(A) İşletmesi bünyesinde işe yeni başlayan bir makine mühendisi ile imzalanan belirsiz süreli bireysel iş sözleşmesine, "işçinin mesleki bilgi ve becerisinin ölçülmesi amacıyla iş sözleşmesine aylık deneme süresi konulmuştur" ibaresi eklenmiştir. İşçinin performansı yeterli bulunmadığı gerekçesiyle, işe giriş tarihinden itibaren gün geçtikten sonra işveren tarafından herhangi bir bildirim süresi (ihbar öneli) tanınmaksızın ve tazminatsız olarak iş sözleşmesi feshedilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca bu fesih işlemi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en çok ay olabileceği için aylık süre kararlaştırılması geçersizdir ve günde yapılan fesih için bildirim süresine uyulması gerekir.Cevap
- BSözleşme serbestisi ilkesi gereği taraflar deneme süresini diledikleri gibi uzatabildikleri için aylık süre yasaldır ve işverenin bildirim yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
- CDeneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle aya kadar uzatılabildiği için bireysel iş sözleşmelerinde de herhangi bir ek şart aranmaksızın aylık süre belirlenmesi hukuka uygundur.
- DDeneme süresi içinde yapılan fesihlerde işçinin çalıştığı günlük süreye ilişkin ücret ve diğer sosyal haklarını talep etme yetkisi hukuken bulunmamaktadır.
- EDeneme süreli iş sözleşmesi sadece belirli süreli işlerde yapılabileceği için mühendis ile yapılan belirsiz süreli sözleşmedeki deneme kaydı en baştan itibaren geçersizdir.
Cevap
Bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en çok 2 ay olabileceği için 3 aylık süre kararlaştırılması geçersizdir ve 80. günde yapılan fesih için bildirim süresine uyulması gerekir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre, taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda bunun süresi en çok iki ay olabilir; ancak bu süre toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Olayda bireysel bir sözleşme söz konusu olduğundan, kararlaştırılan üç aylık sürenin iki ayı aşan kısmı geçersizdir. İşçi seksen gün çalıştıktan sonra işten çıkarıldığı için yasal iki aylık (yaklaşık 60 günlük) deneme süresi çoktan dolmuştur. Bu durumda işveren, deneme süresinin sağladığı 'bildirimsiz ve tazminatsız fesih' imkanından yararlanamaz; fesih için Kanun'un 17. maddesindeki bildirim sürelerine uymak zorundadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Deneme süresi yasal limitleri ve aşılmasının bildirim yükümlülüğüne etkisi
Tahmini Süre:1m 30s