Bir Sosyal Güvenlik Merkezi'nde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan Eli… — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Bir Sosyal Güvenlik Merkezi'nde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan Elif, kurumun yeni başlattığı dijital arşivleme projesine dahil olmayı düşünmektedir. Elif, ek mesai harcayarak gerekli odaklanmayı sağladığında verileri hatasız ve hızlı bir şekilde sisteme aktarabileceğine (çaba-performans beklentisi) yürekten inanmaktadır. Ayrıca, proje sonunda verilecek 'Yılın Personeli' plaketini ve başarı belgesini mesleki prestiji açısından oldukça değerli (valens) bulmaktadır. Ancak Elif, kurumdaki mevcut yönetim anlayışı gereği ödüllerin performansa göre değil, tamamen kişisel ilişkilere göre dağıtıldığını düşündüğü için projeye karşı herhangi bir isteklilik duymamaktadır.

Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre, Elif'in bu görev için motivasyonunun oluşmamasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A
Beklenti ( $E$ ) faktörünün düşük olması sebebiyle bireyin çabasının performansa dönüşmeyeceğine inanması
Araçsallık ( $I$ ) algısının zayıf olması nedeniyle sergilenen yüksek performansın hedeflenen ödüle ulaştırmayacağının düşünülmesiCevap
C
Valens ( $V$ ) değerinin birey için negatif bir yönde olması nedeniyle sonucun bir ödül niteliği taşımaması
D
Beklenti ( $E$ ) faktörünün negatif bir değer alması sonucunda motivasyon formülünün etkisizleşmesi
E
Hijyen faktörlerindeki eksikliğin, çalışanın motivasyonel unsurlara olan ilgisini tamamen ortadan kaldırması

Cevap

Elif'in motivasyonunun düşük olmasının temel sebebi, sergilenen performansın ödüle ulaştırmayacağına dair inancın zayıf olması, yani Araçsallık (

I

) algısının düşük olmasıdır.

Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre motivasyonun oluşması için bireyin hem çabasının performansa dönüşeceğine inanması (Beklenti), hem bu performansın bir ödülle sonuçlanacağına inanması (Araçsallık), hem de bu ödülü arzulaması (Valens) gerekir. Elif, çaba gösterirse performans elde edeceğine inanmakta ve ödülü arzulamaktadır. Ancak, 'performans ne olursa olsun ödülün objektif dağıtılmayacağı' inancı, performans ile ödül arasındaki köprü olan Araçsallık algısının koptuğunu gösterir. Çarpımsal model gereği bu durum motivasyonu sıfırlar.

Adım Adım Çözüm

Vroom'un Beklenti Teorisi bileşenlerini belirle

Beklenti (

E

): Çaba-Performans ilişkisi, Araçsallık (

I

): Performans-Ödül ilişkisi, Valens (

V

): Ödülün değeri.

Teorinin hangi kısmının senaryoya uyduğunu analiz etmek için temel kavramlar tanımlanmalıdır.

Senaryodaki ifadeleri bileşenlerle eşleştir

Elif'in 'başarabileceğine inanması'

E > 0

; 'ödülü değerli bulması'

V > 0

; 'ödülün objektif dağıtılmayacağına inanması'

I = 0

değerini verir.

Bireyin motivasyonunu belirleyen spesifik engelleyici faktörü saptamak gerekir.

Motivasyon formülünü uygula

M = E \times I \times V

formülünde

I = 0

olduğu için

M

(Motivasyon) değeri de 0 olur.

Vroom'un modelinde bileşenler çarpımsal bir ilişkiye sahip olduğundan, birinin yokluğu motivasyonu tamamen yok eder.

Anahtar Kavram

Araçsallık (Instrumentality)

İpuçları

Vroom'un kuramında motivasyonun oluşması için çaba-performans ve performans-ödül bağlarının ikisinin de güçlü olması gerekir.

Elif'in 'başarabileceğime inanıyorum ama yapsam da ödülü bana vermezler' şeklindeki düşüncesi hangi teknik terimle ifade edilir?

Performansın ödül getireceğine dair inançsızlık, formüldeki 'Araçsallık' (Instrumentality) bileşeninin sıfır olması demektir.

Daha Fazla Pratik

Vroom'un modelinde valens değerinin negatif olması durumunda (bireyin ödülden kaçınması) motivasyonun nasıl etkileneceğini tartışınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru