All practice questions

1052 questions

Question 101Question

Verilen cümlelerde geçen 'göz' kelimelerinin yüklendiği anlam işlevlerini (gerçek, yan, mecaz) uygun şekilde gruplandırarak eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dolabın üst gözündeki dosyaları düzenlemek için bir merdivene ihtiyacımız olacak.
Aşırı tozlu ortamda çalışan ustanın gözleri bir süre sonra kanlanmaya başladı.
Yazarın son kitabındaki analizler, toplumsal sorunlara yepyeni bir gözle bakmamızı sağlıyor.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dolabın üst gözündeki ifadesi yan anlamla, ustanın gözleri ifadesi gerçek anlamla ve yepyeni bir gözle bakmak ifadesi mecaz anlamla eşleşir.
Verilen cümlelerdeki 'göz' sözcükleri bağlamlarına göre incelendiğinde; ustanın görme organı kastedilerek gerçek anlam, dolabın bölmesi kastedilerek şekil/işlev benzerliğiyle yan anlam ve bakış açısı kastedilerek tamamen soyut bir anlamda mecaz anlam kullanılmıştır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'göz' sözcüklerinin cümle içindeki anlamlarını ve gerçek anlamlarıyla olan ilişkilerini incelemek.
İlk cümlede dolabın bölmesi, ikinci cümlede görme organı, üçüncü cümlede ise bakış açısı anlamlarının taşındığı tespit edilir.
Eşleştirmenin doğru yapılabilmesi için öncelikle her sözcüğün cümledeki kullanım amacını belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen anlamların gerçek, yan ve mecaz anlam tanımlarıyla karşılaştırılması.
Dolabın gözünün somut bir benzerlikle yan anlam, organ olan gözün gerçek anlam, bakış açısı olan gözün ise soyut bir kullanım olarak mecaz anlam olduğu belirlenir.
Tanımlara göre sözcüklerin anlam özelliklerini doğru kategorize etmek gerekir.
3
Belirlenen kategorilere göre sol sütundaki cümleleri sağ sütundaki anlam özellikleriyle eşleştirmek.
Dolabın gözü cümlesi yan anlamla, ustanın gözleri cümlesi gerçek anlamla ve yepyeni bir gözle cümlesi mecaz anlamla eşleştirilir.
Eşleştirme işlemini tamamlayıp doğru çiftleri oluşturmak.

Key Concept

Yan Anlam (Sözcüklerin temel anlamlarından tamamen kopmadan şekil veya işlev benzerliğiyle yeni anlamlar kazanması)
Estimated Time:1m 30s
Question 102Question

Aşağıdaki cümlelerde kalın yazılmış sözcükleri, köklerinin veya kullanımlarının anlamsal/dil bilgisel özelliklerine göre sağ sütundaki tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Girişteki koridorun sol tarafında bulunan kütüphane, günün her saati sessiz ve huzurluydu.
Yıllardır süren bu anlams��z davanın nihayet dostane bir barış ile sonuçlanması herkesi rahatlattı.
Şair, şiirlerinde toplumsal meseleleri ele alırken her zaman estetik bir hâl aramayı da ihmal etmezdi.
Masanın çekmecesindeki eski gözde saklanan mektuplar, geçmişin tüm sırlarını bar��ndırıyordu.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Girişteki koridorun sol tarafında bulunan... cümlesindeki 'sol' sözcüğü gerçek sesteş kök tanımıyla; Yıllardır süren bu anlamsız davanın... cümlesindeki 'barış' sözcüğü ortak kök tanımıyla; Şair, şiirlerinde toplumsal... cümlesindeki 'hâl' sözcüğü düzeltme işaretli sözcük tanımıyla; Masanın çekmecesindeki eski gözde... cümlesindeki 'göz' sözcüğü ise yan anlamlı sözcük tanımıyla eşleşmektedir.
Sol sözcüğü sesteş köktür çünkü 'solmak' fiiliyle hiçbir anlam bağı yoktur. Barış sözcüğü hem isim hem fiil olarak anlam ilişkisi koruduğu için ortak köktür. Hâl sözcüğü düzeltme işareti nedeniyle sesteşlik oluşturamaz. Göz sözcüğü çekmecenin bölmesi anlamında yan anlamlıdır ve sesteş değildir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde kalın yazılan sözcüklerin (sol, barış, hâl, gözde) temel anlamlarını ve cümledeki işlevlerini belirlemek.
sol (yön ismi), barış (isim), hâl (durum ismi), gözde (çekmece gözü, isim) olarak tespit edilmiştir.
Sözcüklerin sesteşlik ve kök özelliklerini doğru analiz edebilmek için cümle içindeki bağlamlarını anlamak gerekir.
2
Her bir sözcüğün kök türünü ve sesteşlik/kökteşlik durumunu kurallara göre sınıflandırmak.
'sol' sözcüğünün 'solmak' fiiliyle anlam ilişkisi yoktur (sesteş). 'barış' sözcüğünün 'barışmak' fiiliyle anlam ilişkisi vardır (ortak kök). 'hâl' düzeltme işaretli olduğu için sesteş olamaz. 'göz' yan anlamdadır.
Kural dışı durumları (düzeltme işareti, yan anlam, ortak kök) ayırt ederek doğru tanımlarla eşleştirmek.
3
Sınıflandırılan sözcükleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirmek.
sol -> sesteş kök, barış -> ortak kök, hâl -> düzeltme işaretli sözcük, gözde -> yan anlamlı sözcük.
Eşleştirmenin doğruluğunu teyit ederek nihai eşleşme tablosunu oluşturmak.

Key Concept

Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler, Ortak Kök ve Yan Anlam Ayırımı
Estimated Time:2m 0s
Question 103Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, bu cümlelerdeki bağlamsal anlamlarını en iyi karşılayan yakın anlamlı karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Toplumsal değişimin yönünü doğru okuyabilmek için öncelikle mevcut verileri nesnel bir şekilde saptamak gerekir.
Sanatçının, geleneksel motifleri kendi potasında eriterek özümsemesi ve eserlerine yansıtması onu taklitten kurtarmıştır.
Modern bireyin metropol hayatının getirdiği yoğun koşturmacayı ve gürültüyü kanıksaması, duyarsızlaşmanın ilk adımıdır.
Felsefi tartışmaları yalnızca dilsel kalıplara indirgemek, düşüncenin derinliğini ve zenginliğini göz ardı etmek anlamına gelir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Saptamak sözcüğü belirlemek ile, özümsemek sözcüğü sindirmek ile, kanıksamak sözcüğü alışmak ile, indirgemek sözcüğü ise sınırlamak ile eşleşmektedir.
Cümlelerde geçen sözcükler bağlamlarına göre değerlendirildiğinde: 'saptamak' kelimesi verileri ortaya koymak, 'belirlemek' anlamındadır. 'Özümsemek' kelimesi geleneksel motifleri içselleştirmek, yani 'sindirmek' anlamında kullanılmıştır. 'Kanıksamak' kelimesi sürekli karşılaşılan duruma karşı duyarsızlaşmak, yani 'alışmak' anlamını taşır. 'İndirgemek' ise felsefi tartışmaları sadece bir yöne çekmek, yani 'sınırlamak' anlamındadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'saptamak' sözcüğ��nün bağlamsal anlamını analiz edin.
'Saptamak' sözcüğü cümlede mevcut verilerin tespiti ve ortaya konması anlamında kullanıldığı için 'belirlemek' sözcüğü ile eşleşir.
Sözcüğün cümledeki kullanım amacı mevcut bir durumu somutlaştırmaktır.
2
İkinci cümledeki 'özümsemek' sözcüğünün bağlamsal anlamını analiz edin.
'Özümsemek' sözcüğü geleneksel motiflerin sanatçının kendi potasında eritilerek içselleştirilmesi anlamında kullanıldığı için 'sindirmek' sözcüğü ile eşleşir.
Sanatsal ögelerin benimsenerek kendi tarzına uydurulması kastedilmektedir.
3
Üçüncü cümledeki 'kanıksamak' sözcüğünün bağlamsal anlamını analiz edin.
'Kanıksamak' sözcüğü metropol hayatının gürültüsüne çok kez maruz kalmaktan dolayı artık şaşırmamak, etkilenmez olmak anlamında kullanıldığı için 'alışmak' sözcüğü ile eşleşir.
Duruma karşı gösterilen duyarsızlaşma ve kabullenme sürecini ifade eder.
4
Dördüncü cümledeki 'indirgemek' sözcüğünün bağlamsal anlamını analiz edin.
'İndirgemek' sözcüğü felsefi tartışmaların kapsamını daraltarak sadece dilsel kalıplarla sınırlı tutmak anlamında kullanıldığı için 'sınırlamak' sözcüğü ile eşleşir.
Geniş bir kavramın daha dar bir alana sıkıştırılması anlamı vardır.

Key Concept

Bağlama uygun eş ve yakın anlamlı sözcüklerin tespiti
Question 104Question

Sessizlik, sadece gürültünün yokluğu değil; beynin kendini yenileme ve yapılandırma sürecinin etkin bir bileşenidir. (I) Yapılan nörolojik araştırmalar, beynin herhangi bir dış uyarana maruz kalmadığı sessizlik anlarında 'varsayılan mod şebekesi' adı verilen sistemin devreye girdiğini göstermektedir. (II) Bu sistemin aktifleşmesi, bireyin kendi iç dünyasına yönelerek anılarını anlamlandırmasına ve empati yeteneğini geliştirmesine olanak tanır. (III) Ayrıca gün içinde maruz kalınan yüksek d��zeydeki seslerin hipokampusta yarattığı stres hasarı, düzenli sessizlik süreleriyle önemli ölçüde azaltılabilmektedir. (IV) Dahası, sessiz bir ortamda geçirilen zamanın beyinde yeni nöron oluşumunu (nörojenez) tetiklediği ve böylece öğrenme kapasitesini doğrudan artırdığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki metinde numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. cümle ile 'Uyaransız kalındığında zihnin içsel süreçleri yöneten belirli bir mekanizmayı çalıştırmaya başladığı' ifadesi, II. cümle ile 'Beyindeki varsayılan mod şebekesinin, insanın geçmiş deneyimlerini sentezlemesine ve başkalarının duygularını anlama becerisine katkı sağladığı' ifadesi, III. cümle ile 'Sessizliğin, dışsal seslerin hafıza merkezinde yol açtığı yıpranmayı hafifletici bir işlev üstlendiği' ifadesi ve IV. cümle ile 'Gürültüsüz ortamların zihinsel gelişimi destekleyerek bireyin bilgi edinme ve işleme becerisini olumlu etkilediği' ifadesi eşleşmektedir.
Metindeki numaralanmış cümlelerde yer alan bilimsel ve nörolojik veriler, sağ sütundaki yargılarla anlam bakımından bire bir örtüşmektedir. Her bir cümlenin ilettiği özel bilgi, ilgili yargıda eş anlamlı veya yakın anlamlı sözcüklerle yeniden yapılandırılarak ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin birinci cümlesini analiz ederek uygun yargıyı aramak.
Birinci cümlede 'dış uyarana maruz kalınmayan sessizlik anları' ifadesi ile 'varsayılan mod şebekesinin devreye girmesi' eşleştirilmiştir. Bu durum, uyaransız kalındığında zihnin içsel süreçleri yöneten belirli bir mekanizmayı çalıştırmaya başladığı yargısıyla örtüşür.
İlk cümlenin anahtar kelimelerini (dış uyaranın yokluğu, devreye giren sistem) anlamca yakın bir yargıyla eşleştirmek.
2
Metnin ikinci cümlesini analiz ederek uygun yargıyı aramak.
İkinci cümlede bu sistemin 'anıları anlamlandırma' ve 'empati yeteneğini geliştirme' işlevleri vurgulanmıştır. Bu işlevler sırasıyla geçmiş deneyimleri sentezleme ve başkalarının duygularını anlama becerisiyle eşleşir.
İkinci cümledeki bilişsel ve duyuşsal kazanımları doğru kavramlarla ilişkilendirmek.
3
Metnin üçüncü cümlesini analiz ederek uygun yargıyı aramak.
Üçüncü cümlede seslerin hafıza merkezinde (hipokampus) yol açtığı stres hasarının sessizlik sayesinde azaltılabileceği söylenmiştir. Bu durum, sessizliğin dışsal seslerin hafıza merkezinde yol açtığı yıpranmayı hafifletici bir rol oynadığını doğrular.
Üçüncü cümledeki fizyolojik ve nörolojik etkilerin sessizlik yardımıyla nasıl dengelendiğini saptamak.
4
Metnin dördüncü cümlesini analiz ederek uygun yargıyı aramak.
Dördüncü cümlede sessiz ortamların nöron oluşumunu (nörojenez) tetiklediği ve öğrenme kapasitesini doğrudan artırdığı belirtilmiştir. Bu da gürültüsüz ortamların zihinsel gelişimi desteklediği ve bilgi edinme becerisini olumlu etkilediği yargısıyla uyuşur.
Dördüncü cümledeki nöron oluşumu ve öğrenme kapasitesi artışı verilerini zihinsel gelişim ve bilgi işleme becerisi kavramlarıyla eşleştirmek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 105Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralandırılmış cümleleri, sağ sütunda yer alan ve taşıdıkları anlam özelliğini gösteren kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Diyelim ki bir yazar, yapıtında tamamen nesnel bir anlatım tutumu benimsedi; bu durum, okurun metinle kuracağı estetik ve duygusal bağı zayıflatmaz mı?
Sanatçının son eserinde yer verdiği simgesel dilin, onun alışılmış okur kitlesi tarafından ilk etapta anlamlandırılamayacağını ve yadırganacağını düşünüyoruz.
Önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek olan uluslararası sempozyumda, bu yenilikçi kuramın edebiyat çevrelerinde geniş yankı uyandırması mümkündür.
Modern Türk edebiyatında bireyin içsel yabancılaşmasını ele alan bu romancı, konuyu işleyiş biçimi bakımından dönemdaşı olan diğer yazarlardan ayrılır.
Edebi eleştiri; bir sanat yapıtının estetik değerini, yapısal özelliklerini ve anlamsal katmanlarını belirli ölçütler çerçevesinde ortaya koyan analitik bir inceleme faaliyetidir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleşme: 'Diyelim ki...' ile başlayan cümle Varsayım kavramıyla; 'Sanatçının son eserinde...' ile başlayan cümle Tahmin kavramıyla; 'Önümüzdeki günlerde...' ile başlayan cümle Olasılık kavramıyla; 'Modern Türk edebiyatında...' ile başlayan cümle Karşılaştırma kavramıyla; 'Edebi eleştiri...' ile başlayan cümle Tanım kavramıyla eşleşmektedir.
Tüm cümleler, kendilerine has anlamsal belirteçler ve kipsel yapılar doğrultusunda ilgili kavramlarla eşleşmektedir. 'Diyelim ki' varsayımı, 'düşünüyoruz' tahmini, 'mümkündür' olasılığı, 'diğer yazarlardan ayrılır' karşılaştırmayı ve 'nedir' sorusuna yanıt veren formülasyon ise tanımı kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam özelliklerini tek tek analiz ederek anahtar kelimeleri ve yargıları belirleyin.
Birinci cümlede 'Diyelim ki' varsayım ifadesi; ikinci cümlede 'düşünüyoruz' tahmin ifadesi; üçüncü cümlede 'mümkündür' olasılık ifadesi; dördüncü cümlede 'diğer yazarlardan ayrılır' karşılaştırma ifadesi; beşinci cümlede ise '... nedir?' sorusuna cevap veren '... faaliyetidir' tanım ifadesi tespit edilmiştir.
Her bir cümlenin hangi kavramsal anlamı taşıdığını doğru saptamak eşleştirmenin temelidir.
2
Belirlenen anlam özelliklerini sağ sütundaki kavramlarla eşleştirin.
Sol sütundaki cümleler sırasıyla Varsayım, Tahmin, Olasılık, Karşılaştırma ve Tanım kavramlarıyla eşleştirilmiştir.
Sol ve sağ sütunlardaki ögeler arasında bire bir ve çelişmeyecek bir ilişki kurulmasını sağlamak.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)
Question 106Question

Nöromimariyi ele alan aşağıdaki metinde numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceler eşleştirilmek istenmektedir.

Metin:
(I) Nöromimari, mekânsal tasarımın insan beyni ve biyolojik yapısı üzerindeki doğrudan etkilerini deneysel metotlarla inceleyen ve nörobilim ile mimariyi birleştiren disiplinler arası bir alandır. (II) Klasik mimarlık anlayışının estetik ve işlevsellik odaklı sınırlarını geride bırakarak bireyin bilişsel süreçlerini, karar mekanizmalarını ve duygusal tepkilerini mekân üzerinden anlamlandırmayı hedefler. (III) Sektörde yapılan son bilimsel araştırmalar; yüksek tavanlı odaların insan zihninde özgürlük hissi yaratarak soyut düşünceyi ve yaratıcılığı tetiklediğini, dar ve basık alanların ise odaklanmayı kolaylaştırırken aynı zamanda stres seviyesini yükselttiğini doğrulamaktadır. (IV) Buradan hareketle geleceğin tasarım felsefesi, yapıları sadece fiziksel barınaklar olarak görmekten vazgeçip insan fizyolojisiyle doğrudan uyumlu, sağlığı destekleyici yaşam alanları kurgulamayı kaçınılmaz bir sorumluluk olarak kabul edecektir.

Buna göre, numaralanmış cümleler ile sağda verilen yardımcı düşüncelerin doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. cümle
II. cümle
III. cümle
IV. cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. cümle, nöromimarinin farklı alanlardan beslenerek mekânın insan anatomisi üzerindeki yansımalarını kanıtlanabilir verilere dayandırdığı düşüncesiyle; II. cümle, geleneksel mimari yaklaşımların ötesine geçerek mekânsal unsurların insan ruhu ve zihni üzerindeki etkilerini açıklamaya çalıştığı düşüncesiyle; III. cümle, mekânların tavan yüksekliği gibi fiziksel özelliklerinin zihinsel etkinlikler ve psikolojik durumlar üzerinde belirleyici olduğu düşüncesiyle; IV. cümle ise tasarım süreçlerinde insan bedeninin işleyişini gözetmenin bir tercih olmaktan çıkıp temel bir görev haline geleceği düşüncesiyle eşleşmektedir.
Her cümle, kendi içinde barındırdığı anahtar kavramların eş anlamlıları ve yakın anlamlılarıyla yeniden yapılandırılmış en uygun yardımcı düşünceyle eşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
I. cümlenin anlam sınırlarını ve anahtar kelimelerini belirlemek.
I. cümlede nöromimarinin disiplinler arası yapısı (nörobilim ile mimariyi birleştirme) ve deneysel yöntemlerle çalıştığı vurgulanmıştır. Bu özellikler 'farklı alanlardan beslenerek kanıtlanabilir verilere dayanma' yargısıyla tam uyuşmaktadır.
İlk cümleden çıkarılabilecek en kapsamlı yardımcı düşünceyi doğru tespit edebilmek.
2
II. cümlenin sunduğu yeni yaklaşımı analiz etmek.
II. cümlede 'klasik mimarlık anlayışının sınırlarını geride bırakma' (geleneksel yaklaşımların ötesine geçme) ve 'bilişsel süreçler ile duygusal tepkileri anlamlandırma' (insan ruhu ve zihni üzerindeki etkileri açıklama) hedefleri verilmiştir.
İkinci cümleye karşılık gelen yardımcı düşünceyle anlam ilişkisi kurabilmek.
3
III. cümlede yer alan bilimsel araştırmaları ve örnekleri değerlendirmek.
III. cümlede tavan yüksekliği (yüksek tavan, dar ve basık alan) gibi fiziksel unsurların soyut düşünce (zihinsel etkinlik) ve stres seviyesi (psikolojik durum) üzerindeki etkileri örneklenmiştir.
Üçüncü cümlenin işaret ettiği somut yardımcı düşünceyi belirlemek.
4
IV. cümledeki çıkarım ve zorunluluk ifadesini incelemek.
IV. cümlede geleceğin mimarisinde 'insan fizyolojisiyle uyumlu yaşam alanları kurgulamanın kaçınılmaz bir sorumluluk' olacağı belirtilmiştir. Bu durum, insan bedeninin işleyişini gözetmenin artık bir tercih değil, temel bir görev olduğunu gösterir.
Dördüncü cümle ile kalan yardımcı düşünceyi doğru şekilde eşleştirmek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşüncelerin tespiti ve cümlelerle eşleştirilmesi
Question 107Question

Aşağıdaki sol sütunda yer alan numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve anlamca onlara en yak��n olan harflendirilmiş cümlelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Bir sanatçının yapıtlarında yerel unsurlara yer vermesi, evrenselliğin kapısını aralamaya yetmez; bu, sadece yolculuğun başlangıcındaki ilk adımdır.
II. Edebi bir yapıtın zamana meydan okuması, ele aldığı konunun güncelliğinden ziyade, bu konuyu hangi estetik biçimle sunduğuna bağlıdır.
III. Sanatçının, okurun yönlendirmelerine ve taleplerine göre kalem oynatması, onun kendi özgün sanatsal çığlığını kitlelerin ortak gürültüsünde boğmasıyla sonuçlanır.
IV. Geçmişin sanatsal birikimini bütünüyle dışlayan bir anlayış, geleceğe kalacak yeni değerler üretmek için gerekli olan köklerden mahrumdur.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki cümlelerin sağ sütundaki yakın anlamlı karşılıklarıyla eşleşen doğru sıralaması şu şekildedir: Yerel unsurların başlangıç noktası olduğunu belirten cümle 'ulusallık ve evrensellik' ilişkisini kuran cümleyle; zamana meydan okumanın estetik biçimle ilgisini kuran cümle 'kalıcılık ve üslup' ilişkisini kuran cümleyle; okur beklentilerini öne çıkarmanın özgünlüğü yok edeceğini savunan cümle 'okuyucu beğenisini kılavuz edinen yazarın kopyalaşması' cümlesiyle; geçmiş birikimi dışlamanın geleceği köksüz bırakacağını belirten cümle ise 'gelenekle bağı koparmanın tarihsel mirası yitirme' cümlesiyle eşleşir.
Sol sütundaki her cümle, sağ sütundaki karşılığıyla temel kavramlar ve savunduğu ana düşünce açısından tam olarak örtüşmektedir. Her çift, aynı düşünceyi farklı kelimeler ve benzer mecazi yapılarla dile getirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk olarak, sol sütundaki yerel unsurlara yer vermenin evrenselliğe yetmeyeceğini ve sadece ilk adım olduğunu belirten cümle analiz edilir.
Bu yargı, sağ sütundaki ulusallığın tek başına yeterli olmadığını ancak yaratım sürecinde hareket noktası işlevi gördüğünü ifade eden cümleyle eşleşir.
Her iki cümlede de yerelliğin/ulusallığın sanatın evrenselliğe ulaşmasındaki başlangıç rolü ancak tek başına yetersizliği ortak tez olarak savunulmaktadır.
2
Daha sonra, sol sütundaki edebi bir yapıtın zamana meydan okumasının konunun güncelliğinden ziyade sunuluş biçimine bağlı olduğunu iddia eden cümle incelenir.
Bu düşünce, sağ sütundaki sanat eserinin kalıcılığının temadan ziyade dili kullanmadaki sanatsal yetkinlik ve üslup ile belirlendiğini söyleyen cümleyle birebir örtüşür.
Her iki ifadede de kalıcılığın anahtarı olarak tema/konu yerine biçimsel/üslupsal başarı gösterilmektedir.
3
Ardından, sol sütundaki sanatçının okur taleplerine göre yazmasının kendi özgün çığlığını kitlelerin ortak gürültüsünde boğacağını belirten cümle değerlendirilir.
Bu yargı, sağ sütundaki okuyucu beğenisini tek rehber edinen yazarın özgünlüğünü kaybederek kopyaya dönüşeceğini belirten cümleyle eş anlamlıdır.
İki cümlede de dışsal beklentilerin (okurun yönlendirmesi/beğenisi) sanatçının özgün kimliğini yok edeceği uyarısı yapılmaktadır.
4
Son olarak, sol sütundaki geçmişin sanatsal birikimini bütünüyle dışlamanın geleceğe kalacak yeni değerler üretmek için gerekli olan köklerden mahrum bırakacağını savunan cümle çözümlenir.
Bu fikir, sağ sütundaki gelenekle bağları koparmanın özgün yapıtlar üretirken beslenecek tarihsel mirası yitirmek anlamına geleceğini savunan cümleyle eşleşir.
Her iki cümlede de geçmiş/gelenek birikiminin, gelecekteki özgün ve kalıcı sanatsal üretimlerin temel dayanağı olduğu tezi işlenmektedir.

Key Concept

Cümleler arasındaki yakın ve özdeş anlam ilişkilerini saptama, mecazlı ve soyut ifadeleri çözümleme.
Estimated Time:3m 0s
Question 108Question

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Metin:
(I) Henri Bergson, modern bilimin zamanı uzamsallaştırma eğilimini eleştirerek 'süre' (durée) kavramını ortaya atar. (II) Bilimsel zaman, saatin kadranındaki eşit aralıklar gibi parçalara bölünmüş, ölçülebilir ve homojen bir yapıya sahipken; gerçek süre, geçmişin şimdiki ana kesintisizce aktığı, bölünemez ve dinamik bir akıştır. (III) Bergson’a göre insan bilinci, zamanı mekansal dilimlere ayırarak değil, anların birbiri içinde eridiği bu heterojen akışla kavrar. (IV) Zira zihin, geçmiş yaşantıları bir kenara yığıp saklamaz; aksine, geçmiş, şimdiki anın inşasında sürekli bir kurucu güç olarak varlığını sürdürür. (V) Dolayısıyla, hayatı ve bilinci mekanik zamanın şablonlarıyla açıklamaya çalışmak, varoluşun kendisini statik bir yanılsamaya indirgemek demektir.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmede; I. cümle 'Zamanı fiziksel bir boyut veya alan gibi ele alan geleneksel yaklaşımlara karşı çıkıldığı' yargısıyla, II. cümle 'Matematiksel zaman algısının durağanlığına karşılık, gerçek zamanın kesintisiz ve devingen bir karaktere sahip olduğu' yargısıyla, III. cümle 'Bireyin iç dünyasındaki zaman deneyiminin, yapay sınırlarla bölünmüş anların kaynaşmasıyla gerçekleştiği' yargısıyla, IV. cümle ise 'Hafızadaki yaşantıların pasif bir birikim alanı oluşturmadığı, şimdinin biçimlenmesinde aktif rol oynadığı' yargısıyla eşleşmektedir.
Eşleştirmedeki her bir çift, paragraftaki cümlelerin anlam sınırları korunarak ve kendi ifadeleriyle çelişmeyecek şekilde doğru kavramlarla bağdaştırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
I. cümleyi analiz ederek 'uzamsallaştırma' kavramının anlamını ve eleştirilen yönü tespit etmek.
I. cümlenin, zamanı mekansal bir alan gibi ele alan geleneksel yaklaşımların eleştirisiyle ilgili olduğu belirlenir.
Bergson'un modern bilime yönelttiği temel eleştirinin zamanın mekansallaştırılmasına yönelik olduğunu anlamak için.
2
II. cümlede karşılaştırılan 'bilimsel zaman' ile 'gerçek süre' kavramlarının özelliklerini çözümlemek.
Ölçülebilir bilimsel zamanın durağanlığına karşın gerçek sürenin akışkan ve bölünemez olduğu saptanır.
Metinde nicel zaman ile nitel ve dinamik zaman arasındaki farkı ortaya koyan yardımcı düşünceyi bulmak için.
3
III. cümlede insan bilincinin zamanı algılama biçimini incelemek.
Bilincin zamanı parçalara ayırarak değil, anların kaynaşmasıyla oluşturduğu dinamik akışla kavradığı görülür.
Öznenin iç dünyasındaki zaman deneyiminin yapay bölünmelere karşıt olarak anların bütünlüğüyle açıklandığını doğrulamak için.
4
IV. cümlede zihnin geçmişe ve şimdiye yaklaşımını değerlendirmek.
Geçmişin pasif bir depo olmayıp şimdiki anın kurulmasında etkin bir kurucu güç olduğu sonucuna varılır.
Hafıza ile şimdiki zaman arasındaki aktif kurucu ilişkiyi dile getiren yardımcı düşünceyi belirlemek için.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:3m 0s
Question 109Question

Aşağıda verilen cümleleri, içerdikleri anlam özelliklerine göre en uygun kavramlarla nasıl eşleştirmelisiniz?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Edebiyat; duygu, düşünce ve hayallerin dil aracılığıyla estetik bir biçimde ifade edilmesi sanatıdır.
Bu yazarın son romanı, önceki eserlerine göre daha yalın bir dille yazılmış.
Diyelim ki bu yılki sınavda Türkçe sorularının tamamını do��ru yanıtladın.
Yoğun trafik yüzünden sınava geç kalabiliriz.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Edebiyat tanımı tanımlama ile, son romanın kıyaslanması karşılaştırma ile, 'diyelim ki' ifadesi varsayım ile ve geç kalma ihtimali olasılık ile eşleşmelidir.
Cümlelerin taşıdığı anahtar kelimeler ve anlam özellikleri incelendiğinde sırasıyla tanımlama, karşılaştırma, varsayım ve olasılık kavramlarıyla örtüştüğü görülür.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin anlam özelliğini belirlemek.
Cümledeki 'Edebiyat nedir?' sorusuna verilen '...sanatıdır' cevabı bu cümlenin bir tanımlama olduğunu gösterir.
Tanımlama cümleleri bir kavram veya varlığın ne olduğunu açıklar.
2
İkinci cümlenin anlam özelliğini incelemek.
Cümlede geçen 'önceki eserlerine göre' ifadesi, son roman ile eski eserlerin karşılaştırıldığını gösterir.
Karşılaştırma cümleleri iki veya daha fazla unsurun benzer ya da farklı yönlerini kıyaslar.
3
Üçüncü cümlenin anlam özelliğini tespit etmek.
Cümledeki 'diyelim ki' ifadesi, gerçekleşmemiş bir olayın geçici olarak gerçekleşmiş sayıldığını gösterir.
Varsayım cümleleri henüz gerçekleşmemiş durumları olmuş kabul eder.
4
Dördüncü cümlenin anlam özelliğini belirlemek.
Cümledeki '-ebilir' eki, eylemin gerçekleşme ihtimalini yani olasılığı bildirir.
Olasılık cümleleri bir durumun veya olayın gerçekleşme olasılığını ifade eder.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık)
Estimated Time:1m 30s
Question 110Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, bu sözcüklerin kazandığı anlam özellikleriyle (gerçek, yan, mecaz) eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazarın son romanındaki derin tahliller, okuyucunun insan psikolojisine bakışını değiştiriyor.
Dolabın derin çekmecelerine kışlık kıyafetleri özenle yerleştirdi.
Uçağın burnu iniş sırasında piste doğru hafifçe eğildi.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Derin tahliller ifadesindeki derin sözcüğü mecaz anlamla, derin çekmeceler ifadesindeki derin sözcüğü gerçek anlamla, uçağın burnu ifadesindeki burun sözcüğü ise yan anlamla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede 'derin tahliller' ifadesindeki derin sözcüğü gerçek anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir anlam kazandığı için mecaz anlamla; 'derin çekmece' ifadesindeki derin sözcüğü ilk akla gelen fiziksel boyutu yansıttığı için gerçek anlamla; 'uçağın burnu' ifadesindeki burun sözcüğü ise insan organına benzerlik ilişkisiyle cansız bir varlığa aktarıldığı için yan anlamla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Cümleleri okuyarak 'derin tahliller', 'derin çekmece' ve 'uçağın burnu' ifadelerindeki koyu yazılmış sözcüklerin anlamlarını analiz etmek.
'Derin tahliller' ifadesindeki derin sözcüğünün soyutlaştığı, 'derin çekmece'deki derin sözcüğünün fiziksel boyutu karşıladığı ve 'uçağın burnu' ifadesindeki burun sözcüğünün organ adının benzetme yoluyla bir nesneye aktarıldığı tespit edilir.
Sözcüklerin gerçek anlamlarından uzaklaşma derecelerini belirlemek amacıyla bağlamsal çözümleme yapılması gerekir.
2
Belirlenen anlamları sözcük anlam türleri ile eşleştirmek.
'Derin tahliller' mecaz anlamla, 'derin çekmece' gerçek anlamla, 'uçağın burnu' ise yan anlamla eşleştirilir.
Eşleştirmenin doğruluğunu teyit etmek için her kavramın tanımına uygunluğunu kontrol etmek gerekir.

Key Concept

Mecaz Anlam ve diğer anlam özellikleri
Question 111Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleriyle (gerçek, yan, mecaz, terim) doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazar, son romanında toplumsal yozlaşmanın getirdiği ruhsal çöküntüyü kuru bir anlatımla vermekten kaçınmış; karakterlerin iç dünyasını zengin imgelerle bezemiştir.
Mimar, projenin son aşamasında binanın sokağa bakan yüzünü tamamen cam panellerle kaplayarak modern bir görünüm elde etmeyi amaçlamıştı.
Laboratuvardaki hassas ölçümler sırasında, deney tüpünün dibinde biriken koyu tortunun kimyasal yapısını incelemek için yeni bir yöntem geliştirdiler.
Şair, şiirindeki ahengi sağlamak amacıyla dizelerin sonundaki ses benzerliklerini zengin kafiye oluşturacak şekilde düzenlemiştir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle mecaz anlamla, ikinci cümle yan anlamla, üçüncü cümle gerçek anlamla, dördüncü cümle ise terim anlamla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede 'kuru' anlatım mecaz anlamla, binanın 'yüzü' yan anlamla, 'koyu' tortu gerçek anlamla, 'kafiye' ise terim anlamla eşleşir. Çünkü 'kuru' sözcüğü gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak soyutlaşmış; 'yüz' sözcüğü benzerlik ilişkisiyle yan anlam kazanmış; 'koyu' sözcüğü fiziksel niteliğiyle gerçek anlamını korumuş; 'kafiye' ise edebiyat terimi olarak kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcüklerin temel (gerçek) anlamlarını belirlemek.
'Kuru' ıslak olmayan; 'yüz' çehre; 'koyu' yoğunluğu fazla olan; 'kafiye' ise uyak anlamına gelir.
Sözcüklerin gerçek anlamlarından ne kadar uzaklaştığını tespit edebilmek için temel anlamlarının bilinmesi gerekir.
2
Birinci cümledeki 'kuru' sözcüğünün kazandığı yeni anlamı analiz etmek.
'Kuru' sözcüğü, cümlede 'duygudan, süsten veya akıcılıktan yoksun' anlamında kullanılarak gerçek anlamından tamamen sıyrılmış ve soyut bir nitelik kazanmıştır. Bu nedenle mecaz anlamdır.
Soyutlama yoluyla yeni bir anlam kazanan ve gerçek anlamıyla bağı kalmayan sözcükler mecaz anlam sınıfına girer.
3
İkinci cümledeki 'yüzünü' sözcüğünün işlevini incelemek.
'Yüz' sözcüğü, binanın dış cephesi veya ön tarafı anlamında kullanılmıştır. İnsanın çehresi (yüzü) ile şekil ve konum ilişkisi korunarak yeni bir anlam kazandığı için yan anlamdır.
Temel anlamdan kopmadan, şekil veya işlev benzerliğiyle yeni kavramları karşılayan sözcükler yan anlamlıdır.
4
Üçüncü cümledeki 'koyu' ve dördüncü cümledeki 'kafiye' sözcüklerini değerlendirmek.
'Koyu tortu' ifadesindeki koyu, fiziksel yoğunluk anlamıyla gerçek anlamdadır. 'Kafiye' ise edebiyat bilim dalına ait özel bir kavramı karşıladığı için terim anlamdır.
Fiziksel özellikleri doğrudan belirten sözcükler gerçek anlamda, bilim, sanat veya meslek dalına özgü kavramlar ise terim anlamda kabul edilir.

Key Concept

Mecaz Anlam ve Diğer Anlam Özellikleri
Question 112Question

Metin:

(I) İnsan beyninde koku uyarılarını işleyen merkezler, duygusal tepkilerimizi ve uzun süreli anılarımızı kontrol eden amigdala ve hipokampus gibi yapılarla doğrudan ve yakın bir komşuluk içindedir. (II) Diğer tüm duyusal veriler önce talamus adı verilen bir aktarma istasyonunda filtrelenip sınıflandırıldıktan sonra bilince ulaşırken koku duyusu hiçbir aracıya uğramadan doğrudan bu bellek merkezlerine ulaşır. (III) Bu eşsiz nörolojik rota, çok uzun yıllar önce yaşanmış sıradan bir çocukluk anısının bile tanıdık bir kokuyla karşılaşıldığı anda tüm canlılığıyla zihnimizde yeniden uyanmasını sağlar. (IV) Dolayısıyla kokuların hayatımızdaki etkisi sadece geçici bir hoşnutluk yaratmakla sınırlı kalmayıp bireysel geçmişimizi saklayan güçlü birer anahtar görevi görür.

Soru:

Yukarıdaki metinde numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle 'Koku algısının beyinde...', ikinci cümle 'Kokunun diğer duyulardan...', üçüncü cümle 'Koku duyusunun izlediği...' ve dördüncü cümle 'Kokunun insanda uyandırdığı...' ifadesiyle eşleşir.
Metindeki numaralanmış her bir cümle, koku duyusunun işleyişi, iletim yolu, anıları tetiklemesi ve yaşamımızdaki kalıcı yeri gibi farklı yardımcı düşünceler barındırır. Cümlelerde geçen ifadeler sırasıyla ilgili yardımcı düşüncelerle tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi analiz ederek yardımcı düşüncelerle karşılaştırmak.
I. cümle, koku merkezlerinin amigdala ve hipokampus gibi duygu/bellek yapılarına yakın olduğunu belirtir; bu da koku algısının bu bölgelere yakın konumlandığı düşüncesiyle eşleşir.
Metindeki ilk yargının ana fikre sunduğu katkıyı belirlemek.
2
İkinci cümleyi inceleyip talamus aktarım istasyonu ve koku duyusu ilişkisini değerlendirmek.
II. cümlede kokunun talamusa uğramadan doğrudan bellek merkezine gitmesi anlatılır; bu da diğer duyulardan farklı bir iletim yolu izlediğini doğrular.
Koku duyusunun fizyolojik ayrışmasını tespit etmek.
3
Üçüncü cümleyi geçmişteki anıların canlanması yönüyle incelemek.
III. cümlede kokunun eski bir çocukluk anısını canlandırması nörolojik rotayla açıklanır; bu durum, izlenen yolun anıları aniden hatırlatmasıyla örtüşür.
Kokunun geçmiş anıları tetikleme mekanizmasını anlamak.
4
Dördüncü cümleyi genel etki ve geçmişin anahtarı olma bağlamında ele almak.
IV. cümlede kokunun anlık bir hoşnutluktan öte, geçmişi saklayan bir anahtar olduğu söylenir; bu da kokunun anlık duygu olmanın ötesinde geçmişe erişim sağladı yargısına götürür.
Koku duyusunun insan yaşamındaki genel işlevini netleştirmek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceleri Cümle Bazında Tespit Etme
Estimated Time:1m 30s
Question 113Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan ve bu cümlelerin nesnellik-öznellik durumları ile yapısal özelliklerini açıklayan en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazar, romanın giriş bölümünde yirmi üç farklı karaktere yer vererek Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında tek bir bölümde yer verilen en geniş şahıs kadrosunu oluşturmuştur.
Şairin, geleneksel aruz kalıplarını kırarak oluşturduğu bu alışılmadık ritim, şiir okurlarının estetik algısında yeni ufuklar açacak bir nitelik taşımaktadır.
Öykülerde mekân betimlemesi yapılırken yöresel ağız özelliklerine yer verilmesi, okurun anlatılan çevreyle kurduğu bağı güçlendirerek eserin inandırıcılığını artırmaktadır.
Son yapılan anket verilerine göre, bu belgeselin yayınlandığı kuşakta izleyici kitlesinin odaklanma oranının geçmiş döneme kıyasla yüzde on beş arttığı saptanmıştır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle birinci tanımla, ikinci cümle ikinci tanımla, üçüncü cümle üçüncü tanımla, dördüncü cümle ise dördüncü tanımla eşleşmelidir.
Verilen cümlelerin her biri, sağ taraftaki yapısal ve anlamsal tanımlarla tam olarak uyuşmaktadır. Nesnel cümlelerdeki derecelendirmeler kanıtlanabilir nitelikteyken, öznel cümlelerde kişisel yorumlar ve geleceğe dönük sanatsal beklentiler yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin yüklemini ve yapısını inceleyerek doğrulanabilirlik durumunu kontrol etmek.
Cümledeki 'en geniş şahıs kadrosu' ifadesinin yoruma değil, sayılabilir verilere dayandığı ve nesnel olduğu belirlendi.
Derecelendirme zarflarının her zaman öznellik yaratmadığı bilgisiyle nesnel tanımı bulmak.
2
İkinci cümlede yer alan 'estetik algı' ve 'yeni ufuklar açacak' ifadelerini değerlendirmek.
Geleceğe yönelik bir beğeni tahmini yapıldığı için öznel bir yargı olduğu tespit edildi.
Sanatsal değerlendirmelerin ve estetik beklentilerin kişiselliğini (öznelliğini) saptamak.
3
Üçüncü cümleyi inceleyerek 'yöresel ağız özellikleri'nin etkisi üzerine yapılan yorumu analiz etmek.
İnandırıcılığı artırma durumunun kişiden kişiye değişebileceği ve öznel olduğu belirlendi.
Dilsel özelliklerin okur üzerindeki etkisinin öznel bir yorum olduğunu anlamak.
4
Dördüncü cümlede geçen 'anket verilerine göre' ve 'yüzde on beş' ifadelerini incelemek.
İstatistiki verilere dayalı, doğruluğu ölçülebilir nesnel bir yargı olduğu belirlendi.
Sayısal ve istatistiksel verilerin nesnel anlatım özelliğini doğrudan karşıladığını görmek.

Key Concept

Cümlede Anlam - Öznel ve Nesnel Anlatım
Estimated Time:2m 30s
Question 114Question

Aşağıdaki parçada bir yazma eser restoratörünün (kitap onarımcısı) iç dünyasına dair bazı ifadeler yer almaktadır. Bu parçadan hareketle sol sütunda verilen durumları, sağ sütundaki uygun duygu ve karakter özellikleri ile eşleştiriniz.

"Bir kitabın zamana yenik düşmüş, sararmış sayfalarına dokunurken geçmişin sesini duyar gibi olurum. Yüzlerce yıllık bir yazmanın yırtılan kenarını sabırla bir araya getirirken parmaklarımın ucundaki o kırılgan doku, bana insan ömrünün de ne denli geçici olduğunu fısıldar; bu yüzden her lifi yerleştirirken sanki kendi hayatımın dağınık parçalarını düzeltiyormuşum gibi derin bir ürperti kaplar içimi. Ancak bazen öyle sayfalarla karşılaşıyorum ki mürekkebi dağılmış, yazıları silinmiş... Onları ilk günkü ihtişamına kavuşturamadığımda, tarihin bir parçasını sonsuza dek yitirmenin verdiği o ağır çaresizliği iliklerime kadar hissediyorum. Yine de her sabah bu tozlu atölyenin kapısını araladığımda, masanın üzerinde beni bekleyen o yıpranmış sayfaların kokusu içimde tarifi imkânsız bir yaşama sevinci uyandırıyor; sanki her kurtarılmış kelimeyle zamana karşı küçük ama anlamlı bir zafer kazanıyorum."

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazmanın yırtılan kenarını sabırla bir araya getirirken duyulan kırılganlığın, kişiye kendi ömrünün geçiciliğini hissettirmesi
Yazıları tamamen silinmiş sayfaları kurtaramadığında, tarihin bir parçasının yok olduğunu düşünerek üzülmesi
Her yeni günde atölyedeki yıpranm��ş sayfa kokusundan heyecan duyup her kurtarılan kelimeyi bir kazanım sayması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yazmanın yırtılan kenarını sabırla bir araya getirirken duyulan kırılganlığın, kişiye kendi ömrünün geçiciliğini hissettirmesi durumu 'Varoluşsal bir farkındalık ve içsel sorgulama' ile; yazıları tamamen silinmiş sayfaları kurtaramadığında, tarihin bir parçasının yok olduğunu düşünerek üzülmesi durumu 'Yetersizlik karşısında çaresizlik ve hüzün' ile; her yeni günde atölyedeki yıpranmış sayfa kokusundan heyecan duyup her kurtarılan kelimeyi bir kazanım sayması durumu ise 'Mesleki adanmışlık, umut ve yaşama sevinci' ile eşleşmektedir.
Sol sütundaki durumlar, restoratörün paragraftaki ifadelerinden doğrudan çıkarılabilen duygusal ve düşünsel durumlara karşılık gelmektedir. Yırtılan kenarın ömrün geçiciliğini fısıldaması varoluşsal farkındalığı; silinen sayfaların kurtarılamaması mesleki çaresizlik ve hüznü; yıpranmış sayfaların kokusunun yaşama sevinci uyandırması ise mesleki adanmışlık ve umudu yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki birinci durumun (yırtılan kenarları sabırla bir araya getirirken hissedilen kırılganlık ve ömrün geçiciliği) çözümlenmesi.
Bu durumun, kişinin kendi varlığını ve yaşamını sorguladığı derin bir içsel süreci yansıttığı belirlenir. Bu nedenle birinci durum, varoluşsal bir farkındalık ve içsel sorgulama ile eşleşir.
Yazarın kırılgan dokuyu insan ömrünün geçiciliğine benzetmesi doğrudan varoluşsal sorgulamayı işaret etmektedir.
2
Metindeki ikinci durumun (yazıları silinmiş sayfaları ilk günkü ihtişamına kavuşturamama ve çaresizlik hissi) çözümlenmesi.
Bu durumun, restoratörün işinde karşılaştığı engeller ve sınırları karşısında hissettiği yetersizlik ve çaresizlik duygusunu yansıttığı belirlenir. Dolayısıyla ikinci durum, yetersizlik karşısında çaresizlik ve hüzün ile eşleşir.
Eseri kurtaramama durumu bir engeldir ve burada yaşanan duygu çaresizliktir.
3
Metindeki üçüncü durumun (her sabah duyulan yaşama sevinci ve kelimeleri kurtararak kazanılan zafer) çözümlenmesi.
Bu durumun, restoratörün mesleğine duyduğu derin sevgiyi, bağlılığı ve umudunu yansıttığı belirlenir. Bu nedenle üçüncü durum, mesleki adanmışlık, umut ve yaşama sevinci ile eşleşir.
Kazanılan zafer hissi ve duyulan sevinç, mesleki adanmışlığın ve umudun doğrudan birer göstergesidir.

Key Concept

Paragrafta Karakter ve Duygu Analizi
Estimated Time:2m 0s
Question 115Question

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri eşleştiriniz.

Metin:
(I) Jean Baudrillard'ın simülasyon kuramı, çağdaş toplumda gerçeğin yerini temsillerin ve işaretlerin aldığını savunarak simülasyon evreninde kökeni olmayan bir gerçekliğin egemen olduğunu belirtir. (II) Bu süreçte medya ve kitle iletişim araçları, nesnel gerçekliği aşındırarak bireyleri yapay bir biçimde kurgulanmış "hipergerçeklik" dünyasına hapseder. (III) Bireyler, imajlar ile gerçek arasındaki sınırı ayırt edemez hâle geldiklerinde, tüketim kültürü tarafından sunulan göstergeleri doğrudan arzulanması gereken asli ihtiyaçlar olarak kabul ederler. (IV) Böylece toplumsal yaşam, kendi özgün referans noktalarını tamamen yitirerek sadece kendi kendini üreten ve taklit eden göstergeler sisteminin döngüsel bir yansımasına dönüşür.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. C��mle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Cümle -> Modern dünyada asıl gerçekliğin yerini, herhangi bir kaynağa dayanmayan yapay temsiller almıştır.; II. Cümle -> Kitle iletişim araçları, somut gerçekliği yıpratarak insanları yapay olarak üretilmiş bir algı dünyasına yönlendirir.; III. Cümle -> Gerçek ile sanal arasındaki ayrım kaybolduğunda, tüketim odaklı simgeler zorunlu gereksinimler gibi algılanmaya başlar.; IV. Cümle -> Kültürel ve sosyal hayat, kendi kaynaklarından koparak kendi kendini tekrarlayan işaretlerin esiri olur.
Her bir cümlenin doğrudan eşleştiği yardımcı düşünce, cümlelerdeki kavramların (örneğin; kökeni olmayan gerçeklik -> kaynağı olmayan yapay temsil, nesnel gerçekliği aşındırmak -> somut gerçekliği yıpratmak, asli ihtiyaçlar -> zorunlu gereksinimler, toplumsal yaşamın referans noktalarını yitirmesi -> kültürel ve sosyal hayatın kaynaklarından kopması) yakın anlamlılarıyla kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki birinci cümleyi incelemek ve anahtar kavramları tespit etmek.
'gerçeğin yerini temsillerin ve işaretlerin alması' ile 'kökeni olmayan gerçeklik' kavramları belirlendi.
Bu kavramların yakın anlamlı veya eş anlamlı karşılığını sağ tarafta bulmak amacıyla yapıldı.
2
Metindeki ikinci cümleyi analiz ederek kitle iletişim araçlarının ve hipergerçekliğin işlevini saptamak.
'medya ve kitle iletişim araçlarının nesnel gerçekliği aşındırması' ve 'hipergerçekliğe hapsetmesi' kavramları belirlendi.
Medyanın algı dünyası üzerindeki etkisini açıklayan doğru eşleşmeyi yakalamak için.
3
Metindeki üçüncü cümlede yer alan koşul ve sonuç ilişkisini çözümlemek.
'imajlar ile gerçek arasındaki sınırın yitirilmesi' durumunda 'tüketim göstergelerinin asli ihtiyaç kabul edilmesi' tespiti yapıldı.
Tüketim kültürü ve ihtiyaç algısı arasındaki bağlantıyı kuran düşünceyi bulmak için.
4
Metindeki dördüncü cümlede ifade edilen nihai toplumsal dönüşümü yorumlamak.
'özgün referans noktalarını yitirme' ve 'kendi kendini üreten/taklit eden göstergeler sisteminin döngüsel yansıması' durumları saptandı.
Toplumsal yaşamın kendi kökenlerinden koparak döngüsel bir kopyalamaya dönüşmesini eşleştirmek için.

Key Concept

Paragrafta yardımcı düşüncelerin belirlenmesi ve cümlelerin anlamca yakın ifadelerle eşleştirilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 116Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki kullanımına göre taşıdıkları anlam özellikleriyle (nicel/nitel) eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kardeşinin taşıdığı hafif çantayı alarak ona yardım etmek istedi.
Onun bu hafif davranışları, çevresindeki insanların ona olan güvenini zedeliyor.
Sanatçı, eserlerinde güzel duyguları yalın bir dille aktarmayı seçmiştir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

'hafif çanta' ifadesi nicel anlam ile; 'hafif davranış' ifadesi nicel anlamlı sözcüğün nitel anlam kazanması ile; 'güzel duygular' ifadesi ise doğrudan nitel anlam ile eşleşmelidir.
Fiziksel olarak ölçülebilen 'hafif çanta' nicel anlamla, ciddiyetsiz davranış anlamındaki 'hafif davranış' nicel bir kelimenin nitel anlam kazanmasıyla, ölçülemeyen 'güzel duygular' ise doğrudan nitel anlamla doğru şekilde eşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'hafif çanta' ifadesini incelemek.
Çantanın hafifliği ölçülebilen bir özellik olduğu için nicel anlam taşır.
Fiziksel olarak ölçülebilen kavramlar nicel olarak adlandırılır.
2
İkinci cümledeki 'hafif davranış' ifadesini incelemek.
Aslında nicel olan hafif sözcüğü, burada ciddiyetsiz anlamında nitel özellik bildirmiştir.
Nicel sözcükler bağlam gereği nitel anlam kazanabilir.
3
Üçüncü cümledeki 'güzel duygular' ifadesini incelemek.
Duyguların güzelliği ölçülemez, nitel anlam taşır.
Ölçülemeyen, nitelik belirten kavramlar niteldir.

Key Concept

Sözcüklerin cümle içindeki kullanımına göre nicel (ölçülebilir) veya nitel (ölçülemez) anlam kazanması.
Estimated Time:1m 30s
Question 117Question

Aşağıdaki parçada Antarktika buzullarındaki mikroplastik birikiminin etkileri ele alınmıştır:

(I) Antarktika’nın insan yerleşiminden uzak, el değmemiş buzullarında yürütülen güncel bilimsel çalışmalar, bu izole coğrafyanın küresel atmosferik hareketler aracılığıyla taşınan mikroplastik partiküllerinin birikim alanına dönüştüğünü kanıtlamaktadır. (II) Yüzeydeki taze kar katmanlarında saptanan mikroskobik boyutlu bu sentetik lifler, güneş ışınımını yansıtma kapasitesini (albedo) düşürerek ısıyı hapsetmekte ve buzul erimelerini tetiklemektedir. (III) Eriyen kütlelerden okyanus sularına karışan bu kirleticiler, denizel besin ağının birincil üreticileri ve tüketicileri konumundaki kriller tarafından besin olarak algılanıp bünyelerine alınmaktadır. (IV) Sindirim sistemlerinde mikroplastik biriken krillerle beslenen balinalar, foklar ve penguenler gibi üst trofik düzeydeki canlılar ise bu yapay maddeleri vücutlarına alarak sistemik ve fizyolojik hasarlarla karşı karşıya kalmaktadır.

Buna göre, parçada numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Cümle -> Hava akımlarının etkisiyle taşınan yapay kirleticilerin, yerleşimin olmadığı kutup bölgelerinde dahi yığılmaya başladığı; II. Cümle -> Kar yüzeyinde biriken yapay liflerin, yansıtıcılık özelliğini azaltarak erime sürecini hızlandırdığı; III. Cümle -> Su ortamına aktarılan kirli unsurların, deniz canlıları tarafından yanlışlıkla tüketilerek canlı bünyesine girdiği; IV. Cümle -> Besin zinciri yoluyla daha büyük deniz canlılarına aktarılan yabancı maddelerin, bu canlılarda biyolojik tahribat yarattığı.
Metindeki her cümle, kendisinden çıkarılabilecek yardımcı düşünceyle anlamca eşleştirilmiştir. Cümlelerde geçen kavramlar (atmosferik hareketler, albedo, besin olarak algılama, üst trofik düzey vb.) seçeneklerdeki yakın anlamlı karşılıklarıyla ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki birinci cümleyi incelemek ve anahtar kelimeleri tespit etmek.
I. cümlede atmosferik hareketlerin mikroplastikleri Antarktika gibi uzak bölgelere taşıdığı anlatılmaktadır. Bu da ilk yargı ile eşleşir.
Atmosferik hareketler hava akımları, el değmemiş buzullar ise yerleşimsiz kutup bölgeleri ile anlamca örtüşür.
2
İkinci cümledeki anahtar kavramları analiz etmek.
II. cümlede mikroskobik sentetik liflerin albedoyu (yansıtıcılığı) düşürerek erimeyi hızlandırdığı belirtilmiştir. Bu durum ikinci yargıyı doğrular.
Albedo düşüşü güneş ışınlarının yansıtılma kapasitesinin azalması demektir.
3
Üçüncü cümleyi değerlendirmek.
III. cümlede okyanusa karışan bu plastiklerin kriller tarafından besin sanılarak yendiği ifade edilmektedir. Bu da üçüncü yargıyı karşılar.
Krillerin besin sanması, maddelerin yanlışlıkla tüketilerek bünyeye alınması anlamına gelir.
4
Dördüncü cümleyi yorumlamak.
IV. cümlede krillerle beslenen balinalar, foklar gibi üst düzey canlıların fizyolojik hasar gördüğü belirtilmiştir. Bu da dördüncü yargı ile uyumludur.
Besin zincirinde üst trofik düzeydeki canlılara aktarım ve fizyolojik hasar, biyolojik tahribat ifadesiyle açıklanmıştır.

Key Concept

Paragraftaki her bir cümlenin içerdiği yardımcı düşünceyi yakın anlamlı kelimeler ve ifadeler aracılığıyla doğru eşleştirebilme.
Estimated Time:2m 0s
Question 118Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleri bakımından sağdaki uygun kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sanatçı, uzun yıllar boyunca ustasının gölgesinde kalmış ve özgün bir tarz geliştirememişti.
Genç yazar, zihninde kopan fırtınaları dindirip nihayet yeni eserine odaklanabildi.
Yaşadığı onca haksızlığa rağmen içindeki adalet duygusunu hiçbir zaman kaybetmedi.
Yıllarca süren titiz araştırmaların ardından nihayet aradığı tarihi belgeye ulaşabilmişti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcükler sırasıyla şu kavramlarla eşleşir: gölgesinde - Soyutlama, fırtınaları - Somutlama, adalet - Soyut Anlam, belgeye - Somut Anlam.
Doğru eşleştirmede 'gölgesinde' sözcüğü soyutlama ile, 'fırtınaları' sözcüğü somutlama ile, 'adalet' sözcüğü soyut anlam ile ve 'belgeye' sözcüğü somut anlam ile eşleşir. Bu eşleştirme sözcüklerin cümle içindeki anlam özellikleri ve geçirdikleri anlamsal değişimlerle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'gölgesinde' sözcüğünü incelemek.
Gölge sözcüğü temel anlamıyla somuttur ancak cümledeki kullanımıyla 'himaye, etki' gibi soyut bir anlam kazanarak soyutlama uğramıştır.
Somut kelimenin soyut anlam kazanma durumunu (soyutlama) tespit etmek.
2
İkinci cümledeki 'fırtınaları' sözcüğünü incelemek.
Duygu karmaşası ve sıkıntılar gibi soyut kavramlar, somut bir kelime olan fırtına ile anlatılarak somutlama yapılmıştır.
Soyut kavramın somut sözcükle anlatılma durumunu (somutlama) tespit etmek.
3
Üçüncü ve dördüncü cümlelerdeki 'adalet' ve 'belge' sözcüklerini duyu organlarıyla algılanabilirlik yönünden değerlendirmek.
Adalet duyu organlarıyla algılanamaz (soyut anlam), belge ise duyu organlarıyla algılanabilir (somut anlam).
Temel anlamlarına göre somut ve soyut kelimeleri belirlemek.

Key Concept

Sözcüklerde somut ve soyut anlam özellikleri ile somutlama ve soyutlama olaylarının tespiti.
Estimated Time:2m 0s
Question 119Question

Aşağıdaki cümlelerde geçen "sırt" sözcüklerini, kazandıkları anlam özellikleri ve işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Koyunun sırtındaki kalın yün tabakası, onu kışın dondurucu soğuklarından koruyan en doğal kalkand��r.
Dağın sırtına doğru tırmanan dağcı grubu, rüzgârın şiddetini artırması üzerine çadır kurma kararı aldı.
Kitabın sırtı zamanla yıprandığı için bazı sayfalar yerinden oynamış ve dağılma aşamasına gelmişti.
Şirketin tüm borç yükünü kendi sırtına alan ortak, sonunda iflas bayrağını çekmek zorunda kaldı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Koyunun sırtındaki yün cümlesi gerçek anlamla; dağın sırtına tırmanan dağcılar cümlesi coğrafi konum temelli yan anlamla; kitabın sırtı cümlesi nesne bölümü temelli yan anlamla; borç yükünü sırtına alan cümlesi ise mecaz anlamla eşleşmelidir.
Koyunun sırtı gerçek anatomik yapıyı (gerçek anlam) temsil eder; dağın sırtı ve kitabın sırtı temel anlamla somut/şekilsel bağını koruduğu için sırasıyla coğrafi ve nesne tabanlı yan anlamlardır; borç yükünü sırtlanmak ise tamamen soyut bir durumu nitelediğinden mecaz anlamdır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki "sırt" sözcüğünün bağlamını inceleme
"Koyunun sırtındaki..." ifadesinde canlı bir hayvana ait anatomik vücut bölümü kastedilmiştir. Bu durum TDK'deki ilk ve temel tanıma karşılık gelir.
Sözcüğün akla gelen ilk ve fiziksel anlamını (gerçek anlamı) tespit etmek.
2
İkinci ve üçüncü cümlelerdeki "sırt" sözcüklerinin bağlamlarını inceleme ve karşılaştırma
"Dağın sırtı" coğrafi bir yeryüzü şeklinin üst hattını; "kitabın sırtı" ise kitabın cildinin birleşme yerini (cansız nesne) ifade etmektedir. Her iki kullanımda da sırtın temel anlamındaki 'dik, arka, birleştirici üst yüzey' ilişkisi korunmuş ancak insan/hayvan dışındaki varlıklara aktarılmıştır.
Temel anlamdan kopmadan kazanılan yeni somut anlamları (yan anlamları) işlev ve şekil yönünden ayırt etmek.
3
Dördüncü cümledeki "sırt" sözcüğünün bağlamını inceleme
"Borç yükünü sırtına alan..." ifadesinde fiziksel bir sırt veya somut bir nesne bölümü yoktur. Burada tamamen soyut bir sorumluluk, yükümlülük altına girme durumu kastedilmiştir.
Gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak soyutlaşan mecaz anlamı belirlemek.

Key Concept

Yan anlam, bir sözcüğün temel anlamından tamamen uzaklaşmadan, şekilsel veya işlevsel benzerlikler/ilişkiler yoluyla somut varlıklara aktarılarak kazandığı yeni anlamdır. Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir boyut kazanmasıdır.
Question 120Question

Aşağıda verilen numaralandırılmış cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre harflerle gösterilen kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Roman; yaşanmış ya da yaşanması mümkün olan olayların, insan ilişkilerinin ve durumların yer ile zaman belirtilerek kurgulandığı uzun edebi türdür.
Tut ki hazırladığın bu rapor yönetim kurulu tarafından onaylanmadı, B planın nedir?
Bu yazar, son eserinde diğer romanlarına kıyasla çok daha akıcı ve sade bir anlatım tercih etmiştir.
Yol yapım çalışmaları nedeniyle akşam saatlerinde trafik yoğunluğu normalden fazla olabilir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle Tanım, ikinci cümle Varsayım, üçüncü cümle Karşılaştırma, dördüncü cümle ise Olasılık kavramıyla eşleşir.
Cümlelerin taşıdığı kavramlar sırasıyla incelendiğinde; birinci cümlenin 'nedir' sorusuna yanıt vermesiyle bir tanım olduğu, ikinci cümlenin 'tut ki' ifadesiyle varsayım belirttiği, üçüncü cümlenin 'kıyasla' kelimesiyle karşılaştırma yaptığı, dördüncü cümlenin ise '-ebilir' ekiyle olasılık bildirdiği net bir şekilde saptanır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi incelemek
Birinci cümlede 'Roman ... edebi türdür.' ifadesiyle 'Roman nedir?' sorusuna doğrudan cevap verilmektedir.
Bir kavramın ya da varlığın ne olduğunu açıklayan cümleler tanım cümleleridir.
2
İkinci cümleyi incelemek
İkinci cümlede yer alan 'Tut ki' ifadesiyle, henüz gerçekleşmemiş bir durumun geçici olarak gerçekleşmiş sayıldığı görülür.
Gerçekleşmemiş bir durumu bir anlığına gerçekleşmiş kabul eden cümleler varsayım cümleleridir.
3
Üçüncü cümleyi incelemek
Üçüncü cümlede 'diğer romanlarına kıyasla' ifadesiyle yazarın eserleri arasında bir mukayese yapılmıştır.
En az iki farklı durumun, kavramın ya da varlığın benzer veya farklı yönlerini ortaya koyan cümleler karşılaştırma cümleleridir.
4
Dördüncü cümleyi incelemek
Dördüncü cümlede '-ebilir' ekiyle gerçekleşmesi kesin olmayan ancak ihtimal dahilinde olan bir duruma yer verilmiştir.
Bir eylemin ya da durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığı, ihtimal barındırdığı cümleler olasılık cümleleridir.

Key Concept

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık)
PreviousPage 6 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin