Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorVroom'un Beklenti Teorisi

Bir kamu kurumunda mühendis olarak görev yapan Cihan, birimindeki süreç iyileştirme projesine dair şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

- "Eğer tüm dikkatimi bu işe verirsem, hata payı sıfır olan teknik bir rapor hazırlayacağıma dair inancım tamdır."
- "Ancak bu raporu hazırlamamın karşılığında vaat edilen yüksek lisans bursunu kazanmam imkânsız görünüyor; çünkü kurumda bu tür ödüller liyakat yerine sadece hizmet süresine göre dağıtılıyor."
- "Aslında bu burs benim kariyerim için paha biçilemez bir fırsat; hayatta en çok istediğim şeylerden biri bu eğitimi alabilmek."

Vroom’un Beklenti Teorisi (Expectancy Theory) temel alındığında, Cihan’ın bu projedeki motivasyon düzeyi ve teorik gerekçesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Değişkenler arasında çarpımsal bir ilişki söz konusu olduğundan, performansın ödüle götüreceğine dair inancın (araçsallık) sıfır olması toplam motivasyonu yok eder.Cevap
  2. B
    Teorideki bileşenler toplamsal bir mantığa dayandığı için, bursun değeri (valans) ve çaba-performans inancı (beklenti) yüksek olduğu sürece araçsallığın düşüklüğü toplam motivasyonu yüksek tutar.
  3. C
    Cihan’ın motivasyonsuzluğu, yüksek lisans bursunun Herzberg’e göre bir 'motivasyonel faktör' değil, sadece bir dışsal 'hijyen faktörü' olmasından kaynaklanmaktadır.
  4. D
    Ödülün değeri (valans) pozitif olduğu sürece, beklenti ve araçsallık değişkenleri sadece motivasyonun yönünü belirler; bu durumda Cihan düşük de olsa bir çaba göstermeye devam eder.
  5. E
    Beklenti teorisine göre asıl belirleyici olan çaba-performans algısıdır; Cihan hazırlayacağı rapora güvendiği için ödül süreci belirsiz olsa dahi en yüksek seviyede güdülenmiştir.

Cevap

Değişkenler arasında çarpımsal bir ilişki olduğu için araçsallık algısının sıfır olması toplam motivasyonu yok eder.
Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre motivasyon; Beklenti (E), Araçsallık (I) ve Valans (V) değerlerinin çarpımından oluşur. Cihan'ın senaryosunda, performansın (raporun) ödüle (burs) dönüşmeyeceğine dair net inancı, araçsallık değerini matematiksel olarak 0 yapmaktadır. Çarpımsal bir modelde bir çarpanın sıfır olması, diğerleri ne kadar yüksek olursa olsun sonucu (motivasyonu) sıfır yapacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Vroom'un modelindeki 'Beklenti' (Expectancy) bileşenini belirle.
Cihan'ın 'hata payı sıfır rapor hazırlama' inancı, yüksek bir Beklenti düzeyidir.
Beklenti, harcanan çabanın arzu edilen performansa dönüşme olasılığıdır.
2
Vroom'un modelindeki 'Araçsallık' (Instrumentality) bileşenini belirle.
Ödülün liyakat yerine kıdeme dayanması, performansın ödüle dönüşmeyeceğini (sıfır araçsallık) gösterir.
Araçsallık, belirli bir performansın belirli bir sonuca/ödüle götüreceğine dair inançtır.
3
Vroom'un modelindeki 'Valans' (Valence) bileşenini belirle.
Bursun 'paha biçilemez' görülmesi, yüksek ve pozitif bir Valans değerine işarettir.
Valans, çalışanın ödüle verdiği kişisel değer veya önemdir.
4
Bileşenleri formülde yerine koyarak motivasyonu hesapla.
M=E×I×VM = E \times I \times V formülünde I=0I = 0 olduğu için M=0M = 0 olur.
Vroom’un teorisi çarpımsal bir modeldir; herhangi bir değişkenin sıfır olması motivasyonu tamamen ortadan kaldırır.

Anahtar Kavram

Vroom'un Beklenti Teorisi'nin Çarpımsal Yapısı
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Vroom'un Beklenti Teorisi

Bu konudan daha fazla soru