All practice questions

8734 questions

Question 3761Question

Williamson eter sentezi yöntemiyle asimetrik bir eter olan metil tersiyer-bütil eter (CH3OC(CH3)3CH_3-O-C(CH_3)_3) bileşiğini yüksek verimle elde etmek için, alkil halojenür olarak tersiyer-bütil klorür ((CH3)3CCl(CH_3)_3C-Cl), alkoksit kaynağı olarak ise sodyum metoksit (CH3ONa+CH_3O^-Na^+) kullanılmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Verilen ifade yanlıştır. Williamson eter sentezinde yüksek verim elde etmek için alkil halojenürün sterik engelsiz (metil halojenür veya primer alkil halojenür), alkoksitin ise sterik engelli olması gerekir. Bu nedenle tepkimede metil klorür (CH3ClCH_3Cl) ile sodyum tersiyer-bütoksit ((CH3)3CONa(CH_3)_3C-ONa) kullanılmalıdır.
İfade yanlıştır çünkü tersiyer-bütil klorür gibi sterik engeli yüksek olan bir tersiyer alkil halojenür kullanıldığında yer değiştirme (SN2S_N2) yerine eliminasyon (E2E2) tepkimesi gerçekleşir ve eter yerine alken elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Williamson eter sentezinin tepkime mekanizmasını belirlemek.
Williamson eter sentezi, bir alkoksit nükleofilinin (ROR-O^-) alkil halojenürdeki (RXR'-X) karbon atomuna arkadan saldırdığı tek basamaklı bir nükleofilik yer değiştirme (SN2S_N2) tepkimesidir.
Reaksiyonun verimini ve yönünü belirleyen mekanistik faktörleri anlamak için tepkime türünün bilinmesi gerekir.
2
Önerilen reaktiflerin (tersiyer-bütil klorür ve sodyum metoksit) yapısal özelliklerini analiz etmek.
Tersiyer-bütil klorür, merkez karbonuna bağl�� üç adet metil grubu içeren sterik engeli çok yüksek olan tersiyer (33^\circ) bir alkil halojenürdür. Sodyum metoksit ise kuvvetli bir nükleofil olmasının yanında aynı zamanda çok kuvvetli bir bazdır.
Reaktiflerin sterik ve bazik özelliklerinin hangi tepkime yolunu (yer değiştirme veya ayrılma) destekleyeceğini belirlemek.
3
Tersiyer alkil halojenürün kuvvetli bazla tepkimesinden oluşacak ana ürünü belirlemek.
Sterik engelin aşırı yüksek olması sebebiyle metoksit iyonunun merkez karbona nükleofilik atağı (SN2S_N2) engellenir. Bunun yerine kuvvetli baz olan metoksit iyonu, tersiyer-bütil klorürün beta-hidrojenlerinden birini kopararak eliminasyon (E2E2) tepkimesini gerçekleştirir. Sonuçta ana ürün olarak izobütilen (2-metilpropen) alkeni oluşur ve eter verimi sıfıra yakın olur.
Önerilen yöntemin neden hedeflenen eteri verimli bir şekilde oluşturamayacağını gerekçelendirmek.
4
Hedeflenen eteri (metil tersiyer-bütil eter) yüksek verimle elde edecek doğru reaktifleri belirlemek.
Yüksek verimli bir SN2S_N2 geçişi için sterik engeli en az olan metil klorür (CH3ClCH_3Cl) alkil halojenür olarak seçilmeli; sterik engelli olan tersiyer-bütil grubu ise nükleofil yani sodyum tersiyer-bütoksit ((CH3)3CONa(CH_3)_3C-ONa) şeklinde reaksiyona sokulmalıdır.
Doğru sentez rotasını göstererek verilen ifadenin yanlış olduğunu kanıtlamak.

Key Concept

Williamson eter sentezinde sterik engel etkisi ve yer değiştirme (SN2S_N2) - eliminasyon (E2E2) rekabeti
Estimated Time:2m 0s
Question 3762Question

Laboratuvarda mangan(IV) oksit (MnO2MnO_2) katısı ile derişik hidroklorik asit (HClHCl) çözeltisinin tepkimesi sonucu mangan(II) klorür (MnCl2MnCl_2), klor gazı (Cl2Cl_2) ve su (H2OH_2O) oluşmaktadır.

Buna göre, en küçük tam sayılarla denkleştirilen bu tepkimeyle ilgili;

I. MnO2MnO_2 bileşiği yükseltgen özellik gösterir.
II. Tepkimeye giren HClHCl bileşiğindeki klor (ClCl) atomlarının tamamı yükseltgenmiştir.
III. H2OH_2O bileşiğinin katsayısı 2 olur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Mangan(IV) oksit bileşiğinin yükseltgen özellik gösterdiği ve tepkime denkleştirildiğinde suyun katsayısının 2 olduğu seçenektir.
Tepkimede mangan(IV) oksitte bulunan mangan atomları elektron alarak indirgenmiştir, bu sebeple mangan(IV) oksit yükseltgen özellik taşır. Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde hidroklorik asidin katsayısı 4, oluşan suyun katsayısı ise 2 olur. Dolayısıyla birinci ve üçüncü ifadeler doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimeye giren ve çıkan maddelerdeki elementlerin yükseltgenme basamaklarını belirleyin.
Mangan(IV) oksitteki (MnO2MnO_2) mangan atomu +4+4, hidroklorik asitteki (HClHCl) klor atomu 1-1 yükseltgenme basamağına sahiptir. Ürünlerdeki mangan(II) klorürde (MnCl2MnCl_2) mangan +2+2, klor 1-1 değerliktedir. Elementel klor gazında (Cl2Cl_2) ise klor atomunun yükseltgenme basamağı 00'dır.
Hangi elementlerin elektron alışverişine katıldığını belirlemek amacıyla.
2
İndirgenme ve yükseltgenme yarı tepkimelerini yazarak elektron sayılarını eşitleyin.
İndirgenme yarı tepkimesi: Mn4++2eMn2+Mn^{4+} + 2e^- \rightarrow Mn^{2+} şeklindedir.
Yükseltgenme yarı tepkimesi: 2ClCl2+2e2Cl^- \rightarrow Cl_2 + 2e^- şeklindedir.
Alınan ve verilen elektron sayıları 2 elektron ile zaten eşittir.
Alınan ve verilen elektronların korunumu ilkesini uygulamak için.
3
Katsayıları ana tepkime denklemine aktararak denkleştirme işlemini tamamlayın.
Tepkime denklemi: MnO2+4HClMnCl2+Cl2+2H2OMnO_2 + 4HCl \rightarrow MnCl_2 + Cl_2 + 2H_2O şeklinde denkleşir. Girenlerdeki 4 mol klor atomunun 2 molü MnCl2MnCl_2 yapısına (ClCl^- olarak, değerlik değişmeden) katılırken, diğer 2 molü Cl2Cl_2 gazına yükseltgenir. Hidrojen ve oksijen atomlarının denkliği için suyun katsayısı 2 olur.
Tepkimedeki tüm atomların sayısını korumak ve en küçük tam sayılarla denkleştirilmiş hali elde etmek için.
4
Elde edilen bilgilere göre verilen ifadeleri değerlendirin.
MnO2MnO_2'deki mangan indirgendiği için yükseltgen özellik gösterir (I. ifade doğru). Tepkimeye giren klor atomlarının tamamı değil, sadece yarısı yükseltgenmiştir (II. ifade yanlış). Suyun katsayısı 2'dir (III. ifade doğru).
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu kararlaştırmak için.

