Bir kamu strateji merkezinde kıdemli uzman olarak görev yapan Sinan Bey, hazırlayacağı yeni kalkınma raporu süreciyle ilgili Vroom’un Beklenti Teorisi bileşenlerini şu şekilde analiz etmektedir:
| Değişken | Analiz İçeriği | Tahmini Değer |
|---|---|---|
| Beklenti (Expectancy) | Gerekli çabayı gösterirse raporu mükemmel hazırlama ihtimali | |
| Araçsallık (Instrumentality) | Raporun başarısının ardından vadedilen yurt dışı görevine atanma ihtimali | |
| Valans (Valence) | Yurt dışı görevinin Sinan Bey için kariyer ve kişisel tatmin değeri |
Buna göre, Sinan Bey'in bu rapor üzerindeki çalışma motivasyonuyla ilgili Vroom’un teorik çerçevesinde yapılacak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- ADeğişkenler toplamsal bir modelle (0,90 + 0,05 + 1,00) çalıştığı için, beklenti ve valansın yüksekliği araçsallıktaki düşüklüğü telafi ederek yüksek bir motivasyon oluşturur.
- Değişkenler çarpımsal bir ilişki içinde olduğundan, performansın bir ödülle sonuçlanacağına dair inancın (araçsallık) çok düşük olması, toplam motivasyonun sıfıra yaklaşmasına neden olur.Cevap
- CVadedilen yurt dışı görevi bir 'hijyen faktörü' niteliği taşıdığı için, bu imkanın sağlanmaması sadece tatminsizliğe yol açar ancak Sinan Bey'in raporu hazırlama motivasyonunu etkilemez.
- DSinan Bey'in raporu hazırlama becerisine olan güveni 'araçsallık' olarak tanımlanır ve bu değer yüksek olduğu için kurumdaki ödüllendirme sisteminden bağımsız olarak motivasyon korunur.
- EValans değeri maksimum () düzeyinde olduğu için, beklenti ve araçsallık değerleri ne olursa olsun motivasyon düzeyi her zaman en üst seviyede kalacaktır.
Cevap
Değişkenlerin çarpımsal ilişkisi nedeniyle araçsallık değerinin düşüklüğü toplam motivasyonu sıfıra yaklaştırır.
Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre motivasyon, beklenti (), araçsallık () ve valans () değişkenlerinin çarpımıdır. Senaryoda Sinan Bey'in gösterdiği çabanın (rapor hazırlama) kendisini ödüle (yurt dışı görevi) götürmeyeceğine dair inancının () çok düşük olması, formül gereği toplam motivasyonu da minimize etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vroom'un Beklenti Teorisi'nin Çarpımsal Doğası