Soru

Zorluk: OrtaVroom'un Beklenti Teorisi

Bir kamu kurumunda çalışan uzman yardımcısı, hazırlayacağı analiz raporunun kurumun stratejik planına büyük katkı sağlayacağını ve bu başarısı sonucunda kendisine vaat edilen "yurt dışı eğitim" ödülünü kesinlikle alacağını bilmektedir. Bu ödül, uzmanın kariyer hedefleri açısından çok yüksek bir öneme sahiptir. Ancak uzman, rapor için gerekli olan güncel verilere teknik bir arıza nedeniyle hiçbir şekilde ulaşamadığı için, ne kadar çaba gösterirse göstersin raporu zamanında ve başarılı bir şekilde bitirme ihtimalinin olmadığını düşünmektedir.

Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre, bu uzmanın motivasyon düzeyi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Performans ile ödül arasındaki ilişkiyi temsil eden araçsallık (instrumentality) değeri sıfır olduğu için motivasyon oluşmayacaktır.
  2. B
    Ödülün kişisel değeri (valans) çok yüksek olduğu için, raporun bitme ihtimali düşük olsa bile motivasyon en üst düzeyde kalacaktır.
  3. Çaba ile performans arasındaki ilişkiyi temsil eden beklenti (expectancy) değeri sıfır olduğu için toplam motivasyon oluşmayacaktır.Cevap
  4. D
    Beklenti, araçsallık ve valans değerleri birbirini destekleyip toplandığı için düşük bir motivasyonla da olsa süreç devam edecektir.
  5. E
    Kurumun sunduğu eğitim imkanı bir hijyen faktörü olduğu için, uzmanın bu ödül karşısında gerçek bir motivasyon sergilemesi beklenemez.

Cevap

Çaba ile performans arasındaki ilişkiyi temsil eden beklenti değerinin sıfır olması nedeniyle toplam motivasyonun oluşmayacağını belirten seçenek doğrudur.
Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre motivasyon; beklenti (çabanın performansa dönüşme ihtimali), araçsallık (performansın ödüle götürme ihtimali) ve valans (ödülün kişi için değeri) faktörlerinin çarpımıdır. Senaryoda uzman, teknik arıza nedeniyle ne kadar çalışırsa çalışsın raporu bitiremeyeceğine inanmaktadır. Bu durum, çaba-performans ilişkisini ifade eden 'beklenti' değerinin sıfır olduğunu gösterir. Çarpımsal modelde bir değişkenin sıfır olması, toplam motivasyonun da sıfır olmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Vroom'un motivasyon formülünü hatırla.
Motivasyon = Beklenti (E) × Araçsallık (I) × Valans (V)
Teorinin çarpımsal doğasını belirlemek için gereklidir.
2
Senaryodaki değişkenleri analiz et.
Beklenti (Çaba → Performans) = 0 (Veri yokluğu nedeniyle başarının imkansız görülmesi); Araçsallık (Performans → Ödül) = Yüksek (Ödülün kesin alınacağı inancı); Valans (Ödülün Değeri) = Yüksek (Yurt dışı eğitim isteği).
Değerlerin formüldeki yerini belirlemek için gereklidir.
3
Çarpımsal hesaplamayı yap.
M=0×I×V=0M = 0 \times I \times V = 0
Beklenti değeri sıfır olduğunda, diğer değerler ne kadar yüksek olursa olsun sonuç sıfır çıkmaktadır.

Anahtar Kavram

Vroom'un Beklenti Teorisi'nin çarpımsal (multiplicative) yapısı

Daha Fazla Pratik

Lawler-Porter'ın geliştirilmiş beklenti modelini inceleyerek motivasyonun performansa, performansın ise tatmine nasıl dönüştüğünü analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla