Bir kamu kurumunda şube müdürü olarak görev yapan Selim Bey, yeni işe başlayan personeli değerlendirirken şu gözlemleri yapmıştır:
I. Müfettiş yardımcısı olan Murat'ın çok şık giyindiğini ve diksiyonunun çok düzgün olduğunu fark eden Selim Bey; Murat'ın aynı zamanda çok dürüst, çalışkan ve yüksek analiz yeteneğine sahip biri olduğu kanaatine varmıştır.
II. Veri hazırlama memuru olarak atanan Elif'in, daha önce çok disiplinli ve sert hiyerarşisiyle bilinen bir kurumdan geldiğini öğrenince; Elif'in de mutlaka esnekliğe kapalı ve aşırı kuralcı bir kişiliğe sahip olduğunu düşünmüştür.
Buna göre Selim Bey'in Murat ve Elif hakkındaki değerlendirmelerinde sırasıyla hangi algısal yanılgılara/hatalara düştüğü söylenebilir?
- Hale Etkisi - KalıpyargılaştırmaCevap
- BHale Etkisi - Yansıtma
- CZıtlık Etkisi - Kalıpyargılaştırma
- DSeçici Algı - Hale Etkisi
- EKalıpyargılaştırma - Hale Etkisi
Cevap
Selim Bey, Murat'ın tek bir olumlu özelliğinden (şık giyim/diksiyon) genelleme yaptığı için Hale Etkisi; Elif'i ise geldiği kurumun (grubun) özellikleri üzerinden değerlendirdiği için Kalıpyargılaştırma hatasına düşmüştür.
Doğru yanıt olan seçenek, verilen her iki senaryodaki algısal hatayı teknik tanımlarıyla ve doğru sırayla karşılamaktadır. Murat'ın dış görünüşünden yola çıkarak karakterine dair olumlu atıflarda bulunulması hale etkisidir; Elif'in geçmişte bulunduğu kurumun özellikleriyle tanımlanması ise kalıpyargılaştırmadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Algısal Yanılgılar ve Bireysel Farklılıklar