Key Concept

Kısmi yükseltgenme içeren redoks tepkimelerinin denkleştirilmesi ve yükseltgen/indirgen kavramları
Question 3763Question

Gaz fazında belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen iki basamaklı bir tepkimenin basamakları ve denge sabitleri aşağıda verilmiştir:

I. 3NO2(g)3NO(g)+O3(g)Kc1=x3NO_2(g) \rightleftharpoons 3NO(g) + O_3(g) \quad K_{c1} = x

II. 2NO(g)N2(g)+O2(g)Kc2=022NO(g) \rightleftharpoons N_2(g) + O_2(g) \quad K_{c2} = 0{}2

Aynı sıcaklıkta bu tepkimelerin birleştirilmesiyle elde edilen,

6NO2(g)3N2(g)+3O2(g)+2O3(g)6NO_2(g) \rightleftharpoons 3N_2(g) + 3O_2(g) + 2O_3(g)

net tepkimesinin denge sabiti (KnetK_{net}) 020{}2 olduğuna göre, I. tepkimenin denge sabiti olan xx değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Birinci tepkimenin denge sabiti olan x değeri 5'tir.
Net tepkimenin elde edilmesi için I. tepkime 2 ile çarpılarak denge sabiti x2x^2 yapılır, II. tepkime ise 3 ile çarpılarak denge sabiti 023=00080{}2^3 = 0{}008 yapılır. Bu iki tepkime toplandığında net tepkime elde edildiğinden, net denge sabiti bu iki değerin çarpımına eşittir: x2×0008=02x^2 \times 0{}008 = 0{}2. Buradan x2=25x^2 = 25 ve denge sabiti negatif olamayacağından x=5x = 5 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Net tepkimeyi elde etmek için basamak tepkimelerinin katsayılarının nasıl değiştirilmesi gerektiğini belirlemek
I. tepkime 2 ile, II. tepkime ise 3 ile çarpılmalıdır.
Net tepkimede girenler kısmında 6 mol NO26\text{ mol } NO_2 bulunmaktadır, bunu sağlamak için I. tepkime 2 ile çarpılmalıdır. Net tepkimede ürünler kısmında 3 mol N23\text{ mol } N_2 bulunmaktadır, bunu sağlamak ve ara ürün olan NONO gazını yok etmek için II. tepkime 3 ile çarpılmalıdır.
2
Tepkime katsayılarının değişimine göre basamak tepkimelerinin yeni denge sabitlerini hesaplamak
I. tepkimenin yeni denge sabiti Kc1=x2K'_{c1} = x^2, II. tepkimenin yeni denge sabiti Kc2=(02)3=0008K'_{c2} = (0{}2)^3 = 0{}008 olur.
Bir denge tepkimesi herhangi bir katsayı ile çarpıldığında, yeni denge sabiti eski denge sabitinin bu katsayı üssü alınarak bulunur.
3
Net tepkimenin denge sabiti denklemini kurmak
Knet=Kc1×Kc2    02=x2×0008K_{net} = K'_{c1} \times K'_{c2} \implies 0{}2 = x^2 \times 0{}008
Birden fazla denge tepkimesi toplandığında, elde edilen net tepkimenin denge sabiti, toplanan tepkimelerin denge sabitlerinin çarpımına eşittir.
4
Kurulan denklemi çözerek x değerini bulmak
x2=25    x=5x^2 = 25 \implies x = 5
Matematiksel olarak 02/0008=250{}2 / 0{}008 = 25 olur. x2=25x^2 = 25 eşitliğinden, denge sabiti negatif olamayacağı için karekök alınarak x=5x = 5 bulunur.

Key Concept

Denge tepkimelerinin katsayıları değiştirildiğinde veya tepkimeler toplandığında denge sabitinin (Kc) nasıl değiştiğini açıklayan kurallar (Hess Yasası'nın denge sabitlerine uygulanması).
Question 3764Question

Aşağıda verilen petrol ve doğal gaz ile ilgili kavramları, karşılarında karışık olarak verilen açıklamalarla en uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG)
Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG)
Ayrımsal Damıtma

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) - Propan (C3H8C_3H_8) ve bütan (C4H10C_4H_{10}) gazlarının sıvılaştırılmış karışımı; Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG) - Metan (CH4CH_4) gazından oluşan sıkıştırılmış yakıt; Ayrımsal Damıtma - Petrol bileşenlerini kaynama noktası farkına göre ayıran fiziksel yöntem.
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) propan ve bütan karışımıdır, Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG) çoğunlukla metan gazından oluşur ve ayrımsal damıtma ham petrolün kaynama noktası farkına göre bileşenlerine ayrılmasını sağlayan yöntemdir.

Step-by-Step Solution

1
LPG kavramının tanımını belirleme
LPG, sıvılaştırılmış petrol gazı olup temel bileşenleri propan (C3H8C_3H_8) ve bütandır (C4H10C_4H_{10}). Bu nedenle üçüncü açıklama ile eşleşir.
LPG'nin kimyasal bileşimini ve eldesini tanımlamak.
2
CNG kavramının tanımını belirleme
CNG, sıkıştırılmış doğal gazdır ve en büyük bileşeni metandır (CH4CH_4). Bu nedenle birinci açıklama ile eşleşir.
Doğal gazın temel bileşenini ve CNG'nin fiziksel durumunu belirlemek.
3
Ayrımsal damıtma yönteminin amacını belirleme
Ayrımsal damıtma, ham petrolün kaynama noktaları farklı olan hidrokarbon bileşenlerine ayrılmasını sağlayan fiziksel işlemdir. Bu nedenle ikinci açıklama ile eşleşir.
Petrol rafinasyonunun temel ayrıştırma prensibini açıklamak.

Key Concept

Petrol ve doğal gaz bileşenleri ile bunların fiziksel ayrılma yöntemleri ve temel hidrokarbon içerikleri.
Question 3765Question

Alkanların halojenlerle yer değiştirme (sübstitüsyon) tepkimesinin serbest radikalik mekanizması düşünüldüğünde; tepkimenin sonlanma (terminasyon) basamağında iki alkil radikalinin birleşmesiyle başlangıç maddesi olan alkandan daha uzun karbon zincirine sahip bir alkan elde edilebileceği iddiası doğru mudur?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

İddia doğrudur. Alkanların halojenleşme tepkimesinin sonlanma basamağında iki alkil radikalinin birleşmesiyle (örneğin iki metil radikalinin birleşerek etan oluşturması) başlangıç alkanından daha uzun karbon zincirine sahip bir alkan yan ürün olarak elde edilebilir.
Alkanların serbest radikalik yer değiştirme tepkimelerinde, sonlanma adımları ortamdaki aktif radikallerin birleşerek kararlı moleküller oluşturduğu basamaklardır. Bu basamakta iki alkil radikali (örneğin iki metil radikali) birbirleriyle çarpışarak bağ oluşturabilir ve bu durum başlangıçtaki alkan molekülünden daha fazla sayıda karbon atomu içeren yeni bir alkanın (örneğin etanın) oluşmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Alkanların halojenleşme tepkimesinin mekanizmasını incelemek.
Alkanların halojenlerle yer değiştirme tepkimesi; başlama, zincir yayılma (gelişme) ve sonlanma olmak üzere üç temel basamaktan oluşan serbest radikalik bir mekanizma üzerinden yürür.
Tepkime adımlarını doğru analiz edebilmek için mekanizmanın basamaklarını tanımlamak gerekir.
2
Sonlanma basamağında gerçekleşen olası radikal birleşmelerini belirlemek.
Sonlanma basamağında ortamdaki tüm radikal türleri ikili kombinasyonlar halinde birleşebilir. Bu birleşmeler: 1) İki halojen radikalinin birleşmesi (Cl+ClCl2Cl\cdot + Cl\cdot \rightarrow Cl_2), 2) Bir alkil ve bir halojen radikalinin birleşmesi (CH3+ClCH3ClCH_3\cdot + Cl\cdot \rightarrow CH_3Cl), 3) İki alkil radikalinin birleşmesi (CH3+CH3C2H6CH_3\cdot + CH_3\cdot \rightarrow C_2H_6) şeklindedir.
Sonlanma basamağında hangi ürünlerin oluşabileceğini belirlemek için radikallerin birbirleriyle nasıl etkileşebileceğini ortaya koymak gerekir.
3
Oluşan ürünlerin karbon sayılarını başlangıç alkanının karbon sayısıyla karşılaştırmak.
Başlangıç alkanımız olan metan (CH4CH_4) 1 karbonludur. Sonlanma adımında iki metil radikalinin (CH3CH_3\cdot) birleşmesiyle oluşan etan (C2H6C_2H_6) ise 2 karbonludur. Dolayısıyla başlangıç alkanından daha uzun karbon zincirli bir alkan oluşmuştur.
İddianın doğruluğunu kanıtlamak için oluşan ürünün karbon zincir uzunluğunu başlangıç maddesiyle doğrudan kıyaslamak gerekir.

Key Concept

Alkanların serbest radikalik halojenleşme (yer değiştirme) mekanizması ve sonlanma basamağı ürünleri.
Question 3766Question

Bir demir boruyu korozyondan korumak amacıyla uygulanan katodik koruma yönteminde, sisteme bağlanan kurban anot metalinin standart indirgenme potansiyeli, demir metalinin standart indirgenme potansiyelinden daha büyük olmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

İfade yanlıştır. Katodik korumada kurban anot olarak kullanılacak metalin yükseltgenme eğilimi (aktifliği) korunacak metalden daha fazla, yani standart indirgenme potansiyeli daha küçük olmalıdır.
Katodik korumada kurban anot olarak kullanılacak metalin aktifliği korunacak metalden daha fazla olmalıdır. Aktifliği fazla olan metallerin standart indirgenme potansiyelleri daha küçük olduğundan, kurban anotun indirgenme potansiyeli demirinkinden daha küçük olmalıdır. Bu nedenle verilen ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kurban anot çalışma prensibini belirleme
Korozyondan korunmak istenen metalin katot haline getirilmesi ve aktifliği daha fazla olan başka bir metalin (kurban anot) yükseltgenerek kendini feda etmesi gerekir.
Korunacak metalin korozyona uğramasını engellemek için anot tepkimesinin kurban anot üzerinde gerçekleşmesi şarttır.
2
Aktiflik ile standart potansiyeller arasındaki ilişkiyi kurma
Daha aktif olan metalin elektron verme (yükseltgenme) eğilimi daha büyüktür. Bu durum, kurban anotun standart yükseltgenme potansiyelinin daha büyük, standart indirgenme potansiyelinin ise demirinkinden daha küçük olması gerektiği anlamına gelir.
Standart indirgenme potansiyeli küçüldükçe metalin aktifliği ve yükseltgenme eğilimi artar.

Key Concept

Katodik korumada kurban anot seçimi aktiflik (standart potansiyeller) ilişkisine dayanır.
Estimated Time:1m 30s
Question 3767Question
Tek basamakta gerçekleştiği bilinen;
C(k)+CO2(g)+2Cl2(g)2COCl2(g)\text{C}(k) + \text{CO}_2(g) + 2\text{Cl}_2(g) \rightarrow 2\text{COCl}_2(g)
tepkimesi için sabit sıcaklıkta 2 L2\text{ L}'lik boş bir kaba 0,4 mol0,4\text{ mol} C\text{C} katısı, 0,8 mol0,8\text{ mol} CO2\text{CO}_2 gazı ve 1,2 mol1,2\text{ mol} Cl2\text{Cl}_2 gazı konuluyor. Tepkimenin başlangıç hızı 1,44×103 M/s1,44 \times 10^{-3}\text{ M/s} olarak ölçülüyor.

Buna göre, aynı sıcaklıkta tepkimenin hız sabiti (kk)'nin sayısal değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 0.01

Answer

Tepkimenin hız sabiti (k)'nin sayısal değeri 0,01'dir.
Tepkimenin tek basamakta gerçekleştiği bilgisi verildiğinden, hız bağıntısı girenlerin gaz ve sulu çözelti fazındaki maddelerine göre yazılır. C(k) katı olduğu için bağıntıya yazılmaz. Hız bağıntısı r = k * [CO2] * [Cl2]^2 şeklindedir. Gazların derişimleri [CO2] = 0,4 M ve [Cl2] = 0,6 M olarak hesaplanıp yerine yazıldığında k = 0,01 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime hız bağıntısını yazın.
r = k * [CO2] * [Cl2]^2
Tek basamaklı tepkimelerde hız bağıntısı, girenlerin fiziksel halleri dikkate alınarak yazılır. Katılar hız bağıntısına yazılmaz.
2
Tepkimeye giren gazların molar derişimlerini hesaplayın.
[CO2] = 0,4 M ve [Cl2] = 0,6 M
Derişim formülü M = n / V olup, mol sayıları toplam hacim olan 2 L'ye bölünür.
3
Derişimleri ve başlangıç hızını hız bağıntısında yerine yazarak k değerini bulun.
k = 0,01
Hız bağıntısındaki matematiksel eşitlik çözülerek hız sabiti hesaplanır.

Key Concept

Tek basamaklı reaksiyonlarda reaktiflerin derişiminin reaksiyon hızına etkisi ve hız bağıntısının yazılması (katıların hariç tutulması).
Question 3768Question

Aşağıda verilen organik bileşiklerdeki belirtilen karbon (CC) atomlarının hibritleşme türlerini ve bu atomların gerçekleştirdiği bazı bağlardaki orbital örtüşme türlerini uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Eten (C2H4C_2H_4) molekülündeki karbon atomlarının hibritleşme türü ve karbon-hidrojen (CHC-H) bağlarındaki orbital örtüşmesi
Asetilen (C2H2C_2H_2) molekülündeki karbon atomlarının hibritleşme türü ve karbon-karbon (CCC-C) σ\sigma bağındaki orbital örtüşmesi
Etan (C2H6C_2H_6) molekülündeki karbon atomlarının hibritleşme türü ve karbon-karbon (CCC-C) σ\sigma bağındaki orbital örtüşmesi
Propadien (CH2=C=CH2CH_2=C=CH_2) molek��lündeki merkez karbon atomunun hibritleşme türü ve uç karbon atomlarıyla yaptığı σ\sigma bağındaki orbital örtüşmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleşen çiftler sırasıyla: Eten'deki C-H bağları sp2sp^2 hibritleşmesi ve sp2ssp^2-s örtüşmesi; Asetilen'deki C-C bağı spsp hibritleşmesi ve spspsp-sp örtüşmesi; Etan'daki C-C bağı sp3sp^3 hibritleşmesi ve sp3sp3sp^3-sp^3 örtüşmesi; Propadien'deki merkez karbonun komşu karbonlarla bağı spsp hibritleşmesi ve spsp2sp-sp^2 örtüşmesidir.
Doğru eşleştirmede, her bir karbon atomunun bağ sayısı ve doğrultu sayısı analiz edilerek hibritleşme türü bulunur. Etende 3 doğrultu olduğundan karbonlar sp2sp^2 hibritleşmesi yapar ve hidrojenin ss orbitali ile sp2ssp^2 - s örtüşmesi oluşturur. Asetilende 2 doğrultu olduğundan karbonlar spsp hibritleşmesi yapar ve iki karbon arasındaki σ\sigma bağı spspsp - sp örtüşmesidir. Etanda 4 doğrultu olduğundan karbonlar sp3sp^3 hibritleşmesi yapar ve karbon-karbon bağı sp3sp3sp^3 - sp^3 örtüşmesidir. Propadien molekülündeki merkez karbon atomu iki taraftan π\pi bağı yaptığı için spsp hibritleşmesi yaparken, uç karbonlar sp2sp^2 hibritleşmesi yapar; bu durum merkez ve uç karbonlar arasındaki σ\sigma bağında spsp2sp - sp^2 örtüşmesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Her bir molekülün Lewis yapısını çizerek karbon atomlarının σ\sigma ve π\pi bağ sayılarını belirleyin.
Eten (C2H4C_2H_4) molekülünde karbonlar 3 σ\sigma ve 1 π\pi bağı; asetilen (C2H2C_2H_2) molekülünde karbonlar 2 σ\sigma ve 2 π\pi bağı; etan (C2H6C_2H_6) molekülünde karbonlar 4 σ\sigma bağı; propadien (CH2=C=CH2CH_2=C=CH_2) molekülünde merkez karbon 2 σ\sigma ve 2 π\pi bağı, uç karbonlar ise 3 σ\sigma ve 1 π\pi bağı yapar.
Karbon atomlarının doğrultu sayısı (ve dolayısıyla hibritleşme türü), yaptıkları σ\sigma bağı sayısı ile doğrudan ilişkilidir.
2
Karbon atomlarının doğrultu sayılarına göre hibritleşme türlerini tayin edin.
3 doğrultu için sp2sp^2 (eten ve propadien uç karbonları), 2 doğrultu için spsp (asetilen ve propadien merkez karbonu), 4 doğrultu için sp3sp^3 (etan) hibritleşmesi gerçekleşir.
Hibritleşme türünün belirlenmesi, bağ oluşumunda örtüşen orbitallerin doğru tespit edilmesini sağlar.
3
Bağları oluşturan atomların bağa katılan orbitallerini belirleyerek orbital örtüşmelerini yazın.
Hidrojen atomu bağa yalnızca ss orbitali ile katılır. Hibritleşmiş karbon atomları σ\sigma bağlarını hibrit orbitalleriyle yaparken, π\pi bağlarını hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle oluşturur.
Eşleştirme listesindeki sol sütun bileşenlerinin sağ sütundaki doğru orbitallerle eşleştirilmesi tamamlanır.

Key Concept

Karbon atomlarının yaptığı hibritleşme türünün (sp³, sp², sp) moleküldeki doğrultu sayısına göre belirlenmesi ve bağların oluşumunda rol oynayan orbital örtüşmelerinin analizi.
Estimated Time:2m 0s
Question 3769Question

Açık zincirli XX ve YY monoalkin bileşikleri ile ilgili şu bilgiler verilmektedir:

* XX ve YY bileşikleri birbirinin yapı izomeridir.
* 01 mol0{}1\text{ mol} XX bileşiğinin amonyaklı AgNO3\text{AgNO}_3 (Tollens) çözeltisi ile artansız tepkimesi sonucu 161 gram16{}1\text{ gram} beyaz çökelek oluşmaktadır.
* YY bileşiğine asidik ortamda cıva sülfat (HgSO4\text{HgSO}_4) katalizörlüğünde su katılmasıyla oluşan kararlı organik ürünün IUPAC adı bütanondur.

Buna göre, XX ve YY bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
(H=1 g/mol\text{H} = 1\text{ g/mol}, C=12 g/mol\text{C} = 12\text{ g/mol}, Ag=108 g/mol\text{Ag} = 108\text{ g/mol})

Show answer & explanation

Answer: Hem XX hem de YY bileşiğinin asidik ortamda su ile katılma tepkimesi sonucu aynı kararlı organik bile��ik elde edilir.

Answer

Hem X hem de Y bileşiğinin asidik ortamda su ile katılma tepkimesi sonucu aynı kararlı organik bileşik elde edilir.
Açık zincirli monoalkin yapı izomerleri olan 1-bütin (XX) ve 2-bütin (YY) bileşiklerinin her ikisine de asidik ortamda HgSO4\text{HgSO}_4 katalizörlüğünde su katıldığında Markovnikov kuralı ve enol-keto tautomerleşmesi sonucunda kararlı ürün olarak aynı keton bileşiği olan bütanon elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tollens tepkimesi verilerinden X bileşiğinin formülünü belirleme
X bileşiğinin 1-bütin (\text{CH} \equiv \text{C}-\text{CH}_2-\text{CH}_3) olduğu bulunur.
Uç alkinlerin Tollens ayracı ile verdiği yer değiştirme tepkimesinde uçtaki hidrojen yerine gümüş bağlanır. Oluşan çökeleğin genel formülü CnH2n3Ag\text{C}_n\text{H}_{2n-3}\text{Ag} şeklindedir. 01 mol0{}1\text{ mol} çökelek 161 g16{}1\text{ g} olduğuna göre, 1 mol1\text{ mol} çökelek 161 g/mol161\text{ g/mol}'dür. Buradan 12n+(2n3)+108=16114n=56n=412n + (2n-3) + 108 = 161 \Rightarrow 14n = 56 \Rightarrow n = 4 bulunur. Bu durum XX bileşiğinin 4 karbonlu bir uç alkin olan 1-bütin olduğunu gösterir.
2
İzomerlik ve hidrasyon verilerinden Y bileşiğinin formülünü belirleme
Y bile��iğinin 2-bütin (\text{CH}_3-\text{C} \equiv \text{C}-\text{CH}_3) olduğu belirlenir.
Y bileşiği X'in (1-bütin) yapı izomeri olan bir monoalkin olduğuna göre tek olasılık iç alkin olan 2-bütindir. Ayrıca 2-bütine su katılmasıyla oluşan kararlı ürünün IUPAC adı bütanondur. Bu da Y'nin 2-bütin olduğunu doğrular.
3
Alkinlerin suyla katılma tepkimelerini karşılaştırma
Hem 1-bütin (X) hem de 2-bütin (Y) bileşiklerinin hidrasyonu sonucu kararlı ürün olarak bütanon (keton) elde edildiği görülür.
Alkinlere asidik ortamda su katılması Markovnikov kuralına göre gerçekleşir. 1-bütine su katıldığında enol ara ürünü ([CH2=C(OH)CH2CH3][\text{CH}_2=\text{C(OH)}-\text{CH}_2-\text{CH}_3]) oluşur ve tautomerleşme ile bütanona dönüşür. 2-bütine su katıldığında da benzer şekilde enol ara ürünü ([CH3CH=C(OH)CH3][\text{CH}_3-\text{CH}=\text{C(OH)}-\text{CH}_3]) oluşur ve bütanona dönüşür. Her iki alkinin suyla tepkimesinden aynı kararlı keton elde edilir.

Key Concept

Alkinlerin katılma (su katılması/hidrasyon) ve Tollens ayracı ile yer değiştirme tepkimeleri, enol-keto tautomerleşmesi, alkin izomerliği.
Question 3770Question

Bir araştırmacı, laboratuvar ortamında izole edilmiş bir sinir hücresine (nöron) önce eşik değerde bir uyarı, ardından bu uyarının şiddetini iki katına çıkararak ikinci bir uyarı veriyor.

Buna göre, uyarının şiddetinin artırılması bu nöronda aşağıdakilerden hangisinin değişmesine neden olur?

Show answer & explanation

Answer: Birim zamanda oluşan impuls sayısı (frekansı)

Answer

Uyarının şiddeti artırıldığında impulsun iletim hızı değişmez, ancak birim zamanda oluşan impuls sayısı (frekansı) artar.
Doğru seçenek olan birim zamanda oluşan impuls sayısındaki artış, sinir sisteminin uyarının şiddetini algılama biçimidir. Bir nöron eşik değerin üzerinde ne kadar güçlü uyarılırsa, o kadar yüksek frekansta (sıklıkta) impuls oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Uyarının şiddeti ile iletim hızı arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Hız sabittir.
İmpuls iletim hızı sadece nöronun yapısal özelliklerine (akson çapı, miyelin kılıf varlığı) ve ortam sıcaklığına bağlıdır; uyarının şiddeti hızı etkilemez.
2
Uyarının şiddeti ile impuls sayısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek.
İmpuls sayısı (frekans) artar.
Uyarının şiddeti ne kadar fazlaysa, sinir hücresi o kadar sık uyarılır ve merkezi sinir sistemine birim zamanda gönderilen impuls sayısı artar.

Key Concept

İmpuls iletimini etkileyen faktörler
Estimated Time:45s
Question 3771Question

Sıcak bir yüzeye dokunulduğunda elin hızla çekilmesini sağlayan bir refleks yayında, impulsun (uyartı) izlediği yolun bölümleri aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu bölümleri, impulsun geçiş sırasına göre baştan sona doğru nasıl sıralarsınız?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İmpuls sırasıyla Reseptör → Duyu Nöronu → Ara Nöron → Motor Nöron → Efektör yolunu izler.
Refleks yayı her zaman reseptör organ ile başlar ve efektör organ ile sonlanır. İmpuls akış yönü uyarının alınması, merkeze taşınması (duyu), değerlendirilmesi (ara), emrin iletilmesi (motor) ve tepkinin verilmesi (efektör) şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Uyarının algılanması
İmpuls oluşumu
Sıcaklık değişimi derideki termoreseptörler tarafından algılanır ve sinirsel bir sinyal başlatılır.
2
Merkezi sinir sistemine iletim
Uyartının omuriliğe girişi
Duyu nöronları, oluşan impulsu omuriliğin arka (dorsal) kökünden içeri taşır.
3
Merkezi değerlendirme
Cevap (emir) oluşturulması
Omurilikteki ara nöron, gelen impulsu analiz eder ve elin çekilmesi gerektiğine dair bir motor yanıt oluşturur.
4
Cevabın iletilmesi
Emrin efektöre ulaşması
Motor nöronlar, ara nörondan aldıkları yanıtı omuriliğin ön (ventral) kökünden çıkarak ilgili kasa taşır.
5
Tepkinin gerçekleşmesi
Elin çekilmesi
Efektör organ olan kol kasları kasılır ve birey zarar görmemek için elini hızla geri çeker.

Key Concept

Refleks Yayı
Estimated Time:1m 30s
Question 3772Question

Hacmi 2 L2\text{ L} olan kapalı ve boş bir reaksiyon kabına katı NH4INH_4I yerleştiriliyor. Sabit sıcaklıkta gerçekleştirilen,

NH4I(k)NH3(g)+HI(g)NH_4I(k) \rightleftharpoons NH_3(g) + HI(g)

tepkimesi dengeye ulaştığında kapta ölçülen toplam gaz miktarı 2,0 mol2,0\text{ mol} olarak belirleniyor. Buna göre, bu sıcaklıktaki derişimler cinsinden denge sabiti (KcK_c) değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 0.25

Answer

Tepkimenin bu sıcaklıktaki derişimler cinsinden denge sabiti (Kc) 0,25'tir.
Dengedeki gazların derişimleri hacme bölünerek 0,5 M bulunur. Katılar bağıntıya yazılmadığından Kc = [NH3][HI] = 0,5 * 0,5 = 0,25 olur.

Step-by-Step Solution

1
Dengedeki gazların mol sayılarının hesaplanması
nNH3=1,0 moln_{NH_3} = 1,0\text{ mol} ve nHI=1,0 moln_{HI} = 1,0\text{ mol}
Reaksiyon katsayılarına göre NH4I(k)NH_4I(k) katısının ayrışması sonucu eşit mollerde NH3(g)NH_3(g) ve HI(g)HI(g) gazları oluşur. Toplam gaz miktarı 2,0 mol2,0\text{ mol} olduğundan her iki gazın mol sayısı 1,0 mol1,0\text{ mol} olur.
2
Gazların molar derişimlerinin bulunması
[NH3]=0,5 M[NH_3] = 0,5\text{ M} ve [HI]=0,5 M[HI] = 0,5\text{ M}
Molarite formülü (M=n/VM = n/V) kullanılarak mol sayılar�� kabın hacmine (2 L2\text{ L}) bölünür.
3
Denge sabiti (KcK_c) hesaplamasının yapılması
Kc=0,25K_c = 0,25
Katı haldeki NH4INH_4I denge bağıntısına dahil edilmez. Denge bağıntısı Kc=[NH3][HI]K_c = [NH_3][HI] şeklindedir. Derişimler çarpılarak 0,5×0,5=0,250,5 \times 0,5 = 0,25 bulunur.

Key Concept

Heterojen denge tepkimelerinde katı maddelerin denge bağıntısına yazılmaması ve derişimlerin mol/hacim ilişkisiyle bulunması
Estimated Time:2m 0s
Question 3773Question

Kapalı formülü C4H8OC_4H_8O olan alifatik XX ve YY bileşikleri hakkında şu bilgiler veriliyor:

* XX bileşiği, Tollens ayracı (amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi) ile tepkimeye girerek kabın çeperinde gümüş aynası oluşturmaktadır.
* YY bileşiği, uygun koşullarda H2H_2 gazı ile indirgendiğinde 2butanol2-butanol bileşiğini oluşturmaktadır.

Buna göre, bu bileşikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: YY bileşiği asimetrik (karışık) keton sınıfındadır ve Tollens ayracı ile yükseltgenme tepkimesi vermez.

Answer

Y bileşiği asimetrik (karışık) keton sınıfındadır ve Tollens ayracı ile yükseltgenme tepkimesi vermez.
Doğru olan seçenekte belirtildiği gibi, Y bileşiği bütanondur. Karbonil grubunun bir tarafında metil, diğer tarafında etil grubu bağlı olduğundan asimetrik (karışık) bir ketondur ve ketonlar Tollens ayracı ile yükseltgenme tepkimesi vermezler.

Step-by-Step Solution

1
Bileşiklerin fonksiyonel grup sınıflarını belirleme.
X bileşiği Tollens ayracı ile gümüş aynası oluşturduğu için aldehit sınıfındadır. Y bileşiği indirgendiğinde 2-butanol (sekonder alkol) oluşturduğu için keton sınıfındadır.
Bileşiklerin kimyasal tepkime davranışlarından yararlanarak aldehit ve keton ayrımını yapmak gereklidir.
2
Y bileşiğinin yapısal formülünü yazarak keton sınıfını inceleme.
C4H8O kapalı formülüne sahip tek keton bütanondur (CH3COCH2CH3CH_3-CO-CH_2-CH_3). Karbonil grubuna bağlı gruplar metil ve etil olup birbirinden farklıdır; bu nedenle Y asimetrik (karışık) ketondur.
Ketonun simetrik mi yoksa asimetrik mi olduğunu belirlemek için karbonil grubuna bağlı alkil grupları incelenmelidir.
3
Tollens ayracı ile olan tepkime durumunu doğrulama.
Aldehitler Tollens ayracı ile yükseltgenirken, ketonlar yapılarında karbonil karbonuna bağlı hidrojen atomu bulunmadığı için bu ayraçla yükseltgenme tepkimesi vermezler.
Aldehit ve ketonların Tollens ayracına karşı ayırt edici tepkime verme özelliklerini karşılaştırmak için bu adım uygulanır.

Key Concept

Aldehit ve ketonların yükseltgenme ve indirgenme tepkimeleri, fonksiyonel grup özellikleri ve ketonların sınıflandırılması.
Question 3774Question

Bir sinir teline (nörona) uygulanan ve şiddeti sürekli artırılan bir uyarının, eşik değerin üzerine çıktığı ve artmaya devam ettiği gözlenmiştir.

Bu süreçte nöronda meydana gelen değişimlerle ilgili;

I. İmpulsun iletim hızı,
II. Birim zamanda oluşan impuls sayısı (frekansı),
III. Aksiyon potansiyelinin genliği (büyüklüğü),
IV. Efektör organda (tepki organı) oluşan tepkinin şiddeti

niceliklerinden hangilerinde bir artış meydana gelmesi beklenir?

Show answer & explanation

Answer: II ve IV

Answer

İmpuls sayısı (frekansı) ve tepki şiddetinin arttığı seçenek doğrudur.
Uyarı şiddetinin artması, bir nöronda oluşan impuls hızını veya aksiyon potansiyeli genliğini değiştirmez; ancak birim zamanda oluşan impuls sayısını (frekansını) artırır. İmpuls frekansındaki bu artış, efektör organa saniyede ulaşan sinyal miktarını artırarak tepki şiddetinin daha fazla olmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Uyarının şiddeti ile iletim hızı ilişkisini değerlendir.
İmpuls iletim hızı; nöronun miyelin kılıf taşıması, akson çapı ve sıcaklık gibi özelliklerine bağlıdır; uyarı şiddetinden etkilenmez.
Bir sinir teli boyunca iletim elektrikseldir ve nöronun fiziksel kapasitesi sabittir.
2
Uyarının şiddeti ile aksiyon potansiyeli genliği ilişkisini değerlendir.
Genlik (zar potansiyeli farkı) sabittir.
'Ya hep ya hiç' prensibi uyarınca nöron, eşik değer üzerindeki her uyarıya aynı şiddette cevap verir.
3
Uyarının şiddeti ile impuls sayısı ve tepki şiddeti ilişkisini kur.
Uyarı şiddeti arttıkça birim zamanda oluşan impuls sayısı (frekans) artar ve bu durum tepki organında daha büyük bir yanıt oluşturur.
Daha sık gelen uyarılar sinapslarda daha fazla nörotransmitter salgılanmasına ve daha çok hücrenin uyarılmasına yol açar.

Key Concept

İmpuls Hızı ve Frekansı Ayrımı

Practice More

Bir sinir demeti (sinir kordonu) ile tek bir sinir teli arasındaki 'ya hep ya hiç' prensibi farkını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3775Question

Bir nöronda aksiyon potansiyeli oluşumu ve iletimi süreciyle ilgili aşağıda verilen olayları, kronolojik olarak ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; eşik değere ulaşma, Na+Na^+ girişi (depolarizasyon), K+K^+ kanallarının açılması, K+K^+ çıkışı (repolarizasyon) ve iyon dengesinin yeniden kurulması (polarizasyon) şeklinde gerçekleşir.
Doğru sıralama, sinir hücresinin uyarılmasıyla başlar. İlk olarak zar potansiyeli eşik değere ulaşır. Ardından sodyum kanalları açılır ve hücre içine sodyum girişiyle depolarizasyon gerçekleşir. Sodyum kanalları kapandığında potasyum kanalları açılır ve potasyumun dışarı çıkmasıyla hücre içi tekrar negatifleşir (repolarizasyon). Son olarak sodyum-potasyum pompası iyonları başlangıç konumlarına taşıyarak polarizasyonu yeniden sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Uyarı ve Eşik Değer Kontrolü
Zar potansiyelinin 55 mV-55 \text{ mV} seviyesine çıkması.
Hep ya da hiç prensibi gereği aksiyon potansiyelinin başlaması için eşik değere ulaşılmalıdır.
2
Depolarizasyon Fazı
Na+Na^+ iyonlarının pasif olarak hücre içine dolması.
Voltaj kapılı sodyum kanallarının açılması hücre içini yaklaşık +40 mV+40 \text{ mV} seviyesine kadar pozitif yapar.
3
Repolarizasyon Fazı
K+K^+ iyonlarının pasif olarak hücre dışına çıkması.
Sodyum kanalları kapanıp potasyum kanalları açılınca, pozitif yük kaybı ile hücre içi tekrar negatifleşir.
4
İyon Dengesi ve Polarizasyonun Tesisi
Na+K+Na^+ - K^+ pompasının aktif taşıma yapması.
Hiperpolarizasyon sonrası iyon dağılımının başlangıçtaki dinlenme durumuna dönmesi için ATP harcanarak iyonlar yer değiştirir.

Key Concept

Aksiyon Potansiyeli Aşamaları
Estimated Time:1m 30s
Question 3776Question

Laboratuvar ortamında izole edilmiş bir sinir teline (tek bir akson), eşik değerinin üzerinde iki farklı şiddette uyarı verilmiştir. Birinci uyarının şiddeti II, ikinci uyarının şiddeti ise 3I3I olarak ölçülmüştür.

Buna göre, uyarının şiddetindeki bu artışın (3I3I), sinir telinde aşağıdakilerden hangisine neden olması beklenir?

Show answer & explanation

Answer: Birim zamanda oluşan impuls sayısının (frekansın) artması

Answer

Uyarının şiddeti arttığında birim zamanda oluşan impuls sayısı (frekansı) artar.
Tek bir sinir teli veya kas telinde, eşik değerin üzerindeki uyarılara verilen tepkinin şiddeti (aksiyon potansiyeli genliği) ve iletim hızı değişmez. Ancak uyarının şiddeti arttıkça, bu durum nöronun daha sık uyarılmasına ve birim zamanda oluşan impuls sayısının artmasına yol açar. Bu durum aynı zamanda efektör organın daha güçlü tepki vermesinin de temel sebebidir.

Step-by-Step Solution

1
Uyarının şiddeti ile eşik değer arasındaki ilişkiyi analiz etme
Her iki uyarı (II ve 3I3I) eşik değerin üzerinde olduğu için nöron her iki durumda da impuls oluşturur.
Nöronun tepki verebilmesi için uyarının en az eşik değer şiddetinde olması gerekir.
2
'Ya Hep Ya Hiç' prensibini uygulama
Tek bir sinir teli söz konusu olduğu için oluşan aksiyon potansiyelinin genliği ve hızı değişmez.
İmpuls hızı sadece aksonun fiziksel özelliklerine (miyelin, çap) bağlıdır, uyarının şiddetinden etkilenmez.
3
Uyarının şiddeti ile impuls frekansı arasındaki ilişkiyi kurma
Şiddetli uyarı, nöronda daha sık aralıklarla uyarı oluşmasına, dolayısıyla impuls sayısının artmasına neden olur.
Uyarının şiddeti merkezi sinir sistemine iletilen 'mesajın' yoğunluğunu (frekansını) belirler.

Key Concept

İmpuls iletimini etkileyen faktörler ve Ya Hep Ya Hiç prensibi

Practice More

Sinir demetlerinde uyarının şiddeti arttıkça uyarılması gereken nöron sayısı da artacağı için (merdiven etkisi) sinir telinden farklı olarak tepki şiddetinin arttığı senaryoları inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 3777Question

Standart koşullarda gerçekleşen bazı tepkimeler ve bu tepkimelere ait standart entalpi değişimleri (ΔH\Delta H^\circ) aşağıda verilmiştir:

P4(k)+6Cl2(g)4PCl3(s)ΔH=1280 kJP_4(k) + 6Cl_2(g) \rightarrow 4PCl_3(s) \quad \Delta H^\circ = -1280 \text{ kJ}
P4(k)+10Cl2(g)4PCl5(k)ΔH=1776 kJP_4(k) + 10Cl_2(g) \rightarrow 4PCl_5(k) \quad \Delta H^\circ = -1776 \text{ kJ}
Buna göre, aynı koşullarda gerçekleşen,
PCl3(s)+Cl2(g)PCl5(k)PCl_3(s) + Cl_2(g) \rightarrow PCl_5(k)
tepkimesinin standart entalpi değişimi (ΔH\Delta H^\circ) kaç kJ\text{kJ}'dür?
Show answer & explanation

Answer: -124

Answer

Tepkimenin standart entalpi değişimi 124 kJ-124\text{ kJ}'dür.
Hess Yasası uygulanarak ara tepkimeler istenen net tepkimeyi verecek şekilde düzenlenir. Birinci tepkime ters çevrilip 4'e bölündüğünde entalpisi +320 kJ+320\text{ kJ} olur. İkinci tepkime ters çevrilmeden 4'e bölündüğünde entalpisi 444 kJ-444\text{ kJ} olur. Bu iki değer toplandığında hedef tepkimenin entalpisi 124 kJ-124\text{ kJ} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tepkimeyi ters çevirip 4'e bölmek
PCl3(s)14P4(k)+32Cl2(g)ΔH1=+320 kJPCl_3(s) \rightarrow \frac{1}{4}P_4(k) + \frac{3}{2}Cl_2(g) \quad \Delta H_1' = +320\text{ kJ}
Net tepkimenin girenler tarafında 1 mol PCl3(s)1\text{ mol } PCl_3(s) elde etmek için.
2
İkinci tepkimeyi yönünü değiştirmeden 4'e bölmek
\frac{1}{4}P_4(k) + \frac{5}{2}Cl_2(g) \rightarrow PCl_5(k) \quad \Delta H_2' = -444\text{ kJ}
Net tepkimenin ürünler tarafında 1 mol PCl5(k)1\text{ mol } PCl_5(k) elde etmek için.
3
Elde edilen ara tepkimeleri toplamak ve entalpi değerlerini toplamak
PCl_3(s) + Cl_2(g) \rightarrow PCl_5(k) \quad \Delta H^\circ = -124\text{ kJ}
Hess Yasası'na göre basamak tepkimeleri toplandığında net tepkimenin entalpisi ara tepkimelerin entalpileri toplamına eşit olur.

Key Concept

Hess Yasası ve Tepkime Entalpilerinin Toplanabilirliği
Question 3778Question

Bir sinir hücresine (nörona), eşik değerin üzerindeki farklı şiddetlerde uyarılar verildiğinde; uyarının şiddetindeki artış, nöronda aşağıdakilerden hangisinin değişmesine neden olur?

Show answer & explanation

Answer: Oluşan impuls sayısı

Answer

Uyarının şiddetindeki artış, nöronda oluşan impuls sayısının (frekansının) artmasına neden olur.
Doğru seçenek, oluşan impuls sayısının artacağını belirtmektedir. Bir nöronda uyarı şiddeti eşik değerin üzerinde artırıldığında, bu durum aksiyon potansiyelinin hızını veya büyüklüğünü değiştirmez, ancak saniyede oluşan sinyal (impuls) sayısını artırarak efektör organa iletilen tepkinin şiddetlenmesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Eşik değer ve uyarı ilişkisini analiz etme
Nöronlar, eşik değer ve üzerindeki uyarılara aynı şiddette tepki verir (Ya Hep Ya Hiç Prensibi).
Bir sinir hücresi uyarılmak için belirli bir minimum enerjiye ihtiyaç duyar.
2
Uyarının şiddeti ile iletim hızı arasındaki ilişkiyi değerlendirme
İmpuls iletim hızı, uyarının şiddetine değil, hücrenin fiziksel yapısına (akson çapı, miyelin kılıf) bağlıdır.
Hızın sabit kalması nöronun biyokimyasal (polarizasyon-depolarizasyon) çalışma mekanizmasından kaynaklanır.
3
Uyarının şiddeti ile impuls sayısı (frekans) arasındaki ilişkiyi kurma
Uyarı şiddeti arttıkça nöron daha sık uyarılır, bu da impuls frekansını (birim zamandaki impuls sayısı) artırır.
Güçlü uyarılar hücre zarındaki iyon kanallarının daha hızlı veya daha sık açılmasına neden olarak daha fazla sinyal üretilmesini sağlar.

Key Concept

İmpuls hızı sabittir, impuls sayısı değişkendir.
Estimated Time:45s
Question 3779Question

İnsan vücudunda gerçekleşen bir refleks yayı sürecinde, uyarının alınmasından tepki oluşumuna kadar gerçekleşen olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasına göre baştan sona doğru dizilimi nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Duyu reseptörü → Duyu nöronu → Ara nöron → Motor nöron → Efektör organ
Doğru sıralama, uyarının reseptörle alınması, duyu nöronuyla iletilmesi, ara nöronda işlenmesi, motor nöronla emrin gönderilmesi ve efektör organda tepkinin oluşması şeklindedir. Bu, standart bir diz dizme veya el çekme refleksinin temel mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Reseptör aktivasyonu
Uyarı elektriksel sinyale (impuls) dönüştürülür.
Dış çevreden gelen fiziksel veya kimyasal değişimlerin sinir sistemine aktarılması için ilk basamak reseptördür.
2
İletim (Girdi)
İmpuls duyu nöronu ile omuriliğe ulaşır.
Duyu nöronları, çevresel sinir sisteminden merkezi sinir sistemine bilgi taşıyan afferent yollardır.
3
Değerlendirme
Bilgi işlenir ve bir tepki kararı verilir.
Ara nöronlar merkezi sinir sisteminde bulunur ve duyusal girdi ile motor çıktı arasındaki bağlantıyı kurar.
4
İletim (Çıktı)
Komut motor nöron ile taşınır.
Motor nöronlar, merkezi sinir sisteminden gelen emirleri efektörlere taşıyan efferent yollardır.
5
Tepki
Kas kasılması veya bez salgısı gerçekleşir.
Efektör organın uyarılması, refleksin dışarıdan gözlemlenebilen sonucudur.

Key Concept

Refleks Yayı
Question 3780Question

İnsanda endokrin bezler tarafından üretilen hormonlar, kana salgılandıktan sonra kan dolaşımı aracılığıyla tüm vücuda dağıtılır. Ancak belirli bir hormon, vücuttaki tüm hücreler yerine sadece belirli bir hücre grubu (hedef hücreler) üzerinde etki gösterir.

Buna göre, hormonların sadece hedef hücrelerde tepki oluşturabilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hedef hücrelerin zarında veya sitoplazmasında ilgili hormona özgü reseptör proteinlerin bulunması

Answer

Hormonların sadece hedef hücrelerde etki etmesi, bu hücrelerin o hormona özgü reseptör proteinlere sahip olmasından kaynaklanır.
Doğru cevap, hedef hücrelerin bu hormonları tanıyan ve onlara bağlanabilen özel reseptör proteinlerine sahip olmasıdır. Hormonlar kan yoluyla vücudun her yerine ulaşsa da, sadece anahtar-kilit uyumu gibi bu reseptörlere sahip olan hücrelerle etkileşime girerek biyolojik bir yanıt oluşturabilirler.

Step-by-Step Solution

1
Hormonların salgılanma ve taşınma yolunu belirle.
Hormonlar endokrin bezlerden kana verilir ve kan yoluyla tüm vücuda yayılır.
Hormonların etki mekanizmasını anlamak için önce nasıl taşındığını bilmek gerekir.
2
Hormon ile hücre arasındaki etkileşim prensibini analiz et.
Hormonlar, hedef hücrelerin yüzeyindeki veya içindeki özel reseptör molekülleriyle (genellikle protein yapılı) birleşir.
Bir hormonun bir hücrede değişiklik yapabilmesi için o hücre tarafından 'tanınması' gerekir.
3
Hedef dışı hücrelerde neden etki oluşmadığını açıkla.
Hedef olmayan hücrelerde ilgili hormona uygun reseptör bulunmadığı için hormon bu hücrelere bağlanamaz ve bir sinyal iletemez.
Hormon etkisindeki özgüllüğü sağlayan temel faktör reseptör varlığıdır.

Key Concept

Hormon-Reseptör Özgüllüğü
Estimated Time:45s
PreviousPage 189 / 437Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin