Examkin

All practice questions

8734 questions

All types8,734Multiple choice4,865Multiple select1True / False289Numeric852Matching1,797Ordering842Fill in the blank63Short answer25
Question 3961Question →

Karbon atomlarının farklı geometrik düzenlemelerle bir araya gelmesi sonucu oluşan allotroplar, kendilerine has benzersiz yapısal ve fiziksel özelliklere sahiptir. Aşağıda verilen karbon allotroplarını karşılarında belirtilen temel karakteristik özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Elmas
Grafit
Grafen
Karbon nanotüp

Matches

Show answer & explanation

Answer

Elmas, sp3sp^3 hibritleşmesi yapan ve elektrik akımını iletmeyen üç boyutlu dev kovalent örgü yapısıyla; Grafit, sp2sp^2 hibritleşmesi yapan, elektrik ileten yumuşak ve kaygan tabakalı yapısıyla; Grafen, tek atom kalınlığındaki iki boyutlu bal peteği örgülü tabakasıyla; Karbon nanotüp ise grafen tabakalarının silindir şeklinde bükülmesiyle elde edilen yapay yapısıyla eşleşir.
Karbon allotroplarının karakteristik özellikleri doğru eşleştirildiğinde; elmas sp3sp^3 hibritleşmeli iletken olmayan yapıyla, grafit sp2sp^2 hibritleşmeli iletken tabakalı yapıyla, grafen tek atom kalınlığındaki iki boyutlu yapıyla ve karbon nanotüp ise silindirik nano yapıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Elmasın bağ yapısı ve hibritleşme türü incelenir.
Elmas allotrobunda tüm karbon atomlarının sp3sp^3 hibritleşmesi yaptığı ve serbest elektron kalmadığı için elektrik iletkenliğinin olmadığı belirlenir.
Elmasın elektriksel iletkenlik özelliğini ve kovalent örgü yapısını tanımlamak.
2
Grafitin tabakalı yapısı ve fiziksel özellikleri incelenir.
Grafit tabakalarında karbon atomlarının sp2sp^2 hibritleşmesi yaptığı, tabakalar arası zayıf van der Waals bağları nedeniyle yumuşak olduğu ve delokalize pi elektronları sayesinde elektriği ilettiği tespit edilir.
Grafitin elektriksel ve mekanik özelliklerinin kaynağını belirlemek.
3
Grafenin boyutsal özellikleri değerlendirilir.
Grafenin sadece tek bir karbon tabakasından oluşan iki boyutlu bal peteği yapısı olduğu belirlenir.
Grafenin iki boyutlu yapısını tanımlamak.
4
Karbon nanotüpün morfolojisi analiz edilir.
Karbon nanotüplerin grafen tabakasının silindir şeklinde rulo haline getirilmesiyle oluşan yapay nano yapılar olduğu belirlenir.
Karbon nanotüpün yapısal kökenini açıklamak.

Key Concept

Karbon allotroplarının bağ özellikleri, hibritleşme türleri ve yapı-özellik ilişkileri.
Estimated Time:2m 0s
Question 3962Question →
Sabit hacimli kapalı bir kapta gerçekleşen,
PCl5(g)⇌PCl3(g)+Cl2(g)\text{PCl}_5(g) \rightleftharpoons \text{PCl}_3(g) + \text{Cl}_2(g)
tepkimesinin sıcaklığı Kelvin cinsinden iki katına çıkarıldığında, kısmi basınçlar cinsinden denge sabiti (KpK_p) ile derişimler cinsinden denge sabiti (KcK_c) arasındaki oran (Kp/KcK_p / K_c) da iki katına çıkar ifadesi doğru mudur?
Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Tepkimenin Δn\Delta n değeri 1 olduğundan Kp/Kc=RTK_p / K_c = RT bağıntısı geçerlidir ve Kelvin sıcaklığı iki katına çıktığ��nda bu oran da tam iki katına çıkar; dolayısıyla ifade doğrudur.
Verilen tepkimede gaz fazındaki ürünlerin katsayıları toplamı ile girenlerin katsayıları toplamı arasındaki fark (Δn\Delta n) 1'dir. Kp=Kc(RT)ΔnK_p = K_c(RT)^{\Delta n} eşitliğine göre oran Kp/Kc=RTK_p / K_c = RT şeklindedir. İdeal gaz sabiti (RR) sabit olduğundan, mutlak sıcaklık (TT) iki katına çıkarıldığında bu oran da doğrudan iki katına çıkar. Bu durum ifadenin doğru olduğunu göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimenin gaz fazındaki ürün ve giren katsayılarını kullanarak Δn\Delta n değerini hesaplamak.
Δn=(1+1)−1=1\Delta n = (1 + 1) - 1 = 1 olarak bulunur.
KpK_p ve KcK_c arasındaki ilişkiyi kuracak olan üs değerini belirlemek amacıyla bu hesaplama yapılır.
2
Kp=Kc(RT)ΔnK_p = K_c(RT)^{\Delta n} formülünü yazıp Δn=1\Delta n = 1 değerini yerine koyarak Kp/KcK_p / K_c oranını veren bağıntıyı bulmak.
Kp=Kc(RT)1  ⟹  KpKc=RTK_p = K_c(RT)^1 \implies \frac{K_p}{K_c} = RT bağıntısı elde edilir.
Sıcaklık değişiminin Kp/KcK_p / K_c oranı üzerindeki etkisini matematiksel olarak incelemek için bağıntıyı oran cinsinden düzenlemek gerekir.
3
Kelvin cinsinden sıcaklık (TT) iki katına (2T2T) çıkarıldığında yeni oran değerini hesaplamak.
Sıcaklık TT'den 2T2T'ye çıkarıldığında oran KpKc=R(2T)=2(RT)\frac{K_p}{K_c} = R(2T) = 2(RT) olur, yani başlangıçtaki oranın iki katına ulaşır.
Sıcaklık artışının oran üzerindeki net etkisini belirleyerek ifadenin doğruluğunu teyit etmek için bu adım gerçekleştirilir.

Key Concept

Kısmi Basınçlar Cinsinden Denge Sabiti (KpK_p) ile Derişimler Cinsinden Denge Sabiti (KcK_c) Arasındaki İlişki (Kp=Kc(RT)ΔnK_p = K_c(RT)^{\Delta n})
Question 3963Question →

Sağlıklı bir insanda, mide içeriğinin (kimuskimus) onikiparmak bağırsağına geçmesiyle başlayan sindirim süreciyle ilgili;

I. Sekretin hormonunun kan yoluyla pankreası uyarması sonucu bikarbonat iyonlarının (HCO3−HCO_3^-) salgılanması,
II. Kolesistokinin hormonunun safra kesesini uyararak safranın onikiparmak bağırsağına dökülmesini sağlaması,
III. Kimyasal sindirim tepkimelerinin gerçekleşmesi için hücre dışı ortamdaki ATP miktarının hızla tüketilmesi,
IV. Pankreastan salgılanan sindirim enzimlerinin wirsung kanalı ile onikiparmak bağırsağına taşınması

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve IV

Answer

Sekretin hormonunun bikarbonat salgılatması, kolesistokininin safra kesesini uyarması ve pankreas enzimlerinin kanalla taşınması ifadelerini içeren seçenek doğrudur.
Onikiparmak bağırsağından salgılanan sekretin kan yoluyla pankreası uyararak asidik kimusu nötralize edecek bikarbonatları salgılatır (I). Kolesistokinin safra kesesini uyararak safranın salınımını sağlar (II). Pankreasın ürettiği enzimler ise wirsung kanalı ile onikiparmak bağırsağındaki vater ambolüne dökülür (IV). Bu üç süreç de sağlıklı bir insanın sindirim fizyolojisine uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Hormonların görevlerini analiz etme
Sekretin hormonu pankreastan bikarbonat salgılatarak onikiparmak bağırsağının pH'ını dengeler; kolesistokinin ise safra kesesinin kasılmasını ve pankreasın enzim salgılamasını sağlar.
Sindirim sisteminin hormonal düzenlemesini kavramak için hormon-hedef organ ilişkisi kurulmalıdır.
2
Kimyasal sindirimin enerji ihtiyacını değerlendirme
Sindirim reaksiyonları birer hidroliz olayıdır ve hidroliz reaksiyonlarında ATP harcanmaz.
MEB müfredatında sindirimde ATP harcanmadığı temel bir kazanım olarak vurgulanır.
3
Taşınma kanallarını kontrol etme
Pankreas öz suyu içindeki enzimler wirsung kanalıyla, karaciğerde üretilip safra kesesinde depolanan safra ise koledok kanalıyla onikiparmak bağırsağına (vater ambolüne) taşınır.
Eksokrin salgıların (enzim ve safra) kanallar aracılığıyla sindirim boşluğuna iletildiğini doğrulamak gerekir.

Key Concept

Sindirim sisteminde hormonal düzenleme ve kimyasal sindirimin temel özellikleri.
Estimated Time:1m 30s
Question 3964Question →

İnsan sindirim sisteminde proteinlerin kimyasal sindirimi sırasında gerçekleşen bazı olaylar aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu olayları, besinin ince bağırsağa ulaşmasından itibaren gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; tripsinojenin bağırsağa gelmesi, enterokinazın salgılanması, tripsinojenin aktifleştirilmesi, kimotripsinojenin aktifleştirilmesi ve son olarak polipeptitlerin hidrolizi şeklindedir.
Proteinlerin ince bağırsaktaki sindirimi, pankreastan gelen pasif enzimlerin bir aktivasyon kaskadı ile aktif hale gelmesiyle başlar. Önce tripsinojen onikiparmak bağırsağına gelir, ardından bağırsak duvarından salgılanan enterokinaz bu enzimi aktifleştirir. Aktifleşen tripsin ise diğer pasif enzimleri aktifleştirerek hidroliz sürecini başlatır.

Step-by-Step Solution

1
Enzimlerin taşınması
Pankreastan gelen pasif enzim (tripsinojen) onikiparmak bağırsağına ulaşır.
Sindirim enzimlerinin görev yapabilmesi için sindirim kanalına dökülmesi gerekir.
2
Aktivatörün salgılanması
İnce bağırsak epiteli enterokinaz salgılar.
Pasif enzimleri kimyasal olarak değiştirecek bir tetikleyiciye ihtiyaç vardır.
3
İlk aktivasyon
Tripsinojen →\rightarrow Tripsin dönüşümü gerçekleşir.
Enterokinaz doğrudan tripsinojeni etkileyerek sindirim kaskadını başlatır.
4
İkinci aktivasyon
Kimotripsinojen →\rightarrow Kimotripsin dönüşümü gerçekleşir.
Aktifleşen tripsin, henüz pasif olan diğer enzimleri (kimotripsinojen) aktifleştirir.
5
Kimyasal sindirim
Polipeptitler daha küçük parçalara (peptitlere) ayrılır.
Aktif enzimler substratlarını hidroliz ederek kimyasal sindirimi gerçekleştirir.

Key Concept

İnce bağırsakta protein sindirimi ve enzimlerin zincirleme aktivasyon mekanizması.

Practice More

Midenin kendi kendini sindirmesini engelleyen faktörler ve pepsinojen aktivasyonu ile bu süreci karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 3965Question →

İnsanda sindirim sisteminin hormonal düzenlenmesi sürecinde; mideden gelen asidik kimusun onikiparmak bağırsağına ulaşmasıyla birlikte bazı hormonlar salgılanarak sindirime yardımcı organları uyarır.

Buna göre, bu süreçte görev alan hormonlar ve etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sekretin hormonu, kan yoluyla ulaştığı pankreası uyararak bikarbonat iyonlarının (HCO3−HCO_3^-) onikiparmak bağırsağına salgılanmasını sağlar.

Answer

Sekretin hormonu, kan yoluyla ulaştığı pankreası uyararak bikarbonat iyonlarının onikiparmak bağırsağına salgılanmasını sağlar.
Doğru ifade, sekretin hormonunun kan yoluyla pankreasa ulaştığını ve asidik kimusun nötralize edilmesi için gerekli olan bikarbonat iyonlarının salgılanmasını uyardığını belirtmektedir. Bu, ince bağırsağın pH dengesinin korunması için temel bir fizyolojik mekanizmadır.

Step-by-Step Solution

1
Hormonal salgılanma mekanizmasını analiz etme
Mide içeriği (asidik kimus) onikiparmak bağırsağına girdiğinde, bağırsak epiteli tarafından sekretin ve kolesistokinin hormonları kana salgılanır.
Sindirim sürecinin geri bildirim (feedback) mekanizması ile kontrol edilmesi gerekir.
2
Sekretin hormonunun hedef organ ve etkisini belirleme
Sekretin kanla pankreasa giderek bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) iyonlarının salınmasını sağlar; ayrıca karaciğeri uyararak safra üretimini başlatır.
Bikarbonat iyonları, midenin asidik içeriğini nötralize ederek bağırsak enzimlerinin çalışabileceği uygun pH ortamını (pH≈8pH \approx 8) hazırlar.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirme
Hormonların kanla taşındığı ve hidroliz reaksiyonlarında ATP harcanmadığı bilgisiyle doğru seçeneğe ulaşılır.
Biyolojik sistemlerde hormonlar kan yoluyla taşınır ve hidroliz (sindirim) pasif bir süreçtir.

Key Concept

Sindirim Sisteminin Hormonal Düzenlenmesi
Question 3966Question →

İnsanda proteinlerin kimyasal sindirimi ve emilimi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Protein sindirimi midede gastrin etkisiyle mide özsuyu salgılanmasıyla başlar, pepsin ile polipeptitlere parçalanma devam eder; ardından ince bağırsakta enterokinaz ile enzim aktivasyonu, küçük peptitlere hidroliz ve son olarak amino asit emilimi gerçekleşir.
Protein sindirimi midede gastrin hormonunun mide bezlerini uyarmasıyla (mide özsuyu salınımı) başlar. Midede pepsin enzimi proteinleri polipeptitlere parçalar. İnce bağırsağa geçen besinler için ince bağırsak kaynaklı enterokinaz, pankreastan gelen tripsinojeni tripsine dönüştürür. Aktifleşen tripsin ve diğer enzimler polipeptitleri küçük peptitlere ve amino asitlere yıkar. Son aşamada ise yapı birimleri olan amino asitler ince bağırsak villuslarından emilerek kana geçer.

Step-by-Step Solution

1
Midenin uyarılması ve mide özsuyu salınımı
Mide boşluğuna HCl ve pepsinojen salgılanır.
Sindirim sisteminin proteinleri parçalamaya başlaması için uygun pH ve enzim ortamının hazırlanması gerekir.
2
Midede kimyasal sindirim
Proteinler polipeptitlere (peptonlara) dönüşür.
Aktifleşen pepsin enzimi peptid bağlarını koparmaya başlar.
3
İnce bağırsakta enzim aktivasyonu
Tripsinojen, enterokinaz etkisiyle tripsine dönüşür.
Pankreastan gelen enzimler ince bağırsak lümeninde aktifleşmeden işlev göremez.
4
Küçük peptitlerin ve amino asitlerin oluşumu
Polipeptitler küçük peptitlere ve ardından amino asitlere hidroliz edilir.
Tripsin, kimotripsin ve peptidazlar kademeli olarak protein parçalarını en küçük birimlerine ayırır.
5
Emilim süreci
Amino asitler villus kılcallarına geçer.
Sindirimin temel amacı besinleri hücre zarından geçebilecek boyuta getirip kana aktarmaktır.

Key Concept

Proteinlerin sindirim kanalı boyunca kademeli olarak hidroliz edilmesi ve enzim aktivasyon mekanizmaları.
Question 3967Question →

İnsanda sindirim sisteminin hormonal düzenlenmesi sürecinde, onikiparmak bağırsağından salgılanan sekretin ve kolesistokinin hormonlarının işlevleri hayati öneme sahiptir. Mideden gelen asidik özellik gösteren kimusun onikiparmak bağırsağına geçmesiyle başlayan süreçte, bu hormonların etkisiyle çeşitli salgılar sindirim kanalına boşaltılır.

Buna göre, ince bağırsakta gerçekleşen bu hormonal düzenleme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sekretin hormonu kan yoluyla pankreası uyararak bikarbonat iyonlarının onikiparmak bağırsağına salınmasını sağlar.

Answer

Sekretin hormonu kan yoluyla pankreası uyararak bikarbonat iyonlarının salınmasını sağlar ve pH'ı düzenler.
Sekretin hormonu, ince bağırsağa gelen asidik karışımı nötralize etmek amacıyla pankreastan bikarbonat iyonlarının salgılanmasını uyarır. Bu olay sindirim kanalı pH'ının enzimlerin çalışabileceği seviyeye (yaklaşık 8.5) gelmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Mideden gelen asidik kimusun onikiparmak bağırsağına (duodenum) temasını analiz et.
Bu temas, bağırsak epitelinden sekretin ve kolesistokinin hormonlarının salgılanmasını tetikler.
Sindirim sürecinin bir sonraki aşaması için hormonal kontrol gereklidir.
2
Sekretin hormonunun hedef organlarını ve görevlerini belirle.
Sekretin kan yoluyla pankreasa giderek bikarbonat iyonu (HCO3−HCO_3^-) salgılattırır ve karaciğeri safra üretimi için uyarır.
Bikarbonat iyonları bağırsak pH'ını bazikleştirerek enzimlerin çalışması için uygun ortamı sağlar.
3
Kolesistokinin hormonunun görevlerini kontrol et.
Kolesistokinin safra kesesinin kasılmasını ve pankreastan sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlar.
Enzimler ve safra, besinlerin kimyasal ve fiziksel sindirimi için gereklidir.
4
Seçeneklerdeki kavram yanılgılarını ele.
Hidrolizde ATP harcanmadığı ve enzimlerin kanla taşınmadığı bilgisiyle yanlış seçenekler elenir.
Sindirim sistemi fizyolojisinin temel kurallarına (hidroliz mekanizması ve ekzokrin/endokrin farkı) dayanır.

Key Concept

Sindirim Sisteminin Hormonal Kontrolü (Enterogastron Mekanizması)
Estimated Time:1m 30s
Question 3968Question →

İnsan sindirim sisteminin hormonal ve enzimatik kontrolünde görev alan bazı maddeler ile bu maddelerin temel işlevleri aşağıda verilmiştir. Bu maddeleri ilgili işlevleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Gastrin
Sekretin
Enterokinaz
Pepsin

Matches

Show answer & explanation

Answer

Gastrin mideyi uyarma işleviyle, Sekretin pankreastan bikarbonat salgılatma işleviyle, Enterokinaz tripsinojeni aktifleştirme işleviyle ve Pepsin proteinleri parçalama işleviyle eşleşir.
Gastrin mideyi, Sekretin ise pankreası etkileyen temel hormonlardır. Enterokinaz bir aktivatör enzim olarak tripsinojeni etkilerken; Pepsin proteinlerin midedeki hidrolizinden sorumlu aktif enzimdir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen maddelerin kimyasal doğasını (hormon veya enzim) ve üretim yerlerini belirleyiniz.
Gastrin ve Sekretin hormondur; Enterokinaz ve Pepsin ise sindirimde rol oynayan protein yapılı moleküllerdir.
Sindirim sisteminde düzenleme hem hormonlar hem de enzimler aracılığıyla gerçekleşir.
2
Her bir maddenin hedef organını veya etki mekanizmasını analiz ediniz.
Gastrin mideyi uyarır, Sekretin pankreası uyarır, Enterokinaz başka bir enzimi aktifleştirir, Pepsin ise doğrudan substrata (protein) etki eder.
Hormonlar kan yoluyla taşınarak hedef organları uyarırken, enzimler sindirim boşluğuna salgılanarak etkisini gösterir.
3
Tanımlardaki anahtar kelimelerle (pH düzenleme, aktivasyon, hidroliz) eşleştirme yapınız.
Bikarbonat iyonu (HCO3−HCO_3^-) ile Sekretin, mide öz suyu ile Gastrin, tripsinojen aktivasyonu ile Enterokinaz ve polipeptit oluşumu ile Pepsin eşleşir.
Her bir maddenin sindirim sürecindeki görevi spesifiktir.

Key Concept

Sindirim sisteminin hormonal ve enzimatik mekanizmalarla düzenlenmesi.

Practice More

Kolesistokinin hormonunun pankreas ve safra kesesi üzerindeki etkilerini inceleyerek hormonal düzenleme konusunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3969Question →

İnsan kalbinin çalışma hızı; sinirsel, hormonal ve kimyasal çeşitli faktörler tarafından düzenlenmektedir. Örneğin, bir tehlike veya heyecan anında vücutta meydana gelen fizyolojik değişiklikler kalbin daha hızlı atmasına neden olurken, dinlenme durumunda sistemler normale dönerek kalp atış hızı yavaşlar.

Buna göre, sağlıklı bir insanda kalbin çalışma mekanizması ve hızı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Adrenalin ve tiroksin hormonlarının kandaki miktarının artması, sinoatriyal düğümü uyararak kalp atış hızının artmasına neden olur.

Answer

Adrenalin ve tiroksin hormonlarının kandaki miktarının artması, sinoatriyal düğümü uyararak kalp atış hızının artmasına neden olur.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, adrenalin ve tiroksin hormonları vücutta metabolizmayı hızlandıran ve kalbin pacemaker merkezi olan sinoatriyal düğümü uyararak dakikadaki atım sayısını (frekansı) artıran moleküllerdir.

Step-by-Step Solution

1
Kalbin ritmik çalışmasını başlatan yapıyı belirle.
Sinoatriyal düğüm (SA), kalbin sağ kulakçığında bulunan ve ritmik uyartıları başlatan merkezdir.
Hızlandırıcı veya yavaşlatıcı etkilerin hedefi öncelikle bu düğümdür.
2
Hormonların kalp hızı üzerindeki etkisini analiz et.
Adrenalin (böbrek üstü bezinden) ve tiroksin (tiroit bezinden) kalp atışını hızlandıran temel hormonlardır.
Bu hormonlar SA düğümünün daha sık impuls üretmesini sağlar.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramsal hataları ayıkla.
İmpuls hızı sabittir (frekans artar), glikoliz oksijensizdir, hormonlar reseptöre bağlanır ve kas iplikçiklerinin boyu değişmez.
YKS kapsamındaki temel fizyolojik kuralları doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Kalbin Çalışma Mekanizması ve Hızını Etkileyen Faktörler

Practice More

Kalbin iletim sistemindeki yapıların (SA, AV, His Demetleri, Purkinje) sıralamasını ve EKG dalgalarının anlamlarını tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 3970Question →

İnsan vücudunun alt kısımlarından (örneğin sol bacaktan) toplanan lenf sıvısının, kan dolaşımına katılarak kalbe ulaşma sürecinde görev alan bazı yapılar aşağıda verilmiştir.

Bu yapıları, lenf sıvısının izlediği yolu dikkate alarak ilkten sona doğru nasıl sıralarsınız?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; sol bacak lenf damarları, peke sarnıcı, göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ve üst ana toplardamar şeklinde olmalıdır.
Lenf sıvısının hareket yönü dokulardan kalbe doğrudur. Sol bacaktan toplanan lenf önce lenf damarlarıyla taşınır, karın bölgesindeki peke sarnıcında toplanır, oradan göğüs kanalına geçer, sol köprücük altı toplardamarında kana karışır ve son olarak üst ana toplardamar ile kalbe ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Lenf sıvısının toplanması
Sol bacak lenf damarları
Doku sıvısının fazlası ilk olarak kılcal lenf damarları tarafından toplanır ve daha büyük lenf damarlarına iletilir.
2
Karın bölgesindeki toplama merkezi
Peke sarnıcı
Bacaklardan ve bağırsaklardan gelen lenf damarları karın bölgesinde peke sarnıcı adı verilen genişlemiş bölgede birleşir.
3
Ana lenf kanalına geçiş
Göğüs kanalı
Peke sarnıcından çıkan lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına (göğüs lenf borusu) aktarılır.
4
Kan dolaşımına giriş
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, içindeki lenf sıvısını sol köprücük altı toplardamarına boşaltır. Burası lenf ve kanın ilk karıştığı yerdir.
5
Kalbe giden ana yol
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, üst ana toplardamar ile birleşerek sıvıyı kalbin sağ kulakçığına taşır.

Key Concept

İnsan vücudunda lenf sisteminin iki ana yolu vardır; vücudun alt kısmından ve sol tarafından gelen lenf, göğüs kanalı ve sol köprücük altı toplardamarı yoluyla kan dolaşımına katılır.

Practice More

Vücudun sağ üst kısmından (sağ kol, başın ve göğsün sağ tarafı) toplanan lenfin izlediği yolu bu yolla karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 3971Question →

İnsan vücudunda kan kılcalları ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi "Starling Hipotezi" ilkelerine göre gerçekleşir. Sağlıklı bir bireyde doku sıvısı miktarının normal sınırların üzerine çıkması durumuna ödem adı verilir.

Buna göre;

I. Kılcal damar içindeki kan basıncının normalden yüksek olması,
II. Kan plazmasındaki protein miktarının azalması,
III. Lenf kılcallarının tıkanması,
IV. Kanın ozmotik basıncının artması

durumlarından hangileri bir dokuda ödem oluşumuna neden olabilir?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Kılcal damar kan basıncının artması, kan proteinlerinin azalması ve lenf kılcallarının tıkanması durumlarının her biri ödem oluşumuna neden olur.
Kılcal damar kan basıncının artması dokuya sıvı geçişini hızlandırır. Kan plazmasındaki proteinlerin azalması damarın emme gücünü (ozmotik basıncı) düşürerek sıvının geri emilmesini engeller. Lenf kılcalları ise doku sıvısını tahliye eden sistemdir; tıkanması durumunda sıvı dokuda birikir. Bu üç faktör de ödeme neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Kan basıncı etkisini analiz etme
Kan basıncı sıvıyı damar dışına iten kuvvettir. Artışı süzülmeyi artırır.
Daha fazla sıvı doku arasına geçerse ödem oluşur.
2
Kan proteinlerinin ozmotik basınç üzerindeki etkisini inceleme
Proteinler kanın ozmotik basıncını oluşturur. Azalmaları geri emilimi düşürür.
Damar içine geri dönemeyen sıvı dokuda birikerek ödem yapar.
3
Lenf sisteminin görevini değerlendirme
Lenf sistemi dokular arası fazla sıvıyı toplar. Tıkanması bu sıvının birikmesine yol açar.
Geri dönüş mekanizması bozulduğu için ödem kaçınılmazdır.
4
Kanın ozmotik basınç artışını yorumlama
Ozmotik basınç artarsa, doku sıvısı damar içine daha güçlü çekilir.
Bu durum ödem oluşumunu engeller veya azaltır.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Ödem Oluşumu
Question 3972Question →

İnsanda sindirim sisteminin hormonal kontrolü sürecinde, onikiparmak bağırsağından salgılanan sekretin ve kolesistokinin hormonları farklı hedef organlarda spesifik fizyolojik yanıtlar oluşturur.

Buna göre, bu hormonların işlevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sekretin hormonu pankreası uyararak bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) iyonlarının salgılanmasını sağlarken, kolesistokinin pankreastan sindirim enzimlerinin salgılanmasını uyarır.

Answer

Sekretin hormonu pankreastan bikarbonat iyonlarının salınımını, kolesistokinin ise sindirim enzimlerinin salınımını sağlar.
Doğru cevap olan ifade, hormonların pankreas üzerindeki spesifik etkilerini tam olarak yansıtmaktadır. Sekretin, onikiparmak bağırsağının pH'ını yükseltmek için pankreastan HCO3−HCO_3^- iyonlarının salınımını tetikler; kolesistokinin ise kimyasal sindirimi gerçekleştirecek olan pankreatik enzimlerin (amilaz, lipaz, tripsinojen vb.) salgılanmasını uyarır.

Step-by-Step Solution

1
Onikiparmak bağırsağı hormonlarının kaynaklarını belirle.
Sekretin ve kolesistokinin hormonları onikiparmak bağırsağı mukozasından salgılanır.
Sindirim sürecinin ince bağırsaktaki düzenlenmesi bu iki temel hormon ile başlar.
2
Sekretin hormonunun hedef organlarını ve etkilerini analiz et.
Sekretin; pankreası uyararak bikarbonat salgılatır (pH düzenleme) ve karaciğeri uyararak safra üretimini sağlar.
Mideden gelen asidik içeriğin nötralize edilmesi ince bağırsak enzimlerinin çalışması için şarttır.
3
Kolesistokinin hormonunun hedef organlarını ve etkilerini analiz et.
Kolesistokinin; pankreası uyararak sindirim enzimlerini salgılatır ve safra kesesini kasarak safrayı onikiparmak bağırsağına gönderir.
Besinlerin kimyasal sindirimi için enzimler, yağların mekanik sindirimi için ise safra gereklidir.
4
Enerji kullanımını değerlendir.
Sindirim (hidroliz) reaksiyonlarında ATP harcanmaz.
Hidroliz, bağların su katılarak koparılmasıdır ve ekzergonik bir süreçtir.

Key Concept

Sindirim Sisteminin Hormonal Düzenlenmesi ve Hidroliz Mekanizması
Question 3973Question →

Sağlıklı bir insanın ince bağırsağında, proteinlerin kimyasal sindirimi ve bu süreçte görev alan enzimlerin aktifleşmesi sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; onikiparmak bağırsağından enterokinaz salgılanması, tripsinojenin tripsine dönüşmesi, tripsinin kimotripsinojeni aktifleştirmesi ve son olarak aktif enzimlerin polipeptitleri hidroliz etmesi şeklinde gerçekleşir.
Proteinlerin ince bağırsaktaki sindirimi bir enzim aktivasyon zinciri ile başlar. İlk olarak onikiparmak bağırsağı hücrelerinden salgılanan enterokinaz enzimi, pankreastan gelen pasif tripsinojeni aktif tripsine dönüştürür. Ardından oluşan aktif tripsin, yine pankreastan gelen pasif kimotripsinojeni aktifleştirerek kimotripsine dönüştürür. Enzimler aktif hale geldikten sonra polipeptitlerin kimyasal sindirimi (hidroliz) gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlatıcı enzimin belirlenmesi
Enterokinaz salgılanır.
Bağırsak epiteli, pankreastan gelen enzimleri aktifleştirmek için öncelikle enterokinaz üretir.
2
İlk proteaz aktivasyonu
Tripsin oluşur.
Enterokinaz, tripsinojenin yapısını değiştirerek onu aktif olan tripsine dönüştürür.
3
İkinci proteaz aktivasyonu
Kimotripsin oluşur.
Aktifleşen tripsin, bir otokatalizör gibi davranarak kimotripsinojenin aktifleşmesini sağlar.
4
Kimyasal sindirimin (hidroliz) gerçekleşmesi
Peptitler ve amino asitler oluşur.
Aktifleşen enzimler, su kullanarak polipeptitler arasındaki peptit bağlarını koparır.

Key Concept

İnce bağırsakta protein sindirimi ve enzimlerin aktivasyon mekanizması
Question 3974Question →

Sağlıklı bir insanda sindirim sisteminin hormonal düzenlenmesi ve besinlerin kimyasal sindirimi (hidroliz) süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Onikiparmak bağırsağından salgılanan sekretin hormonu, kan yoluyla ulaştığı pankreastan bikarbonat iyonlarının salgılanmasını sağlar.

Answer

Onikiparmak bağırsağından salgılanan sekretin hormonunun kan yoluyla pankreasa ulaşıp bikarbonat iyonlarının salınımını uyarması doğrudur.
Sekretin hormonu, onikiparmak bağırsağından salgılanıp kan yoluyla pankreasa giden ve buradan ince bağırsak pH'ını yükseltmek için bikarbonat iyonlarının salınmasını tetikleyen temel hormondur.

Step-by-Step Solution

1
Sindirim hormonlarının (gastrin, sekretin, kolesistokinin) salgılanma ve taşınma mekanizmalarını analiz etmek.
Hormonlar kan yoluyla taşınır ve yalnızca hedef hücrelerdeki reseptörlere bağlanarak etki eder.
Sindirim sisteminin koordineli çalışması için hormonal sinyallerin kan dolaşımıyla iletilmesi gerekir.
2
Kimyasal sindirimin (hidroliz) enerjetik gereksinimini değerlendirmek.
Hidroliz reaksiyonlarında ATP harcanmadığı tespit edilir.
Hidroliz, su kullanılarak bağların koparılmasıdır ve bu işlem için hücre dışı veya lümen ortamında ATP tüketimi gerçekleşmez.
3
Sekretin hormonunun spesifik görevini belirlemek.
Sekretin, pankreası bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) salgılaması için, karaciğeri ise safra üretimi için uyarır.
Mideden gelen asidik içeriğin (kimus) ince bağırsakta nötralize edilmesi, bağırsak enzimlerinin çalışması için şarttır.

Key Concept

Sindirim Sisteminin Hormonal Kontrolü ve Hidroliz Enerjetiği
Estimated Time:1m 30s
Question 3975Question →

İnsan sindirim sisteminde görev alan bazı düzenleyici moleküller (hormonlar ve aktivatör enzimler) ile bunların temel işlevleri aşağıda verilmiştir. Bu molekülleri, gerçekleştirdikleri doğru biyolojik işlevlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Gastrin
Sekretin
Kolesistokinin
Enterokinaz

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sindirim sistemi düzenleyicileri ile işlevleri şu şekilde eşleşir: Gastrin - Mide özsuyu salgısı, Sekretin - Bikarbonat salgısı, Kolesistokinin - Safra ve enzim salgısı, Enterokinaz - Tripsinojen aktivasyonu.
Gastrin mideyi uyarır; Sekretin pankreastan bikarbonat salgılatır; Kolesistokinin safra kesesini kasar ve pankreas enzimlerini salgılatır; Enterokinaz ise tripsinojeni aktifleştirir. Bu eşleşmeler sindirim fizyolojisinin temel düzenleme mekanizmalarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mide hormonunun belirlenmesi
Gastrin
Gastrin, midenin kendi çalışmasını düzenleyen tek ana hormondur.
2
İnce bağırsak hormonlarının ve etkilerinin ayırt edilmesi
Sekretin ve Kolesistokinin
Sekretin temel olarak pH düzenlemesine (bikarbonat) odaklanırken, kolesistokinin mekanik (safra kesesi kasılması) ve enzimatik süreçlere odaklanır.
3
Enzim aktivasyon basamağının tanımlanması
Enterokinaz
İnce bağırsak yüzeyinden salgılanan bu enzim, pankreastan gelen pasif enzimleri aktif hale getirerek zincirleme reaksiyonu başlatır.

Key Concept

Sindirim Sisteminin Hormonal ve Enzimatik Düzenlenmesi

Practice More

İnce bağırsaktaki emilim mekanizmalarını (aktif taşıma ve difüzyon) tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3976Question →

Sağlıklı bir insanda kan ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi, kılcal damarlar boyunca değişen kan basıncı ile sabit kalan protein ozmotik basıncı arasındaki ilişkiye (Starling Hipotezi) dayanır. Kılcal damarın atardamar ucundaki kan basıncı yaklaşık 40 mmHg40\ mmHg, toplardamar ucundaki kan basıncı ise yaklaşık 15 mmHg15\ mmHg iken; protein ozmotik basıncı damar boyunca sabit olup yaklaşık 25 mmHg25\ mmHg düzeyindedir.

Buna göre, kılcal damarlardaki madde alışverişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı, protein ozmotik basıncından yüksek olduğu için damardan doku sıvısına doğru süzülme gerçekleşir.

Answer

Atardamar ucunda kan basıncının ozmotik basınçtan yüksek olması nedeniyle süzülme gerçekleştiğini belirten ifade doğrudur.
Starling hipotezine göre, kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı (40 mmHg40\ mmHg), plazma proteinlerinin oluşturduğu ozmotik basınçtan (25 mmHg25\ mmHg) daha yüksek olduğu için su ve çözünmüş maddeler damardan doku sıvısına doğru itilir. Bu olaya süzülme (filtrasyon) denir.

Step-by-Step Solution

1
Atardamar ve toplardamar uçlarındaki basınç değerlerini karşılaştırın.
Atardamar ucunda Kan Basıncı (40 mmHg40\ mmHg) > Ozmotik Basınç (25 mmHg25\ mmHg); toplardamar ucunda Ozmotik Basınç (25 mmHg25\ mmHg) > Kan Basıncı (15 mmHg15\ mmHg).
Madde geçişinin yönünü belirleyen net basınç farkını bulmak gerekir.
2
Net basınç yönüne göre madde hareketini belirleyin.
Atardamar ucunda dışarı doğru (süzülme), toplardamar ucunda içeri doğru (geri emilim) gerçekleşir.
Sıvı, basıncın yüksek olduğu yerden düşük olduğu yere doğru hareket eder.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Kılcal Damarlarda Madde Alışverişi
Question 3977Question →

Sağlıklı bir insanda kalbin ritmik çalışmasını düzenleyen iletim sistemine ait aşağıdaki yapıları, bu yapıların temel fonksiyonlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sinoatriyal (SA) Düğüm
Atriyoventriküler (AV) Düğüm
His Demetleri
Purkinje Lifleri

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sinoatriyal düğüm elektriksel sinyalleri başlatır, Atriyoventriküler düğüm sinyali geciktirir, His demetleri sinyali karıncıklar arası bölmede taşır ve Purkinje lifleri sinyali karıncık kaslarına yayar.
Doğru eşleştirme, kalbin iletim sırasını (SA → AV → His Demetleri → Purkinje Lifleri) ve her yapının bu sıradaki özgün işlevini (uyartı başlatma, geciktirme, septumda iletme ve miyokarda yayma) tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sinoatriyal (SA) düğümün konumu ve görevinin belirlenmesi.
Uyartı SA düğümünden başlar ve kulakçıklar kasılır.
SA düğümü otonom sinir sisteminden bağımsız olarak impuls üretebilen doğal pacemaker'dır.
2
Atriyoventriküler (AV) düğümdeki gecikmenin amacının anlaşılması.
Uyartı AV düğümünde bekletilir.
Kulakçıkların kasılması tamamlanmadan karıncıkların kasılmasını önlemek için 010{}1 saniyelik bir gecikme yaşanır.
3
Uyartının karıncıklara iletim yolunun takip edilmesi.
Uyartı His demetleri üzerinden Purkinje liflerine geçer.
His demetleri septumda ilerlerken, Purkinje lifleri miyokarda dağılarak karıncıkların kasılmasını sağlar.

Key Concept

Kalbin İletim Sistemi

Practice More

Kalbin iletim sistemindeki bozuklukların EKG (elektrokardiyogram) üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 3978Question →

Karaciğerde sentezlenen bir üre molekülünün böbreklere ulaşıncaya kadar geçeceği aşağıdaki yapıları, izlediği yol bakımından baştan sona doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Üre molekülü sırasıyla alt ana toplardamar, sağ karıncık, akciğer toplardamarı, sol kulakçık ve aort yapılarından geçerek böbreğe ulaşır.
Üre molekülünün izlediği yol; Karaciğer → Karaciğer toplardamarı → Alt ana toplardamar → Sağ kulakçık → Sağ karıncık → Akciğer atardamarı → Akciğerler → Akciğer toplardamarı → Sol kulakçık → Sol karıncık → Aort → Böbrek atardamarı → Böbrek şeklindedir. Bu sıralama, insan dolaşım sistemindeki küçük ve büyük dolaşım döngülerinin mantıksal ve anatomik akışına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Karaciğerden çıkış yolunu belirleme
Alt ana toplardamar
Karaciğerde üretilen üre, karaciğer toplardamarı ile alt ana toplardamara dökülerek kalbe doğru yola çıkar.
2
Kalbin sağ tarafına giriş ve akciğerlere yönelme
Sağ karıncık
Alt ana toplardamardan sağ kulakçığa gelen kan, buradan sağ karıncığa geçer ve küçük dolaşım için akciğerlere pompalanır.
3
Akciğerden dönüş yolunu belirleme
Akciğer toplardamarı
Akciğer kılcallarında oksijence zenginleşen kan, kalbe geri dönmek üzere akciğer toplardamarına girer.
4
Kalbin sol tarafına giriş
Sol kulakçık
Akciğer toplardamarı, taşıdığı temiz kanı kalbin sol kulakçığına boşaltır.
5
Vücuda dağılım aşaması
Aort
Sol kulakçıktan sol karıncığa geçen kan, aort ana atardamarı ile tüm vücuda ve böbrek atardamarı aracılığıyla böbreklere pompalanır.

Key Concept

Büyük ve Küçük Kan Dolaşımı
Estimated Time:1m 30s
Question 3979Question →

İnsan vücudunda kan ile doku hücreleri arasındaki madde alışverişi ve doku sıvısı dengesinin korunmasıyla ilgili;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı, kan protein ozmotik basıncından yüksek olduğu için doku sıvısına doğru süzülme gerçekleşir.
II. Kılcal damar boyunca kan protein ozmotik basıncı, damarın atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru gidildikçe kan basıncıyla doğru orantılı olarak azalır.
III. Dokulardaki fazla sıvıyı toplayan lenf damarlarının tıkanması, doku sıvısının miktarını artırarak ödem oluşumuna yol açar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Atardamar ucunda süzülmenin gerçekleştiği ve lenf damarlarının tıkanmasının ödeme yol açtığı ifadeleri doğrudur.
Doğru yanıt, atardamar ucunda kan basıncının baskınlığı nedeniyle süzülmenin gerçekleştiğini ve lenf damarlarındaki bir tıkanıklığın dokuda sıvı birikmesine (ödem) yol açacağını doğru şekilde ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kılcal damarın atardamar ucundaki basınç farkını analiz et.
Atardamar ucunda kan basıncı (~40 mmHg40\text{ mmHg}), protein ozmotik basıncından (~25 mmHg25\text{ mmHg}) büyüktür. Bu durum, plazmadaki su ve çözünmüş maddelerin doku sıvısına geçmesini (süzülme) sağlar.
Süzülme yönü, kan basıncı ile ozmotik basınç arasındaki net farka bağlıdır.
2
Kan protein ozmotik basıncının damar boyunca değişimini değerlendir.
Albümin ve globülin gibi büyük kan proteinleri damar dışına çıkamadığı için kılcal damar boyunca kanın protein ozmotik basıncı yaklaşık olarak sabit kalır.
Ozmotik basınç, damar içindeki büyük moleküllerin konsantrasyonuna bağlıdır ve bu moleküller damar dışına sızmaz.
3
Lenf sisteminin doku sıvısı dengesi üzerindeki rolünü incele.
Kılcal damarlardan süzülen sıvının bir kısmı toplardamar ucunda geri emilemez; bu fazla sıvı lenf damarları tarafından toplanıp kana geri verilir. Lenf damarlarının tıkanması bu tahliyeyi durdurur ve ödem oluşur.
Lenf sistemi, kan dolaşımından dokulara sızan sıvının geri dönüşümünü sağlayarak homeostasiyi korur.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Lenfatik Drenaj

Practice More

Ödem oluşumuna neden olan diğer faktörleri (kan basıncı artışı, kan proteinlerinin azalması, doku sıvısı ozmotik basıncı artışı) inceleyen sorular çözülmelidir.
Estimated Time:1m 45s
Question 3980Question →

Starling hipotezine göre, kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi; kılcal damar boyunca değişen kan basıncı ile sabit kabul edilen kanın protein ozmotik basıncı arasındaki farka dayanır.

Buna göre, sağlıklı bir insanda gerçekleşen madde alışverişi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan yüksek olduğu için doku sıvısına doğru madde çıkışı (süzülme) gerçekleşir.

Answer

Atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan yüksek olduğu için doku sıvısına doğru madde çıkışı (süzülme) gerçekleşir.
Atardamar ucunda kalp pompasının etkisiyle oluşan hidrostatik kan basıncı, kanın protein ozmotik basıncından daha yüksektir. Bu basınç farkı, su ve besin maddelerinin damardan doku sıvısına doğru hareket etmesini (süzülme) sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kılcal damarın atardamar ucundaki basınç değerlerini karşılaştırın.
Kan basıncı ( 40mmHg~40 mmHg) > Ozmotik basınç ( 25mmHg~25 mmHg)
Yüksek kan basıncı, maddeleri damar dışına iten bir süzülme kuvveti oluşturur.
2
Kılcal damarın toplardamar ucundaki basınç değerlerini karşılaştırın.
Kan basıncı ( 15mmHg~15 mmHg) < Ozmotik basınç ( 25mmHg~25 mmHg)
Düşük kan basıncı ve sabit kalan ozmotik basınç, maddeleri damar içine çeken bir geri emilim kuvveti oluşturur.
3
Proteinlerin ve enerji kullanımının durumunu analiz edin.
Proteinler damarda kalır, süreç pasiftir.
Plazma proteinleri damar dışına çıkamadığı için ozmotik basınç damar boyunca değişmez ve süreç ATP gerektirmez.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Kılcal Damar Madde Alışverişi

Practice More

Ödem oluşumuna neden olan diğer faktörleri (lenf tıkanıklığı, yüksek kan basıncı vb.) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 199 / 437Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin