All practice questions

1052 questions

Question 601Question

Aşağıda farklı koşullarda hareket eden araçların durumları verilmiştir. Bu araçların tüm hareketleri boyunca ulaştıkları ortalama hızları (km/sa), sağda verilen değerlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla 2 saat2\text{ saat}, ardından 40 km/sa40\text{ km/sa} hızla 3 saat3\text{ saat} giden aracın ortalama hızı
II. Bir yolun yarısını 80 km/sa80\text{ km/sa} hızla, diğer yarısını 120 km/sa120\text{ km/sa} hızla giden aracın ortalama hızı
III. 90 km/sa90\text{ km/sa} hızla 3 saat3\text{ saat} ve 30 km/sa30\text{ km/sa} hızla 3 saat3\text{ saat} giden aracın ortalama hızı

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. durum 48 km/sa, II. durum 96 km/sa ve III. durum 60 km/sa değerleriyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; I. durum için toplam yolun toplam süreye bölünmesiyle 48 km/sa48\text{ km/sa}, II. durum için eşit yollarda ortalama hız formülüyle 96 km/sa96\text{ km/sa} ve III. durum için eşit sürelerde hızların aritmetik ortalamasıyla 60 km/sa60\text{ km/sa} değerleri elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
I. durum için toplam yol ve toplam süreyi hesaplama
Toplam yol: 60×2+40×3=240 km60 \times 2 + 40 \times 3 = 240\text{ km}, toplam süre: 2+3=5 saat2 + 3 = 5\text{ saat}.
Ortalama hızı bulmak için toplam alınan yolun toplam geçen süreye oranlanması gerekir.
2
I. durum için ortalama hızı bulma
vort=240 km5 saat=48 km/sav_{\text{ort}} = \frac{240\text{ km}}{5\text{ saat}} = 48\text{ km/sa}.
Toplam yol toplam süreye bölünerek ortalama hız elde edilir.
3
II. durum için ortalama hızı hesaplama
vort=2v1v2v1+v2=28012080+120=96 km/sav_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot v_1 \cdot v_2}{v_1 + v_2} = \frac{2 \cdot 80 \cdot 120}{80 + 120} = 96\text{ km/sa}.
Yolun iki yarısı eşit mesafede olduğundan harmonik ortalama formülü kullanılır.
4
III. durum için ortalama hızı hesaplama
vort=90+302=60 km/sav_{\text{ort}} = \frac{90 + 30}{2} = 60\text{ km/sa}.
Süreler eşit olduğunda ortalama hız, hızların aritmetik ortalamasına eşit olur.

Key Concept

Ortalama Hız

Alternative Method

Ortalama hız her zaman vort=Toplam YolToplam Su¨rev_{\text{ort}} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Süre}} temel tanımı kullanılarak, özel formüllere ihtiyaç duyulmadan tüm durumlar için doğrudan bulunabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 602Question

Aşağıdaki cümlelerde tırnak içinde verilen sıfatları, türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

"Kimi" günler, geçmişin anıları zihnimi gereğinden fazla meşgul eder.
"Böyle" sorunların üstesinden gelmek için soğukkanlı olmak gerekir.
"Nasıl" bir yol izlememiz gerektiğine henüz karar vermedik.
"Yorgun" gözlerle etrafı süzen yaşlı adam, derin bir iç çekti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle belgisiz sıfatla, ikinci cümle işaret sıfatıyla, üçüncü cümle soru sıfatıyla, dördüncü cümle ise niteleme sıfatıyla eşleşmelidir.
Tırnak içindeki her sözcük, kendisinden sonra gelen isimle olan dil bilgisel ilişkisine göre doğru sıfat türüyle eşleştirilmiştir: "kimi" belgisiz sıfat, "böyle" işaret sıfatı, "nasıl" soru sıfatı ve "yorgun" niteleme sıfatıdır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki "kimi" sözcüğünü inceleme
"Kimi" sözcüğü "günler" ismini belirsizlik yönüyle etkilemektedir ve herhangi bir çekim eki almamıştır. Dolayısıyla belgisiz sıfattır.
Belgisiz sözcükler isimleri nitelemek yerine belirsiz şekilde belirttiklerinde sıfat görevinde olurlar.
2
İkinci cümledeki "böyle" sözcüğünü inceleme
"Böyle" sözcüğü "sorunların" ismini işaret etmekte ve türünü/biçimini göstermektedir. Bu nedenle işaret sıfatıdır.
İsimlerin yönünü, yerini ya da benzerlik/tarz ilişkisini işaret yoluyla belirten sözcükler işaret sıfatı kabul edilir.
3
Üçüncü cümledeki "nasıl" sözcüğünü inceleme
"Nasıl" sözcüğü doğrudan "yol" ismine yönelik bir soru sormaktadır. İsme yöneltilen bu soru sıfat görevindedir.
İsimlerin niteliğini soru yoluyla öğrenmeyi amaçlayan sözcükler soru sıfatıdır.
4
Dördüncü cümledeki "yorgun" sözcüğünü inceleme
"Yorgun" sözcüğü "gözler" isminin durumunu/nasıl olduğunu nitelemektedir.
İsimlerin kalıcı veya geçici niteliklerini, durumlarını bildiren sözcükler niteleme sıfatıdır.

Key Concept

Sıfatların türlerine göre sınıflandırılması (niteleme ve belirtme sıfatları) ve cümledeki görevlerinin belirlenmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 603Question

(I) Eko-eleştiri, edebi metinlerin insan dışı doğayla olan ilişkisini ve çevre krizlerini ele alma biçimlerini inceleyen disiplinler arası bir yaklaşımdır. (II) Klasik edebiyat kuramlarının aksine, insan�� merkeze alan bakış açısını sorgulayarak fiziki çevrenin edebi eserlerde sadece bir fon değil, başlı başına bir aktör olduğunu savunur. (III) Bu yaklaşım, sanayi devriminden bu yana artan çevre tahribatının kültür ve sanat ürünlerindeki izlerini sürerek toplumsal bir farkındalık oluşturmayı amaçlar. (IV) Eko-eleştirmenler, doğanın sömürülmesini meşrulaştıran dinsel ve felsefi kökenleri de merkeze alarak kültürel anlatıların dönüştürülmesini hedefler.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerle bu cümlelerin içerdiği yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çevre sorunlarının ve insan dışı unsurlarla kurulan bağın edebi metinlerdeki iz düşümünün çok boyutlu bir bakışla çözümlenmesi
Edebi yapıtlardaki doğal unsurların pasif birer öge olmaktan çıkıp etkin bir role bürünmesi
Doğal yıkımın kültür ve sanat alanındaki yansımalarının tespiti aracılığıyla duyarlılık geliştirilmek istenmesi
Doğa üzerindeki tahakkümü destekleyen kültürel ve inançsal arka planın deşifre edilip değiştirilmesinin amaçlanması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Çok boyutlu çözümlenme (I. Cümle), doğanın aktörleşmesi (II. Cümle), duyarlılık geliştirilmesi (III. Cümle), inançsal/kültürel arka planın deşifre edilmesi (IV. Cümle).
Metindeki numaralanmış cümleler, yardımcı düşüncelerin yer aldığı ifadelerle anlamca birebir örtüşmektedir. Örneğin, ikinci cümledeki 'başlı başına bir aktör' ifadesi, doğanın edebi yapıtlarda aktif bir rol üstlendiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin anlam sınırlarını ve anahtar kelimelerini belirleme.
Birinci cümledeki 'disiplinler arası yaklaşım' ve 'insan dışı doğayla olan ilişki' ifadeleri analiz edilerek 'çok boyutlu çözümlenme' yargısıyla eşleştirildi.
Çevre sorunlarının edebi metinlerde çok boyutlu bir bakış açısıyla incelendiğini gösteren yargıyla doğrudan uyuşmaktadır.
2
İkinci cümlenin anahtar kelimelerini ve sunduğu yardımcı düşünceyi saptama.
Cümledeki 'fon değil, başlı başına bir aktör' ifadesi incelenerek 'doğal unsurların pasif olmaktan çıkıp etkin role bürünmesi' yargısıyla eşleştirildi.
Aktör kavramı edebiyatta ve tiyatroda eylemi gerçekleştiren aktif karakterleri temsil ettiğinden pasifliğin karşıtıdır.
3
Üçüncü cümlede hedeflenen durumu ve yönelimi analiz etme.
Cümledeki 'çevre tahribatının izlerini sürerek toplumsal farkındalık oluşturmak' ifadesi 'yıkımın yansımalarıyla duyarlılık geliştirilmek istenmesi' yargısıyla eşleştirildi.
Farkındalık oluşturma gayesi, toplumsal bir duyarlılık ve bilinç yaratma çabasına karşılık gelir.
4
Dördüncü cümlenin dayandığı felsefi temeli ve nihai hedefi inceleme.
Cümledeki 'sömürüyü meşrulaştıran dinsel ve felsefi kökenlerin merkeze alınması ve kültürel anlatıların dönüştürülmesi' ifadesi 'inançsal/kültürel arka planın deşifre edilip değiştirilmesi' yargısıyla eşleştirildi.
Dinsel ve felsefi kökenler inançsal/kültürel arka planı, anlatıların dönüştürülmesi ise bunların değiştirilmesi hedefini ifade eder.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Question 604Question

Canlılarda görülen eşeysiz üreme çeşitleri ile bu üreme tiplerinin gözlendiği canlı örnekleri arasındaki eşleştirmeyi yapınız.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Boyuna bölünme
Tomurcuklanma
Rejenerasyonla üreme
Çelikle üreme

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmede boyuna bölünme yöntemi öglena ile, tomurcuklanma yöntemi hidra ile, rejenerasyonla üreme yöntemi denizyıldızı ile ve çelikle üreme yöntemi menekşe ile eşleşmelidir.
Verilen eşleşmede öglenanın boyuna bölünmesi, hidranın tomurcuklanması, denizyıldızının rejenerasyonu ve menekşenin çelikle üremesi biyolojik olarak doğru eşleşmelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen üreme şekillerini ve karşılarındaki canlı örneklerini inceleyin.
Üreme şekilleri; boyuna bölünme, tomurcuklanma, rejenerasyonla üreme ve çelikle üremedir. Canlılar ise öglena, hidra, denizyıldızı ve menekşedir.
Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için her üreme tipinin tanımını ve gözlendiği canlı gruplarını hatırlamak gerekir.
2
Canlıları üreme şekillerine göre gruplandırın.
Öglena tek hücreli ökaryotik bir canlı olarak boyuna bölünme yapar. Hidra vücut yüzeyinden tomurcuk oluşturur. Denizyıldızı kopan kolunu tamamlayarak yeni bireye dönüşür. Menekşe çelik yöntemiyle çoğaltılır.
Her canlının kendine has eşeysiz üreme mekanizmaları vardır.

Key Concept

Eşeysiz Üreme Şekilleri
Question 605Question

Aşağıda canlılarda genetik varyasyonlara, mutasyonlara ve modifikasyonlara neden olan bazı hücresel ve çevresel olaylar ile bu olayların genetik sonuçları verilmiştir. Sol sütunda yer alan olayları, sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sağlıklı bir insanın karaciğer hücresinde XX-ışınları etkisiyle DNADNA replikasyonu sırasında meydana gelen ve tamir edilemeyen bir nükleotit değişimi
Dişi bir memelinin oogenez sürecindeki AnafazIAnafaz-I evresinde, homolog kromozom çiftlerinden birinin kutuplara rastgele çekilmesi sırasında meydana gelen ayrılmama olayı
Tek yumurta ikizlerinden birinin düzenli egzersizle kas kütlesini artırması, diğerinin ise hareketsiz bir yaşam sürmesi sonucu kas kütlelerinin farklı olması
Bir bitki türünde, mayoz bölünmenin ProfazIProfaz-I evresinde bağlı genler arasında krossing-over gerçekleşmesi sonucu yeni gen kombinasyonlarına sahip gametlerin oluşması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sağlıklı bir insanın karaciğer hücresindeki nükleotit değişimi, yavru bireylere aktarılamayan somatik genetik değişim açıklamasıyla; oogenezde homolog kromozomların ayrılmaması, yavru döllerde kromozom sayısı anomalilerine yol açabilen düzensizlik açıklamasıyla; tek yumurta ikizlerinin kas kütlesi farkı, gen yapısını değiştirmeyen fenotipik değişim açıklamasıyla; krossing-over ise yeni alel oluşturmayan ancak gamet çeşitliliğini artıran kalıtsal olay açıklamasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede karaciğer hücresindeki mutasyon vücut hücresinde gerçekleştiği için somatik değişimle; homolog kromozom ayrılmaması sayı anomalilerine yol açan kalıtsal düzensizlikle; kas kütlesi farkı gen işleyişini değiştiren modifikasyonla; krossing-over ise yeni alel oluşturmayan fakat çeşitlilik sağlayan kalıtsal olayla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Karaciğer hücresindeki mutasyonu incelemek
Karaciğer hücresi somatik (vücut) bir hücredir. Burada gerçekleşen mutasyonlar üreme hücreleriyle sonraki nesillere aktarılamaz, ancak mitoz bölünmeyle o dokuda çoğalabilir.
Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonların kalıtsallık durumunu tespit etmek.
2
Homolog kromozomların ayrılmaması olayını incelemek
Homolog kromozomların ayrılmaması bağımsız dağılım ilkesinin dışına çıkılmasına yol açarak anormal sayıda kromozom taşıyan gametlerin oluşmasına neden olur.
Kromozom ayrılmamasının kromozom sayısı anomalilerine ve kalıtsal düzensizliklere olan etkisini belirlemek.
3
Egzersiz ve kas kütlesi ilişkisini incelemek
Egzersize bağlı kas kütlesi değişimi bir modifikasyondur. Genlerin yapısı değişmez, sadece işleyişi değişir ve kalıtsal değildir.
Modifikasyonların genetik yapıyı değiştirmeme ve kalıtsal olmama özelliklerini ayırt etmek.
4
Bağlı genler arasındaki krossing-over olayını incelemek
Krossing-over mevcut alellerin kromozom üzerindeki dizilimini değiştirir (rekombinasyon) fakat sıfırdan yeni bir alel üretmez.
Krossing-over mekanizmasının yeni alel oluşturmadığını, sadece gen kombinasyonlarını çeşitlendirdiğini anlamak.

Key Concept

Genetik varyasyon mekanizmaları, mutasyon çeşitlerinin kalıtsallığı ve modifikasyonların genel özellikleri.
Question 606Question

Aşağıdaki sol sütunda numaralanmış olarak verilen metin parçalarını, sağ sütundaki temel düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sanatın toplumsal bir işleve sahip olup olamayacağı tartışması estetik kuramların merkezinde yer alır. Sanatçı, yalnızca kendi iç dünyasının yankılarını değil, ait olduğu toplumun sancılarını da eserine taşımalıdır. Nitekim Tolstoy, 'Sanat; insanların birbirleriyle kaynaşmasını, aynı duygularda birleşmesini sağlayan bir iletişim aracıdır.' diyerek sanatın birleştirici ve toplumsal yönünü ön plana çıkarır.
Geleneksel tiyatroda dekor, sahnelenen olayın geçtiği zamanı ve mekânı izleyiciye tüm çıplaklığıyla sunan statik bir ögedir. Modern tiyatroda ise dekor; oyuncunun hareketleriyle bütünleşen, anlam üreten dinamik bir oyun alanına dönüşür. İlkinde seyirci gördüğü hazır gerçeklikle yetinirken, ikincisinde zihninde mekânı yeniden kurgulamak zorunda kalır.
Bilinç akışı; karakterin zihninden geçen düzensiz, kesintili ve mantıksal bir sıraya uymayan düşüncelerin, hiçbir dış m��dahale olmadan doğrudan okuyucuya aktarılması tekniğidir. Bu teknikle yazar, kahramanın iç dünyasını tüm karmaşasıyla yansıtarak kurmacanın gerçeklik boyutunu derinleştirmeyi amaçlar.
Kentleşme oranının hızla arttığı günümüzde, yeşil alanların birey sağlığı üzerindeki etkisini inceleyen araştırmalar dikkat çekicidir. Yapılan son ölçümlere göre, kişi başına düşen aktif yeşil alan miktarının metrekare cinsinden değeri son on yılda yüzde yirmi beş oranında azalmıştır. Oysa dünya standartlarına göre sağlıklı bir kentsel yaşam için bu miktarın en az on beş metrekare olması gerekmektedir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci metin tanık gösterme ile, ikinci metin karşılaştırma ile, üçüncü metin tanımlama ile, dördüncü metin ise sayısal verilerden yararlanma ile eşleşir.
Metinler ve eşleştikleri düşünceyi geliştirme yolları sırasıyla şu şekildedir: Sanat üzerine Tolstoy'un doğrudan alıntılanan sözünün kullanıldığı metin tanık gösterme ile eşleşir. Geleneksel ve modern tiyatro dekorunun kıyaslandığı metin karşılaştırma ile eşleşir. Bilinç akışının ne olduğunun açıklandığı metin tanımlama ile eşleşir. Yüzde yirmi beş ve on beş metrekare gibi verilerin yer aldığı kentsel yeşil alan metni ise sayısal verilerden yararlanma ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Metinlerdeki temel anlatım özelliklerini ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyin.
Birinci metinde Tolstoy'un tırnak içinde verilen doğrudan aktarılmış cümlesi bulunmaktadır.
Tolstoy gibi alanında yetkin bir isminin görüşüne yer verilmesi tanık gösterme yöntemidir.
2
İkinci metnin yapısını inceleyin.
Geleneksel tiyatro dekoru ile modern tiyatro dekoru karşılaştırılmıştır.
İki farklı dönemin tiyatro dekor anlayışındaki benzer veya farklı yönler ortaya konularak karşılaştırma yapılmıştır.
3
Üçüncü metindeki yüklemi ve 'nedir' sorusuna yanıtı kontrol edin.
Bilinç akışı kavramının ne olduğu açıklanmıştır.
Bir kavramın niteliklerini belirterek ne olduğunu açıklayan ifadeler tanımlama sınıfına girer.
4
Dördüncü metindeki verileri değerlendirin.
Metinde geçen oranlar ve ölçümler sayısal ifadeler içermektedir.
Metindeki düşüncenin inandırıcılığını artırmak için sayısal verilerden ve istatistiklerden yararlanılmıştır.

Key Concept

Paragrafta düşünceyi geliştirme yolları; yazarın savunduğu tezi daha inandırıcı kılmak, açıklamak veya somutlaştırmak için başvurduğu yöntemlerdir.
Question 607Question

Nörogastronomi, lezzet algısının sadece dildeki tat alma tomurcuklarıyla sınırlı olmadığını, beynin farklı duyusal verileri sentezlemesiyle oluşan karmaşık bir süreç olduğunu savunur. Bir yemeğin tadı; tabağın rengi, arka planda çalan müziğin ritmi ve hatta çatalın ağırlığı gibi çevresel etkenlerden do��rudan etkilenir. Örneğin, mavi bir tabakta sunulan tuzlu yiyeceklerin daha az tuzlu algılandığı ya da ağır çatal bıçak takımlarının yemek kalitesi algısını yükselttiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Beynimiz, bu farklı duyusal uyaranları birleştirerek lezzet haritasını çıkarır. Bu durum, gıda endüstrisinin pazarlama stratejilerinden obezite tedavisine kadar geniş bir alanda yeni ufuklar açmaktadır.

Buna göre, sol tarafta verilen metne ait yargıları, sağ tarafta verilen bu yargılardan çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Lezzet algısının beynin farklı duyusal verileri sentezlemesiyle oluşan karmaşık bir süreç olması
Mavi bir tabakta sunulan tuzlu yiyeceklerin daha az tuzlu algılanması
Nörogastronominin gıda endüstrisinden obezite tedavisine kadar geniş bir alanda ufuklar açması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Lezzet algısının karmaşıklığı çoklu duyu entegrasyonu ile, mavi tabak örneği çevresel faktörlerin tat yoğunluğunu değiştirmesi ile, nörogastronominin açtığı ufuklar ise bulguların ticari ve sağlık alanında uygulanması ile eşleşmektedir.
Metindeki ifadeler doğrudan beynin işleme süreçlerine, çevresel etkenlerin duyusal algı üzerindeki etkilerine ve bilimsel bulguların uygulama alanlarına karşılık gelmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler metnin yardımcı düşünceleriyle birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ilk cümleyi analiz ederek beynin çoklu duyu sentezi rolünü değerlendirmek.
Lezzet algısının sadece dildeki tomurcuklarla sınırlı olmayıp beynin senteziyle oluştuğu bilgisi, çoklu duyu entegrasyonuna karşılık gelir.
Metnin giriş kısmındaki temel fizyolojik açıklamayı yardımcı düşünceyle ilişkilendirmek.
2
Metindeki mavi tabak örneğini ve çevresel etkenlerin etkisini incelemek.
Mavi tabak örneği, görsel ve çevresel uyaranların tuzluluk algısını manipüle edebildiğini gösterir.
Metindeki somut örneğin hangi genel yardımcı düşünceyi desteklediğini saptamak.
3
Metnin son cümlesindeki gıda endüstrisi ve obezite tedavisi vurgusunu değerlendirmek.
Bu alanlar sırasıyla ticari ve tıbbi (sağlık) pratik uygulamalara işaret eder.
Bulguların pratik yaşamdaki yansımalarını doğru kavramlarla eşleştirmek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Question 608Question

Paragraf:
Eko-eleştiri, edebiyat ile fiziksel çevre arasındaki karmaşık ilişkileri disiplinler arası bir bakış açısıyla mercek altına alan modern bir kuramdır. Doğa ve insan yapımı kültür arasındaki yapay sınırları sorgulayan bu yaklaşım, insan merkezci dünya görüşünün edebi eserlerdeki izdüşümlerini çözümler. Bu doğrultuda doğanın edebi metinlerde sadece edilgen bir fon veya süsleyici bir unsur olarak görülmesine karşı ��ıkarak onun kendi başına aktif bir özne olarak kurgulanması gerektiğini savunur. Eserlerde çevre krizinin nasıl temsil edildiğini ve insanın doğa üzerindeki egemenlik arzusunun dile nasıl yansıdığını inceler. Temel amacı, metinleri ekolojik bir duyarlılıkla yeniden yorumlayarak insanın çevreyle daha dengeli bir varoluş geliştirmesine zemin hazırlamaktır.

Soru:
Bu parçadan yola çıkılarak ulaşılabilecek yardımcı düşünceleri (sol sütun), paragrafta bu düşüncelerin temellendirildiği asıl cümlelerle (sağ sütun) eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İnsanın kendisini evrenin merkezine koyan anlayışının yazınsal ürünlerdeki izlerini açığa çıkarmayı hedeflediği
Doğal unsurların sanatsal yaratılarda geri planda kalan dekoratif birer ögeden ibaret sayılmasına itiraz ettiği
Çevresel sorunların sanatta nasıl işlendiğini ve insanoğlunun doğaya hükmetme isteğinin anlatı diline etkisini araştırdığı
Ekolojik bir hassasiyet geliştirerek insan ile doğa arasında daha uyumlu bir birliktelik kurulmasına katkı sunmayı amaçladığı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleşmeler sırasıyla şu şekildedir: Sol birinci ifade sağ ikinci cümleyle, sol ikinci ifade sağ dördüncü cümleyle, sol üçüncü ifade sağ birinci cümleyle ve sol dördüncü ifade sağ üçüncü cümleyle eşleşir.
Sol sütundaki her bir yardımcı düşünce, sağ sütundaki ilgili cümle ile tam olarak örtüşmektedir. Örneğin, insanın doğaya hükmetme isteğinin anlatı diline etkisini araştırma düşüncesi, insanın doğa üzerindeki egemenlik arzusunun dile nasıl yansıdığının incelendiği cümleyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki cümleleri sırayla okuyup anlamlarını analiz edin.
Paragraftaki her bir cümlenin eko-eleştiri kuramının hangi yönünü (insan merkezcilik, doğanın özneleşmesi, çevre krizinin ve egemenlik arzusunun dile yansıması, çevreyle dengeli varoluş) ele aldığı belirlenir.
Yardımcı düşünceleri paragraftaki asıl ifadelerle doğru eşleştirebilmek için her cümlenin anahtar kelimelerini tespit etmek gerekir.
2
Sol sütundaki başka sözcüklerle ifade edilmiş (paraphrased) yardımcı düşünceleri, sağ sütundaki cümlelerin anlamlarıyla karşılaştırın.
Örneğin, 'doğaya hükmetme isteğinin anlatı diline etkisi' ifadesi ile 'doğa üzerindeki egemenlik arzusunun dile nasıl yansıdığı' ifadesinin anlamca birebir örtüştüğü görülür.
Paragrafta Yardımcı Düşünceler sorularında kelimeler birebir aynı kullanılmaz; eş anlamlı veya yakın anlamlı kelimelerle yeniden ifade edilir.
3
Tüm eşleşmelerin doğruluğunu kontrol ederek nihai eşleşme tablosunu oluşturun.
Sol birinci madde sağ ikinciyle; sol ikinci madde sağ dördüncüyle; sol üçüncü madde sağ birinciyle; sol dördüncü madde ise sağ üçüncüyle eşleştirilir.
Her bir yardımcı düşüncenin paragraftaki tek bir cümleye karşılık geldiğinden emin olunmalıdır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler (Eş anlamlılık ve Yakın Anlamlılık Yoluyla Yargı Çıkarma)
Estimated Time:2m 0s
Question 609Question

Kutup bölgelerinin aşırı sert iklimine uyum sağlayan tundra bitkileri, hayatta kalabilmek için şaşırtıcı fiziksel stratejiler geliştirmiştir. Bu bitkilerin boyları, dondurucu ve şiddetli kutup rüzgarlarından korunmak amacıyla genellikle yer seviyesine oldukça yakın kalacak şekilde kısa kalır. Tundra bitkilerinin birçoğu, çevrelerindeki ısıyı bünyelerinde hapsetmek ve rüzgarın kurutucu etkisini en aza indirmek için üzerlerinde tüylü yapraklar barındırır. Ayrıca bu bölgelerde toprağın sadece en üst tabakası çözüldüğünden, bitkiler derinlere inen kökler yerine yüzeye yayılan sığ kök sistemleri geliştirmişlerdir. Bu sığ kökler sayesinde hem yüzeyde eriyen az miktardaki sudan hızla yararlanırlar hem de alt taraftaki donmuş toprak tabakasının üzerinde dengede kalmayı başarırlar.

Buna göre, sol sütunda verilen tundra bitkilerinin yapısal özelliklerini, sağ sütundaki bu özelliklerin sağladığı işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Boylarının yer seviyesine yakın olması
Yapraklarının tüylü bir yapıya sahip olması
Köklerinin yüzeye yayılan sığ yapıda olması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tundra bitkilerinin boyunun kısa olması şiddetli rüzgarlardan korunmakla (hava akımlarından etkilenmeme), tüylü yaprakları sıcaklığı muhafaza etme ve nemsiz kalmayı engellemekle, sığ kökleri ise sıvı ihtiyacını karşılama ve dengede kalmakla (fiziksel duruşu koruma) doğru şekilde eşleşir.
Tundra bitkilerinin sert iklim koşullarına uyum sağlamak için geliştirdiği fiziksel özellikler ile bu özelliklerin işlevleri metinde açıkça belirtilmiştir. Boyların kısa olması şiddetli rüzgarlardan korunmayı, tüylü yapraklar ısı ve nem kaybını önlemeyi, sığ kökler ise suya hızla ulaşarak donmuş toprakta dengede kalmayı sağlar. Bu nedenle sol sütundaki özellikler sağ sütundaki işlevlerle doğru şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metni okuyarak bitkilerin fiziksel özelliklerini belirlemek.
Bitkilerin yer seviyesine yakın boyda olması, tüylü yaprakları ve sığ kökleri tespit edildi.
Eşleştirme yapılacak temel yapısal özellikleri metinden doğru çıkarmak gerekir.
2
Her bir yapısal özelliğin metindeki işlevlerini belirlemek.
Boy rüzgardan korunma, tüyler ısıyı hapsetme ve kuruluktan koruma, sığ kökler ise suya erişim ve dengede kalma ile eşleştirildi.
Yardımcı düşüncelerin metindeki işlevsel karşılıklarını bulmak için bu adım gereklidir.
3
Özellikleri sağ sütundaki işlevlerle eşleştirmek.
Boy-şiddetli hava akımları, tüylü yaprak-sıcaklık/nem, sığ kökler-sıvı/duruş eşleşmesi tamamlandı.
Metindeki bilgilerin doğru yorumlandığını göstermek ve doğru eşleştirmeleri kurmak için son adımdır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 610Question

Aşağıdaki paragrafta yer alan numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

"Doğada hayranlık uyandıran lotus bitkisi, çamurlu sularda yetişmesine rağmen yapraklarının her zaman temiz kalmasıyla bilinir. [I] Yaprağın yüzeyindeki mikroskobik pürüzler ve mumsu tabaka, su damlalarının yaprak yüzeyine tutunmasını zorlaştırır. [II] Yaprağın üzerine düşen su damlacıkları, küre şeklini alarak aşağı doğru kayarken yüzeydeki tüm toz ve kir taneciklerini de beraberinde sürükler. [III] Bilim insanları, doğadaki bu benzersiz temizlenme mekanizmasını taklit ederek kendi kendini temizleyen boyalar, su geçirmeyen kumaşlar ve leke tutmayan camlar geliştirmiştir. [IV] Lotus etkisi adı verilen bu biyolojik olgu, sanayide kimyasal temizlik maddelerinin ve suyun kullanımını belirgin ölçüde azaltarak çevre dostu çözümler üretilmesine katkı sağlamaktadır."

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Cümle, yapının fiziksel özelliklerinin suyun tutunmasını engellemesiyle; II. Cümle, yuvarlanan damlaların kirleri temizlemesiyle; III. Cümle, doğadaki mekanizmanın yapay ürünlerde örnek alınmasıyla; IV. Cümle ise teknolojinin kaynak tasarrufu ve ekolojik yararlar sunmasıyla eşleşmektedir.
Her bir cümle, yapısında barındırdığı anahtar kavramlar aracılığıyla doğrudan karşılarındaki yardımcı düşüncelerle tam olarak uyuşmaktadır. Birinci cümledeki pürüz ve mumsu tabaka bitkinin fiziksel yapısını; ikinci cümledeki damlaların toz ve kiri sürüklemesi yuvarlanan damlaların temizleme işlevini; üçüncü cümledeki bu mekanizmanın boya ve kumaşa aktarılması yapay ürünlerde örnek alınmasını; dördüncü cümledeki kimyasal ile suyun az kullanımı ve çevre dostu çözümler ise kaynak tasarrufunu ve ekolojik faydayı karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki birinci cümleyi incelemek ve anahtar sözcükleri saptamak.
Yaprağın yüzeyindeki pürüzlerin ve mumsu tabakanın suyun tutunmasını zorlaştırdığı tespit edilir. Bu fiziksel özelliklerin suyun tutunmasını engellemesi yargısıyla uyuşur.
Birinci cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.
2
Paragraftaki ikinci cümleyi incelemek ve anahtar sözcükleri saptamak.
Küreleşip kayan su damlalarının kirleri sürüklediği saptanır. Bu durum yuvarlanan damlaların yabancı maddeleri temizlemesi yargısıyla eşleşir.
İkinci cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.
3
Paragraftaki üçüncü cümleyi incelemek ve anahtar sözcükleri saptamak.
Doğadaki mekanizmanın taklit edilerek boya, kumaş, cam yapıldığı tespit edilir. Bu, doğadaki modelin yapay ürünlerde örnek alındığı fikrini karşılar.
Üçüncü cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.
4
Paragraftaki dördüncü cümleyi incelemek ve anahtar sözcükleri saptamak.
Temizlik malzemesi ile suyun az kullanılması (kaynak tasarrufu) ve çevre dostu çözümler (ekolojik fayda) sunulduğu saptanır. Bu durum dördüncü yardımcı düşünceyle tam uyuşmaktadır.
Dördüncü cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.

Key Concept

Paragraftaki yardımcı düşünceleri tespit ederken, her bir cümlenin metnin bütününe sağladığı katkıyı ve bu cümlelerin farklı kelimelerle (paraphrase) nasıl ifade edildiğini analiz etmek gerekir.
Question 611Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış metin parçalarını, bu parçalarda kullanılan düşünceyi geliştirme yollarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Nöroplastisite; insan beyninin yaşantılar, öğrenme süreçleri ve çevresel uyaranlar karşısında nöral bağlantılarını yeniden düzenleme, hasar gören bölgelerin işlevlerini sağlıklı alanlara aktarma ve böylece yaşam boyu kendini yenileyebilme yeteneğidir.
Klasik programlamada bilgisayara kurallar ve mantıksal formüller insanlar tarafından doğrudan yüklenirken, derin öğrenme algoritmalarında sistem ham veriyi kendisi analiz ederek örüntüleri bağımsız bir şekilde keşfeder.
Büyük ekosistemlerin çöküşü, en küçük halkadaki bir değişimin zincirleme etkileriyle başlar; örneğin, mercan resiflerinin beyazlaması yalnızca deniz canlılarının barınaklarını yok etmekle kalmaz, aynı zamanda okyanus kıyısındaki insan topluluklarının besin kaynaklarını ve kıyı güvenliğini de doğrudan tehlikeye atar.
Zamanın nesnel akışı ile zihnimizdeki öznel yansıması arasındaki büyük uçurum, edebiyattan bilime kadar pek çok alanda sorgulanmıştır. Nitekim Albert Einstein bu durumu, 'Elinizi sıcak bir fırının üzerine koyduğunuzda bir dakika size bir saat gibi gelir ama güzel bir kadınla oturduğunuzda bir saat size bir dakika gibi gelir.' sözüyle çarpıcı bir biçimde dile getirmiştir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk metin tanımlama ile, ikinci metin karşılaştırma ile, üçüncü metin örneklendirme ile ve dördüncü metin tanık gösterme ile eşleşmektedir.
Verilen metinlerin yapısal özellikleri incelendiğinde; ilk metin tanımlama ('nöroplastisite ... yeteneğidir'), ikinci metin karşılaştırma ('klasik programlama ... iken, derin öğrenme ...'), üçüncü metin örneklendirme ('örneğin, mercan resiflerinin beyazlaması ...') ve dördüncü metin ise tanık gösterme ('Albert Einstein bu durumu ... sözüyle dile getirmiştir') yöntemlerini doğrudan kullanmaktadır. Bu durum doğru eşleşmeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Birinci metin parçasını inceleme
Nöroplastisite teriminin 'nedir' sorusuna yanıt verecek şekilde tanımlandığı ve '-dir' ekiyle bittiği görülür. Bu yüzden 'Tanımlama' ile eşleşir.
Metindeki kavramsal analizi saptamak.
2
İkinci metin parçasını inceleme
Klasik programlama ile derin öğrenme algoritmalarının 'iken' bağlacıyla kıyaslandığı ve karşı karşıya getirildiği görülür. Bu yüzden 'Karşılaştırma' ile eşleşir.
Metindeki kıyaslama ilişkisini saptamak.
3
Üçüncü metin parçasını inceleme
Ekosistemdeki çöküş iddiasını somutlaştırmak için 'örneğin' ifadesi kullanılarak mercan resifleri örneklenmiştir. Bu yüzden 'Örneklendirme' ile eşleşir.
Metindeki somutlaştırma ögesini saptamak.
4
Dördüncü metin parçasını inceleme
Yazar kendi zaman algısı tezini desteklemek için Albert Einstein'ın tırnak içindeki doğrudan alıntısını kullanmıştır. Bu yüzden 'Tanık Gösterme' ile eşleşir.
Metindeki referans gösterme ögesini saptamak.

Key Concept

Paragrafta düşünceyi geliştirme yollarının belirlenmesi ve ayırt edilmesi
Question 612Question

Aşağıda verilen Millî Mücadele Dönemi kahramanlarını, Doğu ve Güney cephelerinde üstlendikleri tarihî rollerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kazım Karabekir
Şahin Bey
Sütçü İmam

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kazım Karabekir, Ermenilere karşı mücadele eden 15. Kolordu Komutanı rolüyle; Şahin Bey, Antep direnişinin sembolü olan Kuva-yı Milliye lideri rolüyle; Sütçü İmam ise Maraş'ta ilk kurşunu atarak direnişi başlatan halk kahramanı rolüyle eşleşmektedir.
Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu Ermenilere karşı mücadele etmiş; Güney Cephesi'nde ise Fransız işgaline karşı Antep'te Şahin Bey, Maraş'ta ise Sütçü İmam yerel direnişi sembolize etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kazım Karabekir'in üstlendiği tarihî rolü belirlemek.
Mondros Mütarekesi sonrası terhis edilmeyen 15. Kolordu ile Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı mücadele etmiştir.
Kazım Karabekir, Ermeni işgaline karşı Doğu Cephesi Komutanlığı görevini üstlenmiştir.
2
Şahin Bey'in üstlendiği tarihî rolü belirlemek.
Antep savunmasında Fransız kuvvetlerine karşı direnişi örgütlemiş ve bu mücadelede şehit düşmüştür.
Şahin Bey, Güney Cephesi'ndeki Antep savunmasının sembol ismidir.
3
Sütçü İmam'ın üstlendiği tarihî rolü belirlemek.
Maraş'ta Türk kadınlarına saldıran işgalcilere karşı ilk kurşunu atarak direnişi başlatmıştır.
Sütçü İmam, Güney Cephesi'nde Maraş direnişinin fitilini ateşleyen halk kahramanıdır.

Key Concept

Doğu ve Güney Cepheleri kahramanları ve mücadeleleri
Question 613Question

Aşağıda hücre bölünmesi süreçlerinde gözlenen bazı olaylar ve bu olayların gerçekleştiği bölünme tipleri/evreleri verilmiştir. Sol sütundaki olayları, sağ sütundaki doğru bölünme tipleri ve evreleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Krossing-over (gen alışverişi) ile yeni gen kombinasyonlarının oluşması
Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi
Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromer bölünmesinin gerçekleşmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Krossing-over olayı Mayoz I (Profaz I) ile, homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi Mayoz I (Anafaz I) ile, kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromer bölünmesi ise hem mitoz hem de mayoz II (Anafaz / Anafaz II) ile eşleşir.
Krossing-over olayı mayoz bölünmenin Profaz I evresinde çeşitliliği artırmak amacıyla gerçekleşir. Homolog kromozomların ayrılması sadece Mayoz I'in Anafaz I evresinde görülür ve kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar. Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromer bölünmesi ise hem mitozun anafaz evresinde hem de mayoz II'nin anafaz II evresinde ortak olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Krossing-over olayının hangi bölünme tipinde ve evrede gerçekleştiğini belirleme.
Krossing-over, mayoz bölünmenin başlangıcında, Mayoz I'in Profaz I evresinde homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşen gen alışverişidir.
Bu olay mayoz bölünmeye özgüdür ve mitozda gözlenmez.
2
Homolog kromozomların ayrılmasının gerçekleştiği bölünmeyi belirleme.
Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi, Mayoz I'in Anafaz I evresine özgü bir durumdur.
Mitoz bölünmede veya mayoz II'de homolog kromozomlar değil, kardeş kromatitler ayrılır.
3
Kardeş kromatit ayrılmasının ve sentromer bölünmesinin gerçekleştiği evreleri belirleme.
Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromerlerin bölünmesi hem mitoz bölünmenin anafaz evresinde hem de mayoz II'nin anafaz II evresinde ortak olarak gerçekleşir.
Mitoz ve Mayoz II bölünmeleri, kromozom ve kromatit davranışı bakımından birbirine benzerlik gösterir.

Key Concept

Mitoz ve mayoz bölünme arasındaki en temel farklar; homolog kromozomların ve kardeş kromatitlerin davranışları ile krossing-over gibi çeşitlilik sağlayan olayların gerçekleştiği evrelerdir.
Estimated Time:1m 30s
Question 614Question

Avrupa'da yaşanan tarihsel gelişmeler ile bu gelişmelerin Osmanlı Devleti üzerindeki siyasi, ekonomik ve hukuki etkilerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Avrupa'da yayılan merkantilist iktisat politikaları
Sanayi Devrimi ile başlayan kitlesel üretim ve dış pazar arayışı
Fransız İhtilali'nin yaygınlaştırdığı milliyetçilik (ulusçuluk) fikri
Aydınlanma Çağı'nda gelişen kanun üstünlüğü ve bireysel haklar düşüncesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme sırasıyla şu şekildedir: Merkantilist iktisat politikaları Osmanlı maliyesinde malikâne sisteminin yaygınlaşmasına; Sanayi Devrimi yerli üretimin çökerek Osmanlı'nın açık pazar hâline gelmesine; Fransız İhtilali milliyetçilik akımıyla azınlık isyanlarına ve toprak kayıplarına; Aydınlanma Çağı ise Tanzimat Fermanı ve anayasal düzene geçiş sürecine zemin hazırlamıştır.
Eşleştirmede her bir Avrupa merkezli gelişme, Osmanlı Devleti'nin buna karşı gösterdiği refleks veya uğradığı değişim ile tutarlı bir neden-sonuç ilişkisi içinde eşleşmiştir. Merkantilizm nakit ihtiyacı ile malikâne sistemini; Sanayi Devrimi hammadde-pazar dengesinin bozulması ile açık pazar durumunu; Fransız İhtilali ulusçuluk fikirleri ile azınlık ayaklanmalarını; Aydınlanma Çağı ise özgürlükçü ve hukuki fikirler ile Tanzimat ve anayasal düzen adımlarını tetiklemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Merkantilizm kavramının Osmanlı ekonomisindeki yapısal değişimlerle ilişkisini analiz etmek.
Merkantilizmin Avrupa'da değerli maden birikimini artırması Osmanlı'da akçenin değer kaybına ve mali krize yol açmış, devlet nakit bulmak için malikâne sistemini uygulamaya koymuştur.
Avrupa merkezli ekonomik politikaların Osmanlı iç piyasasında ve vergi sisteminde yarattığı doğrudan dönüşümü belirlemek.
2
Sanayi Devrimi'nin Osmanlı dış ticareti ve üretimi üzerindeki somut sonuçlarını incelemek.
Avrupalıların seri ve ucuz üretim gücü karşısında Osmanlı el tezgahları kapanmış, ülke dışarıya ham madde satan ve dışarıdan mamul mal alan açık bir pazar hâline gelmiştir.
Endüstriyel gelişimin Osmanlı'nın ekonomik bağımsızlığını zayıflatma biçimini ortaya koymak.
3
Fransız İhtilali'nin Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi ve toplumsal birliğine etkisini değerlendirmek.
Milliyetçilik akımı çok uluslu Osmanlı yapısında yıkıcı bir etki yaratarak özellikle Balkanlar'daki azınlıkların bağımsızlık amacıyla isyan etmesine yol açmıştır.
Siyasi bir olayın imparatorluğun demografik ve sınırsal yapısındaki etkisini anlamak.
4
Aydınlanma Çağı fikirlerinin Osmanlı'nın hukuki ve idari reformları üzerindeki rolünü tespit etmek.
Eşitlik, adalet ve kanun üstünlüğü ilkeleri Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesini ve anayasal reformların yürürlüğe konmasını doğrudan etkilemiştir.
Avrupa kaynaklı düşünsel gelişmelerin Osmanlı modernleşme hareketleriyle olan bağını kurmak.

Key Concept

Avrupa'da gerçekleşen iktisadi, siyasi ve fikrî gelişmelerin Osmanlı İmparatorluğu'nda idari reformlara, mali buhranlara ve toprak kayıplarına yol açması.
Estimated Time:2m 0s
Question 615Question

Biyotaklit, doğadaki tasarımları inceleyerek insan sorunlarına sürdürülebilir çözümler üretmeyi amaçlayan yenilikçi bir yaklaşımdır. Bu disiplinin en somut örneklerinden biri, Japonya'daki hızlı trenlerin (Şinkansen) tasarım sürecinde görülür. Trenlerin yüksek hızla tünellere girdiğinde oluşturduğu gürültülü hava dalgası, çevre sakinleri için büyük bir rahatsızlık kaynağıydı. Mühendisler, bu sorunu aşmak için avlanırken suya neredeyse hiç ses çıkarmadan giren yalıçapkını kuşunun gaga yapısını incelediler. Kuşun aerodinamik gaga formunun trenin ön kısmına uyarlanmasıyla tünel girişlerindeki yüksek ses patlamaları engellendi. Bu biyotaklit uygulaması sadece gürültü kirliliğini azaltmakla kalmadı, aynı zamanda trenin enerji verimliliğini yüzde on beş oranında artırarak ulaşımda çevre dostu bir dönüşüm sağladı.

Yukarıdaki parçada geçen yargılarla bu yargıların işaret ettiği yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Trenlerin tünellere girdiğinde oluşturduğu gürültülü hava dalgasının çevre sakinlerini rahatsız etmesi
Mühendislerin, avlanırken suya neredeyse hiç ses çıkarmadan giren yalıçapkını kuşunun gaga yapısını incelemesi
Kuşun aerodinamik gaga formunun hızlı trenin ön kısmına uyarlanması
Trenin enerji verimliliğinin yüzde on beş oranında artırılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Parçadaki yargılar ile yardımcı düşüncelerin doğru eşleşmesi şu şekildedir: Trenlerin tünellere girdiğinde çıkardığı gürültünün çevre sakinlerini rahatsız etmesi, ulaşım teknolojisindeki çevresel sorunların toplumsal huzuru bozabileceğini gösterir. Mühendislerin yalıçapkını kuşunun gagasını incelemesi, sorun çözümünde canlıların fiziksel yapılarından esinlenildiğini ortaya koyar. Gaga formunun trene uyarlanması, biyotaklit yönteminin tasarımdan somut üretime aktarıldığını doğrular. Enerji verimliliğindeki artış ise tasarım değişikliğinin ekolojik faydanın yanında ekonomik kazanım da sağladığını gösterir.
Doğru eşleştirme, parçadaki her bir somut olgunun veya verinin kendisiyle anlamca örtüşen en doğru soyutlama ve yardımcı yargıyla ilişkilendirilmesi sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci yargıyı (gürültülü hava dalgasının çevre sakinlerini rahatsız etmesi) analiz etmek.
Gürültü çevresel bir problemdir, rahatsızlık vermesi ise toplumsal boyuttadır. Bu durum üçüncü yardımcı düşünceyle (hızlı ulaşım teknolojilerinde karşılaşılan çevresel sorunların toplumsal huzuru olumsuz etkileyebileceği) eşleşir.
Çevresel faktör ile toplumsal yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi kurmak.
2
İkinci yargıyı (mühendislerin yalıçapkını kuşunun gagasını incelemesi) analiz etmek.
Bu inceleme, mühendislerin teknolojik bir sorunu doğadaki canlıları inceleyerek aşmaya çalıştıklarını gösterir. Bu da birinci yardımcı düşünceyle (teknolojik bir problemin çözümünde doğadaki canlıların fiziksel yapılarından esinlenildiğine) örtüşür.
Doğadaki modelin teknolojik sorun çözümündeki rolünü saptamak.
3
Üçüncü yargıyı (gaga formunun trene uyarlanması) analiz etmek.
Bu uyarlama, teorik veya gözlemsel bir bilginin mühendislik tasarımıyla somut bir araç üretimine döküldüğünü gösterir. Bu da dördüncü yardımcı düşünceyle (biyotaklit yönteminin mühendislik ve biyoloji arasında köprü kurarak doğrudan üretime aktarıldığına) eşleşir.
Biyotaklitin tasarımdan üretime geçiş aşamasını tespit etmek.
4
Dördüncü yargıyı (enerji verimliliğinin yüzde on beş artması) analiz etmek.
Verimlilik artışı ekonomik bir tasarruf ve kazanç anlamına gelir. Bu da ikinci yardımcı düşünceyle (tasarım değişikliğinin çevre sorununun yanı sıra ekonomik bir kazanım da sağladığına) eşleşir.
Maddi/enerji kazanımını ekonomik fayda kavramıyla ilişkilendirmek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 616Question

İslam dininde mükelleflerin yapmakla yükümlü olduğu, yapması tavsiye edilen veya uzak durması gereken tüm eylemler 'ef'âl-i mükellefîn' başlığı altında sınıflandırılmıştır. Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde öğretmen, bu kavramların günlük hayattaki karşılıklarını somutlaştırmak amacıyla bir eşleştirme tablosu hazırlamıştır.

Buna göre, aşağıda verilen eylemler ile bu eylemlerin fıkhî hükümlerini (ef'âl-i mükellefîn) doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Maddi gücü elverdiği ölçüde Ramazan Bayramı'na kavuşan bir Müslümanın, bayram namazı öncesinde sadaka-i fıtır (fitre) vermesi
Toplumda vefat eden bir Müslümanın cenaze namazının kılınması için bir grup Müslümanın bu vazifeyi yerine getirmesi
Bir kimsenin ibadet niyetiyle gece vaktinde uykusundan feragat ederek nafile teheccüd namazı kılması
Abdest alırken akarsu veya kısıtlı su kaynağın�� ihtiyaç sınırının çok üzerinde kullanarak israfa kaçması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sadaka-i fıtır eylemi vacip; cenaze namazı kılınması farz; teheccüd namazı kılınması mendup; ibadette su israfı ise mekruh kavramıyla eşleşmektedir.
Sadaka-i fıtır ibadeti vacip, cenaze namazı farz-ı kifaye olması sebebiyle farz, teheccüd namazı mendup, abdest alırken suyu israf etmek ise mekruh eylemiyle doğru şekilde eşleşir. Bu eşleştirme ef'âl-i mükellefîn kavramlarının delil gücü ve mükellefin sorumluluk derecelerine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Sadaka-i fıtır eyleminin hükmünü belirleme
Ramazan ayında yerine getirilen sadaka-i fıtır ibadeti, sünnetten daha kuvvetli, farzdan ise zannî delille ayrılan vacip hükmündedir.
Mükellefin bu mali yükümlülüğü fıkıhta vacip kategorisinde yer alır.
2
Cenaze namazı eyleminin hükmünü belirleme
Cenaze namazı kılmak, bir grup mükellefin yerine getirmesiyle diğerlerinin üzerinden kalkan farz-ı kifaye (farz) hükmündedir.
Toplumsal bir sorumluluk olan bu ibadet farz kapsamında değerlendirilir.
3
Teheccüd namazı eyleminin hükmünü belirleme
Nafile bir ibadet olan teheccüd namazı, mükelleften kesin olarak istenmeyen ancak yapılması durumunda sevap kazandıran mendup (müstehap) eylemler arasında yer alır.
Gönüllü olarak yapılan bu ibadet mendup niteliğindedir.
4
İbadette su israfı eyleminin hükmünü belirleme
Abdest alırken suyu gereksiz harcamak, dinen haram kılınmasa da hoş görülmeyen ve yasaklanan mekruh eylemler grubuna girer.
Dinen çirkin ve uygunsuz bulunan davranışlar mekruh olarak adlandırılır.

Key Concept

Ef'âl-i Mükellefîn eylemlerinin nitelikleri ve günlük hayattaki örnek uygulamaları
Question 617Question

Aşağıda I. grupta numaralanmış cümleleri, II. grupta harflendirilmiş anlamca en yakın özdeşleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sanatçı, sınırların olmadığı bir boşlukta değil, engellerle girdiği yaratıcı mücadelede kendi sesini bulur.
Zihindeki geniş ve derin düşünce okyanusu, kelimelerin dar kalıplarına döküldüğünde derinliğini ve zenginliğini kaybeder.
Geçmişin mirasını korumak, onu bir müze eseri gibi saklamakla değil; şimdiki zamanın hamuruna karıştırıp yeniden yoğurmakla mümkündür.
Nitelikli bir kitap okura yeni bir dünya sunmaz; okurun kendi dünyasını yeni gözlerle görmesini sağlayan bir mercek olur.

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. gruptaki cümlelerin II. gruptaki anlamca en yakın karşılıklarıyla doğru eşleşmesi şu şekildedir: Sanatçın��n engellerle mücadelesini ele alan birinci cümle ile yaratıcı üretkenliğin kısıtlamaları aşmakla gerçekleştiğini savunan üçüncü cümle; kelimelerin düşünceyi daralttığını belirten ikinci cümle ile sözcüklerin sınırlı yapısının zihindeki tasarımları yansıtmada yetersiz kaldığını vurgulayan birinci cümle; geçmiş mirasını şimdiki zamanla yoğurmayı öneren üçüncü cümle ile tarihsel birikimi günümüz dinamikleriyle bütünleştirmeyi belirten dördüncü cümle; kitabın okura kendi dünyasını gösteren bir mercek olduğunu ifade eden dördüncü cümle ile yapıt��n alımlayıcının kendi içsel gerçekliğine farklı perspektiften bakmasını sağladığını belirten ikinci cümle eşleşmektedir.
Verilen cümle çiftleri anlamca incelendiğinde; sınırların yaratıcılığa etkisi (engellerle mücadele - kısıtlamaları aşma), dilin yetersizliği (kelimelerin dar kalıpları - sözcüklerin sınırlı yapısı), geçmişin güncellenmesi (şimdiki zamanın hamuru - günümüz dinamikleri) ve okurun iç dünyasına dönüş (kendi dünyasını gören mercek - kendi içsel gerçekliğine perspektif) temalarının anlamsal olarak tam bir örtüşme gösterdiği görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
I. gruptaki birinci cümlenin ana fikrini ve anahtar kelimelerini belirleme.
Cümle, sanatçının özgürlükten ziyade engellerle mücadelesinde kendi özgün sesini bulduğunu savunmaktadır. Anahtar kavramlar: 'sınırların olmaması', 'engellerle mücadele', 'kendi sesini bulmak'.
Eşleştirilecek olan yakın anlamlı cümleyi bulabilmek için cümlenin temel yargısını doğru saptamak gerekir.
2
II. gruptaki cümleleri inceleyerek birinci cümleyle örtüşen ifadeyi bulma.
Üçüncü cümledeki 'yaratıcı üretkenliğin', 'mutlak serbestlik' yerine 'kısıtlamaları aşma çabasıyla' ortaya çıkması ifadesi, birinci cümledeki fikirle doğrudan örtüşmektedir. Bu durumda sol gruptaki ilk cümle ile sağ gruptaki üçüncü cümle eşleşir.
Sanatsal yaratıcılığın sınırlandırmalardan beslendiği fikrinin iki farklı biçimde nasıl ifade edildiğini belirlemek için.
3
I. gruptaki ikinci cümlenin ana fikrini belirleme ve eşini bulma.
Cümle, zihindeki zengin düşüncelerin kelimelerin dar kalıplarına sığdırıldığında değer kaybettiğini öne sürer. II. gruptaki birinci cümlede geçen 'sözcüklerin sınırlı yapısının' zihindeki 'karmaşık tasarımları yansıtamaması' ifadesi bu yargıyı karşılar. Sol gruptaki ikinci cümle ile sağ gruptaki birinci cümle eşleşir.
Dilin düşünceyi ifade etmedeki sınırlılıkları temasının ortak olarak işlendiği cümleleri tespit etmek için.
4
I. gruptaki üçüncü cümlenin ana fikrini belirleme ve eşini bulma.
Cümle, geçmiş mirasını korumanın onu bugünün yaşamına dahil etmekle mümkün olduğunu söyler. II. gruptaki dördüncü cümlede geçen 'tarihsel birikimin' 'günümüzün dinamikleriyle bütünleştirilmesi' ifadesi bu yargıyı karşılar. Sol gruptaki üçüncü cümle ile sağ gruptaki dördüncü cümle eşleşir.
Gelenek ve geçmiş birikimin güncellenerek yaşatılması fikrini barındıran eşdeğer cümleleri belirlemek için.
5
I. gruptaki dördüncü cümlenin ana fikrini belirleme ve kalan cümleyle doğruluğunu teyit etme.
Cümle, kitabın okura dışarıdan yeni bir dünya vermediğini, onun kendi dünyasını görmesini sağlayan bir araç (mercek) olduğunu söyler. II. gruptaki ikinci cümledeki 'alımlayıcının kendi içsel gerçekliğine farklı bir perspektiften bakmasına aracılık etmesi' ifadesi bu yargıyı karşılar. Sol gruptaki dördüncü cümle ile sağ gruptaki ikinci cümle eşleşir.
Eserin okurun iç dünyasına ayna tutması ve farkındalık kazandırması işlevini ortaklaşa işleyen cümleleri doğrulamak için.

Key Concept

Cümleler arası yakın ve özdeş anlam ilişkilerini saptama
Question 618Question

Aşağıda sol sütunda verilen hareket durumlarını, sağ sütundaki doğru sayısal değerlerle (süre veya hız) eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

A ve B kentleri arasında gidişte saatte 60 km60\text{ km} hızla hareket edip, hiç durmadan dönüşte saatte 40 km40\text{ km} hızla hareket eden bir aracın tüm yolculuktaki ortalama hızı (km/sa)
Aralarında 300 km300\text{ km} mesafe bulunan iki şehirden aynı anda birbirlerine doğru saatte 70 km70\text{ km} ve saatte 80 km80\text{ km} hızlarla hareket eden iki aracın karşılaşma süresi (saat)
Çevresi 240 metre240\text{ metre} olan dairesel bir pistte, aynı noktadan aynı anda zıt yönlerde 15 m/dk15\text{ m/dk} ve 25 m/dk25\text{ m/dk} hızlarla koşmaya başlayan iki atletin ilk karşılaşma süresi (dakika)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci durum 48 değeriyle, ikinci durum 2 değeriyle, üçüncü durum ise 6 değeriyle doğru şekilde eşleşmektedir.
Verilen hareket durumlarındaki ortalama hız, doğrusal karşılaşma süresi ve dairesel karşılaşma süresi bağıntıları doğru uygulandığında sırasıyla 48, 2 ve 6 değerleri elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Gidiş-dönüş ortalama hızını bulmak için harmonik ortalama formülünü uygulayın.
Ortalama hız 48 km/sa48\text{ km/sa} olarak bulunur.
Gidiş ve dönüş mesafeleri eşit olduğunda ortalama hız Vort=2v1v2v1+v2V_{ort} = \frac{2v_1v_2}{v_1+v_2} formülü ile hesaplanır.
2
Birbirlerine doğru hareket eden iki aracın karşılaşma süresini hesaplayın.
Karşılaşma süresi 2 saat2\text{ saat} olarak hesaplanır.
Aynı anda birbirlerine doğru hareket eden araçların karşılaşma süresi, toplam yolun hızlar toplamına bölünmesiyle bulunur (t=xv1+v2t = \frac{x}{v_1+v_2}).
3
Zıt yönlü dairesel hareket yapan koşucuların karşılaşma süresini hesaplayın.
İlk karşılaşma süresi 6 dakika6\text{ dakika} olarak hesaplanır.
Zıt yönlü dairesel hareketlerde karşılaşma süresi, toplam pist çevresinin hızlar toplamına bölünmesiyle bulunur (t=C¸evrev1+v2t = \frac{\text{Çevre}}{v_1+v_2}).

Key Concept

Hız, zaman ve mesafe arasındaki doğrusal ve dairesel hareket bağıntıları ile ortalama hız hesabı.
Question 619Question

İslam düşüncesinde ortaya çıkan itikadî ve siyasî yorumlar ile bu yorumların temel özelliklerini gösteren tanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Eş'arilik
Matüridilik
İmamiyye
Zeydiyye

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eş'arilik ile iyi ve kötünün ancak vahiyle bilineceğini savunan Ehl-i Sünnet ekolünün; Matüridilik ile aklın önemini ve iyi-kötünün akılla bilinebileceğini savunan Ehl-i Sünnet ekolünün; İmamiyye ile on iki imam inancını esas alan Şii fırkasının; Zeydiyye ile imamet için isyanı şart koşan mutedil Şii fırkasının eşleşmesi gerekir.
Eş'arilik ekolü, nakli ön plana çıkararak iyi ve kötünün akılla değil ancak vahiyle bilinebileceğini savunur. Matüridilik ekolü ise dini hükümlerin anlaşılmasında aklın rolünü vurgulayarak iyi ve kötünün akılla bilineceğini kabul eder. İmamiyye ekolü, imameti inanç esası olarak kabul edip nass ve tayinle on iki imama ait olduğunu savunurken, Zeydiyye ekolü nass ve tayini reddedip isyan yoluyla öne çıkan Fatımi soyundan gelen kişilerin imam olabileceğini ve ilk halifelerin meşruiyetini kabul eder.

Step-by-Step Solution

1
Ehl-i Sünnet ekollerinin akıl-nakil ve iyi-kötü (hüsün-kubuh) dengesine dair yaklaşımlarını belirleme.
Matüridilik akla daha fazla vurgu yapıp iyi ve kötünün akılla bilinebileceğini savunurken, Eş'arilik aklı kabul etmekle beraber nakli ön plana çıkarıp iyi ve kötünün ancak vahiyle bilineceğini savunur. Bu doğrultuda Eş'arilik ile nakli ön plana çıkaran tanım, Matüridilik ile ise aklı ön plana çıkaran tanım eşleşir.
Ehl-i Sünnet çatısı altındaki iki büyük itikadi ekolün bilgi yöntemini ayırt etmek.
2
Şia mezhebinin alt kollarının imamet (devlet başkanlığı) teorilerini analiz etme.
İmamiyye ekolü imametin nass ve tayinle belirlendiğini ve on iki imamın imametini savunur. Zeydiyye ekolü ise imamın nassla değil, isyan ederek hakkını aramasıyla meşruiyet kazanacağını savunur ve ilk halifeleri de kabul eder. Dolayısıyla İmamiyye ile on iki imam tanımı, Zeydiyye ile de isyanı ve ilk halifeleri meşru gören mutedil Şii tanımı eşleşir.
Şii ekollerin imamet kabullerindeki temel ayrım noktalarını saptamak.

Key Concept

İslam Düşüncesinde İtikadî ve Siyasî Yorumlar (Ehl-i Sünnet ve Şia)
Question 620Question

Bibliyoterapi; bireylerin duygusal ve psikolojik sorunlarıyla baş etmelerine yardımcı olmak amacıyla edebiyatın, özellikle de kitapların planlı bir şekilde kullanılması sürecidir. Antik Yunan’da kütüphanelerin kapısına 'ruhların şifa bulduğu yer' yazılmasıyla kökleri tarihe uzanan bu yöntem, modern psikolojide de kendine geniş bir yer bulmaktadır. Süreç, danışanın kendi durumuna uygun bir eserle buluşturulmasıyla başlar; karakterlerin yaşadığı çatışmalar ve buldukları çözümler, danışanın kendi iç dünyasını anlamlandırmasını kolaylaştırır. Birey, okuduğu karakterle özde��im kurarak yalnız olmadığını hisseder, duygusal bir arınma (katarsis) yaşar ve nihayetinde kendi sorunlarına alternatif bakış açıları geliştirebilir. Ancak bibliyoterapinin başarılı olabilmesi için okuma eyleminin rastgele değil, uzman bir yönlendirici rehberliğinde ve hedefe yönelik yürütülmesi kritik bir öneme sahiptir.

Bu parçada geçen aşağıdaki ifadelerle bu ifadelerin temsil ettiği yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Köklerinin Antik Yunan dönemine dayandırılması
Metindeki kahramanlarla duygusal bağ kurulması
Kitaptaki çatışma ve çöz��m yollarının izlenmesi
Okuma sürecinin bir danışman eşliğinde planlanması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki ifadeler sırasıyla sağ sütundaki ilgili açıklama ve yardımcı düşüncelerle eşleşmelidir: Antik Yunan'a dayandırılma köklü geçmişe (tarihsel geçmiş), kahramanlarla bağ kurma yalnızlığın giderilmesine ve katarsise (içsel rahatlama), kitaptaki çatışmaların incelenmesi iç dünyayı anlamlandırmaya (içsel süreçleri kavrama) ve danışman eşliğinde planlanma ise rastgelelikten uzak, sistemli bir yapıya (disiplinli yürütülme) karşılık gelmektedir.
Tüm eşleştirmeler, paragrafta geçen ifadelerin anlamca yakın kelimelerle yeniden kurgulanmış (paraphrase edilmiş) halleridir. Antik Yunan vurgusu tarihsel geçmişe; özdeşim kurma ve yalnız hissetmeme yalnızlığın giderilmesi ile katarsise; karakter çatışmalarının izlenmesi iç dünyayı anlamlandırmaya; uzman rehberliği ise rastgelelikten uzak disiplinli yürütülmeye karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki ilk yardımcı düşünce ipucunu belirleme
Antik Yunan'daki 'ruhların şifa bulduğu yer' ifadesinin yöntemin köklerini göstermesi tespit edilir.
Yöntemin geçmişinin ne kadar eskiye dayandığını (tarihselliğini) ortaya koymak.
2
Kahramanla özdeşim kurma ifadesini inceleme
Özdeşim kurmanın yalnız olmama hissi ve katarsis (arınma) ile ilişkisi kurulur.
Okurun yaşadığı duygusal arınma ve rahatlamanın kaynağını belirlemek.
3
Çatışma ve çözümlerin izlenmesinin işlevini saptama
Bu durumun danışanın kendi iç dünyasını anlamlandırmasını kolaylaştırdığı tespit edilir.
Okunan kitaptaki kurgusal ögelerin danışanın kendi sorunlarını kavramasındaki rolünü bulmak.
4
Uzman yönlendirici rehberliğinde okuma koşulunu değerlendirme
Başarı için rastgelelikten uzak, uzman eşliğinde hedefe yönelik çalışmanın önemi tespit edilir.
Uygulamanın tesadüfi değil, planlı ve disiplinli bir şekilde yapılması gerektiğini anlamak.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
PreviousPage 31 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin