All practice questions

8734 questions

Question 3981Question

Sağlıklı bir insanın kalbinde bir döngü sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, elektriksel uyarının izlediği yolu esas alarak ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Kalpte iletim sırası: Sinoatriyal (SA) düğümün uyarılması → Kulakçıkların kasılması → Atriyoventriküler (AV) düğümün uyarılması → His demetleri ve Purkinje liflerinin uyarılması → Karıncıkların kasılması şeklindedir.
Sağlıklı bir kalpte impuls üretimi sağ kulakçık duvarındaki sinoatriyal düğümde başlar. Bu impuls kulakçık duvarlarına yayılarak onların kasılmasını sağlar. Daha sonra impuls, kulakçıklar ile karıncıklar arasındaki sınırda bulunan atriyoventriküler düğüme ulaşır. AV düğüm uyarısı His demetleri ve ardından Purkinje lifleri vasıtasıyla karıncık duvarlarına iletilir ve en son karıncıklar kasılır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç noktasını belirleme
Uyarı Sinoatriyal (SA) düğümde başlar.
SA düğüm kalbin pacemaker (adım ölçer) bölgesidir ve uyarının ilk çıktığı yerdir.
2
Kulakçık aktivitesini takip etme
Uyarı kulakçıklara yayılır ve kasılma gerçekleşir.
SA düğümden çıkan uyarılar doğrudan kulakçık kaslarına ulaştığı için karıncıklardan önce kulakçıklar kasılır.
3
İletim gecikmesini tanımlama
Uyarı AV düğüme ulaşır ve duraksar.
Atriyoventriküler (AV) düğüm, kulakçıklar kasılmasını bitirmeden karıncıkların kasılmasını önlemek için uyarıyı kısa bir süre geciktirir.
4
Karıncık iletim yollarını izleme
Uyarı His demetleri ve Purkinje liflerine geçer.
AV düğümden sonra uyarı, karıncıklar arasındaki bölmede (septum) bulunan His demetlerine ve oradan Purkinje liflerine aktarılır.
5
Son kasılmayı belirleme
Karıncıklar kasılır.
Karıncıkların tabanından yukarı doğru yayılan Purkinje lifleri, tüm karıncık kasının aynı anda ve güçlü bir şekilde kasılmasını sağlar.

Key Concept

Kalbin İletim Sistemi (Kardiyak Kondüksiyon)
Question 3982Question

İnsan vücudundaki bir doku kılcalı boyunca kan basıncı ve protein ozmotik basıncı arasındaki değişim Starling Hipotezi ile açıklanmaktadır. Bir kılcal damarın atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru bu basınçlardaki değişimi gösteren grafik incelendiğinde;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda, kandan doku sıvısına doğru madde geçişi (süzülme) gerçekleşir.
II. Kılcal damarın toplardamar ucunda, doku sıvısından kana doğru madde geçişi (geri emilim) gerçekleşir.
III. Kan basıncının damar boyunca protein ozmotik basıncından yüksek bir değerde sabit kalması, doku sıvısı miktarının azalmasına neden olur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Starling Hipotezi'ne göre atardamar ucunda süzülme, toplardamar ucunda geri emilim gerçekleştiğinden I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Grafik analiz edildiğinde, kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncının ozmotik basınçtan yüksek olması süzülmeye (I), toplardamar ucunda ise ozmotik basıncın kan basıncından yüksek olması geri emilime (II) neden olur. Bu iki süreç doku ile kan arasındaki madde değişimini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kılcal damarın atardamar ucundaki basınç ilişkisini analiz etme
Kan basıncı (40 mmHg40 \text{ mmHg}) > Protein ozmotik basıncı (25 mmHg25 \text{ mmHg})
Kan basıncının yüksek olması, su ve çözünmüş maddelerin doku sıvısına çıkmasını (süzülme) sağlar.
2
Kılcal damarın toplardamar ucundaki basınç ilişkisini analiz etme
Protein ozmotik basıncı (25 mmHg25 \text{ mmHg}) > Kan basıncı (15 mmHg15 \text{ mmHg})
Ozmotik basıncın kan basıncından yüksek olması, doku sıvısındaki maddelerin ve suyun damara girmesini (geri emilim) sağlar.
3
Üçüncü öncüldeki senaryoyu değerlendirme
Kan basıncı > Ozmotik basınç (sabit durum) \Rightarrow Doku sıvısı artar (Ödem)
Kan basıncı sürekli yüksek kalırsa süzülme hızı artar ve geri emilim azalır, bu da doku sıvısının azalmasına değil artmasına yol açar.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Madde Alışverişi
Question 3983Question

İnsan vücudundaki kan ve lenf dolaşımında görev alan damar çeşitlerini, bu damarların temel görevleri ve yapısal özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Atardamarlar
Toplardamarlar
Kılcal damarlar
Lenf kılcalları

Matches

Show answer & explanation

Answer

Atardamarlar kanı kalpten dokulara taşırken, toplardamarlar kalbe geri getirir; kılcal damarlar madde alışverişini sağlar, lenf kılcalları ise doku sıvısını toplayarak ödem oluşumunu engeller.
Atardamarların kalpten çıkan yüksek basınçlı kanı taşıması, toplardamarların kapakçıklar yardımıyla kanı kalbe döndürmesi, kılcalların ince yapısıyla madde alışverişini sağlaması ve lenf kılcallarının ucu kapalı yapısıyla doku sıvısını emmesi biyolojik gerçeklerle tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Damarların kanı taşıma yönlerini belirlemek.
Atardamarlar kalpten uzaklaştırır, toplardamarlar kalbe getirir.
Dolaşım sisteminin temel yön tayinini yapmak eşleştirmenin ilk adımıdır.
2
Madde alışverişi ve ödem kontrolü mekanizmalarını ayırt etmek.
Kan kılcalları alışveriş yapar, lenf kılcalları fazla sıvıyı toplar.
Dokular arası sıvı dengesinin nasıl korunduğunu anlamak gerekir.
3
Yapısal farkları (kapakçık, epitel tabakası, uç yapısı) kontrol etmek.
Lenf kılcallarının uçlarının kapalı olması ve kan kılcallarının tek katlı epitelden oluşması karakteristik özelliklerdir.
Fonksiyon ile yapı arasındaki ilişkiyi doğrulamak doğru eşleşmeyi sağlar.

Key Concept

Damarların Yapısı ve Görevleri
Question 3984Question

İnsan vücudunda lenf sisteminin yapısı ve işleyişiyle ilgili olarak verilen;

I. Lenf kılcalları, bir uçları kapalı olan ve kan kılcallarına göre geçirgenliği daha yüksek olan damarlardır.
II. Lenf sıvısı; antikor, şilomikron, yağda çözünen vitaminler ve bazı küçük kan proteinlerini taşıyabilir.
III. Lenf damarlarındaki sıvının hareketi, kan dolaşımındaki toplardamarlarda olduğu gibi doğrudan kalbin pompalama gücüyle gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Lenf kılcalları bir ucu kapalı özel bir yapıya sahiptir ve lenf sıvısı bağışıklık proteinleri ile yağ bileşenlerini taşıyabilir; ancak lenf akışında kalbin doğrudan pompalama gücü etkili değildir.
Doğru olan seçenek, lenf kılcallarının tek ucu kapalı ve geçirgen olduğu gerçeği ile lenf sıvısının antikor ve şilomikron gibi maddeleri taşıdığı bilgisini birleştirir. Lenf sisteminde bir pompa merkezi bulunmadığı için üçüncü ifade elenir.

Step-by-Step Solution

1
Lenf kılcallarının yapısını analiz etme
Lenf kılcalları, kan kılcallarından farklı olarak doku boşluğunda bir ucu kapalı olarak başlar ve büyük moleküllerin geçişine izin verecek kadar geçirgendir.
Doku sıvısında biriken ve kan kılcallarına giremeyen büyük proteinlerin toplanması bu yapı sayesinde gerçekleşir.
2
Lenf sıvısının içeriğini değerlendirme
Lenf sıvısı alyuvar içermediği için renksizdir ancak antikorlar (bağışıklık), şilomikronlar ve ADEK vitaminleri (sindirim ürünleri) gibi maddeleri taşır.
Lenf sistemi hem bağışıklık sisteminin bir parçasıdır hem de ince bağırsaktan emilen yağ türevlerinin kana taşınmasında rol oynar.
3
Lenf sıvısının hareket mekanizmasını inceleme
Lenf sıvısının hareketi yavaştır; iskelet kaslarının kasılması, solunum sırasındaki göğüs kafesi basınç farkı ve damarlardaki tek yönlü kapakçıklar ile sağlanır.
Lenf sisteminin kalbe bağlı bir pompası yoktur; bu nedenle kalbin pompalama gücü lenf akışını doğrudan sağlayan temel faktör değildir.

Key Concept

Lenf sisteminin anatomik yapısı, lenf sıvısının içeriği ve akış mekanizması.
Estimated Time:1m 30s
Question 3985Question

Sağlıklı bir insanda, sol bacak lenf kılcalları aracılığıyla doku sıvısından alınan bir lenf sıvısının kalbe ulaşıncaya kadar izlediği yol aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, lenf sıvısının geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; Peke sarnıcı, Göğüs kanalı, Sol köprücük altı toplardamarı, Üst ana toplardamar ve Sağ kulakçık şeklinde olmalıdır.
Vücudun alt kısmından (bacaklar ve bağırsaklar) toplanan lenf sıvısı sırasıyla; lenf damarları, lenf düğümleri, Peke sarnıcı ve göğüs kanalı yolunu izler. Göğüs kanalı lenfi sol köprücük altı toplardamarına boşaltarak kan dolaşımına dahil eder. Buradan gelen kan üst ana toplardamar yoluyla kalbin sağ kulakçığına ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Lenfin toplandığı ilk merkezi yapıyı belirleme
Peke sarnıcı
Bacaklardan gelen lenf kılcalları lenf düğümlerinden geçtikten sonra karın bölgesindeki Peke sarnıcına ulaşır.
2
Lenfin ana taşıma kanalına geçişi
Göğüs kanalı
Peke sarnıcından çıkan lenf sıvısı, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına girer.
3
Kan dolaşımına giriş noktasını belirleme
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalındaki lenf, sol köprücük altı toplardamarına dökülerek ilk kez kanla karışır.
4
Kalbe giden ana yolu izleme
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, vücudun üst kısmından gelen diğer damarlarla birleşerek üst ana toplardamarı oluşturur.
5
Kalbe varış
Sağ kulakçık
Üst ana toplardamar, taşıdığı kanı ve lenf karışımını kalbin sağ kulakçığına boşaltır.

Key Concept

Lenf Dolaşımı ve İzlediği Yollar
Question 3986Question

İnsan vücudunda doku kılcalları ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini açıklayan Starling Hipotezi'ne göre;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncının, kanın protein ozmotik basıncından yüksek olması kandan doku sıvısına doğru madde geçişini (süzülme) sağlar.
II. Plazma proteinlerinin damar dışına süzülememesi, kılcal damar boyunca kanın protein ozmotik basıncının yaklaşık olarak sabit kalmasına neden olur.
III. Kılcal damardan doku sıvısına süzülme olayı, hidrostatik basınç farkından bağımsız olarak sadece damar endotel hücrelerinin ATP harcamasıyla gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Starling Hipotezi'ne göre kılcal damar boyunca kan basıncı düşerken protein ozmotik basıncı sabit kalır ve bu fark madde alışverişini (süzülme ve geri emilim) pasif olarak sağlar; bu nedenle I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Doğru cevap, Starling Hipotezi'nin iki temel direğini içermektedir: Atardamar ucunda kan basıncının baskınlığı sayesinde süzülmenin gerçekleşmesi ve proteinlerin damarda kalarak ozmotik basıncı sabit tutması. Bu iki durum, madde alışverişinin fiziksel temelini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Kan basıncı ve ozmotik basınç arasındaki ilişkiyi analiz etme
Kılcal damarın atardamar ucunda Kan Basıncı ( 40~40 mmHg) > Ozmotik Basınç ( 25~25 mmHg) olduğu için kandan doku sıvısına süzülme gerçekleşir.
Yüksek hidrostatik basınç, küçük molekülleri damar dışına iter.
2
Protein ozmotik basıncının damar boyunca değişimini değerlendirme
Albümin ve globülin gibi büyük plazma proteinleri damar dışına çıkamadığı için ozmotik basınç damar boyunca sabit ( 25~25 mmHg) kalır.
Damar geçirgenliği büyük proteinlerin geçişine izin vermez, bu da kanın su tutma kapasitesini sabit tutar.
3
Enerji kullanımı ve mekanizmayı sorgulama
Süzülme (filtrasyon) ve geri emilim olayları tamamen basınç farklarıyla (pasif olarak) gerçekleşir; ATP harcanmaz.
Starling Hipotezi mekanik ve ozmotik dengeler üzerine kuruludur, hücresel aktif taşıma bu modelin bir parçası değildir.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Kılcal Damarlarda Madde Alışverişi
Estimated Time:1m 40s
Question 3987Question

İnsan vücudundaki dolaşım ve lenf sistemlerinde yer alan bazı yapılar ile bu yapıların temel işlevlerini aşağıda verilen listelerden uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kılcal damarlar
Lenf düğümleri
Küçük kan dolaşımı
Pek sarnıcı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kılcal damarlar madde alışverişiyle, lenf düğümleri savunma ve süzme işlemiyle, küçük kan dolaşımı kanın temizlenmesiyle ve pek sarnıcı lenf sıvısının toplanmasıyla eşleşmelidir.
Yapılan eşleştirmede; kılcal damarlar madde alışverişiyle, lenf düğümleri lenfosit üretimi ve süzme göreviyle, küçük dolaşım kanın akciğerde temizlenmesiyle ve pek sarnıcı lenf toplama göreviyle doğru şekilde ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kan damarlarının yapı ve görevlerini değerlendirme
Kılcal damarların tek katlı yassı epitel yapısının madde alışverişi için özelleştiği belirlenir.
Damar tabakalarından sadece kılcallarda kas ve bağ doku bulunmaz, bu da difüzyonu kolaylaştırır.
2
Lenf sisteminin anatomik yapılarını inceleme
Lenf düğümlerinin süzme ve lenfosit üretimi yaptığı, pek sarnıcının ise lenf toplama merkezi olduğu saptanır.
Lenf sistemi hem bağışıklık hem de doku sıvısının kana geri kazandırılmasında görevlidir.
3
Dolaşım yollarını analiz etme
Küçük kan dolaşımının sağ karıncıktan başlayıp sol kulakçıkta bittiği doğrulanır.
Dolaşım sisteminde karıncıklardan kan çıkar, kulakçıklara kan döner.

Key Concept

İnsan dolaşım ve lenf sisteminin temel yapısal ve fonksiyonel birimleri

Practice More

Lenf sıvısının kana karıştığı ilk yer olan sol köprücük altı toplardamarını ve Starling hipotezini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3988Question

Sağlıklı bir insanda, doku kılcalları ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini açıklayan Starling hipotezine göre;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncının protein ozmotik basıncından yüksek olması, kandan doku sıvısına doğru madde geçişini (süzülme) sağlar.
II. Kılcal damarlarda gerçekleşen süzülme ve geri emilim olayları damar endotel hücreleri tarafından aktif taşıma ile gerçekleştirildiğinden ATP harcanır.
III. Süzülen sıvının geri emilemeyen kısmının lenf kılcalları tarafından toplanarak dolaşıma geri kazandırılamaması, dokularda ödem oluşumuna neden olur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

I ve III ifadeleri doğrudur.
Doğru olan ifadeler, kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncının etkisiyle süzülmenin gerçekleştiğini ve lenf sisteminin bu süzülen fazla sıvıyı toplayarak ödemi engellediğini belirtir. Bu süreçler Starling hipotezinin ve dolaşım bütünlüğünün temel taşlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Starling hipotezine göre atardamar ucundaki basınç dengesini analiz etme.
Atardamar ucunda kan basıncı ( 40mmHg~40 mmHg), protein ozmotik basıncından ( 25mmHg~25 mmHg) büyüktür. Bu fark, plazmanın doku sıvısına süzülmesini sağlar.
Sıvıların yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket etmesi temel fizik kuralıdır.
2
Madde alışverişinin enerji gereksinimini değerlendirme.
Kılcal damarlardaki süzülme ve geri emilim olayları kan basıncı ve ozmotik basınç farkına dayalı pasif süreçlerdir; ATP harcanmaz.
Bu süreçler hücre zarından aktif taşıma değil, fiziksel basınç farkları ile gerçekleşen bir filtrasyon ve ozmoz sürecidir.
3
Lenf sisteminin doku sıvısı dengesindeki rolünü belirleme.
Doku kılcallarında süzülen sıvı miktarı, geri emilenden fazladır. Bu fazlalık lenf kılcalları ile toplanarak kan dolaşımına döndürülür; aksi halde ödem oluşur.
Lenf sistemi, dolaşım sisteminin sıvı dengesini koruyan tamamlayıcı bir parçasıdır.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Lenf Dolaşımı
Estimated Time:1m 30s
Question 3989Question

Uygun çevre koşullarının sağlandığı bir ortamda çimlenmeye başlayan bir tohumda, embriyonik kök ve gövdenin gelişip ilk yapraklar toprak üstüne çıkana kadar geçen süreçte gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tohumda bulunan giberellin hormonu miktarı artarken, dormansiyi sağlayan abseisik asit miktarı azalır.

Answer

Çimlenme sürecinde dormansiyi sağlayan abseisik asit miktarı azalırken, çimlenmeyi başlatan giberellin hormonu miktarı artar.
Çimlenme sürecinin başlaması için tohumdaki hormonal dengenin değişmesi şarttır. Dormansiyi (uyku halini) sağlayan abseisik asit (ABAABA) konsantrasyonu azalırken, embriyonun büyümesini ve hidrolitik enzimlerin sentezini tetikleyen giberellin hormonu miktarı artar. Bu durum tohumun metabolik olarak aktifleşmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Tohumun su alması (imbibisyon) incelenir.
Tohum su alarak şişer, tohum kabuğu çatlar ve metabolik enzimler aktifleşir.
Enzimlerin çalışabilmesi için ortamda en az %15 oranında su bulunmalıdır.
2
Hormonal dengedeki değişim analiz edilir.
Uyku halini (dormansi) koruyan abseisik asit (ABAABA) seviyesi düşer, giberellin seviyesi yükselir.
Giberellin, endospermdeki yedek besinleri sindirecek olan enzimlerin (örneğin amilaz) sentezini uyarır.
3
Kuru ağırlık değişimi değerlendirilir.
Fotosentez henüz başlamadığı için depo besinler hücresel solunumda tüketilir, bu da kuru ağırlığın azalmasına neden olur.
Hücresel solunum (oksijenli solunum) sırasında organik maddeler inorganik maddelere parçalanarak enerji üretilir.

Key Concept

Tohum Çimlenmesinde Hormonal Kontrol ve Metabolizma

Practice More

Çimlenme sürecinde tohumun kuru ağırlığındaki değişimi gösteren grafikleri incelemek, fotosentezin başladığı anı ayırt etmek için faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 3990Question

İnce bağırsak villuslarından emilen yağ asitleri ve gliserol, bağırsak epitel hücrelerinde şilomikronlara dönüştürüldükten sonra lenf sistemi aracılığıyla kan dolaşımına katılır. Buna göre, şilomikronların emiliminden sonra kalbin sağ kulakçığına ulaşıncaya kadar geçtiği aşağıdaki yapıları, geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Şilomikronların izlediği yol sırasıyla; lenf düğümleri, peke sarnıcı, göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ve üst ana toplardamar şeklindedir.
Şilomikronlar, lenf sistemi yoluyla taşınırken önce lenf düğümlerinden geçer, ardından peke sarnıcında toplanır. Buradan vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına girerek sol köprücük altı toplardamarına dökülür ve kana karışır. Son olarak üst ana toplardamar yoluyla kalbe ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Lenf sistemine giriş ve süzülme
Lenf düğümleri
Villuslardan lenf kılcallarına geçen şilomikronlar, lenf damarları üzerindeki lenf düğümlerinden geçerek süzülür.
2
Karın bölgesinde toplanma
Peke sarnıcı
Bacaklardan ve bağırsaklardan gelen lenf sıvısı, karın bölgesindeki peke sarnıcı adı verilen haznede birikir.
3
Ana lenf kanalında ilerleme
Göğüs kanalı
Peke sarnıcındaki lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına (torasik kanal) geçer ve yukarı doğru taşınır.
4
Kan dolaşımına katılım
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ile birleşerek lenf içeriğini ilk kez kan dolaşımına aktarır.
5
Kalbe taşınma
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, üst ana toplardamar ile birleşerek şilomikronları kalbin sağ kulakçığına ulaştırır.

Key Concept

Lenf Dolaşımı ve Yağların Taşınması
Question 3991Question

İnsan vücudunun hastalık yapıcı etkenlere karşı korunmasında görev yapan bağışıklık sisteminde, bağışıklığın kazanılma yolları ile ilgili bazı durumlar aşağıda verilmiştir:

I. Laboratuvar ortamında zayıflatılmış patojenlerin aşı yoluyla sağlıklı bir bireye verilmesi
II. Belirli bir hastalığa karşı başka bir canlıda üretilmiş hazır antikorların serum içinde hastaya aktarılması
III. Anneden bebeğe plasenta ya da anne sütü aracılığıyla antikor geçişinin sağlanması

Buna göre, yukarıdaki durumlardan hangileri bireyde aktif bağışıklık sağlayarak ilgili antijenle tekrar karşılaşıldığında hafıza (bellek) hücreleri aracılığıyla daha hızlı ve güçlü bir tepki verilmesine olanak tanır?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız I

Answer

Aktif bağışıklığı ve bellek hücresi oluşumunu yalnızca zayıflatılmış antijen içeren aşı uygulaması temsil eder.
Aktif bağışıklık, vücudun hastalık etkeniyle (antijen) bizzat karşılaşması sonucu kendi savunma araçlarını üretmesidir. Aşı, vücuda zayıflatılmış antijen vererek B ve T lenfositlerinin uyarılmasını ve bu sayede ikincil bağışıklığı sağlayacak bellek hücrelerinin oluşmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Aktif ve pasif bağışıklık tanımlarını karşılaştırın.
Aktif bağışıklıkta vücut antijeni tanır ve kendi antikorunu/bellek hücrelerini üretir. Pasif bağışıklıkta ise vücuda dışarıdan hazır antikor verilir.
Bağışıklığın uzun süreli olup olmadığını belirleyen temel faktör budur.
2
Öncüllerdeki durumların hangi gruba girdiğini belirleyin.
I. durum aktif (aşı), II. durum pasif (serum), III. durum pasif (doğal yolla hazır antikor) bağışıklıktır.
Her yöntemin etki mekanizması farklıdır.
3
Hafıza hücresi oluşumuna göre seçim yapın.
Yalnızca aktif bağışıklık (I) bellek hücrelerinin oluşmasını sağlar.
Bellek hücreleri, bağışıklık sisteminin ilgili antijene karşı aktif bir tepki (primer yanıt) vermesi sonucu oluşur.

Key Concept

Aktif bağışıklıkta antijen girişi ile bellek hücreleri oluşurken, pasif bağışıklıkta hazır antikor kullanımıyla sadece geçici koruma sağlanır.

Practice More

Bağışıklık sisteminin özgül olmayan savunma hatları (1. ve 2. hat) ile özgül savunma hattını (3. hat) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3992Question

İnsan vücuduna giren hastalık yapıcı etkenlere karşı oluşturulan bağışıklık tepkileri ile ilgili,

I. Fagositoz yapan hücreler ve interferon salgılanması, savunmanın ikinci hattında yer alan özgül olmayan mekanizmalardır.
II. B lenfositlerinin plazma hücrelerine dönüşerek antikor üretmesi, hümoral (sıvısal) bağışıklık kapsamında değerlendirilir.
III. Antijenle ilk karşılaşma sonucunda oluşan hafıza (bellek) hücreleri, pasif bağışıklığın kalıcı olmasını sağlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Savunmanın ikinci hattı özgül olmayan mekanizmaları, B lenfositleri ise özgül bağışıklığın hümoral kısmını oluşturur; ancak hafıza hücreleri sadece aktif bağışıklıkta görülür.
Doğru seçenek olan 'I ve II', savunmanın ikinci hattının (fagositoz, interferon) özgül olmadığını ve B lenfositlerinin antikor yoluyla sıvısal bağışıklık sağladığını doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Savunma hatlarını ve özgül olma durumunu analiz et.
Fagositoz yapan hücreler, doğal katil hücreler, iltihaplanma ve interferonlar savunmanın ikinci hattıdır ve antijen ayrımı yapmadıkları için özgül değildir. (I. ifade doğru)
Vücudun genel savunma mekanizmalarını ayırt etmek.
2
Özgül bağışıklık çeşitlerini ve lenfosit görevlerini incele.
B lenfositleri antijenle uyarılınca plazma hücrelerine dönüşür ve antikor salgılar. Antikorlar kan plazmasında ve lenf sıvısında bulunduğu için buna hümoral (sıvısal) bağışıklık denir. (II. ifade doğru)
Lenfositlerin bağışıklık sistemindeki rolünü belirlemek.
3
Aktif ve pasif bağışıklık arasındaki farkları değerlendir.
Hafıza (bellek) hücreleri, vücudun antijeni tanımasıyla (hastalık geçirme veya aşılanma) oluşur ve aktif bağışıklık sağlar. Serum ile kazanılan pasif bağışıklıkta hafıza hücresi oluşmaz ve koruma geçicidir. (III. ifade yanlış)
Bağışıklık kazanma yollarının kalıcılığını sorgulamak.

Key Concept

Bağışıklık Sisteminde Savunma Hatları ve Kazanılmış Bağışıklık

Practice More

Aktif ve pasif bağışıklık arasındaki farkları pekiştirmek için 'zamana bağlı antikor değişimi' grafiklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3993Question

Aşağıda bazı metal katyonlarının standart indirgenme yarı tepkimeleri ve potansiyelleri verilmiştir:

Na+(suda)+eNa(k)E0=2,71 V\text{Na}^+(\text{suda}) + e^- \rightarrow \text{Na}(k) \quad E^0 = -2,71\text{ V}
Fe2+(suda)+2eFe(k)E0=0,44 V\text{Fe}^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow \text{Fe}(k) \quad E^0 = -0,44\text{ V}
Sn2+(suda)+2eSn(k)E0=0,14 V\text{Sn}^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow \text{Sn}(k) \quad E^0 = -0,14\text{ V}
Cu2+(suda)+2eCu(k)E0=+0,34 V\text{Cu}^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow \text{Cu}(k) \quad E^0 = +0,34\text{ V}

Buna göre; Na\text{Na}, Fe\text{Fe}, Sn\text{Sn} ve Cu\text{Cu} metallerini metalik aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktif olandan en az aktif olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Metallerin aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktiften en az aktife doğru doğru sıralaması Na>Fe>Sn>Cu\text{Na} > \text{Fe} > \text{Sn} > \text{Cu} şeklindedir.
Metallerin aktifliği elektron verme eğilimlerine bağlıdır. Standart indirgenme potansiyelinin ters işareti standart yükseltgenme potansiyelini verir. Na\text{Na}, Fe\text{Fe}, Sn\text{Sn} ve Cu\text{Cu} için standart yükseltgenme potansiyelleri sırasıyla +2,71 V+2,71\text{ V}, +0,44 V+0,44\text{ V}, +0,14 V+0,14\text{ V} ve 0,34 V-0,34\text{ V}'tur. Değerler karşılaştırıldığında en aktif metal Na\text{Na}, en az aktif metal ise Cu\text{Cu} olur. Bu durumda doğru sıralama Na>Fe>Sn>Cu\text{Na} > \text{Fe} > \text{Sn} > \text{Cu} şeklinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Metalik aktiflik, metal atomlarının elektron verme eğilimini ifade ettiğinden standart yükseltgenme potansiyellerini bulmak için verilen indirgenme potansiyellerinin işaretini tersine çeviririz.
Metallerin standart yükseltgenme yarı tepkime potansiyelleri şu şekilde elde edilir:
- Na\text{Na} için: E0=+2,71 VE^0 = +2,71\text{ V}
- Fe\text{Fe} için: E0=+0,44 VE^0 = +0,44\text{ V}
- Sn\text{Sn} için: E0=+0,14 VE^0 = +0,14\text{ V}
- Cu\text{Cu} için: E0=0,34 VE^0 = -0,34\text{ V}
Yükseltgenme potansiyeli arttıkça metalin elektron verme kolaylığı (aktifliği) artar.
2
Elde edilen standart yükseltgenme potansiyellerini en büyükten en küçüğe doğru karşılaştırırız.
+2,71 V>+0,44 V>+0,14 V>0,34 V+2,71\text{ V} > +0,44\text{ V} > +0,14\text{ V} > -0,34\text{ V} sıralaması kurulur.
Soruda en aktif metalden en az aktif olan metale doğru bir sıralama yapılması istenmektedir.
3
Potansiyel sıralamasına karşılık gelen metalleri yazarak nihai sırayı belirleriz.
Aktiflik sırası Na>Fe>Sn>Cu\text{Na} > \text{Fe} > \text{Sn} > \text{Cu} olarak kesinleşir.
Yükseltgenme potansiyeli en büyük olan sodyum en aktif, en küçük olan bakır ise en az aktiftir.

Key Concept

Bir metalin aktifliği, onun elektron verme (yükseltgenme) eğiliminin ölçüsüdür. Standart yükseltgenme potansiyeli daha yüksek olan metal kimyasal olarak daha aktiftir.

Alternative Method

Metallerin indirgenme potansiyelleri karşılaştırılarak en pasif olanın indirgenme eğilimi en yüksek olan metal (bakır) olduğu ve en aktif olanın ise indirgenme eğilimi en düşük olan metal (sodyum) olduğu doğrudan çıkarılabilir. Bu şekilde elektron alma eğilimi sıralaması (Cu2+>Sn2+>Fe2+>Na+\text{Cu}^{2+} > \text{Sn}^{2+} > \text{Fe}^{2+} > \text{Na}^+) ters çevrilerek aktiflik sıralamasına ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 3994Question

Sağlıklı bir insanda kılcal damar boyunca gerçekleşen madde alışverişi Starling hipotezi ile açıklanır. Karaciğer yetmezliği yaşayan bir bireyde, plazma proteinlerinin (özellikle albümin) sentezinin azalması nedeniyle kanın protein ozmotik basıncı normal değeri olan 25 mmHg25\ mmHg'den 15 mmHg15\ mmHg seviyesine düşmüştür. Bu bireyin kılcal damarındaki kan basıncı ise normal değerleri olan atardamar ucunda 40 mmHg40\ mmHg, toplardamar ucunda ise 15 mmHg15\ mmHg olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu bireyin kılcal damar yatağında gerçekleşen madde alışverişi ve dolaşım süreçleriyle ilgili;

I. Kılcal damarın atardamar ucundan doku sıvısına doğru gerçekleşen süzülme (filtrasyon) hızı artar.
II. Kılcal damarın toplardamar ucunda doku sıvısından kana doğru gerçekleşen net geri emilim (absorpsiyon) durur.
III. Doku sıvısı hacminin artışına bağlı olarak lenf sisteminin kılcal damarlarından birim zamanda geçen sıvı miktarı artar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Süzülme hızının artması, toplardamar ucunda net geri emilimin durması ve lenf sıvısı miktarının artması ifadelerinin tamamı doğrudur.
Karaciğer yetmezliğinde albümin gibi plazma proteinlerinin sentezi azalır. Bu durum kan protein ozmotik basıncını düşürür. Atardamar ucunda kan basıncı ile ozmotik basınç farkı (4015=25 mmHg40 - 15 = 25\ mmHg) normalden daha yüksek bir süzülme basıncı yaratarak filtrasyon hızını artırır. Toplardamar ucunda ise kan basıncı ile ozmotik basınç eşitlendiğinden (1515=0 mmHg15 - 15 = 0\ mmHg) net geri emilim gerçekleşmez ve durur. Doku sıvısında biriken fazla sıvıyı uzaklaştırmak amacıyla lenf kılcallarının sıvı emilimi ve lenf sıvısının akış hızı artar. Dolayısıyla tüm öncüller doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Atardamar ucundaki süzülme (filtrasyon) basıncının hesaplanması
Normalde atardamar ucundaki net süzülme basıncı: 4025=15 mmHg40 - 25 = 15\ mmHg (dışarı doğru) iken, protein sentezinin azalmasıyla bu değer 4015=25 mmHg40 - 15 = 25\ mmHg (dışarı doğru) değerine yükselir.
Süzülme hızı, kılcal damar kan basıncı ile kan protein ozmotik basıncı arasındaki farkla doğru orantılıdır.
2
Toplardamar ucundaki net geri emilim (absorpsiyon) basıncının hesaplanması
Normalde toplardamar ucunda net emilim basıncı: 2515=10 mmHg25 - 15 = 10\ mmHg (içeri doğru) iken, protein ozmotik basıncının 15 mmHg15\ mmHg'ye düşmesiyle net emilim basıncı 1515=0 mmHg15 - 15 = 0\ mmHg olur ve net geri emilim durur.
Geri emilim, kan protein ozmotik basıncının kan basıncından yüksek olduğu durumda içeri doğru gerçekleşen net kuvvete bağlıdır.
3
Doku sıvısı miktarı ve lenf dolaşımı ilişkisinin kurulması
Artan süzülme ve duran geri emilim nedeniyle doku sıvısı miktarı hızla artar (ödem). Lenf kılcalları, bu fazla doku sıvısını emerek kan dolaşımına katmak için daha fazla çalışır ve lenf sıvısı akış hızı ile miktarı artar.
Lenf sisteminin temel görevlerinden biri dokularda biriken fazla sıvı ve proteinleri toplayarak ödem oluşumunu engellemeye çalışmaktır.

Key Concept

Starling hipotezine göre kılcal damarlarda madde alışverişi, kan basıncı ile kan protein ozmotik basıncı arasındaki dengeye dayanır. Plazma proteinlerinin azalması süzülmeyi artırıp geri emilimi azaltarak ödeme yol açar; lenf sistemi ise bu sıvıyı uzaklaştırmak için daha fazla sıvı taşır.
Question 3995Question

Açık zincirli monoalkenler olan XX, YY ve ZZ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:

- XX, YY ve ZZ bileşikleri birbirinin yapı izomeridir.
- XX bileşiğine asidik ortamda su (H2OH_2O) katılmasıyla oluşan ana ürün, tersiyer (üçüncül) alkol sınıfında bir bileşiktir.
- YY bileşiği geometrik (cis-trans) izomeri gösterirken, ZZ bileşiği bu izomeriyi göstermez.

Buna göre, bu bileşikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: XX bileşiği, çift bağlı karbon atomlarından birine iki tane metil (CH3-CH_3) grubu bağlı olduğu için cis-trans izomerliği gösterir.

Answer

Çift bağlı karbon atomlarından birine iki aynı grup (metil veya hidrojen) bağlı olan alkenler cis-trans izomerliği gösteremez. Bu nedenle, 2-metilpropen bileşiğinin cis-trans izomerliği gösterdiğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır, çünkü 2-metilpropen (XX) molekülünde çift bağlı karbon atomlarından birine iki adet özdeş metil (CH3-CH_3) grubu, diğerine ise iki adet özdeş hidrojen atomu bağlıdır. Kurallara göre, çift bağlı karbon atomlarından en az birine iki aynı grup bağlıysa o bileşikte cis-trans (geometrik) izomerliği görülmez.

Step-by-Step Solution

1
Açık zincirli monoalken izomerlerinin belirlenmesi
4 karbonlu açık zincirli monoalkenlerin genel formülü C4H8C_4H_8'dir. Bu formüle sahip yapı izomerleri şunlardır: 1-büten (CH2=CHCH2CH3CH_2=CH-CH_2-CH_3), 2-büten (CH3CH=CHCH3CH_3-CH=CH-CH_3) ve 2-metilpropen (CH2=C(CH3)2CH_2=C(CH_3)_2).
Verilen ipuçlarından yola çıkarak XX, YY ve ZZ bileşiklerinin formüllerini belirlemek için tüm olası izomerleri yazmamız gerekir.
2
Tersiyer alkol oluşturan alkenin (XX) belirlenmesi
Bu alkenlere su (H2OH_2O) katıldığında; 1-büten ve 2-bütenden sekonder alkol olan 2-butanol oluşur. 2-metilpropen bileşiğine su katıldığında ise Markovnikov kuralına göre tersiyer alkol olan 2-metil-2-propanol elde edilir. Dolayısıyla XX bileşiği 2-metilpropendir.
XX bileşiğine su katılmasıyla tersiyer alkol oluştuğu bilgisi kullanılarak XX'in yapısı tespit edilir.
3
Geometrik izomerlik gösteren (YY) ve göstermeyen (ZZ) alkenlerin belirlenmesi
2-büten bileşiğinde çift bağlı karbon atomlarının her birine farklı gruplar (H-H ve CH3-CH_3) bağlı olduğundan cis-trans izomerliği gösterer. Bu yüzden YY bileşiği 2-bütendir. 1-büten bileşiğinde ise 1. karbonda iki adet aynı grup (hidrojen) bağlı olduğundan cis-trans izomerliği göstermez. Bu yüzden ZZ bileşiği 1-bütendir.
YY ve ZZ bileşiklerinin cis-trans izomerliği gösterme durumlarına göre kimlikleri belirlenir.
4
Seçeneklerin değerlendirilmesi
2-metilpropen (XX) bileşiğinde çift bağlı karbonlardan birine iki tane metil (CH3-CH_3) grubu bağlı olduğundan bu bileşik cis-trans izomerliği gösteremez. Dolayısıyla bu bileşiğin cis-trans izomerliği gösterdiğini iddia eden ifade yanlıştır.
XX, YY ve ZZ bileşikleri için verilen ifadelerin doğruluk durumları kontrol edilerek yanlış olan seçenek saptanır.

Key Concept

Alkenlerde geometrik izomerlik (cis-trans) koşulları, alkenlerin su katılması (hidrasyon) tepkimeleri ve IUPAC adlandırması.
Question 3996Question

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) sürecinde meydana gelen mekanik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Diyafram kası kasılarak düzleşir ve göğüs boşluğu hacmi artar.

Answer

Soluk alma sırasında diyafram kasılarak düzleşir ve bu durum göğüs boşluğu hacminin artmasını sağlar.
Soluk alma (inhalasyon) sırasında diyafram kası ve dış kaburgalar arası kaslar eş zamanlı olarak kasılır. Diyafram kasıldığında aşağı doğru hareket ederek düzleşir. Bu hareket, göğüs boşluğunun hacmini artırır. Hacim artışı, akciğer iç basıncının atmosfer basıncının altına düşmesine neden olur ve hava yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket ederek akciğerlere dolar.

Step-by-Step Solution

1
Kas faaliyetlerini belirle.
Diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılır.
Soluk alma aktif bir süreçtir ve solunum kaslarının kasılmasıyla başlar.
2
Hacim değişimini analiz et.
Göğüs boşluğu hacmi artar.
Diyaframın düzleşmesi ve kaburgaların yukarı kalkması göğüs kafesini genişletir.
3
Basınç ve hava akışı ilişkisini kur.
Pakcig˘er<PatmosferP_{akciğer} < P_{atmosfer} durumu oluşur ve hava içeri dolar.
Hacim arttığında akciğer iç basıncı düşer, bu da dışarıdaki havanın akciğerlere dolmasını sağlar.

Key Concept

Soluk Alma Mekanizması
Estimated Time:45s
Question 3997Question

Sağlıklı bir insanda gerçekleşen soluk alma (inhalasyon) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Diyafram kası gevşer ve kubbeleşir.

Answer

Soluk alma sırasında diyafram kası kasılarak düzleşir; gevşeyerek kubbeleşmesi ise soluk verme sürecine aittir.
Soluk alma (inhalasyon) sırasında diyafram kası ve kaburgalar arası kaslar kasılır. Diyafram kasıldığında aşağı doğru düzleşir, bu da göğüs boşluğu hacmini artırır. Seçeneklerde belirtilen 'gevşeme ve kubbeleşme' durumu ancak soluk verme (ekshalasyon) sırasında gerçekleşen bir olaydır.

Step-by-Step Solution

1
Soluk alma mekanizmasındaki kas hareketlerini incelemek.
Soluk alma sırasında diyafram ve kaburgalar arası kasların kasıldığı belirlenir.
Soluk alma aktif bir olaydır ve enerji harcanarak kasların kasılmasını gerektirir.
2
Göğüs boşluğu hacmi ve basınç ilişkisini değerlendirmek.
Kasılmalar sonucunda göğüs boşluğu hacminin arttığı ve buna bağlı olarak akciğer iç basıncının düştüğü saptanır.
Hacim artışı gazların yayılması için daha fazla alan yaratarak basıncı düşürür.
3
Hava akış yönünü belirlemek.
Dış atmosfer basıncı, akciğer iç basıncından yüksek olduğu için hava akciğerlere dolar.
Gazlar daima yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket eder.

Key Concept

Soluk alma ve verme mekanizması (Basınç-Hacim ilişkisi)

Practice More

Soluk verme sırasında göğüs ve karın boşluğu basınç değişimlerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:45s
Question 3998Question

Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyde, kas hücrelerinin ATPATP ihtiyacını karşılamak amacıyla hem oksijenli solunum hem de laktik asit fermantasyonu hızlanır. Bu süreçte kan pHpH'ının düşmesiyle birlikte hemoglobinin oksijene ilgisi azalır (Bohr etkisi) ve dokulara oksijen bırakılması kolaylaşır. Aşağıdaki grafikte bu durum gösterilmiştir.

Buna göre, bu bireyin fizyolojik durumunda meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Egzersiz sırasında çizgili kas hücrelerinde hızlanan laktik asit fermantasyonu sonucu açığa çıkan CO2CO_2 gazı, kan pHpH'ının düşmesinde ve Bohr etkisinin oluşmas��nda doğrudan rol oynar.

Answer

Egzersiz sırasında çizgili kas hücrelerinde hızlanan laktik asit fermantasyonu sonucu açığa çıkan karbondioksit gazının kan pH'ının düşmesinde ve Bohr etkisinde doğrudan rol oynadığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap, laktik asit fermantasyonunun karbondioksit ürettiğini belirten seçenektir. Çizgili kaslarda laktik asit fermantasyonu sırasında glikozdan laktik asit sentezlenir ve bu reaksiyonda karbondioksit gazı açığa çıkmaz. Kan pH'ının düşmesine neden olan karbondioksit gazı, oksijenli solunum reaksiyonları sonucu üretilir.

Step-by-Step Solution

1
Egzersiz esnasında hücrelerdeki enerji metabolizmasını analiz etmek.
Yoğun egzersiz yapan çizgili kaslarda hem oksijenli solunum hem de laktik asit fermantasyonu gerçekleşir.
Kasların artan enerji ihtiyacını karşılamak için her iki metabolik yolak da aktif hale gelir.
2
Laktik asit fermantasyonunun ürünlerini belirlemek.
Laktik asit fermantasyonunun net tepkimesinde laktik asit ve ATP üretilir, karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşmez.
Laktik asit üç karbonlu bir moleküldür ve piruvattan laktik asit oluşurken karbondioksit çıkışı olmaz.
3
Kan pH'ını düşüren asıl kaynağı belirlemek.
Kanda biriken karbondioksit gazı sadece oksijenli solunum reaksiyonları sonucu üretilir ve suyla birleşerek karbonik asit üzerinden pH'ı düşürür.
Karbondioksit solunum yolağında Krebs döngüsü ve piruvat oksidasyonu aşamalarında açığa çıkar.
4
Solunum merkezlerinin uyarılmasını ve soluk alışveriş mekanizmasını incelemek.
Kan pH'ının düşmesi omurilik soğanı ve ponstaki kemoreseptörleri uyararak diyafram ve kaburgalar arası kaslara giden impuls frekansını artırır ve solunumu hızlandırır.
Vücut, biriken karbondioksiti uzaklaştırmak ve pH dengesini korumak için soluk alıp vermeyi hızlandırarak homeostasis sağlar.
5
Bohr etkisini ve hemoglobinin gaz taşıma özelliklerini değerlendirmek.
Düşük pH hemoglobinin oksijene olan ilgisini azaltır (Bohr sapması) ve dokulara daha fazla oksijen bırakılır. Akciğerlerde ise karbondioksit atılınca pH yükselir ve oksihemoglobin doygunluğu maksimuma ulaşır.
Bu mekanizma dokuların ihtiyacına göre oksijen dağıtımını optimize eder.

Key Concept

Solunum gazlarının taşınması, Bohr etkisi, laktik asit fermantasyonu ve solunum mekanizmasının denetimi.
Estimated Time:3m 0s
Question 3999Question

tCt^\circ\text{C} sıcaklıkta hazırlanan üç farklı sulu çözeltinin bileşenleri ve miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ÇözeltiÇözücü MiktarıÇözünen Madde ve Miktarı
I144 g H2O144\text{ g } H_2O0,5 mol NaCl0,5\text{ mol } NaCl
II162 g H2O162\text{ g } H_2O1,0 mol C6H12O61,0\text{ mol } C_6H_{12}O_6
III108 g H2O108\text{ g } H_2O0,5 mol CaCl20,5\text{ mol } CaCl_2

Çözeltilerde kullanılan katıların suda tamamen çözündüğü varsayıldığına göre, bu çözeltilerin aynı sıcaklıktaki buhar basınçları (PIP_I, PIIP_{II}, PIIIP_{III}) arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
(Suda çözünen iyonik bileşiklerin tamamen iyonlarına ayrışarak çözündüğü, glikozun (C6H12O6C_6H_{12}O_6) ise moleküler olarak çözündüğü kabul edilecektir. H=1 g/molH = 1\text{ g/mol}, O=16 g/molO = 16\text{ g/mol})

Show answer & explanation

Answer: PII>PI>PIIIP_{II} > P_I > P_{III}

Answer

Bileşenleri verilen çözeltilerin aynı sıcaklıktaki buhar basınçları arasındaki doğru sıralama II > I > III şeklindedir.
Raoult Yasası'na göre uçucu olmayan bir katı ile hazırlanan sulu çözeltinin buhar basıncı, suyun mol kesri ile saf suyun buhar basıncının çarpımına eşittir. Bu durumda suyun mol kesri büyük olan çözeltinin buhar basıncı daha yüksektir. I. çözeltide 8 mol8\text{ mol} suya 1,0 mol1,0\text{ mol} iyon düşer (Xsu0,889X_{\text{su}} \approx 0,889). II. çözeltide 9 mol9\text{ mol} suya 1,0 mol1,0\text{ mol} molekül düşer (Xsu=0,900X_{\text{su}} = 0,900). III. çözeltide ise 6 mol6\text{ mol} suya 1,5 mol1,5\text{ mol} iyon düşer (Xsu=0,800X_{\text{su}} = 0,800). Suyun mol kesri değerleri karşılaştırıldığında II > I > III sıralaması elde edilir ve buhar basınçları da bu sıralamayı takip eder.

Step-by-Step Solution

1
Her bir çözeltideki çözücü (su) miktarını mole çeviriniz.
I. çözeltide 144/18=8 mol H2O144 / 18 = 8\text{ mol } H_2O, II. çözeltide 162/18=9 mol H2O162 / 18 = 9\text{ mol } H_2O ve III. çözeltide 108/18=6 mol H2O108 / 18 = 6\text{ mol } H_2O bulunur.
Raoult Yasası'na göre buhar basıncını belirleyen temel faktör çözücünün mol kesridir. Bunun için çözücü mol sayılarının hesaplanması gerekir.
2
Çözünen maddelerin suda çözünme şekillerine göre ortama verdikleri toplam tanecik (iyon/molekül) mol sayılarını hesaplayınız.
I. çözeltideki NaClNaCl tamamen iyonlaşarak 0,5×2=1,0 mol0,5 \times 2 = 1,0\text{ mol} tanecik verir. II. çözeltideki C6H12O6C_6H_{12}O_6 moleküler çözünerek 1,0×1=1,0 mol1,0 \times 1 = 1,0\text{ mol} tanecik verir. III. çözeltideki CaCl2CaCl_2 tamamen iyonlaşarak 0,5×3=1,5 mol0,5 \times 3 = 1,5\text{ mol} tanecik verir.
Buhar basıncı düşmesi koligatif bir özelliktir ve çözeltideki toplam tanecik mol sayısına bağlı olarak değişir.
3
Çözeltilerdeki suyun mol kesrini (XsuX_{\text{su}}) hesaplayınız.
I. çözelti için Xsu=8/(8+1,0)=8/90,889X_{\text{su}} = 8 / (8 + 1,0) = 8/9 \approx 0,889. II. çözelti için Xsu=9/(9+1,0)=0,900X_{\text{su}} = 9 / (9 + 1,0) = 0,900. III. çözelti için Xsu=6/(6+1,5)=6/7,5=0,800X_{\text{su}} = 6 / (6 + 1,5) = 6/7,5 = 0,800.
Çözeltinin buhar basıncı, suyun mol kesri ile doğru orantılıdır (Pc¸o¨zelti=Psu×XsuP_{\text{çözelti}} = P^\circ_{\text{su}} \times X_{\text{su}}).
4
Hesaplanan suyun mol kesri değerlerini karşılaştırarak buhar basınçlarını sıralayınız.
Xsu(II)>Xsu(I)>Xsu(III)X_{\text{su}}(II) > X_{\text{su}}(I) > X_{\text{su}}(III) olduğundan, aynı sıcaklıktaki buhar basınçları sıralaması PII>PI>PIIIP_{II} > P_I > P_{III} şeklindedir.
Suyun mol kesri ne kadar büyükse, çözücü moleküllerinin buharlaşma eğilimi o kadar fazla kalır ve denge buhar basıncı o kadar yüksek olur.

Key Concept

Buhar Basıncı Düşmesi (Raoult Yasası) ve Koligatif Özellikler
Estimated Time:2m 0s
Question 4000Question

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) süreci gerçekleşirken vücutta bir dizi mekanik değişim meydana gelir. Buna göre, soluk alma sırasında gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Diyafram kası kasılarak düzleşir.

Answer

Soluk alma sürecinde diyafram kası kasılarak düzleşir.
Sağlıklı bir bireyde soluk alma süreci aktif bir olaydır. Bu sırada diyafram kası kasılarak başlangıçtaki kubbe formundan düz bir forma geçer. Bu değişim, göğüs kafesinin genişlemesini ve akciğerlerin genişleyerek iç basıncının düşmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Soluk alma mekanizmasının temel kas hareketlerini belirleme.
Soluk alma sırasında diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılır.
Göğüs boşluğunu genişletmek için kas gücüne ihtiyaç duyulur.
2
Hacim ve basınç ilişkisini değerlendirme.
Göğüs hacmi artar, buna bağlı olarak akciğer iç basıncı düşer.
Boyle-Mariotte yasasına göre hacim arttığında basınç azalır, böylece dışarıdaki hava akciğerlere dolar.
3
Diyaframın şekil değişikliğini analiz etme.
Gevşekken kubbe şeklinde olan diyafram, kasıldığında düzleşir.
Diyaframın düzleşmesi göğüs boşluğunun dikey hacmini artırarak nefes almayı sağlar.

Key Concept

Soluk Alma (İnhalasyon) Mekanizması
PreviousPage 200 / 437Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin