Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGrev Kavramı ve Türleri

Bir fabrikada yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinde yer alan ikramiye ve yakacak yardımı ödemelerinin işveren tarafından üç aydır yapılmaması üzerine, işçiler bu haklarının ödenmesini sağlamak amacıyla bağlı oldukları sendikanın kararı doğrultusunda topluca işi bırakmışlardır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca, bu eylemin niteliği ve doğuracağı hukuki sonuç ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İşçilerin mevcut haklarını koruma amacı taşıdığı için kanuni bir 'hak grevi' niteliğindedir; bu süreçte iş sözleşmeleri askıda kalır.
  2. B
    İşçilerin ekonomik ve sosyal durumlarını düzeltme amacı güdüldüğü için 'kanuni menfaat grevi' sayılır; işveren grev gözcülerini engellememekle yükümlüdür.
  3. Toplu iş sözleşmesi yapılması sürecindeki bir uyuşmazlığa dayanmadığı için kanun dışı grevdir; işveren katılan işçilerin sözleşmelerini haklı nedenle feshedebilir.Cevap
  4. D
    Sadece ödenmeyen sosyal yardımları hedeflediği için bir 'dayanışma grevi' olarak nitelendirilir; eylem sonunda sadece idari para cezası uygulanır.
  5. E
    İşverenin borcuna aykırı davranışı nedeniyle gerçekleştirildiğinden 'haklı nedenle iş bırakma' kapsamındadır; grev yasakları bu duruma uygulanmaz.

Cevap

Eylem, toplu iş sözleşmesi yapılması sürecindeki bir uyuşmazlığa dayanmadığı için kanun dışı grevdir ve işverene haklı nedenle fesih yetkisi verir.
6356 sayılı Kanun'un 58/2. maddesine göre bir grevin 'kanuni' olabilmesi için 'toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması' ve eylemin 'menfaat uyuşmazlığına' dayanması gerekir. Mevcut bir hakkın (ikramiye, yardım vb.) ödenmemesi bir 'hak uyuşmazlığıdır'. Hak uyuşmazlıkları için yapılan grevler (hak grevi) kanun dışıdır. Aynı Kanun'un 70. maddesi uyarınca, kanun dışı greve katılan işçilerin iş sözleşmeleri işveren tarafından haklı nedenle derhal feshedilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin amacını ve zamanlamasını analiz etme
Eylem, yürürlükteki bir sözleşme hakkının (ikramiye vb.) ihlali nedeniyle yapılmıştır (Hak Grevi).
Kanuni grevin şartlarını belirlemek için eylemin 'menfaat' mi yoksa 'hak' odaklı mı olduğunun tespiti gerekir.
2
6356 sayılı Kanun'un 58. maddesini uygulama
Kanun, sadece toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sırasında çıkan menfaat uyuşmazlıkları için yapılan grevleri 'kanuni grev' olarak tanımlar.
Kanuni grev tanımı sınırlayıcıdır ve sadece 'menfaat grevini' kapsar.
3
Eylemin hukuki niteliğini belirleme
Mevcut hakların ihlali nedeniyle yapılan 'hak grevi' Türk hukukunda kanun dışı grev sayılır.
Hak uyuşmazlıklarının çözümü grev değil, yargı yolu (iş mahkemesi) veya arabuluculuktur.
4
Hukuki sonucu tespit etme
6356 sayılı Kanun Md. 70 uyarınca, kanun dışı greve katılanların iş sözleşmeleri tazminatsız (haklı nedenle) feshedilebilir.
Kanun dışı eylemlere katılım, işçi açısından sadakat ve iş görme borcunun ağır ihlali sayılır.

Anahtar Kavram

Kanuni Grev Şartları ve Hak Grevi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Kanun dışı grev ile kanun dışı lokavt arasındaki farkları ve yaptırımları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Grev Kavramı ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru