Bir kamu kurumunda müfettiş yardımcısı olarak görev yapan Ahmet, kıdemli müfettişliğe terf… — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Bir kamu kurumunda müfettiş yardımcısı olarak görev yapan Ahmet, kıdemli müfettişliğe terfi edebilmek için zorunlu olan yabancı dil sınavına hazırlanmayı planlamaktadır. Ahmet, gerekli zamanı ve emeği ayırdığı takdirde sınavda başarılı olabileceğine dair kendisine tam bir güven duymaktadır. Ancak kurumun 2026 yılı personel projeksiyonunu incelediğinde, sınavdan başarılı olsa dahi boş kadro bulunmaması nedeniyle bu yıl terfi almasının imkansız olduğunu görmüştür. Ahmet için kıdemli müfettişlik unvanı hem statü hem de yetki açısından son derece arzulanan bir hedeftir.

Vroom'un Beklenti Teorisi'ne ( $M = E \times I \times V$ ) göre, bu senaryodaki değişkenler ve Ahmet'in motivasyon düzeyi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ahmet'in motivasyonu sıfır düzeyindedir çünkü performansın ödüle (terfiye) ulaşmada bir araç olmayacağı algısı (araçsallık) çarpım sonucunu sıfırlamaktadır.Cevap
B
Ahmet'in beklenti ( $E$ ) ve valens ( $V$ ) değerleri yüksek olduğu için, araçsallık ( $I$ ) düşük olsa bile motivasyonu orta düzeyde kalmaya devam eder.
C
Kurumdaki kadro yetersizliği bir hijyen faktörü olduğu için Ahmet'in motivasyonu etkilenmez, sadece kurumdan duyduğu tatmin düzeyi azalır.
D
Ahmet çok çalışsa da sınavda başarılı olabileceğine inanmadığı için beklenti ( $E$ ) faktörü düşüktür ve bu durum motivasyonu olumsuz etkiler.
E
Terfi imkanının ortadan kalkması nedeniyle Ahmet'in kıdemli müfettişlik unvanına verdiği değer (valens) tamamen kaybolarak negatife dönmüştür.

Cevap

Motivasyonun sıfır düzeyinde olması ve bunun nedeninin araçsallık (I) algısının yokluğu olması

Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre motivasyon (

M

), beklenti (

E

), araçsallık (

I

) ve valens (

V

) bileşenlerinin çarpımından oluşur. Senaryoda Ahmet'in çabasıyla sınavı kazanacağına inanması 'beklenti'nin yüksek olduğunu, unvanı çok istemesi ise 'valens'in yüksek olduğunu gösterir. Ancak sınavda başarılı olsa dahi kadro yokluğu nedeniyle terfi alamayacak olması, performansın ödüle götürme olasılığının (araçsallık) sıfır olması demektir. Çarpımsal ilişki nedeniyle, herhangi bir bileşenin sıfır olması toplam motivasyonu sıfıra indirir.

Adım Adım Çözüm

Vroom'un Beklenti Teorisi bileşenlerini belirle.

Beklenti (

E

): Çaba

\rightarrow

Performans; Araçsallık (

I

): Performans

\rightarrow

Ödül; Valens (

V

): Ödülün değeri.

Teorinin matematiksel altyapısını kurmak için değişkenleri tanımlamak gerekir.

Senaryodaki verileri değişkenlerle eşleştir.

Ahmet kendine güveniyor (

E > 0

), unvanı istiyor (

V > 0

), ancak terfi imkansız (

I = 0

Vaka analizinde teorik kavramları somut olayla ilişkilendirmek çözümü sağlar.

Motivasyon formülünü (

M = E \times I \times V

) uygula.

M = Yüksek \times 0 \times Yüksek = 0

Vroom'un modelindeki çarpımsal ilişki, tek bir sıfırın sonucu sıfır yapacağını gösterir.

Anahtar Kavram

Vroom'un Beklenti Teorisi'nde Çarpımsal İlişki

Daha Fazla Pratik

Lawler-Porter modelinin Vroom'un teorisine eklediği 'yetenek' ve 'rol algısı' gibi değişkenlerin performansa etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru