğrudur. Başlangıç pil potansiyeli demirin yükseltgenmesi ve bakırın indirgenmesiyle 0,78 V olarak bulunur. Katotta indirgenme potansiyeli daha yüksek olan bakır iyonları önce indirgenerek Pt elektrot üzerinde kırmızı bakır katısı oluşturur, bakır bittikten sonra ise hidrojen iyonları indirgenerek gaz çıkışı başlatır.

Step-by-Step Solution

1

Anot ve katot yarı hücrelerindeki maddelerin aktifliklerini ve olası yarı tepkimeleri belirleme.

I. kapta aktif metal olan Fe yükseltgenir: Fe(k) -> Fe2+(aq) + 2e- (E° = +0,44 V). II. kapta (katot) indirgenme potansiyelleri farklı olan H+ ve Cu2+ iyonları bulunur.

Galvanik hücrede hangi elektrodun anot, hangi iyonların katotta indirgeneceğini bulmak için standart potansiyeller karşılaştırılmal��dır.

2

Katot kabında gerçekleşecek öncelikli indirgenme tepkimesini seçme.

Cu2+ iyonunun indirgenme potansiyeli (+0,34 V), H+ iyonunun indirgenme potansiyelinden (0,00 V) daha büyük olduğu için katotta öncelikle Cu2+ indirgenir: Cu2+(aq) + 2e- -> Cu(k) (E° = +0,34 V).

Katotta indirgenme potansiyeli en büyük olan katyon öncelikle indirgenir.

3

Pilin başlangıç potansiyelini (E°_pil) hesaplama.

E°_pil = E°_yükseltgenme + E°_indirgenme = 0,44 V + 0,34 V = 0,78 V. (I. öncül doğrudur).

Başlangıçta ortamda bol miktarda Cu2+ iyonu bulunduğundan, ilk çalışan pil tepkimesinin potansiyeli bu iki yarı tepkime üzerinden hesaplanır.

4

Pil çalışmaya devam ettikçe meydana gelen değişimleri analiz etme.

Cu2+ iyonları tamamen tükendikten sonra katotta H+ iyonları indirgenmeye başlar: 2H+(aq) + 2e- -> H2(g). Bu sırada Pt elektrot yüzeyinde önce bakır birikir, sonra gaz çıkışı gözlenir (III. öncül doğrudur). H+ iyonlarının azalması sonucu [H+] düşer, dolayısıyla pH değeri artar (II. öncül yanlıştır).

Çözeltide birden fazla katyon olduğunda indirgenme sırayla gerçekleşir ve H+ iyonlarının harcanması çözeltinin asitliğini azaltarak pH'ını artırır.

Key Concept

Galvanik hücrelerde anot/katot belirlenmesi, başlangıç pil potansiyeli hesabı ve katotta öncelikli indirgenme sırası.

Question 3580Question →

Demir(II) sülfür bileşiğinin ( $FeS_2$ , pirit) oksijen gazı ile yüksek sıcaklıktaki tepkimesi sonucu demir(III) oksit ( $Fe_2O_3$ ) ve kükürt dioksit ( $SO_2$ ) gazı oluşmaktadır. Tepkime denklemi aşağıda verilmiştir:

4FeS_2(k) + 11O_2(g) \rightarrow 2Fe_2O_3(k) + 8SO_2(g)

Buna göre, bu tepkimeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

FeS_2

bileşiği tepkimede yükseltgen özellik göstermiştir.

Tepkimede

FeS_2

bileşiğindeki hem demir hem de kükürt atomları yükseltgenmiştir.

Tepkimede kükürt atomlarının yükseltgenme basamağı

-2

'den

+4

'e yükselmiştir.

O_2

gazı yükseltgenmiş ve indirgen özellik göstermiştir.

En küçük tam sayılarla denkleştirilmiş bu tepkimede alınan ve verilen elektron sayısı

22

'dir.

Show answer & explanation

Answer: Tepkimede $FeS_2$ bileşiğindeki hem demir hem de kükürt atomları yükseltgenmiştir.

Answer

Tepkimede

FeS_2

bileşiğindeki hem demir hem de kükürt atomları yükseltgenmiştir.

Tepkimede

FeS_2

bileşiğindeki demir atomu

+2

'den

+3

'e yükseltgenirken, kükürt atomu

-1

'den

+4

'e yükseltgenmiştir. Dolayısıyla her iki element de yükseltgenmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Tepkimeye giren ve çıkan maddelerdeki elementlerin yükseltgenme basamakları hesaplanır.

FeS_2

bileşiğinde demir

+2

, kükürt

-1

yükseltgenme basamağındadır.

O_2

elementel halde olduğundan

0

'dır.

Fe_2O_3

bileşiğinde demir

+3

, oksijen

-2

'dir.

SO_2

bileşiğinde kükürt

+4

, oksijen

-2

'dir.

Yükseltgenen ve indirgenen türleri belirlemek için ilk olarak her atomun yükseltgenme basamağını bulmak gerekir.

2

Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimeleri üzerinden elektron alışverişi analiz edilir.

Demir:

Fe^{2+} \rightarrow Fe^{3+} + e^-

(yükseltgenme). Kükürt:

S^{-1} \rightarrow S^{4+} + 5e^-

(yükseltgenme). Oksijen:

O_2 + 4e^- \rightarrow 2O^{2-}

(indirgenme).

Hangi atomların yükseltgendiği ve indirgendiği ile toplam aktarılan elektron sayısını hesaplamak için yarı tepkimeler yazılır.

3

Seçeneklerdeki ifadeler elde edilen bulgularla karşılaştırılır.

Hem demir hem de kükürt elektron verdiğinden her ikisi de yükseltgenmiştir. Bu durum

FeS_2

bileşiğinin bir bütün olarak indirgen özellik göstermesini sağlar. Alınan/verilen toplam elektron sayısı denklem katsayılarına göre

11 \times 4 = 44

'tür.

Doğru seçeneği belirlemek ve yanlış seçeneklerin neden elendiğini açıklamak amacıyla analiz tamamlanır.

Key Concept

Bir redoks tepkimesinde birden fazla elementin aynı anda yükseltgenmesi ve yükseltgenme basamağı tayini.

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept