All practice questions

1052 questions

Question 761Question

İslamiyet öncesi Türk topluluklarının dinî inanış ve uygulamalarında yer alan aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yer-Su İnanışı
Atalar Kültü
Kam (Baksı)
Umay

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yer-Su İnanışı tabiat varlıklarındaki gizli güçlerle (iyelerle), Atalar Kültü ölen aile büyüklerinin ruhlarına kurban sunulmasıyla, Kam (Baksı) törenleri yöneten din görevlisi olmasıyla, Umay ise çocukları koruyan kutsal dişi varlık olmasıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Yer-Su İnanışı kavramının anlamını analiz etmek.
Bu kavramın tabiatta bulunan gizli güçlerle ilgili olduğu tespit edilir.
Yer-Su inanışı doğadaki unsurları kutsal saydığı için dağ, göl ve nehirleri kapsayan üçüncü açıklama ile eşleşmelidir.
2
Atalar Kültünün işlevini belirlemek.
Atalar kültünün ölen aile büyüklerinin ruhlarına saygı ve kurban sunma ile ilgili olduğu saptanır.
Atalar kültü, vefat eden ataların ruhlarının aile üyelerini koruduğu inancı temelinde şekillenir; bu durum birinci açıklama ile eşleşir.
3
Kam (Baksı) kavramının rolünü incelemek.
Kam veya baksının dinî törenleri yöneten kişi olduğu belirlenir.
Kam (baksı), toplumda dinî ayinleri idare eden din görevlisidir; bu durum dördüncü açıklama ile uyuşur.
4
Umay kavramının işlevini değerlendirmek.
Umay'ın çocukları ve anneleri koruyan dişi ruh/tanrıça olduğu belirlenir.
Umay, koruyucu dişi ata ruhu olup özellikle çocukların hamisi olarak bilinir; bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.

Key Concept

İlk Türk devletlerinde dinî inanışlar, tabiat güçleri, ata ruhları, şamanistik törenler ve koruyucu kutsal varlıklar etrafında şekillenmiştir.
Question 762Question

Likenler, bağımsız birer organizma gibi görünseler de aslında mantar ve klorofil içeren fotosentetik bir ortağın (alg ya da siyanobakteri) oluşturduğu karmaşık bir ortak yaşam biçimidir. Gerçek bir kök, gövde veya yaprak yapısına sahip olmayan bu dayanıklı canlılar, gelişimleri için ihtiyaç duydukları su ve mineralleri topraktan almak yerine doğrudan atmosferden absorbe ederler. Bu anatomik özellik, onların çevrelerindeki hava kalitesine karşı son derece hassas olmasına yol açar. Havada biriken kükürt dioksit, ağır metaller ve radyoaktif elementler, likenlerin yapısında süzülmeden depolanır. Bu nedenle bilim insanları, likenlerin tür çeşitliliğini ve kimyasal bileşimini inceleyerek bir bölgedeki sanayi kaynaklı kirliliğin düzeyini ve yayılımını haritalandırabilmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen yardımcı düşünceleri sağ sütundaki ilgili cümlelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Likenlerin bünyesinde birden fazla canlı türünün metabolik iş birliği mevcuttur.
Toprağa bağımlı bir beslenme mekanizmalarının bulunmaması, likenleri dış etkenlere açık hâle getirmektedir.
Havadaki zararlı bileşenleri ayrıştırma veya seçme yetenekleri gelişmemiştir.
Endüstriyel atıkların çevreye verdiği zararın izlenmesinde referans kaynağı olarak kullanılırlar.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Likenlerin bünyesindeki ortak yaşam birinci cümleyle, topraksız beslenmenin getirdiği hassasiyet ikinci cümleyle, havadaki zararlıları seçemeden depolamaları dördüncü cümleyle ve kirlilik haritalandırılmasında kullanılmaları son cümleyle eşleşmektedir.
Eşleştirmeler, paragraftaki ifadelerin anlamca yakın Türkçe karşılıkları ile doğrudan eşleştirilmesi esasına dayanır. Likenlerin bünyesinde birden fazla canlı türünün metabolik iş birliğinin bulunması birinci cümledeki mantar ve fotosentetik ortak ifadesiyle; toprağa bağımlı beslenmemelerinin onları dış etkenlere açık hâle getirmesi ikinci cümledeki besinlerin atmosferden alınmasıyla; havadaki zararlıları seçemeden depolamaları dördüncü cümledeki süzülmeden depolanma ifadesiyle ve kirliliğin izlenmesinde referans olmaları son cümleyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın birinci cümlesindeki 'mantar ve fotosentetik bir ortağın oluşturduğu karmaşık bir ortak yaşam' ifadesini analiz ediniz.
Bu ifadeden, likenlerin birden fazla canlının (mantar ve alg/siyanobakteri) iş birliğiyle oluştuğu sonucuna ulaşılır.
Bu sonuç, birinci yardımcı düşüncedeki 'birden fazla canlı türünün metabolik iş birliği mevcuttur' yargısıyla doğrudan örtüşür.
2
Paragrafın ikinci cümlesindeki 'suyu ve mineralleri topraktan almak yerine doğrudan atmosferden absorbe ederler' ifadesini inceleyiniz.
Likenlerin beslenmek için toprağa ihtiyaç duymadıkları ve havaya bağımlı oldukları tespit edilir.
Bu durum, ikinci yardımcı düşüncedeki 'toprağa bağımlı bir beslenme mekanizmalarının bulunmaması, likenleri dış etkenlere açık hâle getirmektedir' yargısını doğrular.
3
Paragrafın dördüncü cümlesindeki 'havada biriken zararlı maddelerin süzülmeden depolandığı' bilgisini değerlendiriniz.
Likenlerin havadan aldıkları zararlı kimyasalları süzme veya ayırt etme yeteneklerinin olmadığı belirlenir.
Bu bilgi, üçüncü yardımcı düşüncedeki 'havadaki zararlı bileşenleri ayrıştırma veya seçme yetenekleri gelişmemiştir' yargısıyla eşleşir.
4
Paragrafın son cümlesindeki 'bilim insanlarının likenleri inceleyerek sanayi kaynaklı kirliliğin düzeyini ve yayılımını haritalandırabildiği' ifadesini inceleyiniz.
Likenlerin çevresel kirliliğin takibinde ve ölçülmesinde birer gösterge olarak işlev gördüğü anlaşılır.
Bu işlev, dördüncü yardımcı düşüncedeki 'endüstriyel atıkların çevreye verdiği zararın izlenmesinde referans kaynağı olarak kullanılırlar' yargısını destekler.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler

Alternative Method

Eşleştirme yaparken, paragraftaki her bir cümlenin anahtar kelimelerini (örneğin 'ortak yaşam', 'atmosferden absorbe', 'süzülmeden depolanma', 'kirlilik haritalandırma') belirleyip sol sütundaki yargıların anahtar kavramlarıyla doğrudan eşleştirmek çözümü hızlandıracaktır.
Estimated Time:2m 0s
Question 763Question

Aşağıda Millî Mücadele Dönemi'nde faaliyet gösteren bazı cemiyetler ile bu cemiyetlerin kuruluş amaçları ve özellikleri verilmiştir. Bu cemiyetleri doğru özellikleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
Kilikyalılar Cemiyeti
Mavri Mira Cemiyeti
İngiliz Muhipleri Cemiyeti

Matches

Show answer & explanation

Answer

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin ilk bölgesel yararlı cemiyet olmasıyla, Kilikyalılar Cemiyeti'nin Adana çevresini savunan yararlı örgüt olmasıyla, Mavri Mira'nın Megali İdea amaçlı Rum azınlık örgüt�� olmasıyla ve İngiliz Muhipleri Cemiyeti'nin İngiliz mandasını savunan zararlı örgüt olmasıyla eşleşmesi gerekir.
Cemiyetlerin kuruluş bölgeleri, kurucu unsurları ve temel hedefleri göz önüne alındığında; Trakya-Paşaeli Cemiyeti Trakya'nın savunulması ve bağımsız devlet seçeneğiyle, Kilikyalılar Cemiyeti Çukurova bölgesinin Fransız ve Ermenilere karşı korunmasıyla, Mavri Mira azınlıkların Megali İdea hedefiyle, İngiliz Muhipleri ise İngiliz mandacılığının savunulmasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kuruluş amacını ve tarihsel niteliğini incelemek.
Bu cemiyetin Mondros sonrasında işgallere karşı Trakya'da kurulan ilk direniş cemiyeti olduğunu ve gerektiğinde bağımsız bir devlet kurmayı tüzüğüne eklediğini belirlemek.
Cemiyeti doğru bölgesel hedefleriyle eşleştirmek.
2
Kilikyalılar Cemiyeti'nin bölgesel sınırlarını ve hedefini tespit etmek.
Çukurova (Adana ve çevresi) bölgesini savunmak amacıyla kurulduğunu, yabancı tınlayan ismine rağmen milli ve yararlı bir cemiyet olduğunu doğrulamak.
İsim benzerliğinden kaynaklanan kavram yanılgısını gidermek.
3
Mavri Mira Cemiyeti'nin kime hizmet ettiğini ve ideolojisini belirlemek.
Rum Patrikhanesi tarafından desteklendiğini ve Bizans'ı diriltme (Megali İdea) amacını taşıdığını saptamak.
Azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetlerin karakteristik hedeflerini ayırt etmek.
4
İngiliz Muhipleri Cemiyeti'nin savunduğu kurtuluş çaresini analiz etmek.
Milli Mücadele'ye ve tam bağımsızlığa karşı olarak İngiliz himayesini (manda) kurtuluş yolu gören milli varlığa düşman cemiyet olduğunu belirlemek.
Türkler tarafından kurulup milli bağımsızlığa karşı duran cemiyetlerin özelliğini anlamak.

Key Concept

Milli (Yararlı) Cemiyetler ve Zararlı (Azınlıklar ile Milli Varlığa Düşman) Cemiyetlerin ayırt edici nitelikleri, bölgeleri ve amaçları.
Estimated Time:2m 0s
Question 764Question

Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde yayımlanan Havza ve Amasya Genelgelerinde yer alan kararlar ile bu kararların taşıdığı stratejik amaçları eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Havza Genelgesi'nde işgallere karşı protesto mitingleri yapılması istenirken Hristiyan halka yönelik taşkınlık yapılmaması uyarısında bulunulması
Amasya Genelgesi'nde 'Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.' kararına yer verilmesi
Amasya Genelgesi'nde 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.' ifadesinin kullanılması
Amasya Genelgesi'nde askerî ve millî örgütlerin hiçbir şekilde dağıtılmayacağının bildirilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Havza Genelgesi'nin azınlıklar hakkındaki uyarısı Mondros'un 7. maddesinin uygulanmasını önlemeyi; Amasya Genelgesi'ndeki 'milletin azim ve kararı' ifadesi egemenliğe dayalı yöntemi; 'vatanın bütünlüğünün tehlikede olması' savaşı meşrulaştıran gerekçeyi; 'askerî örgütlerin dağıtılmaması' ise savunma gücünü korumayı amaçlar.
Genelgelerdeki her bir kararın gerisindeki stratejik amaç doğru tespit edilmiştir. Havza Genelgesi'ndeki azınlık uyarısı Mondros'un 7. maddesini engellemeyi; Amasya Genelgesi'ndeki egemenlik vurgusu amaç ve yöntemi; vatanın durumunun tasviri gerekçeyi; terhis karşıtlığı ise askeri gücü korumayı hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Havza Genelgesi'ndeki protesto ve azınlık uyarısının amacını analiz etmek.
Mondros'un 7. maddesinin İtilaf Devletleri tarafından kötüye kullanılmasını engellemek hedeflenmiştir.
Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir taşkınlık, Mondros'un güvenlik gerekçesiyle işgal hakkı tanıyan 7. maddesini tetikleyebilirdi.
2
Amasya Genelgesi'nin 'milletin azim ve kararı' ilkesinin anlamını yorumlamak.
Millî Mücadele'nin yürütülmesinde millet iradesinin esas alınacağı ve millî egemenliğe geçileceği anlaşılır.
Karar mekanizmasının millete devredilmesi, mevcut saltanat rejiminin yerine millet egemenliğinin kurulacağını işaret eder.
3
Amasya Genelgesi'ndeki tehlike bildiriminin işlevini saptamak.
Vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığın tehlikede olduğunun vurgulanması, savaşın gerekçesidir.
Milli direniş hareketini başlatmak ve halkı örgütlemek için mücadelenin haklı sebebinin ortaya konması gerekmiştir.
4
Amasya Genelgesi'ndeki terhis karşıtı kararın askeri amacını belirlemek.
Mondros Ateşkesi'nin silahsızlandırma hükümlerini geçersiz kılarak direniş gücünü korumak amaçlanmıştır.
Fiili savunma gücünü kaybetmemek için askerî birliklerin dağıtılmaması ve silahların teslim edilmemesi emredilmiştir.

Key Concept

Havza ve Amasya Genelgelerinin Millî Mücadele tarihindeki stratejik ve hukuki önemi.
Estimated Time:2m 0s
Question 765Question

Osmanlı Devleti'nin klasik dönem askeri teşkilatında yer alan aşağıdaki askeri sınıfları, bu sınıfların temel işlev ve özellikleri ile doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tımarlı Sipahiler
Yeniçeriler
Akıncılar
Cebeciler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tımarlı Sipahiler dirlik sahipleri tarafından yetiştirilen atlı askerlerle; Yeniçeriler üç ayda bir ulufe alan merkez piyadeleriyle; Akıncılar sınır boylarında keşif yapan hafif süvarilerle; Cebeciler ise silah bakımı ve yapımından sorumlu teknik sınıfla eşleşmektedir.
Tımarlı Sipahiler dirlik (tımar) sistemiyle hazineye yük olmadan yetiştirilen atlı askerlerdir. Yeniçeriler üç ayda bir hazineden ulufe maaşı alan padişaha bağlı kapıkulu piyadeleridir. Akıncılar sınır güvenliği ve istihbarat sağlayan hafif süvarilerdir. Cebeciler ise silah bakımı ve yapımından sorumlu kapıkulu sınıfıdır.

Step-by-Step Solution

1
Eyalet ordusunun en kalabalık kısmını oluşturan ve dirlik sistemiyle finanse edilen Tımarlı Sipahileri belirlemek.
Tımarlı Sipahiler, hazineye doğrudan yük oluşturmayan ve toprak geliriyle beslenen askerler oldukları için dirlik sistemiyle yetiştirilen atlı askerler tanımıyla eşleşir.
Dirlik (tımar) sahiplerinin gelirlerine göre beslemekle yükümlü olduğu cebelü adı verilen askerler, Tımarlı Sipahiler sınıfını oluşturur.
2
Merkez ordusunun (Kapıkulu Ocağı) en bilinen piyade sınıfı olan Yeniçerilerin özelliklerini analiz etmek.
Yeniçeriler, doğrudan padişahın otoritesini temsil eden ve hazineden ulufe maaşı alan piyadeler tanımıyla eşleşir.
Kapıkulu askerleri padişaha doğrudan bağlı maaşlı (ulufe alan) askerlerdir.
3
Keşif ve sınır güvenliğiyle görevli eyalet askerlerini belirlemek.
Akıncılar, sınır boylarında güvenliği sağlayan ve düşman topraklarına keşif seferleri düzenleyen hafif süvari birlikleri tanımıyla eşleşir.
Akıncılar, sınır boylarında yıpratma ve istihbarat amaçlı akınlar yapan eyalet ordusu birlikleridir.
4
Kapıkulu piyadelerinin teknik işlerini ve silah lojistiğini yürüten sınıfı eşleştirmek.
Cebeciler, silahların yapımı, bakımı ve korunmasından sorumlu teknik sınıf tanımıyla eşleşir.
Cebeci Ocağı, Kapıkulu ordusunun silah imalatı, tamiratı ve depolanmasından mesul sınıftır.

Key Concept

Osmanlı askeri teşkilatının temel yapı taşları olan eyalet ordusu ile kapıkulu ordusunun ayrımı, finansman modelleri ve görev dağılımları.
Question 766Question

Tardigradların Kriptobiyoz Durumu

(I) Tardigradlar, mikroskobik boyutlarına rağmen dünya üzerindeki en dayanıklı canlılar olarak bilinir. (II) Bu canlılar; aşırı sıcaklık, dondurucu soğuk, yüksek radyasyon ve hatta uzay boşluğu gibi ekstrem koşullarla karşılaştıklarında metabolizmalarını neredeyse tamamen durdurarak 'kriptobiyoz' adı verilen yarı ölüm evresine geçerler. (III) Kriptobiyoz sürecinde vücutlarındaki su oranını büyük ölçüde azaltarak kendilerini koruyucu bir glikoz türü olan trehaloz şekeriyle kaplarlar. (IV) Bu durumdayken dış uyarılara tamamen kapalı kalsalar da çevre şartları normale döndüğünde suya kavuşarak kısa sürede aktif yaşamlarına geri dönebilirler. (V) Tardigradların bu olağanüstü biyolojik adaptasyonu, canlılığın sınırlarını yeniden tanımlamakta ve uzay araştırmalarında başka gezegenlerdeki yaşam potansiyeline dair yeni ufuklar açmaktadır.

Buna göre, parçadaki numaralanmış cümleler ile bu cümlelerde dile getirilen yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

II. cümle
III. cümle
IV. cümle
V. cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

II. cümle -> Zorlu dış şartlar altında yaşam faaliyetlerinin asgari düzeye indirilerek bir tür savunma konumuna geçildiği; III. cümle -> Ekstrem ortamlarda hayatta kalabilmek için hücre düzeyinde kimyasal bir savunma mekanizması geliştirildiği; IV. cümle -> Elverişsiz çevre koşullarının ortadan kalkmasıyla canlının eski yaşamsal işlevlerine hızla kavuşabildiği; V. cümle -> Sıra dışı yaşam özelliklerinin, dünya dışı ortamlardaki hayat arayışlarına rehberlik edebileceği
Doğru eşleşmelerde her bir cümle, kendisinden çıkarılabilecek yardımcı düşünceyle eşleştirilmiştir. II. cümledeki 'metabolizmayı durdurup yarı ölüm evresine geçme' ifadesi yaşam faaliyetlerinin asgari düzeye indirilmesini; III. cümledeki 'su azaltma ve trehaloz şekeriyle kaplanma' hücresel/kimyasal korunmayı; IV. cümledeki 'şartlar normale döndüğünde suya kavuşup kısa sürede aktifleşme' yaşamsal işlevlere hızla dönmeyi; V. cümledeki 'başka gezegenlerdeki yaşam potansiyeline ufuk açma' ise dünya dışı arayışlara rehberlik etmeyi doğrulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
II. cümlede ifade edilen durumun analiz edilmesi
Metabolizmanın neredeyse tamamen durdurulması ve yarı ölüm evresine geçilmesi, yaşam faaliyetlerinin asgari düzeye indirilip savunma konumu alınmasıyla eşleşir.
Tardigradların zorlu şartlarda gösterdiği bu tepki, yaşam aktivitelerini en aza indirme stratejisidir.
2
III. cümlede ifade edilen durumun analiz edilmesi
Su oranının azaltılması ve trehaloz şekeriyle kaplanma, hücre düzeyinde kimyasal bir savunma geliştirildiğini gösterir.
Trehaloz şekeri ve suyun azaltılması biyokimyasal birer korunma yöntemidir.
3
IV. cümlede ifade edilen durumun analiz edilmesi
Normale dönen çevre şartlarıyla suya kavuşup kısa sürede aktifleşme, elverişsiz koşulların bitmesiyle eski işlevlere hızlıca geri dönmeyi doğrular.
Suya kavuşma ve aktifleşme süresi canlının canlılık işlevlerini hızla geri kazandığını belirtir.
4
V. cümlede ifade edilen durumun analiz edilmesi
Başka gezegenlerdeki yaşam potansiyeline dair yeni ufuklar açılması, dünya dışı ortamlardaki hayat arayışlarına rehberlik edilmesini ifade eder.
Uzay araştırmaları ve başka gezegenlerdeki yaşam potansiyeli ifadesi dünya dışı hayatı işaret etmektedir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 767Question

Aşağıdaki paragrafta Arşimet'in Palimpsesti adlı el yazmasının tarihi ve keşif süreci anlatılmaktadır:

"Arşimet'in Palimpsesti, antik çağın en büyük matematikçilerinden biri olan Arşimet'in günümüze ulaşan benzersiz çalışmalarını barındıran bir parşömendir. 10. yüzyılda kopyalanan bu eser, 12. yüzyılda bir rahip tarafından üzerine dini metinler yazılmak amacıyla kimyasal yöntemlerle silinmiştir. Bu işlem sonucunda parşömen, 'palimpsest' yani üzeri yeniden yazılmış el yazması hâline gelmiştir. 20. yüzyılın sonlarında modern görüntüleme teknolojileri sayesinde, yüzeydeki dini yazıların altında gizlenen orijinal Arşimet metinleri ve çizimleri yeniden okunabilir kılınmıştır. Bu keşif, antik dönemde integral hesabın temel ilkelerinin Arşimet tarafından çoktan öngörüldüğünü ve matematik tarihinin sanılandan daha köklü bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koymuştur."

Buna göre, sol sütundaki el yazısıyla ilgili araştırma konularını sağ sütundaki doğru karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Metnin 12. yüzyılda silinmesinin temel amacı
Eserin 'palimpsest' adını almasının sebebi
Gizlenen orijinal el yazmalarının okunabilmesini sağlayan araç
Yapılan keşfin bilim tarihi açısından sonucu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki ifadelerin sağ sütundaki karşılıklarıyla doğru eşleşmesi şu şekildedir: Silme amacı ile dini metin yazma isteği; palimpsest olma nedeni ile yazıların silinip tekrar yazılması; okunma yöntemi ile modern görüntüleme teknolojileri; keşfin bilimsel sonucu ile integral hesabının kökeninin daha eskiye dayanması.
Doğru eşleştirmeler, paragrafta sunulan bilgilerin mantıksal neden-sonuç ve tanım ilişkilerine dayanmaktadır. Silinme amacı, palimpsest tanımı, okuma yöntemi ve keşif sonucu metindeki ifadelerle birebir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki 'üzerine dini metinler yazılmak amacıyla' ifadesi analiz edilir.
Bu ifade, el yazmasının silinme amacını gösterdiği için 'dini metinlerin yazılmak istenmesi' yargısıyla eşleşir.
Yazarın metnin silinme gerekçesini doğrudan sunduğu yardımcı düşünceyi belirlemek.
2
'Palimpsest' kavramının metindeki tanımı incelenir.
Metindeki 'yani üzeri yeniden yazılmış el yazması' açıklaması, 'eski yazıların silinip yeniden yazılması' ile doğrudan örtüşür.
Kavramın tanımı ile parşömene yapılan fiziksel müdahale arasındaki ilişkiyi kurmak.
3
Metinlerin yeniden okunabilir kılınmasını sağlayan unsur tespit edilir.
Metindeki 'modern görüntüleme teknolojileri sayesinde' ifadesi, gizli yazıların okunmasını sağlayan araç olarak 'modern görüntüleme teknolojilerinden yararlanılması' ile eşleşir.
Metinlerin açığa çıkarılmasında rol oynayan yöntemsel yardımcının belirlenmesi.
4
Keşfin bilim dünyası üzerindeki etkisi değerlendirilir.
İntegral hesabın antik çağda öngörülmesinin matematik tarihinin daha köklü olduğunu göstermesi, 'bilim tarihindeki sonuç' yargısıyla eşleşir.
Yapılan keşfin tarihsel ve bilimsel önemine dair çıkarım yapmak.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 768Question

Aşağıdaki paragrafta koku duyusunun işleyişi ve anılarla ilişkisi ele alınmıştır.

"Koku duyusu, insan zihninde diğer duyulardan farklı bir çalışma mekanizmasına sahiptir. Görme veya işitme yoluyla alınan uyarıcılar beyinde öncelikle talamus süzgecinden geçip işlenirken, kokular talamusa uğramadan doğrudan duygu ve bellek merkezleri olan amigdala ile hipokampusa ulaşır. Bu doğrudan bağlantı, geçmişte koklanan bir kokunun yıllar sonra bile o kokuyla özdeşleşen anıları ve o anki duygusal durumu tüm canlılığıyla canlandırmas��nı sağlar. Edebiyatta bu durum, Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde romanında çaya batırılan madlen kekinin kokusu ve tadıyla çocukluk anılarına gitmesi üzerinden Proust Etkisi olarak adlandırılır. Kokunun tetiklediği bu anılar, diğer duyusal anılara kıyasla çok daha yoğun bir duygusal derinlik taşır."

Buna göre, sol sütundaki koku duyusuna ilişkin unsurları, sağ sütundaki bu unsurlardan çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Koku uyarıcılarının iletim yolu
Proust Etkisi
Kokuyla çağrılan anıların niteliği

Matches

Show answer & explanation

Answer

Koku uyarıcılarının iletim yolu - Beyindeki talamus süzgecine uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşır; Proust Etkisi - Edebî bir eserden yola çıkılarak isimlendirilmiş bir zihinsel çağrışım durumudur; Kokuyla çağrılan anıların niteliği - Diğer duyularla oluşan anılara kıyasla daha yoğun duygusal derinliğe sahiptir.
Koku duyusunun talamusa uğramaması doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaştığını gösterir. Proust Etkisi, Marcel Proust'un eserinden esinlenerek adlandırılmış bir kavramdır. Kokuyla canlanan anıların ise diğer duyulara göre daha yoğun duygusal derinlik taşıdığı belirtilmiştir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme parçadaki yardımcı düşüncelerle tamamen örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki koku iletimi ile ilgili bilgileri taramak
Koku uyarıcılarının diğer duyulardan farklı olarak talamus süzgecine uğramadan doğrudan duygu ve bellek merkezlerine gittiği belirlenir.
Koku uyarıcılarının iletim yolu unsuru için parçadan doğrudan bir yardımcı düşünce bulmak.
2
Proust Etkisi kavramının parçadaki kökenini incelemek
Bu kavramın Marcel Proust'un romanındaki çaya batırılan madlen keki örneğinden türetildiği ve geçmiş anıların canlanmasını ifade ettiği anlaşılır.
Proust Etkisi unsurunun doğru karşılığını tespit etmek.
3
Koku yoluyla çağrılan anıların özelliklerini analiz etmek
Bu anıların diğer duyularla canlanan anılara göre çok daha yoğun duygusal derinlik barındırdığı saptanır.
Kokuyla çağrılan anıların niteliği unsurunun doğru açıklamayla eşleşmesini tamamlamak.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 769Question

Kehribar, milyonlarca yıl önce yaşamış olan kozalaklı ağaçların salgıladığı reçinenin toprak altında kalarak fosilleşmesiyle meydana gelen değerli bir maddedir. (I) Ağaçların herhangi bir hasar veya hastalık durumunda kendilerini korumak ve iyileştirmek amacıyla ürettiği bu yapışkan salgı, zamanla kimyasal değişimler geçirir. (II) Toprağa karışarak dış dünya ile bağı kesilen reçine, oksijensiz ortamda yüzyıllar boyu sertleşerek nihai formunu kazanır. (III) Bu yavaş sertleşme sürecinde reçinenin içine hapsolan mikroorganizmalar, böcekler ve çeşitli bitki polenleri hiçbir yap��sal bozulmaya uğramadan günümüze kadar taşınır. (IV) İçerdiği bu organik kalıntılar sayesinde kehribar, araştırmacılara geçmiş çağların ekolojik yapısı ve canlı çeşitliliği hakkında eşsiz veriler sağlar. (V)

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle
V. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

İkinci cümle, ağaçların savunma ve onarım amacıyla reçine salgıladığı düşüncesiyle; üçüncü cümle, kehribarın havasız ortamda ve uzun sürede oluştuğu düşüncesiyle; dördüncü cümle, reçinedeki canlı kalıntılarının yapısal bozulmaya uğramadığı düşüncesiyle; beşinci cümle ise bu kalıntıların geçmiş çağların ekolojik yapısı hakkında bilgi sağladığı düşüncesiyle eşleşmektedir.
Paragrafta yer alan cümleler sırasıyla analiz edildiğinde; ikinci cümlenin reçinenin savunma amaçlı üretilmesine, üçüncü cümlenin havasız ortam ve süreye, dördüncü cümlenin fosilleşen canlıların bozulmamasına, beşinci cümlenin ise geçmiş dönem ekolojisine ışık tutmasına karşılık geldiği görülür. Bu durum, her cümlenin kendisine uygun yardımcı düşünceyle eşleştiğini göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki ikinci cümleyi incelemek ve anlamını çözümlemek.
İkinci cümlede ağaçların hasar veya hastalık anında kendilerini korumak/iyileştirmek için yapışkan salgı (reçine) ürettiği anlatılmaktadır. Bu da reçinenin bir savunma ve onarım aracı olduğunu gösterir. Dolayısıyla ilk eşleşme tamamlanır.
Paragraftaki ifadelerin hangi yardımcı düşüncelere karşılık geldiğini adım adım belirlemek.
2
Parçadaki üçüncü cümleyi incelemek ve anlamını çözümlemek.
Üçüncü cümlede reçinenin oksijensiz ortamda yüzyıllar boyu sertleştiği belirtilir. 'Oksijensiz' ifadesi havasız ortamı, 'yüzyıllar boyu' ifadesi ise uzun zaman dilimini karşılar. Bu da ikinci eşleşmeyi verir.
Zaman ve çevre koşullarına yönelik ifadeleri tespit etmek.
3
Parçadaki dördüncü cümleyi incelemek ve anlamını çözümlemek.
Dördüncü cümlede reçineye sıkışan böceklerin, polenlerin hiçbir yapısal bozulmaya uğramadan taşındığı söylenmiştir. Bu durum, canlı örneklerinin orijinal hallerini koruduğunu gösterir.
Yapısal bozulmaya uğramama ile orijinal hali koruma kavramlarını bağdaştırmak.
4
Parçadaki beşinci cümleyi incelemek ve anlamını çözümlemek.
Beşinci cümlede kehribardaki kalıntıların geçmiş çağların ekolojik yapısı hakkında bilgi sunduğu söylenmiştir. Ekolojik yapı ifadesi çevre şartlarını karşılar.
Bilimsel verilerin geçmiş çevre koşullarına ışık tuttuğu bilgisini eşleştirmek.

Key Concept

Paragraftaki cümlelerin anlamca çözümlenerek ifade ettikleri yardımcı düşüncelerle eşleştirilmesi
Question 770Question

Osmanlı Devleti'nin duraklama dönemi olarak da adlandırılan XVII. yüzyılda meydana gelen iç isyanlar ve bunları çözmeye yönelik ıslahat girişimleri ile ilgili verilen kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Celali İsyanları
Yeniçeri İsyanları
Tarhuncu Ahmet Paşa
IV. Murat

Matches

Show answer & explanation

Answer

Celali İsyanları sosyo-ekonomik nedenlerle çıkan Anadolu halk hareketleriyle; Yeniçeri İsyanları merkezdeki askeri zümrenin yönetimdeki çıkarları doğrultusunda çıkardığı isyanlarla; Tarhuncu Ahmet Paşa bütçe hazırlayan ıslahatçı devlet adamıyla; IV. Murat ise saray ve yeniçeri etkisini kırarak baskı ve şiddet yoluyla otoriteyi sağlayan padişahla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; halk hareketleri olan Celali İsyanları Anadolu'daki sosyo-ekonomik nedenlerle; yeniçeri ayaklanmaları askeri zümrenin merkezdeki çıkar mücadeleleriyle; Tarhuncu Ahmet Paşa gelir-gider dengesini kuran bütçe çalışmasıyla; IV. Murat ise sert tedbirler ve yasaklarla otoriteyi kuran padişah profiliyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Celali İsyanları'nın temel çıkış noktasını analiz etmek
Celali İsyanları, Anadolu'daki ekonomik sıkıntılar ve vergi adaletsizlikleri sonucunda ortaya çıkan halk hareketleridir.
Bu durum sol sütundaki birinci terimi sağ sütundaki üçüncü açıklama ile eşleştirir.
2
Yeniçeri İsyanları'nın niteliğini belirlemek
Yeniçeri İsyanları, merkez ordusunun kendi çıkarlarını korumak ve yönetimde söz sahibi olmak için İstanbul'da başlattığı ayaklanmalardır.
Bu durum sol sütundaki ikinci terimi sağ sütundaki birinci açıklama ile eşleştirir.
3
Tarhuncu Ahmet Paşa'nın faaliyetini belirlemek
Tarhuncu Ahmet Paşa, gelir-gider tablosunu düzenleyen ilk modern bütçeyi hazırlamıştır.
Bu durum sol sütundaki üçüncü terimi sağ sütundaki ikinci açıklama ile eşleştirir.
4
IV. Murat'ın yönetim anlayışını ve icraatlarını incelemek
IV. Murat, baskı ve yasaklama politikalarıyla saray entrikalarını ve yeniçerileri kontrol altına alıp merkezi otoriteyi güçlendirmiştir.
Bu durum sol sütundaki dördüncü terimi sağ sütundaki dördüncü açıklama ile eşleştirir.

Key Concept

XVII. Yüzyıl Osmanlı Devleti'ndeki isyanların nedenleri, özellikleri ve ıslahat girişimlerinin genel karakteri ile önemli devlet adamlarının faaliyetleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 771Question

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararlar, Kurtulu�� Savaşı'nın hem fikrî hem de hukuki çerçevesini çizmiştir. Aşağıda verilen kongre kararlarını, Millî Mücadele tarihindeki siyasi ve hukuki anlamlarıyla en uygun biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
Kuvay-ı Millîye'yi tek kuvvet tan��mak ve millî iradeyi hâkim kılmak esastır.
Manda ve himaye kabul olunamaz.
Mebusan Meclisi'nin derhal toplanması ve hükümet işlerinin meclis denetimine konulması için çalışılacaktır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Milli sınırların bütünlüğü kararı millî s��nırların bölünmezliği açıklamasıyla; milli iradenin hakim kılınması kararı ulusal egemenliğe dayalı yeni devlet düzeniyle; manda ve himayenin reddi tam bağımsızlık ilkesiyle; Mebusan Meclisi'nin toplanması talebi ise İstanbul Hükümeti'nin denetlenmesi amacıyla eşleşmelidir.
Eşleştirmede her karar kendi siyasi amacıyla örtüşmektedir: Sınır bütünlüğü ilkesi millî sınırların bölünmezliğine; millî iradenin hâkim kılınması ulusal egemenliğe dayalı yeni rejime; manda ve himayenin reddi dış güdümsüz tam bağımsızlığa; Mebusan Meclisi'nin toplanması ise İstanbul Hükümeti'nin denetlenmesi amacına yöneliktir.

Step-by-Step Solution

1
Vatan bütünlüğü ile ilgili kongre kararını analiz etmek.
'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür' ifadesi, ülke sınırlarının bölünmezliğine yapılan ilk resmi atıftır ve millî sınırların ilk kez çizilmesiyle eşleşir.
Bu madde, bölgesel direnişten topyekün vatan savunmasına geçişin hukuki temelidir.
2
Yönetim biçimi ve halk iradesiyle ilgili olan kararı incelemek.
'Millî iradeyi hâkim kılmak' kararı, egemenliğin kaynağını halka dayandırarak yeni bir devlet düzeninin işaretini verir.
Saltanat gücüne doğrudan karşı çıkılmasa da halkın iradesinin üstün tutulması rejim değişikliğinin öncüsüdür.
3
Dış siyasetteki bağımsızlık anlayışıyla ilgili kararı analiz etmek.
'Manda ve himaye kabul olunamaz' maddesi, tam bağımsızlık ilkesinin benimsenmesini ve dış güdümün reddedilmesini içerir.
Kongre delegelerinin bir kısmının savunduğu Amerikan veya İngiliz mandası fikri bu kararla tamamen devre dışı bırakılmıştır.
4
Hükümetin denetimi ve meclis faaliyetleriyle ilgili kararı değerlendirmek.
'Mebusan Meclisi'nin derhal toplanması' talebi, halkın temsilcileri aracılığıyla yürütme organını (İstanbul Hükümeti'ni) kontrol altına alma çabasıdır.
Hükümetin tek başına teslimiyetçi kararlar almasını önlemek için meclis denetimi şart koşulmuştur.

Key Concept

Erzurum ve Sivas Kongreleri kararlarının siyasi ve hukuki analizleri
Estimated Time:2m 0s
Question 772Question

Aşağıda sol sütunda verilen hareket durumlarını, sağ sütunda verilen uygun sürelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Saatte 8080 km sabit hızla giden bir aracın 240240 km'lik yolu alma süresi
Aralarında 400400 km mesafe bulunan ve hızları saatte 4545 km ve 5555 km olan iki aracın birbirine doğru hareket ederek karşılaşma süresi
Saatteki hızı 6060 km olan bir aracın, hızını saatte 2020 km artırarak 400400 km'lik yolu alma süresi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci hareket durumu 3 saat seçeneğiyle, ikinci hareket durumu 4 saat seçeneğiyle, üçüncü hareket durumu ise 5 saat seçeneğiyle eşleşmektedir.
Sol sütundaki hareket durumları için temel hareket formülü olan x=vtx = v \cdot t kullanılarak süreler hesaplanır. İlk durumda 240=80t    t=3240 = 80 \cdot t \implies t = 3 saat bulunur. İkinci durumda araçlar birbirine doğru hareket ettiği için hızları toplanır: 400=(45+55)t    t=4400 = (45 + 55) \cdot t \implies t = 4 saat bulunur. Üçüncü durumda hız saatte 20 km artırılarak 80 km/sa olur: 400=80t    t=5400 = 80 \cdot t \implies t = 5 saat bulunur. Bu sonuçlar sağ sütundaki doğru sürelerle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
İlk hareketlinin süresini bulmak için yolun hıza bölünmesi
t1=240/80=3t_1 = 240 / 80 = 3 saat
Yol formülü x=vtx = v \cdot t gereğince zaman t=x/vt = x / v olarak hesaplanır.
2
Birbirine doğru gelen araçların karşılaşma süresini bulmak için aralarındaki mesafenin hızlar toplamına bölünmesi
t2=400/(45+55)=400/100=4t_2 = 400 / (45 + 55) = 400 / 100 = 4 saat
Zıt yönlü hareketlerde araçların birbirine göre bağıl hızı, hızlarının toplamına eşittir.
3
Üçüncü durumdaki yeni hızın belirlenmesi ve sürenin hesaplanması
vyeni=60+20=80v_{\text{yeni}} = 60 + 20 = 80 km/sa ve t3=400/80=5t_3 = 400 / 80 = 5 saat
Hız saatte 20 km artırıldığından yeni hız 80 km/sa olur ve bu hızla 400 km yol 5 saatte tamamlanır.

Key Concept

Hız, zaman ve yol arasındaki temel ilişki (x=vtx = v \cdot t) ve karşılaşma problemlerindeki bağıl hız kavramı.
Estimated Time:2m 0s
Question 773Question

Aşağıda sol sütunda hız ve hareket problemlerine dair ü�� farklı senaryo, sağ sütunda ise bu hareketlerin gerçekleşme süreleri veya hız değerleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki hareket senaryolarını sağ sütundaki doğru değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir araç, gideceği yolun ilk yarısını 40 km/sa40\text{ km/sa}, kalan yarısını ise 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla tamamlamıştır. Bu aracın tüm yol boyunca ortalama hızı
Aralarında 120 km120\text{ km} mesafe bulunan iki araçtan arkadakinin hızı 80 km/sa80\text{ km/sa}, öndekinin hızı 50 km/sa50\text{ km/sa}'dir. Aynı anda aynı yöne doğru hareket ettiklerinde arkadaki aracın öndekini yakalaması için geçen süre
Çevresi 360 m360\text{ m} olan dairesel bir pistin aynı noktasından, aynı anda zıt yönlere doğru sırasıyla 40 m/dk40\text{ m/dk} ve 50 m/dk50\text{ m/dk} hızlarla hareket eden iki bisikletlinin ilk karşılaşmalarına kadar geçen süre

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk senaryo saatte 48 kilometre ortalama hız değeriyle, ikinci senaryo 4 saat yakalama süresiyle ve üçüncü senaryo 4 dakika karşılaşma süresiyle eşleşir.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında, ortalama hız ifadesi saatte 48 kilometre ile, yakalama süresi 4 saat ile ve dairesel pistteki karşılaşma süresi 4 dakika ile eşleşmektedir. Bu eşleştirmeler hız ve hareket problemlerinin temel formülleri olan harmonik ortalama, hız farkı ve hız toplamı bağıntılarına dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yolun yarısını farklı hızlarla giden aracın ortalama hızını harmonik ortalama formülüyle (Vort=2V1V2V1+V2V_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot V_1 \cdot V_2}{V_1 + V_2}) hesaplamak.
Vort=2406040+60=48 km/saV_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot 40 \cdot 60}{40 + 60} = 48\text{ km/sa}
Yol eşit iki parçaya bölündüğünde ortalama hız, hızların harmonik ortalamasına eşittir.
2
Aynı yönde hareket eden araçlar arasındaki mesafenin kapanma süresini t=xV1V2t = \frac{x}{V_1 - V_2} formülüyle hesaplamak.
t=1208050=4 saatt = \frac{120}{80 - 50} = 4\text{ saat}
Arkadaki aracın öndekini yakalama süresi, aralarındaki mesafenin hız farkına bölünmesiyle bulunur.
3
Dairesel pistte zıt yönlere hareket eden bisikletlilerin karşılaşma süresini t=C¸evreV1+V2t = \frac{\text{Çevre}}{V_1 + V_2} formülüyle hesaplamak.
t=36040+50=4 dakikat = \frac{360}{40 + 50} = 4\text{ dakika}
Zıt yönlü dairesel harekette ilk karşılaşma süresi, pist çevresinin hızlar toplamına bölünmesiyle bulunur.

Key Concept

Hız ve hareket problemlerinde karşılaşma süresi, yakalama süresi ve ortalama hız formüllerinin uygulanması.
Question 774Question

Aşağıda hız ve hareket problemleriyle ilgili ��ç farklı senaryo ve bu senaryolarda bilinmeyen değerler verilmiştir. Sol sütundaki senaryoları, sağ sütunda verilen doğru sayısal değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çevresi 360360 metre olan dairesel bir pistte, aynı noktadan zıt yönlerde sabit hızlarla harekete başlayan bir koşucu ile hızı 15 m/sn15\text{ m/sn} olan bir bisikletli karşılaştıktan sonra; koşucu yoluna devam ederek başlangıç noktasına 1212 saniyede ulaştığına göre koşucunun hızı (m/sn)
A ve B kentleri arasındaki yolu saatte v kmv\text{ km} sabit hızla 66 saatte giden, dönüşte ise hızını saatte 20 km20\text{ km} artırarak yolu 44 saatte tamamlayan bir aracın saatteki dönüş hızı (km/sa)
Sabit hızla ilerleyen bir trenin 120120 metre uzunluğundaki bir tüneli tamamen geçme süresi 1515 saniye, yol kenarındaki bir elektrik direğini tamamen geçme süresi ise 55 saniye olduğuna göre trenin hızı (m/sn)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci senaryo 15, ikinci senaryo 60 ve üçüncü senaryo 12 değerleriyle eşleşmektedir.
Yapılan hesaplamalar sonucunda birinci senaryodaki koşucunun hızı 15 m/sn15\text{ m/sn}, ikinci senaryodaki aracın dönüş hızı 60 km/sa60\text{ km/sa} ve üçüncü senaryodaki trenin hızı 12 m/sn12\text{ m/sn} olarak bulunmuştur. Bu değerler sırasıyla 1515, 6060 ve 1212 sayısal değerleriyle birebir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci senaryo için dairesel pistteki hareket denklemlerini kurup koşucunun hızını hesaplamak.
Koşucunun hızı 15 m/sn15\text{ m/sn} olarak bulunur.
Karşılaşma süresi tt saniye ve koşucunun hızı vv m/sn olsun. Zıt yönlü harekette pist çevresi hızlar toplamı ile karşılaşma süresinin çarpımıdır: (v+15)t=360(v+15) \cdot t = 360. Karşılaşmadan sonra koşucu, bisikletlinin geldiği 15t15 \cdot t metrelik yolu vv hızıyla 1212 saniyede tamamlar: 15t=12v    t=08v15t = 12v \implies t = 0{}8v. Bu ifadeyi ilk denklemde yerine koyarak 08v(v+15)=360    v(v+15)=4500{}8v(v+15) = 360 \implies v(v+15) = 450 denklemini elde ederiz. Buradan pozitif kök v=15v = 15 olarak hesaplanır.
2
İkinci senaryo için iki kent arasındaki mesafenin sabitliğini kullanarak dönüş hızını hesaplamak.
Dönüş hızı 60 km/sa60\text{ km/sa} olarak bulunur.
Gidiş hızı vv, dönüş hızı ise v+20v+20 km/sa'tir. Alınan yollar eşit olduğundan 6v=4(v+20)    6v=4v+80    2v=80    v=406v = 4(v+20) \implies 6v = 4v + 80 \implies 2v = 80 \implies v = 40 km/sa olur. Bizden dönüş hızı istendiği için v+20=40+20=60v+20 = 40+20 = 60 değeri elde edilir.
3
Üçüncü senaryo için trenin tünel ve direk geçiş sürelerine göre hızını hesaplamak.
Trenin hızı 12 m/sn12\text{ m/sn} olarak bulunur.
Trenin boyu LL metre, hızı vv m/sn olsun. Tünelden tamamen geçmesi için alması gereken yol L+120L + 120 metredir: L+120=15vL+120=15v. Direği geçmesi için ise kendi boyu kadar yol almalıdır: L=5vL=5v. Bu iki denklem birleştirilerek 5v+120=15v    10v=120    v=125v + 120 = 15v \implies 10v = 120 \implies v = 12 elde edilir.

Key Concept

Hız, zaman ve mesafe arasındaki doğrusal ilişkilerin farklı senaryolar (dairesel pist, gidiş-dönüş ve tünel geçişi) üzerinde uygulanması.

Alternative Method

Üçüncü senaryoda, trenin tüneli geçerken aldığı yol (L+120L+120) ile direği geçerken aldığı yol (LL) arasındaki fark tünelin boyu olan 120120 metredir. Süreler arasındaki fark ise 155=1015 - 5 = 10 saniyedir. Tren sabit hızla hareket ettiği için bu 120120 metrelik farkı 1010 saniyede almıştır. Buradan trenin hızı doğrudan v=12010=12 m/snv = \frac{120}{10} = 12\text{ m/sn} olarak bulunabilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 775Question

Bir lojistik merkezinden hareket eden Ahmet, Burak ve Cenk isimli üç kuryenin hareketlerine dair bilgiler aşağıda verilmiştir:

* Ahmet, saatte 60 km60\text{ km} sabit hızla A noktasından yola çıkıp 4 saat sonra B noktasına ulaşmıştır.
* Burak, saatte 80 km80\text{ km} sabit hızla A noktasından C noktasına, Ahmet'in hareket süresinin 151{}5 katı sürede ulaşmıştır.
* Cenk ise saatte Ahmet'in hızının 2 katı sabit hızla A noktasından D noktasına hareket etmiş ve Burak'ın aldığı yolun yarısı kadar yol almıştır.

Buna göre, solda verilen kurye hareketlerine ait nicelikleri sağda verilen doğru değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ahmet'in aldığı toplam yol
Burak'ın yolculuk süresi
Cenk'in yolculuk süresi
Burak'ın aldığı toplam yol

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ahmet'in aldığı toplam yol 240 km240\text{ km}, Burak'ın yolculuk süresi 6 saat6\text{ saat}, Cenk'in yolculuk süresi 2 saat2\text{ saat} ve Burak'ın aldığı toplam yol 480 km480\text{ km} ile eşleşir.
Her bir hareketlinin hız, zaman ve yol bilgileri x=vtx = v \cdot t formülü ile çözüldüğünde; Ahmet'in aldığı yol 240 km240\text{ km}, Burak'ın süresi 6 saat6\text{ saat}, Cenk'in süresi 2 saat2\text{ saat} ve Burak'ın aldığı yol 480 km480\text{ km} olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Ahmet'in aldığı yolu hesaplama
Ahmet'in aldığı yol 240 km240\text{ km}'dir.
Yol = Hız ×\times Zaman bağıntısından, Ahmet'in yolu xA=60 km/sa×4 sa=240 kmx_A = 60\text{ km/sa} \times 4\text{ sa} = 240\text{ km} olarak bulunur.
2
Burak'ın yolculuk süresini hesaplama
Burak'ın hareket süresi 6 saat6\text{ saat}'tir.
Ahmet'in hareket süresi olan 4 saatin 151{}5 katı alındığında 4×15=6 saat4 \times 1{}5 = 6\text{ saat} elde edilir.
3
Burak'ın aldığı yolu hesaplama
Burak'ın aldığı yol 480 km480\text{ km}'dir.
Burak saatte 80 km80\text{ km} hızla 6 saat yol aldığı için xB=80 km/sa×6 sa=480 kmx_B = 80\text{ km/sa} \times 6\text{ sa} = 480\text{ km} bulunur.
4
Cenk'in hızını, yolunu ve süresini hesaplama
Cenk'in hareket süresi 2 saat2\text{ saat}'tir.
Cenk'in hızı Ahmet'in hızının 2 katı (2×60=120 km/sa2 \times 60 = 120\text{ km/sa}), aldığı yol ise Burak'ın aldığı yolun yarısı (480/2=240 km480 / 2 = 240\text{ km})'dir. Zaman = Yol / Hız formülünden tC=240/120=2 saatt_C = 240 / 120 = 2\text{ saat} olarak hesaplanır.

Key Concept

Hız, zaman ve alınan yol arasındaki temel ilişkiyi (x=vtx = v \cdot t) kullanarak hareket problemlerini çözme.
Estimated Time:2m 0s
Question 776Question

Bir teknoloji şirketi, otoyollarda test edilmek üzere AA ve BB şehirleri arasında üç farklı sürüş modu (Eko, Standart, Performans) bulunan elektrikli otonom bir aracı test etmektedir. AA ve BB şehirleri arasındaki toplam karayolu mesafesi 360 km360\text{ km}'dir.

Bu aracın sürüş modlarına göre hareket durumları aşağıda tanımlanmıştır:
- Eko Mod: Yolun ilk yarısını saatte 60 km60\text{ km} sabit hızla, ikinci yarısını ise saatte 120 km120\text{ km} sabit hızla tamamlıyor.
- Standart Mod: Seyahat süresinin ilk yarısında saatte 60 km60\text{ km} sabit hızla, ikinci yarısında ise saatte 120 km120\text{ km} sabit hızla hareket ediyor.
- Performans Mod: Saatte 120 km120\text{ km} sabit hızla hareket ediyor fakat yolun her 90 km90\text{ km}'lik bölümünün sonunda 15 dakika15\text{ dakika} şarj molası veriyor (son varış noktasındaki mola süresi seyahate dahil değildir).

Buna göre, sol sütunda verilen hareket durumlarını sağ sütundaki doğru sayısal değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Eko Modu'nda hareket eden aracın seyahat boyunca saatteki ortalama hızı
Standart Modu'nda hareket eden aracın seyahati tamamladığı toplam s��re
Performans Modu'nda hareket eden aracın seyahati tamamladığı toplam süre (molalar dahil)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eko Modu'nun ortalama hızı 80 km/sa, Standart Modu'nun seyahat süresi 4 saat, Performans Modu'nun molalar dahil seyahat süresi ise 3 saat 45 dakikad��r.
Her mod için yapılan hareket denklemleri çözüldüğünde; Eko Modu'nun ortalama hızı 80 km/sa80\text{ km/sa} olarak bulunur. Standart Modu'nda toplam süreye bağlı denklemin çözümünden süre 4 saat4\text{ saat} çıkar. Performans Modu'nda ise sürüş süresine 3 adet mola süresi eklenerek toplam süre 3 saat 45 dakika3\text{ saat } 45\text{ dakika} bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Eko Modu için seyahat süresi ve ortalama hız hesaplanır.
Yolun ilk yarısı olan 180 km180\text{ km}'lik bölüm 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla 180/60=3 saatte180 / 60 = 3\text{ saatte}, ikinci yarısı ise 120 km/sa120\text{ km/sa} hızla 180/120=1.5 saatte180 / 120 = 1.5\text{ saatte} tamamlanır. Toplam süre 3+1.5=4.5 saat3 + 1.5 = 4.5\text{ saat} olur. Ortalama hız ise Toplam Yol/Toplam Su¨re=360/4.5=80 km/sa\text{Toplam Yol} / \text{Toplam Süre} = 360 / 4.5 = 80\text{ km/sa} olarak bulunur.
Eko Modu'nda gidilen mesafeler eşit olduğundan süreler farklıdır ve ortalama hız formülü uygulanmalıdır.
2
Standart Modu için toplam seyahat süresi hesaplanır.
Toplam süre TT olsun. Sürenin ilk yarısında (T/2T/2) 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla 30T km30T\text{ km}, ikinci yarısında ise 120 km/sa120\text{ km/sa} hızla 60T km60T\text{ km} yol alınır. Toplam yol olan 90T=360 km90T = 360\text{ km} eşitliğinden T=4 saatT = 4\text{ saat} olarak elde edilir.
Standart Modu'nda süreye bağlı hareket edildiği için alınan yolların toplamı toplam mesafeye eşitlenir.
3
Performans Modu için şarj molaları dahil toplam seyahat süresi hesaplanır.
Molasız sürüş süresi 360/120=3 saat360 / 120 = 3\text{ saat} sürer. Araç her 90 km90\text{ km}'de bir durduğuna göre 90 km90\text{ km}, 180 km180\text{ km} ve 270 km270\text{ km} noktalarında olmak üzere toplam 3 kez mola verir (varış noktasındaki mola dahil edilmez). Toplam mola süresi 3×15=45 dakika3 \times 15 = 45\text{ dakika} olur. Toplam süre 3 saat 45 dakika3\text{ saat } 45\text{ dakika} olarak hesaplanır.
Mola verilen istasyon sayıları tespit edilip sürüş süresine eklenerek toplam süre bulunur.

Key Concept

Hız, zaman ve yol arasındaki temel ilişki (x=vtx = v \cdot t) ve farklı hareket koşullarında ortalama hız ile mola sürelerinin toplam süre üzerindeki etkisi.
Estimated Time:2m 30s
Question 777Question

Aşağıda evleri ile gidecekleri yerler arasındaki mesafeler ve sabit yürüme hızları verilen kişilerin bu yerlere ulaşma sürelerini doğru se��eneklerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Evi ile okulu arasındaki 1200 metrelik1200\text{ metrelik} yolu dakikada 60 metre60\text{ metre} sabit hızla yürüyen Can'ın okula ulaşma süresi
Evi ile kütüphane arasındaki 2400 metrelik2400\text{ metrelik} yolu dakikada 80 metre80\text{ metre} sabit hızla yürüyen Efe'nin kütüphaneye ulaşma süresi
Evi ile spor salonu arasındaki 1500 metrelik1500\text{ metrelik} yolu dakikada 100 metre100\text{ metre} sabit hızla yürüyen Ada'nın spor salonuna ulaşma süresi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Can'ın ulaşma süresi 20 dakika, Efe'nin ulaşma süresi 30 dakika ve Ada'nın ulaşma süresi 15 dakikadır.
Her bir durum için alınan yol, sabit yürüme hızına bölünerek hedefe ulaşma süresi bulunmuştur. Can için 1200/60=201200 / 60 = 20 dakika, Efe için 2400/80=302400 / 80 = 30 dakika ve Ada için 1500/100=151500 / 100 = 15 dakika süreleri hesaplanmış ve doğru eşleştirmeler yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Can'ın okula ulaşma süresini hesaplama
20 dakika
Yol = Hız x Zaman formülünden t1=1200 m60 m/dk=20 dakikat_1 = \frac{1200\text{ m}}{60\text{ m/dk}} = 20\text{ dakika} elde edilir.
2
Efe'nin kütüphaneye ulaşma süresini hesaplama
30 dakika
Yol = Hız x Zaman formülünden t2=2400 m80 m/dk=30 dakikat_2 = \frac{2400\text{ m}}{80\text{ m/dk}} = 30\text{ dakika} elde edilir.
3
Ada'nın spor salonuna ulaşma süresini hesaplama
15 dakika
Yol = Hız x Zaman formülünden t3=1500 m100 m/dk=15 dakikat_3 = \frac{1500\text{ m}}{100\text{ m/dk}} = 15\text{ dakika} elde edilir.

Key Concept

Hız, alınan yol ve zaman arasındaki doğrusal ilişki (Yol = Hız x Zaman)
Estimated Time:1m 0s
Question 778Question

Bir alışveriş merkezinde yan yana bulunan ve sabit hızlarla hareket eden üç yürüyen merdivenle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Merdivenlerin her birinin boyu eşittir.
* Birinci merdiven yukarı doğru sabit v1v_1 hızıyla hareket etmektedir.
* İkinci merdiven yukarı doğru sabit v2v_2 hızıyla hareket etmektedir.
* Üçüncü merdiven aşa��ı doğru sabit v3v_3 hızıyla hareket etmektedir.

Can'ın bu merdivenlerdeki yürüyüşlerine dair durumlar şöyledir:

* I. Durum: Can, yukarı hareket eden birinci merdivenden, merdivene göre yukarı doğru sabit vkv_k hızıyla yürüyerek çıktığında üst uca 1212 saniyede ulaşıyor. Birinci merdiven duruyor olsaydı, Can aynı hızla yürüyerek üst uca 3030 saniyede ulaşacaktı.
* II. Durum: Can, yukarı hareket eden ikinci merdivenden, merdivene göre yukarı doğru sabit vkv_k hızıyla yürüyerek çıktığında üst uca 1010 saniyede ulaşıyor (vk>v2v_k > v_2).
* III. Durum: Can, aşağı hareket eden üçüncü merdivenden, merdivene göre yukarı doğru sabit 4vk4v_k hızıyla yürüyerek çıktığında üst uca 1515 saniyede ulaşıyor. Üçüncü merdiven duruyor olsaydı, Can merdivene göre yukarı doğru vkv_k hızıyla yürüyerek üst uca 4545 saniyede ulaşacaktı.

Buna göre, sol sütunda verilen durumların sonuçlarını sağ sütundaki doğru değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Durumda, birinci merdivenin hızının Can'ın hızına oranı (v1/vkv_1 / v_k)
II. Durumda, merdiven yukarı hareket ederken Can'ın merdivene göre aşağı doğru vkv_k hızıyla yürümesi durumunda üst uca ulaşma süresi (saniye)
III. Durumda, merdiven aşağı hareket ederken Can'ın merdivene göre aşağı doğru vkv_k hızıyla yürümesi durumunda alt uca ulaşma süresi (saniye)

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Durumda oran 1,5; II. Durumda süre 30 saniye; III. Durumda süre 22,5 saniyedir.
I. Durumda merdiven boyu denklemlerinin eşitliğinden v1=1,5vkv_1 = 1,5v_k oranı; II. Durumda yukarı doğru net hızın vkv_k olmasıyla 30 saniye süre; III. Durumda ise aşağı doğru net hızın 2vk2v_k olmasıyla 22,5 saniye süre doğru olarak eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
I. Durum için merdiven boyu denklemlerini yazıp birinci merdivenin hızını bulunuz.
v1=1,5vkv_1 = 1,5v_k
Merdivenin boyu L=(v1+vk)12L = (v_1 + v_k) \cdot 12 ve merdiven dururken L=vk30L = v_k \cdot 30 olduğundan bu iki ifade birbirine eşitlenerek v1v_1 hızı vkv_k cinsinden bulunur.
2
II. Durum için ikinci merdivenin hızını bulup Can ters yönde yürürken merdivenin üst ucuna ulaşma süresini hesaplayınız.
tx=30t_x = 30 saniye
L=(v2+vk)10=vk30L = (v_2 + v_k) \cdot 10 = v_k \cdot 30 eşitliğinden v2=2vkv_2 = 2v_k bulunur. Can aşağı doğru yürümeye çalışırken net hızı yukarı doğru 2vkvk=vk2v_k - v_k = v_k olur. Bu durumda üst uca ulaşma süresi L/vk=30L / v_k = 30 saniye olarak elde edilir.
3
III. Durum için üçüncü merdivenin hızını bulup Can merdivenle aynı yönde aşağı inerken süreyi hesaplayınız.
22,522,5 saniye
L=(4vkv3)15=vk45L = (4v_k - v_3) \cdot 15 = v_k \cdot 45 eşitliğinden v3=vkv_3 = v_k bulunur. Can aşağı doğru inerken net hızı aşağı doğru v3+vk=2vkv_3 + v_k = 2v_k olur. Alt uca ulaşma süresi L/(2vk)=45/2=22,5L / (2v_k) = 45 / 2 = 22,5 saniye olarak elde edilir.

Key Concept

Bağıl hareket prensibiyle hareket doğrultusu ve yönüne göre hızların toplanması veya çıkarılması.

Alternative Method

Oran-orantı mantığıyla, Can'ın hızı vk=1v_k = 1 birim kabul edilerek merdivenin boyu L=30L = 30 birim alınır. Buradan tüm merdiven hızları ve süreler doğrudan sayılarla hesaplanabilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 779Question

Bir kargo firmasında çalışan üç kuryenin gidiş ve dönüş yollarındaki sabit hızları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

KuryeGidiş Hızı (km/sa)Dönüş Hızı (km/sa)
Arda60609090
Burak60604040
Can8080120120

Bu kuryelerin gidiş ve dönüş rotaları aynı olduğuna göre, kuryeleri tüm yolculukları boyunca elde ettikleri ortalama hızları (km/sa) ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Arda'nın tüm yolculuğu boyunca ortalama hızı
Burak'ın tüm yolculuğu boyunca ortalama hızı
Can'ın tüm yolculuğu boyunca ortalama hızı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Arda'nın ortalama hızı 72 km/sa72\text{ km/sa}, Burak'ın ortalama hızı 48 km/sa48\text{ km/sa} ve Can'ın ortalama hızı 96 km/sa96\text{ km/sa} olacak şekilde eşleştirilmelidir.
Her bir kuryenin gidiş ve dönüş yolları aynı uzunlukta olduğundan, toplam mesafeyi gidiş ve dönüş sürelerinin toplamına bölerek elde ettiğimiz ortalama hız formülü vort=2v1v2v1+v2v_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot v_1 \cdot v_2}{v_1 + v_2} şeklindedir. Bu formül uygulandığında Arda'nın ortalama hızı 72 km/sa72\text{ km/sa}, Burak'ın ortalama hızı 48 km/sa48\text{ km/sa} ve Can'ın ortalama hızı 96 km/sa96\text{ km/sa} olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Ortalama hız formülünü belirleme
vort=2v1v2v1+v2v_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot v_1 \cdot v_2}{v_1 + v_2}
Gidilen ve dönülen mesafeler eşit olduğunda, tüm yol boyunca ortalama hız gidiş ve dönüş hızlarının harmonik ortalaması ile bulunur.
2
Arda'nın ortalama hızını hesaplama
vort=2609060+90=10800150=72 km/sav_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot 60 \cdot 90}{60 + 90} = \frac{10800}{150} = 72\text{ km/sa}
Arda'nın gidiş hızı 60 km/sa60\text{ km/sa} ve dönüş hızı 90 km/sa90\text{ km/sa} değerlerini formüle yazarız.
3
Burak'ın ortalama hızını hesaplama
vort=2604060+40=4800100=48 km/sav_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot 60 \cdot 40}{60 + 40} = \frac{4800}{100} = 48\text{ km/sa}
Burak'ın gidiş hızı 60 km/sa60\text{ km/sa} ve dönüş hızı 40 km/sa40\text{ km/sa} değerlerini formüle yazarız.
4
Can'ın ortalama hızını hesaplama
vort=28012080+120=19200200=96 km/sav_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot 80 \cdot 120}{80 + 120} = \frac{19200}{200} = 96\text{ km/sa}
Can'ın gidiş hızı 80 km/sa80\text{ km/sa} ve dönüş hızı 120 km/sa120\text{ km/sa} değerlerini formüle yazarız.

Key Concept

Gidiş-dönüş mesafelerinin eşit olduğu durumlarda ortalama hız, hızların harmonik ortalaması alınarak hesaplanır.
Question 780Question

Bir bisiklet kulübünün antrenman programında dört bisikletçi (Deniz, Eylül, Fırat ve Gizem), uzunluğu sabit olan bir parkurda pedal çevirmiştir. Bisikletçilerin sürüş planları ve hızları ile ilgili bilgiler aşağıda verilmiştir:

* Deniz: Parkur mesafesinin ilk yarısını vv sabit hızıyla, ikinci yarısını ise 2v2v sabit hızıyla tamamlamıştır.
* Eylül: Parkur mesafesinin 13\frac{1}{3}'ünü vv sabit hızıyla, kalan kısmını ise 3v3v sabit hızıyla tamamlamıştır.
* Fırat: Parkur mesafesinin 25\frac{2}{5}'ini vv sabit hızıyla, kalan kısmını ise 2v2v sabit hızıyla tamamlamıştır.
* Gizem: Parkurdaki toplam sürüş süresinin ilk yarısını vv sabit hızıyla, kalan yarısını ise 3v3v sabit hızıyla tamamlamıştır.

Buna göre, bisikletçilerin tüm sürüşleri boyunca elde ettikleri ortalama hızları yanlarındaki matematiksel ifadelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Deniz'in ortalama hızı
Eyl��l'ün ortalama hızı
Fırat'ın ortalama hızı
Gizem'in ortalama hızı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Deniz'in ortalama hızı 43v\frac{4}{3}v, Eylül'ün ortalama hızı 95v\frac{9}{5}v, Fırat'ın ortalama hızı 107v\frac{10}{7}v ve Gizem'in ortalama hızı 2v2v ifadeleriyle eşleşir.
Ortalama hız her zaman alınan toplam yolun geçen toplam süreye bölünmesiyle bulunur. Deniz, Eylül ve Fırat yolları eşit veya belirli oranlarda böldükleri için etaplardaki süreler farklı olmuş ve ağırlıklı harmonik ortalama mantığıyla ortalama hızlar sırasıyla 43v\frac{4}{3}v, 95v\frac{9}{5}v ve 107v\frac{10}{7}v olmuştur. Gizem ise toplam sürüş süresini iki eşit parçaya böldüğü için ortalama hızı doğrudan hızların aritmetik ortalaması olan 2v2v çıkmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Deniz için ortalama hız�� hesaplama
Deniz'in ortalama hızı: VDeniz=43vV_{\text{Deniz}} = \frac{4}{3}v
Yolun tamamına xx diyelim. İlk yarıyı (x/2x/2) vv hızıyla t1=x2vt_1 = \frac{x}{2v} sürede, ikinci yarıyı (x/2x/2) 2v2v hızıyla t2=x4vt_2 = \frac{x}{4v} sürede alır. Toplam zaman ttoplam=3x4vt_{\text{toplam}} = \frac{3x}{4v} olur. Ortalama hız VDeniz=x3x/4v=43vV_{\text{Deniz}} = \frac{x}{3x/4v} = \frac{4}{3}v olarak elde edilir.
2
Eylül için ortalama hızı hesaplama
Eylül'ün ortalama hızı: VEylu¨l=95vV_{\text{Eylül}} = \frac{9}{5}v
Yolun tamamına xx diyelim. Yolun 13\frac{1}{3}'ünü vv hızıyla t1=x3vt_1 = \frac{x}{3v} sürede, kalan 23\frac{2}{3}'ünü 3v3v hızıyla t2=2x9vt_2 = \frac{2x}{9v} sürede alır. Toplam zaman ttoplam=3x+2x9v=5x9vt_{\text{toplam}} = \frac{3x+2x}{9v} = \frac{5x}{9v} olur. Ortalama hız VEylu¨l=x5x/9v=95vV_{\text{Eylül}} = \frac{x}{5x/9v} = \frac{9}{5}v olarak elde edilir.
3
Fırat için ortalama hızı hesaplama
Fırat'ın ortalama hızı: VFırat=107vV_{\text{Fırat}} = \frac{10}{7}v
Yolun tamamına xx diyelim. Yolun 25\frac{2}{5}'ini vv hızıyla t1=2x5vt_1 = \frac{2x}{5v} sürede, kalan 35\frac{3}{5}'ünü 2v2v hızıyla t2=3x10vt_2 = \frac{3x}{10v} sürede alır. Toplam zaman ttoplam=4x+3x10v=7x10vt_{\text{toplam}} = \frac{4x+3x}{10v} = \frac{7x}{10v} olur. Ortalama hız VFırat=x7x/10v=107vV_{\text{Fırat}} = \frac{x}{7x/10v} = \frac{10}{7}v olarak elde edilir.
4
Gizem için ortalama hızı hesaplama
Gizem'in ortalama hızı: VGizem=2vV_{\text{Gizem}} = 2v
Sürüş süresinin tamamına tt diyelim. İlk yarısında (t/2t/2) vv hızıyla x1=vt2x_1 = v \cdot \frac{t}{2} yol alır. İkinci yarısında (t/2t/2) 3v3v hızıyla x2=3vt2x_2 = 3v \cdot \frac{t}{2} yol alır. Toplam yol xtoplam=2vtx_{\text{toplam}} = 2v \cdot t olur. Ortalama hız VGizem=2vtt=2vV_{\text{Gizem}} = \frac{2vt}{t} = 2v olarak elde edilir.

Key Concept

Ortalama hız, alınan toplam yolun geçen toplam süreye oranıdır (Vort=Toplam YolToplam ZamanV_{\text{ort}} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Zaman}}). Yolun bölündüğü durumlarda hızların basit aritmetik ortalaması alınamaz, ancak sürenin eşit bölündüğü durumlarda aritmetik ortalamaya eşit olur.
PreviousPage 39 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin