Cümlede Anlam

192 soru

Soru 21Soru

Bir çevirmen, kaynak metindeki sözcükleri kendi diline bire bir aktarmak yerine, o sözcüklerin ardındaki kültürel ruhu ve duygu dünyasını kendi dilinin imkânlarıyla yeniden inşa etmelidir.

Bu cümlede anlatılmak istenene anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çeviri, kelimelerin sözlük anlamlarını hedef dile kopyalamak değil; özgün metnin hissettirdiği kültürel dokuyu ve duygu dünyasını hedef dilin kuralları çerçevesinde yeniden üretmektir.

Cevap

Çeviri, kelimelerin sözlük anlamlarını hedef dile kopyalamak değil; özgün metnin hissettirdiği kültürel dokuyu ve duygu dünyasını hedef dilin kuralları çerçevesinde yeniden üretmektir.
Öncülde yer alan 'kaynak metindeki sözcükleri kendi diline bire bir aktarmak yerine' ifadesi, kelimelerin doğrudan sözlük karşılıklarıyla çevrilmemesi gerektiğini belirtir. Cümlenin devamındaki 'sözcüklerin ardındaki kültürel ruhu ve duygu dünyasını kendi dilinin imkânlarıyla yeniden inşa etmelidir' ifadesi ise kaynak metnin kültürel ve duygusal boyutunun hedef dilin kendi kuralları ve özellikleri çerçevesinde yeniden üretilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu doğrultuda, çeviriyi sözlük anlamlarını kopyalamak yerine özgün metnin kültürel dokusunu ve duygu dünyasını hedef dilin kuralları içinde yeniden üretmek olarak tanımlayan seçenek öncülle tam bir anlam eşleşmesi göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümlenin anahtar kavramlarını ve anlam sınırlarını belirleme.
Belirlenen anahtar kavramlar: 'bire bir aktarmak yerine' (motamot sözcük çevirisinden kaçınmak), 'sözcüklerin ardındaki kültürel ruhu ve duygu dünyasını' (kültürel ve duygusal derinliği korumak) ve 'kendi dilinin imkânlarıyla yeniden inşa etmek' (hedef dilin yapısına uygun olarak yeniden üretmek).
Soruda verilen cümlenin tam olarak hangi düşünceleri savunduğunu netleştirmek.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri öncüldeki anahtar kavramlar ile karşılaştırma.
Sözlük anlamlarını kopyalamama fikri 'bire bir aktarmama' ile; kültürel doku ve duygu dünyasını hedef dilin kurallarıyla üretme fikri ise 'kültürel ruhu kendi dilinin imkânlarıyla yeniden inşa etme' ile eşleşmektedir. Bu doğrultuda en yakın anlamı sunan ifade tespit edilmiştir.
Anlamsal doğruluğu ve eşleşmeyi teyit etmek.

Anahtar Kavram

Yakın anlamlı cümleler, aynı düşünceyi farklı kelimeler, yapılar ve eş anlamlı kavramlar kullanarak ifade eden cümlelerdir.
Soru 22Soru

Svalbard Küresel Tohum Deposu, olası küresel felaketlerin ardından tarımsal çeşitliliğin yeniden tesisi amacıyla 2008 yılında kurulmuş olup, ulusal gen bankalarının yedeklerini barındırdığı için bireysel çiftçilerin doğrudan tohum bağışlamasına veya depodan tohum talep etmesine izin vermemektedir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel çiftçiler, Svalbard Küresel Tohum Deposu'ndan doğrudan tohum temin edemedikleri gibi buraya doğrudan tohum teslimi de yapamamaktadırlar.

Cevap

Bireysel çiftçiler, Svalbard Küresel Tohum Deposu'ndan doğrudan tohum temin edemedikleri gibi buraya doğrudan tohum teslimi de yapamamaktadırlar.
Doğru seçenek olan çiftçilerin depodan doğrudan tohum temin edeyemeceği ve teslim edemeyeceği yargısı, öncüldeki 'bireysel çiftçilerin doğrudan tohum bağışlamasına veya depodan tohum talep etmesine izin vermemektedir' ifadesiyle birebir örtüşmektedir. Herhangi bir dış yorum veya varsayım gerektirmeksizin doğrudan ulaşılan bir sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi ögelerine ve anlam birimlerine ayırarak analiz etme
Cümlede deponun kuruluş yılı (2008), amacı (küresel felaketlerin ardından tarımsal çeşitliliği yeniden tesis etmek), işlevi (ulusal gen bankalarının yedeklerini barındırmak) ve sınırlılıkları (bireysel çiftçilerin doğrudan bağış yapmasının veya tohum talep etmesinin yasak olması) belirtilmiştir.
Kesin çıkarılabilecek yargıyı belirlemek için cümledeki her bir bilgi unsurunu netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri cümledeki bilgilerle karşılaştırma ve doğrudan çıkarılamayan öznel/harici yorumları eleme
İlk ve tek olma, tohumları sadece felaket anında geri çekebilme, 2008 öncesinde ulusal bankaların olmaması veya çiftçilerin dolaylı bağış için ulusal bankalara başvurma zorunluluğu gibi bilgiler cümlede yer almayan harici yorumlardır.
Yorum veya ek bilgi içeren yanlış seçenekleri ayırt etmek amacıyla yapılır.
3
Cümledeki ifadenin eş anlamlılar veya yakın anlamlı yapılarla yeniden kurulmuş halini tespit etme
Cümledeki 'bireysel çiftçilerin doğrudan tohum bağışlamasına veya depodan tohum talep etmesine izin vermemektedir' ifadesi, çiftçilerin depoya doğrudan tohum teslim edemeyeceği ve depodan doğrudan tohum temin edemeyeceği yargısını kesin olarak doğrular.
Cümleden hiçbir yorum katmadan ulaşılabilecek tek kesin yargıyı bulmak için son adımdır.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargı sorularında, cümledeki ifadelere hiçbir öznel yorum, ek bilgi veya olasılık katmadan, sadece verilenlerden hareketle kesin bir sonuca ulaşılmalıdır. Genellikle doğru cevap, cümledeki bir bölümün eş anlamlı sözcüklerle yeniden ifade edilmiş halidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

(I) Klasik metinlerin günümüz dillerine aktarılması, salt bir sözcük aktarımı olmayıp o dönemin düşünce dünyasını kendi çağında yeniden kurma çabasıdır. (II) Çevirmenler, bu kurma sürecinde karşılaştıkları kavramsal boşlukları aşmak amacıyla erek dilin ifade olanaklarını sonuna kadar zorlarlar. (III) Ancak erek dilin yapısı kaynak dilin kültürel kodlarını tam olarak karşılamadığından, çeviride kaçınılmaz olarak birtakım anlam kayıpları meydana gelir. (IV) Bir çevirinin başarısı, bu anlam kayıplarını en aza indiren yöntemlerin titizlikle uygulanmasına bağlıdır. (V) Nitekim tarihin her döneminde çevirmenler, kendi çağlarının edebi dilini zenginleştirmek üzere yabancı kaynaklara yönelmişlerdir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. cümlede, klasik metinlerin günümüz dillerine aktarılmasının gerekçesi açıklanmıştır.

Cevap

Birinci cümlede klasik metinlerin çevirisinin gerekçesi değil, tanımı ve niteliği açıklanmıştır.
Doğru cevap, birinci cümleyle ilgili ifadedir. Birinci cümlede klasik metinlerin çevirisi tanımlanmış ve niteliği açıklanmış olup, bu eylemin hangi gerekçeyle yapıldığına (neden-sonuç ilişkisi) dair herhangi bir bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla bu cümle için gerekçe açıklaması söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki birinci cümleyi anlam ilişkisi bakımından inceleyin.
Cümlede klasik metinlerin çevirisinin ne olduğu açıklanmış ancak bu eylemin yapılma gerekçesine (neden-sonuç) yer verilmemiştir.
Birinci cümlenin neden-sonuç ilişkisi barındırıp barındırmadığını netleştirmek.
2
İkinci ve beşinci cümlelerdeki amaç bildiren ifadeleri çözümleyin.
İkinci cümledeki 'aşmak amacıyla' ve beşinci cümledeki 'zenginleştirmek üzere' ifadelerinin amaç-sonuç ilişkisi kurduğunu saptayın.
Amaç-sonuç ilişkisi bildiren seçeneklerin doğruluğunu test etmek.
3
Üçüncü cümledeki gerekçe bildiren eki analiz edin.
Cümledeki '-den/-dan' ekiyle kurulan 'karşılamadığından' ifadesinin neden-sonuç (gerekçe) bildirdiğini teyit edin.
Neden-sonuç ilişkisi bildiren seçeneğin doğruluğunu test etmek.
4
Dördüncü cümledeki bağlılık bildiren ifadeyi inceleyin.
'uygulanmasına bağlıdır' ifadesinin bir koşul-sonuç ilişkisi kurduğunu belirleyin.
Koşul-sonuç ilişkisi bildiren seçeneğin doğruluğunu test etmek.

Anahtar Kavram

Cümle düzeyinde neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerinin anlamsal çözümlemesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru

Bilimsel araştırmalarda elde edilen veriler ne kadar güvenilir olursa olsun, bu veriler doğru bir yöntemle ---- sürece gerçek bir bilimsel değer ----.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: yorumlanmadığı - kazanamaz

Cevap

yorumlanmadığı - kazanamaz
Cümledeki 'ne kadar güvenilir olursa olsun' ifadesi, verilerin kendi başına yeterli olmadığını ve ek bir sürece ihtiyaç duyduğunu belirtir. Bu bağlamda, verilerin doğru bir yöntemle 'yorumlanmadığı' sürece gerçek bir bilimsel değer 'kazanamayacağı' yönündeki olumsuz koşul ilişkisi, cümleyi hem mantıksal hem de anlamsal olarak en uygun şekilde tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısını ve anlam ilişkisini incelemek
Cümledeki 'ne kadar... olursa olsun' bağlacının cümleye bir ödünleme/koşul anlamı kattığı ve ardından olumsuz bir durumun geleceği tespit edilmiştir.
Boşluklara getirilecek sözcüklerin cümlenin genel mantığıyla uyumlu olmasını sağlamak.
2
Seçeneklerdeki ilk sözcükleri ilk boşluğa yerleştirerek dil bilgisi ve anlam uyumunu kontrol etmek
İlk boşluk için 'yorumlanmadığı', 'incelendiği', 'sorgulandığı', 'saklandığı' ve 'yayımlandığı' sözcüklerinin hepsi dil bilgisi açısından uyumludur.
Sözcüklerin cümledeki yapısal çekimlere uygunluğunu denetlemek.
3
Seçeneklerdeki ikinci sözcükleri ikinci boşluğa yerleştirerek anlam ve mantık bütünlüğünü değerlendirmek
Güvenilir verilerin ancak doğru bir yöntemle 'yorumlanmadığı' sürece değer 'kazanamayacağı' mantıksal olarak tutarlıdır. Diğer seçenekler çelişkili veya ilgisiz yargılar oluşturmaktadır.
Cümlenin anlamca tamamlanmasını sağlayan doğru seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Cümledeki anlam ve mantık ilişkilerini (koşul, neden-sonuç, karşıtlık) gözeterek boşlukları dil bilgisel kurallara uygun şekilde doldurma.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru

(I) Edebiyat müzeleri, yazarların kişisel eşyalarını sergilemenin ötesinde, onların yaratım süreçlerine ışık tutmak üzere kurulur. (II) Ziyaretçiler bu mekânlarda yazarın dünyasına yakından tanıklık ettikçe edebî metinlerin arka planını daha iyi kavrayabilir. (III) Türkiye'deki edebiyat müzeciliği uzun süre koruma odaklı kaldığından, bu alanlar uzun yıllar durağan birer sergileme salonu olmanın ötesine geçememiştir. (IV) Son dönemde ise interaktif sergilerin yaygınlaşmasıyla birlikte müzeler, genç kuşakların ilgisini çeken dinamik merkezlere dönüşmüştür. (V) Edebiyat tarihine ilgi duyan araştırmacılar, arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlayabilmek için bu müzelerin kütüphanelerini sıklıkla ziyaret eder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. cümlede, eylemin yapılma nedeni açıklanmıştır.

Cevap

Beşinci cümlede eylemin yapılma nedeni değil, amacı açıklanmıştır.
Beşinci cümlede araştırmacıların kütüphaneleri sıklıkla ziyaret etmelerinin sebebi (gerekçesi) değil, bu eylemi hangi hedef doğrultusunda gerçekleştirdikleri yani amaçları belirtilmiştir. Türkçede '-mek için' yapısı sıklıkla amaç-sonuç ilgisi kurar. Bu nedenle bu cümlenin neden-sonuç bildirdiğini savunan değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal yapılarını inceleme
Birinci cümlede 'üzere' edatı amaç, ikinci cümlede '-dikçe' eki koşul, üçüncü cümlede '-dığından' eki neden, dördüncü cümlede '-mesiyle birlikte' ifadesi neden ve beşinci cümlede '-bilmek için' grubu amaç ilgisi kurmaktadır.
Her cümledeki anlam ilgisini kuran ek ve edatları belirlemek değerlendirmelerin doğruluğunu test etmek için gereklidir.
2
Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını değerlendirme
Beşinci cümlede araştırmacıların kütüphaneleri sıklıkla ziyaret etmesinin gerekçesi (sebebi) değil, bu eylemi yaparken gerçekleştirmeyi hedefledikleri amacı (arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlayabilmek) belirtilmiştir.
Eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bildiren yargıların amaç-sonuç ilgisi taşıdığını ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Neden-sonuç (gerekçe) ve amaç-sonuç cümlelerinin yapısal ve anlamsal farkları
Soru 26Soru

(I) Doğadaki tasarımlardan ilham alarak endüstriyel sorunlara çözüm üretmek amacıyla son yıllarda biyomimikri araştırmalarına büyük bütçeler ayrılıyor. (II) Bu kapsamda geliştirilen nilüfer yaprağı yüzeyine sahip boyalar, su ve kir tutmadığı için binaların dış cephe temizlik maliyetlerini önemli ölçüde düşürüyor. (III) Ancak doğadaki sistemleri taklit edebilmek, hücre düzeyindeki mikroskobik yapıların fiziksel özelliklerinin tam olarak analiz edilmesine bağlıdır. (IV) Canlıların milyonlarca yıllık evrimsel süreçte geliştirdiği adaptasyonları anlamak üzere biyologlar ve mühendisler ortak laboratuvarlar kuruyor. (V) Teknolojik imkânların yetersizliğinden ötürü bazı karmaşık canlı yapıları henüz endüstriyel üretime dön��ştürülemiyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerdeki anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. cümlede, dış cephe temizlik maliyetlerinin düşmesi bir koşula bağlanmıştır.

Cevap

II. cümlede, dış cephe temizlik maliyetlerinin düşmesi bir koşula bağlanmıştır.
İkinci cümlede binaların dış cephe temizlik maliyetlerinin düşmesi bir koşula değil, nilüfer yaprağı yüzeyine sahip boyaların su ve kir tutmaması nedenine bağlanmıştır. Dolayısıyla cümlede neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur ve bu cümleyle ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini belirleme
I. cümle amaç-sonuç, II. cümle neden-sonuç, III. cümle koşul-sonuç, IV. cümle amaç-sonuç ve V. cümle neden-sonuç (gerekçe) anlamı taşımaktadır.
Her bir seçeneğin doğruluğunu kontrol edebilmek için öncelikle cümlelerin kendi içindeki yargı ilişkilerini doğru saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki değerlendirmeleri karşılaştırma
İkinci cümleyle ilgili yapılan değerlendirmede yargının bir koşula (şarta) bağlandığı belirtilmiştir. Ancak cümledeki '-diği için' eki eylemin nedenini (gerekçesini) ortaya koymaktadır.
Neden-sonuç ilişkisi ile koşul-sonuç ilişkisi arasındaki farkı ortaya koyarak yanlış değerlendirmeyi tespit etmek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlam ilişkilerini (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) tespit etme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru

I. modern eleştiri kuramları,
II. yaratıcısının kişisel deneyimlerinden
III. tamamen bağımsız olarak ele alınması gerektiğini savunan
IV. okuru eserin dünyasıyla baş başa bırakmayı amaçlar
V. bir sanat eserinin,
VI. metnin kendi içsel dinamiklerine odaklanarak

Yukarıdaki numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü hangisi olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I

Cevap

I numaralı söz grubu baştan dördüncü sırada yer almaktadır.
Verilen söz grupları anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralandığında dizilim 'V - II - III - I - VI - IV' şeklinde olur. Bu dizilimde baştan dördüncü sırada 'modern eleştiri kuramları' ifadesini içeren I numaralı söz grubu yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin ve ana yargının belirlenmesi
Cümlenin yüklemi IV numaralı 'okuru eserin dünyasıyla baş başa bırakmayı amaçlar' ifadesidir ve cümlenin sonunda yer almalıdır.
Türkçede kurallı bir cümlenin yüklemi sonda bulunur. Bu nedenle sıralamanın son ögesi IV olacaktır.
2
Özne ve özneyi niteleyen grupların bulunması
V numaralı 'bir sanat eserinin' ifadesi, II numaralı 'yaratıcısının kişisel deneyimlerinden' ve III numaralı 'tamamen bağımsız olarak ele alınması gerektiğini savunan' ifadesiyle birleşerek bir sıfat-fiil grubu oluşturur. Bu sıfat-fiil grubu I numaralı 'modern eleştiri kuramları' öznesini niteler ve 'bir sanat eserinin yaratıcısının kişisel deneyimlerinden tamamen bağımsız olarak ele alınması gerektiğini savunan modern eleştiri kuramları' yapısı kurulur.
Özne ve onu niteleyen tamlamalar anlamsal ve yapısal olarak bölünemez bir bütün oluşturur.
3
Zarf tümleci ve yüklem ilişkisinin kurulması
VI numaralı 'metnin kendi içsel dinamiklerine odaklanarak' ifadesi, zarf-fiil eki içerdiği için yükleme bağlanarak zarf tümleci görevini üstlenir. Bu grup yüklemden hemen önce gelmelidir: '...odaklanarak okuru eserin dünyasıyla baş başa bırakmayı amaçlar'.
Zarf-fiil grupları genellikle niteledikleri temel eylemden (yüklemden) önce gelerek cümlenin akışını sağlar.
4
Tüm cümlenin birleştirilmesi ve sıralamanın netleştirilmesi
Sıralama V - II - III - I - VI - IV şeklinde kurulur. Cümlenin tamamı: 'Bir sanat eserinin yaratıcısının kişisel deneyimlerinden tamamen bağımsız olarak ele alınması gerektiğini savunan modern eleştiri kuramları, metnin kendi içsel dinamiklerine odaklanarak okuru eserin dünyasıyla baş başa bırakmayı amaçlar.' şeklindedir.
Tüm ögelerin anlamsal ve dil bilgisel uyumu bu sıralama ile tam olarak sağlanır. Bu sıralamada baştan dördüncü söz grubu I numaralı ifadedir.

Anahtar Kavram

Kurallı ve anlamlı cümle oluşturmada öge dizilişi ve fiilimsi gruplarının tespiti
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 28Soru

I. dışına çıkabilme
II. yerleşik toplumsal normların
III. cesaretini göstermesiyle başlar
IV. sanatsal yaratıcılık
V. bireyin

Numaralanmış sözcük gruplarıyla kurallı ve anlamlı bir cümle oluşturulduğunda hangisi baştan üçüncü sırada yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

Roma rakamıyla II ile belirtilen 'yerleşik toplumsal normların' parçası
Doğru sıralama 'Sanatsal yaratıcılık (IV) bireyin (V) yerleşik toplumsal normların (II) dışına çıkabilme (I) cesaretini göstermesiyle başlar (III)' şeklindedir. Bu sıralamada baştan üçüncü sırada yer alan ifade II numaralı parçadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemi belirlenir.
'cesaretini göstermesiyle başlar' ifadesini barındıran III numaralı parça cümlenin yüklemidir.
Kurallı cümlelerde yüklem her zaman sonda bulunur, bu yüzden III numaralı parça en sonda yer almalıdır.
2
Cümlenin öznesi belirlenir.
'sanatsal yaratıcılık' ifadesini içeren IV numaralı parça cümlenin öznesidir.
Yüklemle uyumlu olan özne, kurallı cümlelerde genellikle cümlenin en başında yer alır.
3
Kalan parçalar arasındaki dil bilgisel ve anlamsal tamlamalar birleştirilir.
'bireyin' (V) ifadesi, 'yerleşik toplumsal normların' (II) ve 'dışına çıkabilme' (I) parçalarıyla birleşerek bir yan cümlecik oluşturur.
'normların' (II) sözcüğü 'dışına' (I) sözcüğüne bağlanarak belirtili isim tamlaması oluşturduğundan II numaralı parça I numaralı parçadan önce gelmelidir. Bu grup 'bireyin' (V) kelimesine bağlanarak 'bireyin yerleşik toplumsal normların dışına çıkabilme cesaretini' yapısını kurar.
4
Elde edilen parçalar birleştirilerek cümlenin genel dizilimi kontrol edilir.
Cümlenin tam dizilimi 'Sanatsal yaratıcılık (IV) bireyin (V) yerleşik toplumsal normların (II) dışına çıkabilme (I) cesaretini göstermesiyle başlar (III)' şeklinde kurulur.
Oluşan sıralama (IV - V - II - I - III) dil bilgisi kurallarına uygun, anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturur.

Anahtar Kavram

Kurallı ve anlamlı cümle oluştururken sözcük gruplarını dil bilgisel ve anlamsal bağlarına göre sıralama
Soru 29Soru

(I) Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması, toplumların tarihsel kimliklerini koruyabilmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. (II) Bu kapsamda yürütülen restorasyon çalışmalarında tarihi dokunun özgünlüğünü korumak amacıyla aslına uygun malzemeler tercih edilir. (III) Ancak son yıllarda yapılan bazı uygulamalarda özensiz malzeme seçimi yüzünden birçok tarihi yapıda kalıcı hasarlar oluşmuştur. (IV) Uzmanlar, restorasyon süreçlerinde alanında yetkin bilim insanlarıyla ortak hareket edilmediği takdirde bu hataların tekrarlanacağını belirtmektedir. (V) Ülkemizde de bu konuda farkındalığı artırmak için çeşitli akademik etkinlikler düzenlenmekte, kamuoyunun dikkatini çekmeye yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "koşul-sonuç" ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle
Dördüncü cümlede 'ortak hareket edilmediği takdirde' (ortak hareket edilmezse) ifadesi kullanılarak hataların tekrarlanması durumu bir koşula bağlanmıştır. Bu durum cümleye koşul-sonuç ilişkisi kazandırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki her bir cümlenin yargılarını ve bu yargılar arasındaki anlamsal ilişkileri belirleyin.
Cümlelerdeki 'amacıyla', 'yüzünden', '-diği takdirde' ve 'için' gibi edat ve bağlaç grupları tespit edilir.
Anlam ilişkilerini kuran anahtar ifadeleri bulmak, doğru seçeneğe ulaşmayı kolaylaştırır.
2
Dördüncü cümledeki koşul yapısını analiz edin.
'Ortak hareket edilmediği takdirde' ifadesinin '-mediği sürece / edilmezse' anlamına geldiği ve 'hataların tekrarlanması' sonucunun bu koşula bağlandığı görülür.
Koşul-sonuç cümlelerinde bir eylemin veya durumun gerçekleşmesi, başka bir durumun gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlıdır.
3
Diğer cümlelerin anlam ilişkilerini inceleyerek koşul bildiren başka bir cümle olmadığını doğrulayın.
İkinci ve beşinci cümlelerin amaç-sonuç, üçüncü cümlenin neden-sonuç bildirdiği; birinci cümlenin ise düz bir yargı bildirdiği netleşir.
Çeldiricilerin elenerek doğru cevabın kesinleştirilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Soru 30Soru

“Teknolojik imkânların insanı doğadan kopardığı yönündeki genel kanının aksine, çevre krizinin aşılmasında yine modern teknolojinin sunduğu analitik çözümlere ihtiyaç duyulmaktadır.”

Bu cümleye anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevre sorunlarının çözümü, her ne kadar teknolojinin insan ile doğa arasındaki ilişkiyi zedelediği düşünülse de, yine teknolojik yöntemlerin sunduğu rasyonel çözümlerden geçmektedir.

Cevap

Çevre sorunlarının çözümü, her ne kadar teknolojinin insan ile doğa arasındaki ili��kiyi zedelediği düşünülse de, yine teknolojik yöntemlerin sunduğu rasyonel çözümlerden geçmektedir.
Doğru cevap olan cümlede, öncüldeki anlam ögeleri tam olarak karşılanmıştır. Öncül cümlede yer alan 'teknolojinin insanı doğadan kopardığına dair yaygın inanış', bu seçenekte 'teknolojinin insan-doğa ilişkisini zedelediğinin düşünülmesi' şeklinde; 'çevre krizinin çözümünde teknolojinin analitik imkanlarına muhtaç olunduğu' fikri ise 'çevre sorunlarının çözümünün teknolojik yöntemlerin rasyonel çözümlerden geçmesi' ifadesiyle eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi anlam ögelerine ayırarak analiz edin.
Cümlede iki temel yargı bulunmaktadır: 1) Teknolojinin insanı doğadan kopardığı yönünde yaygın bir inanış vardır. 2) Bu inanışa rağmen, çevre krizini çözmek için yine teknolojinin analitik çözümlerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Yakın anlamlı cümleyi bulabilmek için öncelikle öncül cümlenin iletmek istediği ana ve yardımcı düşüncelerin tam sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümlelerin anlam sınırlarını öncül cümleyle karşılaştırın.
Bazı seçeneklerin öneri içerdiğini, bazılarının krizi tamamen teknolojiye bağladığını, bazılarının ise aşırı genellemelere yer verdiğini tespit edin.
Hatalı çıkarımlar barındıran seçenekleri elemek ve sadece yargıların tam eşleştiği seçeneğe odaklanmak için bu karşılaştırma gereklidir.
3
Yargıların eş anlamlı kelimeler veya farklı dil bilgisel yapılarla tam olarak karşılandığı seçeneği belirleyin.
Zedelediğinin düşünülmesi ile kopardığı yönündeki genel kanı; rasyonel çözümlerden geçmesi ile analitik çözümlere ihtiyaç duyulması ifadelerinin birbirini karşıladığını görün.
Eş anlamlı yapıların anlamsal eşdeğerliğini saptayarak doğru seçeneğe ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cümleler Arasındaki Yakın Anlamlılık İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

Bir yazarın üslubundaki sadelik, onun düşüncelerinin sığ olduğunu değil, aksine fikirlerini karmaşadan uzak ve berrak bir biçimde aktarabildiğini gösterir.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu cümleyle yakın anlamlıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalın bir anlatımı benimsemek yazarın düşünce dünyasının zayıflığından kaynaklanmaz; aksine onun fikirlerini duru bir şekilde aktarma gücünü ortaya koyar.

Cevap

Yalın bir anlatımı benimsemek yazarın düşünce dünyasının zayıflığından kaynaklanmaz; aksine onun fikirlerini duru bir şekilde aktarma gücünü ortaya koyar.
Doğru yanıt, orijinal cümledeki 'üsluptaki sadeliğin düşünsel bir sığlık olmadığı, aksine fikirleri berrak ve karmaşasız aktarma becerisi olduğu' savını birebir karşılamaktadır. Cümledeki 'sadelik' kelimesi 'yalın anlatım' ile, 'düşüncelerin sığ olmaması' ifadesi 'düşünce dünyasının zayıflığından kaynaklanmaması' ile, 'karmaşadan uzak ve berrak aktarabilmek' ise 'duru bir şekilde aktarma gücü' ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Orijinal cümleyi temel anlam ögelerine ayırarak analiz etmek.
Cümle iki temel mesaj vermektedir: 1) Üslubun sade olması, düşüncelerin sığ (yüzeysel/basit) olduğu anlamına gelmez. 2) Sadelik, fikirleri karmaşadan uzak ve berrak (duru/anlaşılır) bir şekilde aktarabilmektir.
Cümlenin sınırlarını ve iletmek istediği asıl düşünceyi netleştirmek.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri bu iki mesajla karşılaştırmak.
Yalın bir anlatımın düşünce dünyasının zayıflığından (sığlığından) kaynaklanmadığını ve fikirleri duru (berrak) biçimde aktarma gücünü gösterdiğini belirten seçeneğin orijinal cümleyle birebir örtüştüğü saptanır.
En yakın ve tutarlı anlamı sunan seçeneği doğru yanıt olarak belirlemek.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)

İpuçları

1
Cümledeki 'sadelik' ve 'düşüncelerin sığ olmaması' ilişkisine odaklanın.
2
Sadelik (yalınlık) ile fikirleri berrak (duru) aktarma arasındaki bağı kuran seçeneği arayın.

Daha Fazla Pratik

Cümle eşleştirme sorularında, cümlenin anahtar kelimelerinin (sadelik -> yalınlık, berrak -> duru, sığ -> zayıf) eş anlamlılarını veya yakın anlamlılarını seçeneklerde aramak doğru cevaba ulaşmayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:45s
Soru 32Soru

Bilimsel araştırmalar, sadece veri toplamakla ----; aynı zamanda bu verileri doğru yöntemlerle analiz ederek insanlığın faydasına sunmayı da ----.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, düşüncenin akışına göre sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: yetinmez - amaçlar

Cevap

yetinmez - amaçlar
Doğru yanıt 'yetinmez - amaçlar' ifadesidir. Cümledeki 'sadece... değil, aynı zamanda... da' kalıbı ilk ifadenin bir sınırlama olmadığını gösterir; bu yüzden ilk boşlukta olumsuzluk eki barındıran 'yetinmez' sözcüğü anlamca tam bir uyum sağlar. İkinci kısımda ise araştırmaların nihai hedefini ifade eden 'amaçlar' kelimesi cümlenin mantık akışını başarıyla tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin dil bilgisi yapısını ve bağlamını incelemek.
Cümlede 'sadece... değil, aynı zamanda... da' kalıbının bir benzeri olan 'sadece ... -la/le ----; aynı zamanda ... da ----' yapısının kurulduğu tespit edilmiştir.
Bu yapı, ilk kısımdaki eylemin sınırlandırılmadığını ve ikinci kısımdaki olumlu hedefle genişletildiğini gösterir.
2
Boşluklara getirilmesi gereken sözcüklerin olumlu/olumsuz durumlarını analiz etmek.
İlk boşlukta 'sadece veri toplamakla kalmadığı' anlamını vermek üzere olumsuz bir çekim ('yetinmez') aranırken, ikinci boşlukta bilimsel araştırmaların nihai hedefini belirtecek olumlu bir yönelim ('amaçlar') aranır.
Anlam akışını ve dil bilgisi uyumunu doğru sağlamak için bu gereklidir.
3
Seçenekleri deneyerek en uygun çifti seçmek.
İlk boşluğa 'yetinmez', ikinci boşluğa 'amaçlar' getirildiğinde cümlenin dil bilgisi, anlamsal akış ve mantık açısından kusursuz bir şekilde tamamlandığı görülür.
Bilimsel araştırmalar veri toplamakla yetinmez, aynı zamanda insanlığın faydasına sunmayı amaçlar.

Anahtar Kavram

Cümle tamamlama sorularında, cümlenin bağlamına, mantık ilişkilerine (neden-sonuç, amaç, koşul, karşıtlık, ekleme) ve dil bilgisi (çekimler, edatlar) uyumuna dikkat edilmelidir.
Soru 33Soru

(I) Günümüz yazarları, toplumsal sorunları doğrudan ele almak yerine bireyin iç dünyasındaki karmaşayı yansıtmak üzere eserler kaleme alıyorlar.
(II) Okuyucuyu derin bir sorgulamaya yöneltmek amacıyla dildeki alışılmış kalıplar�� yıkıp kendilerine özgü yeni bir anlatım biçimi geliştiriyorlar.
(III) Edebiyatın sınırlarını genişletmek adına estetik kaygıyı her türlü toplumsal faydanın önünde tutmayı tercih ediyorlar.
(IV) Eserlerinde bireysel yabancılaşmayı çok boyutlu işleyebilmek için psikoloji ve felsefe disiplinlerinin sunduğu verilerden geniş ölçüde yararlanıyorlar.
(V) Toplumsal dinamiklerin hızla değişmesi sonucunda bireyin yalnızlaşması kaçınılmaz bir hâl aldığından, yapıtlarında varoluşsal sancıları merkezî bir tema olarak kullanıyorlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Beşinci cümlede yargı gerekçesiyle birlikte verilmiştir.
Beşinci cümlede yer alan 'Toplumsal dinamiklerin hızla değişmesi sonucunda bireyin yalnızlaşması kaçınılmaz bir hâl aldığından...' ifadesi, yazarların varoluşsal sancıları merkezî tema olarak kullanmalarının gerekçesidir (nedenidir). Bu cümlede neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini belirlemek için yargıların hangi amaçla mı yoksa hangi nedenle mi gerçekleştirildiğini analiz edin.
İlk dört cümlede eylemlerin gerçekleştirilme amaçları (yansıtmak üzere, yöneltmek amacıyla, genişletmek adına, işleyebilmek için) sunulmuştur. Beşinci cümlede ise eylemin yapılma gerekçesi (yalnızlaşmanın kaçınılmaz bir hâl alması nedeniyle) belirtilmiştir.
Amaç-sonuç ilişkilerinde eylemin yöneldiği henüz gerçekleşmemiş bir hedef bulunurken, neden-sonuç ilişkilerinde yargının gerçekleşmesine yol açan tamamlanmış veya mevcut bir gerekçe bulunur.
2
Seçeneklerdeki cümle numaralarıyla anlamsal tespitleri eşleştirin.
Gerekçesiyle birlikte verilen tek yargının beşinci cümlede olduğu ve bu cümlenin üçüncü seçenekte yer aldığı görülür.
Soru kökünde istenen 'yargının gerekçesiyle birlikte verilmesi' durumu neden-sonuç ilişkisini ifade ettiğinden doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Cümlede Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkilerinin Ayırt Edilmesi
Soru 34Soru

I. Küreselleşmenin getirdiği kültürel tek tipleşmeye karşı koymak amacıyla yerel gelenekleri ve zanaatları koruma altına alan projeler son yıllarda büyük bir ivme kazandı.
II. Bu projeler sayesinde unutulmaya yüz tutmuş pek çok el sanatı yeniden canlandırılıp genç nesillere aktarılarak ekonomik bir döngü oluşturuldu.
III. Ancak yerel üreticilerin dijital platformlarda varlık gösterememesi, üretilen özgün tasarımların geniş kitlelere ulaştırılmasını zorlaştırmaktadır.
IV. Ürünlerin küresel pazarda hak ettiği değeri bulabilmesi ise tanıt��m stratejilerinin doğru ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılmasına bağlıdır.
V. Nitekim yerel değerleri evrensel bir dille harmanlayarak sunan girişimciler, dünya pazarında kalıcı bir yer edinmeyi başarmışlardır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümlede, bir durumun gerçekleşmesi belirli bir koşula bağlanmıştır.

Cevap

IV. cümlede, bir durumun gerçekleşmesi belirli bir koşula bağlanmıştır.
IV. cümlede yer alan 'değer bulabilmesi' yargısı, 'tanıtım stratejilerinin doğru ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılması' koşuluna bağlanmıştır. '-e bağlıdır' ifadesiyle sağlanan bu koşul ilişkisi, seçenekteki değerlendirmeyi doğru kılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini tek tek analiz edin.
I. cümlede amaç-sonuç, II. cümlede neden-sonuç/yöntem, III. cümlede neden-sonuç, IV. cümlede koşul-sonuç ilişkisi ve V. cümlede gerekçe/açıklama ilişkisi tespit edilir.
Her seçeneğin doğruluğunu test edebilmek için cümlelerin kurduğu anlam ilişkilerinin doğru tanımlanması gerekir.
2
Koşul-sonuç ilişkisi içeren cümleyi ve koşula bağlı olan durumu belirleyin.
IV. cümlede yer alan 'Ürünlerin küresel pazarda hak ettiği değeri bulabilmesi' sonucu, 'tanıtım stratejilerinin doğru ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılmasına bağlıdır' koşuluna bağlanmıştır.
Koşul-sonuç ilişkisinin varlığını ve doğruluğunu kesinleştirmek amacıyla eylemin gerçekleşme şartını tespit etmek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki ifadelerin neden yanlış olduğunu değerlendirin.
I, II ve V. cümlelerde amaç ve neden ilişkilerinin karıştırıldığı, III. cümlede ise metinde yer almayan öznel bir yorumun seçeneğe eklendiği saptanır.
Çeldiricilerin yanlışlığını netleştirmek ve doğru seçeneği doğrulamak amacıyla hatalı anlamlandırmalar elenir.

Anahtar Kavram

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç)

İpuçları

1
Cümlelerin yüklemlerine odaklanarak eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin. Henüz gerçekleşmemiş bir hedef varsa amaç-sonuç, gerçekleşmiş bir gerekçe varsa neden-sonuç ilişkisi aranmalıdır.
2
Koşul-sonuç ilişkilerinde genellikle '-se/-sa' eki, '-dikçe' zarf-fiil eki veya 'bağlıdır', 'koşuluyla' gibi sözcükler yer alır. Cümleleri bu ifadeler açısından inceleyin.
3
IV. cümlede geçen '-e bağlıdır' ifadesi, ürünlerin değer bulmasının hangi şart altında gerçekleşebileceğini açıklamaktadır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 35Soru

Sanatsal yaratım, yalnızca sanatçının iç dünyasını dışa vurmasıyla ----; aksine, dış dünyadan aldığı izlenimleri kendi süzgecinden geçirerek onlara yeni bir form ---- süreci olarak da tanımlanabilir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: sınırlı kalmaz - kazandırma

Cevap

sınırlı kalmaz - kazandırma
Doğru yanıt olan ifadeler cümledeki mantık zincirini kusursuz bir şekilde kurmaktadır. Cümlenin yapısı sanatın iç dünyayı yansıtmakla yetinmediğini, bunun ötesinde izlenimleri dönüştürerek onlara biçim kazandırdığını anlatmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ipuçlarını ve mantıksal bağlaçları analiz etmek
Cümlede geçen 'yalnızca' ve 'aksine' sözcüklerinin, ilk kısımda bir sınırlama/yetersizlik durumunun belirtildiğini, ikinci kısımda ise bu durumun ötesinde daha geniş veya farklı bir işlevin anlatıldığını gösterdiği belirlendi.
Doğru kelimeleri seçebilmek için cümle içindeki anlamsal ve mantıksal ilişkileri kurmak gerekir.
2
Birinci boşluk için uygun olan ifadeleri belirlemek
Sadece iç dünyayı yansıtmakla kalmadığını ifade etmek üzere 'sınırlı kalmaz' ifadesinin cümlenin ilk bölümünü mantıklı bir şekilde tamamladığı görüldü.
'Aksine' bağlacı öncesinde olumsuzlanan veya yetersiz görülen bir durumun varlığını gerektirir.
3
İkinci boşluk için 'kendi süzgecinden geçirerek' ifadesinin gerektirdiği eylemi saptamak
Dış dünyadan alınan izlenimlerin sanatçı tarafından işlenerek yeni bir biçim almasının, onlara yeni bir 'form kazandırma' olarak nitelendirilebileceği tespit edildi.
Sanatçının izlenimleri doğrudan aktarmayıp dönüştürdüğü vurgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama
Soru 36Soru

Bugüne kadar sadece Ege Bölgesi'ndeki zeytin üreticilerine eğitim desteği sunan kooperatif, bu yıl ilk kez bölge dışındaki üreticilere de bu imkânı sağlamıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kooperatif, geçmiş yıllarda Ege Bölgesi dışındaki zeytin üreticilerine yönelik eğitim desteği faaliyeti yürütmemiştir.

Cevap

Kooperatif, geçmiş yıllarda Ege Bölgesi dışındaki zeytin üreticilerine yönelik eğitim desteği faaliyeti yürütmemiştir.
Verilen cümlede kooperatifin bu yıla kadar yalnızca Ege Bölgesi'ndeki üreticilere eğitim desteği sunduğu ve bu yıl ilk kez bu bölgenin dışına çıktığı belirtilmiştir. Bu durum, kooperatifin geçmiş yıllarda Ege Bölgesi sınırları dışındaki üreticilere eğitim vermediğini mantıksal olarak kesin kılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve sınırlandırıcı kelimeleri belirleme
'Bugüne kadar sadece Ege Bölgesi'ndeki' ve 'bu yıl ilk kez bölge dışındaki' ifadeleri tespit edilmiştir.
Cümlenin sınırlarını belirleyerek dışarıdan yorum katılmasını engellemek.
2
Zaman ve kapsam ilişkisini analiz etme
Kooperatifin bölge dışına ilk kez bu yıl destek sağladığı, dolayısıyla bu yıldan önce bölge dışına böyle bir destek vermediği anlaşılmıştır.
Cümledeki 'ilk kez' ve 'bu yıla kadar sadece' ifadelerinin mantıksal sonucunu ortaya koymak.
3
Seçenekleri bu mantıksal sonuçla karşılaştırma
Kooperatifin geçmiş yıllarda Ege Bölgesi dışında eğitim desteği yürütmediğini belirten yargının kesin olarak çıkarılabileceği doğrulanmıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Cümle sınırları dışına çıkmadan, 'sadece' ve 'ilk kez' gibi kısıtlayıcı ifadelerden mantıksal zorunluluk üretme.
Soru 37Soru

Bir cümlede eylemin hangi amaca yönelik gerçekleştirildiğini bildiren cümlelere 'amaç-sonuç cümleleri' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.

Cevap

Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.
Tezini zamanında teslim edebilmek amacıyla çalışıldığını belirten 'Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.' cümlesinde amaç-sonuç ilişkisi vardır. 'İçin' edatı yerine 'amacıyla' ifadesi getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmamaktadır, bu da cümlenin amaç-sonuç ilişkisi taşıdığını doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyerek eylemlerin gerekçe (neden), amaç veya koşula bağlı olup olmadığını analiz etmek.
Cümlelerdeki anlam ilişkilerinin türleri (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç veya düz açıklama) tespit edilir.
Amaç-sonuç ilişkisini içeren tek doğru seçeneği belirlemek için tüm seçeneklerin yapısını anlamak gerekir.
2
'İçin' edatı bulunan cümlelerde, bu edatın yerine 'amacıyla' kelimesini getirerek cümlenin amaç-sonuç bildirip bildirmediğini test etmek.
'Tezini zamanında teslim edebilmek için...' ifadesinde 'için' yerine 'amacıyla' getirildiğinde anlamlı bir bütün oluştuğu görülür.
'İçin' edatı hem neden-sonuç hem de amaç-sonuç ilişkisi kurabildiği için bu test doğru ayrımı yapmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi ve Neden-Sonuç İlişkisinden Ayırt Edilmesi

İpuçları

1
Cümledeki eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bulmaya çalışın.
2
Cümlelerdeki '-mak/mek için' edat grubunun yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak cümlenin anlamını test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 38Soru

İlk kez 1990'lı yıllarda bilim insanları tarafından Antarktika'daki buzulların altında keşfedilen Vostok Gölü, kıtadaki yüzlerce buzul altı gölün en büyüğü olup milyonlarca yıldır dış dünyadan izole olduğu için kendine özgü bir ekosisteme sahip olduğu düşünülmektedir.

Bu cümleden Vostok Gölü ile ilgili olarak çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antarktika'da Vostok Gölü'nün dışında da buzul altında yer alan göller mevcuttur.

Cevap

Antarktika'da Vostok Gölü'nün dışında da buzul altında yer alan göllerin mevcut olduğu yargısıdır.
Verilen cümlede geçen 'kıtadaki yüzlerce buzul altı gölün en büyüğü' ifadesi, Antarktika'da Vostok dışında da buzul altında göllerin var olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu nedenle Vostok Gölü'nün dışında da buzul altında yer alan göllerin mevcut olduğu kesin olarak çıkarılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlede yer alan 'kıtadaki yüzlerce buzul altı gölün en büyüğü' ifadesini incelemek.
Bu ifade, Vostok Gölü dışında kıtada en azından başka buzul altı göllerinin de olduğunu gösterir.
Kesin yargı sorularında cümlede verilen ifadelere sadık kalınarak doğrudan mantıksal çıkarım yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulma
Soru 39Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazarın çocukluk yıllarında yaşadığı coğrafyanın izleri eserlerine do��rudan yansıdığından, romanlarında oldukça samimi ve inandırıcı bir atmosfer hâkimdir.

Cevap

Yazarın çocukluk yıllarında yaşadığı coğrafyanın izleri eserlerine doğrudan yansıdığından, romanlarında oldukça samimi ve inandırıcı bir atmosfer hâkimdir.
Yazarın çocukluk yıllarında yaşadığı coğrafyanın izlerinin eserlerine yansımasını belirten cümlede hem gerekçe (izlerin yansıması) hem de sonuç (samimi ve inandırıcı bir atmosferin hâkim olması) gerçekleşmiştir. Bu durum cümleye neden-sonuç anlamı katmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme durumlarını analiz etmek
Gerekçe (neden-sonuç) bildiren cümlelerde her iki yargının da gerçekleşmiş olduğunu, amaç bildiren cümlelerde ise yargılardan birinin henüz gerçekleşmemiş bir hedef durumunda olduğunu saptamak.
Neden-sonuç ile amaç-sonuç cümlelerini ayırt etmenin en temel yolu, yargıların gerçekleşme durumuna bakmaktır.
2
Seçeneklerdeki cümlelerin anlam ilişkilerini belirlemek
Eserlere yansıması nedeniyle samimi bir atmosferin oluştuğunu belirten cümlenin neden-sonuç; 'sevdirmek üzere', 'hissettirmek için' ve 'yaratmak amacıyla' ifadelerinin amaç-sonuç; 'sunduğu sürece' ifadesinin ise koşul-sonuç bildirdiğini tespit etmek.
Soruda istenen neden-sonuç ilişkisine sahip tek doğru seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

Edebiyat tarihi, kendi çağının tanıklığını yapmakla ---- yapıtların değil; insan ruhunun derinliklerindeki evrensel sancıları ---- eserlerin geleceğe taşındığını göstermektedir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: yetinen - yakalayabilen

Cevap

Edebiyat tarihi, kendi çağının tanıklığını yapmakla yetinen yapıtların değil; insan ruhunun derinliklerindeki evrensel sancıları yakalayabilen eserlerin geleceğe taşındığını göstermektedir.
Cümlenin anlamsal akışında sadece kendi döneminin tanıklığını yapmakla kalmayıp evrensel konuları da işleyen eserlerin kalıcı olacağı vurgulanmıştır. Bu sebeple ilk boşluğa sınırlandırma anlamı taşıyan 'yetinen', ikinci boşluğa ise evrensel acıları başarıyla ele almayı niteleyen 'yakalayabilen' kelimesi getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlamsal çerçevesini belirleme.
Cümlede kalıcı olan yapıtlar ile olamayanlar arasında bir karşılaştırma yapıldığı ve kalıcılığın evrensellikle ilişkili olduğu tespit edilmiştir.
Boşluklara gelecek ifadelerin cümlenin ana düşüncesiyle tutarlı olmasını sağlamak.
2
İlk boşluktaki kelimenin 'değil' edatıyla uyumunu test etme.
'Yetinen' kelimesi getirildiğinde 'tanıklık etmekle yetinen yapıtların değil (daha fazlasını yapanların kalıcı olduğu)' anlamı kurulur ve mantıksal akış tamamlanır.
Cümledeki olumsuzluk edatının yarattığı anlamsal yönü doğru saptamak.
3
İkinci boşluk için 'geleceğe taşınma' ifadesini destekleyen kelimeyi belirleme.
Evrensel sancıları 'yakalayabilen' eserlerin geleceğe kalacağı anlamsal olarak en uygun eşleşmedir.
Cümlenin ana yargısı olan kalıcılık durumunu tamamlamak.

Anahtar Kavram

Cümlede anlamsal bütünlük ve mantıksal akış
ÖncekiSayfa 2 / 10Sonraki