Examkin

Sendikaların Sona Ermesi (Kapatılma, Fesih, Birleşme ve Katılma)

9 soru

Soru 1Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre, bir işçi sendikasının genel kurulu tarafından başka bir işçi sendikasına 'katılma' (iltihak) kararı alınması ve bu kararın hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Katılma kararı, genel kurul üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır; tüzel kişiliği sona eren sendikanın tüm hak ve borçları devralan sendikaya geçer ve mevcut toplu iş sözleşmeleri yenisi yapılıncaya kadar devam eder.

Cevap

Katılma kararı genel kurul üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır; tüzel kişiliği sona eren sendikanın hak ve borçları devralan sendikaya geçer ve toplu iş sözleşmeleri yenisi yapılıncaya kadar devam eder.
6356 sayılı Kanun'un 12. maddesi, katılma kararı için üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğunu şart koşar. Aynı Kanun'un 31. maddesi ise katılma durumunda katılan sendikanın tüzel kişiliğinin sona ereceğini, tüm mal varlığı ve borçlarının devralan sendikaya geçeceğini ve mevcut toplu iş sözleşmelerinin yenisi yapılana kadar yürürlükte kalacağını açıkça düzenlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar yeter sayısının belirlenmesi
6356 sayılı Kanun madde 12/212/2 uyarınca; fesih, birleşme ve katılma kararları için genel kurul üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu gereklidir.
Bu tür yapısal değişiklikler stratejik öneme sahip olduğundan toplantıya katılanların değil, tüm üyelerin/delegelerin yarısından fazlasının onayı aranır.
2
Mal varlığı ve hukuki statünün incelenmesi
Madde 3131 uyarınca, katılma halinde katılan kuruluşun tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri devralan kuruluşa kendiliğinden geçer (Külli Halefiyet).
Tüzel kişiliğin sona ermesiyle birlikte hukuki devamlılığın sağlanması amaçlanır.
3
Toplu İş Sözleşmesi (TİS) akıbetinin değerlendirilmesi
Madde 31/431/4 uyarınca, yürürlükteki TİS'ler yenisi yapılıncaya kadar devam eder.
Çalışma barışının korunması ve işçilerin kazanılmış haklarının sendikal değişimden zarar görmemesi ilkesi esastır.

Anahtar Kavram

Sendikalarda Külli Halefiyet ve Karar Yeter Sayıları
Soru 2Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre; bir sendikanın genel kurul kararıyla başka bir sendikaya katılması (iltihak) veya bir başka sendika ile birleşmesi sonucunda tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda, bu sendikanın taraf olduğu ve halen yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerinin hukuki akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Katılan veya birleşen sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan hak ve yükümlülükler, sözleşmenin süresi bitinceye kadar aynen devam eder.

Cevap

Katılan veya birleşen sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan hak ve yükümlülüklerin, sözleşmenin süresi bitinceye kadar devam etmesi doğrudur.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 31. maddesinin 2. fıkrasına göre; katılan veya birleşen sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan hak ve yükümlülükler, sözleşmenin süresi bitinceye kadar devam eder. Bu hüküm, sendikal yapıdaki değişikliklerin işçilerin mevcut toplu iş sözleşmesi haklarını haleldar etmesini önlemek amacıyla getirilmiş emredici bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
6356 Sayılı Kanun'un 31. maddesini analiz etme.
Kanun'un 'Tüzel kişiliğin sona ermesinin sonuçları' başlıklı maddesinde toplu iş sözleşmesinin akıbeti netleştirilmiştir.
Sendika tüzel kişiliği sona erse bile, toplu iş sözleşmesinin taraflarından birinin değişmesi (halefiyet yoluyla) sözleşmeyi sona erdirmez.
2
Katılma ve birleşme arasındaki farkı hukuki süreklilik açısından değerlendirme.
Her iki durumda da sona eren sendikanın hak ve borçları yeni veya devralan sendikaya geçer.
Külli halefiyet ilkesi gereği, toplu iş sözleşmesi de bu hak ve borçlar kapsamındadır.
3
Sonuçlandırma.
Toplu iş sözleşmesi, süresi bitene kadar hukuki varlığını sürdürür.
İş hukukundaki 'işçinin korunması' ve 'sözleşmenin sürekliliği' ilkeleri bu sonucu zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Hukuki Halefiyet ve Toplu İş Sözleşmesinin Sürekliliği

İpuçları

1
Sendikaların birleşmesi veya bir sendikanın diğerine katılması durumunda külli halefiyet kuralları uygulanır.
2
6356 sayılı Kanun'un 31. maddesini düşünün; bu madde sona ermenin üyeler ve toplu iş sözleşmeleri üzerindeki etkisini düzenler.

Daha Fazla Pratik

Sendika genel kurulunun fesih ve birleşme kararı alabilmesi için gereken üye tam sayısı oranlarını (salt çoğunluk) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, bir sendikanın tüzel kişiliğinin kendi isteğiyle sona erdirilmesine (fesih), başka bir sendika ile birleşmesine veya bir konfederasyona katılmasına karar vermeye yetkili olan organ aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel Kurul

Cevap

Sendikanın feshi veya birleşmesi gibi kararları alma yetkisi Genel Kurul'a aittir.
6356 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre, sendikanın feshi, başka bir sendika ile birleşmesi, bir konfederasyona katılması veya ayrılması kararlarını alma yetkisi münhasıran Genel Kurul'a verilmiştir. Genel Kurul, sendikanın en yüksek karar organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun kapsamını belirle.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu.
Sendikaların iç işleyişi ve organlarının yetkileri bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Karar türünü analiz et.
Fesih, birleşme veya katılma (yapısal değişiklik).
Bu kararlar sendikanın tüzel kişiliğini veya bağımsızlığını doğrudan etkileyen en üst düzey kararlardır.
3
Yetkili organı seç.
Genel Kurul.
Kanun'un 11. maddesi uyarınca bu tip temel kararlar ancak üyelerin veya delegelerin temsil edildiği en üst organ olan Genel Kurul tarafından alınabilir.

Anahtar Kavram

Sendika organlarının görev dağılımı ve Genel Kurulun üstünlüğü.

Daha Fazla Pratik

Genel kurulun bu kararları alabilmesi için gereken 'karar yeter sayısı' (üye tam sayısının salt çoğunluğu ve katılanların 2/3'ü kuralı) konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, genel kurul kararıyla feshedilen (kendi isteğiyle sona eren) bir sendikanın mal varlığının devri konusunda tüzüğünde hüküm bulunmadığı ve genel kurulca da bu yönde bir karar alınmadığı durumda, söz konusu mal varlığının hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde işçilerin eğitimi ve rehabilitasyonu için açılacak bir hesaba yatırılır.

Cevap

Mal varlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde işçilerin eğitimi ve rehabilitasyonu için açılacak hesaba yatırılır.
6356 sayılı Kanun'un 32. maddesine göre, tüzel kişiliği sona eren kuruluşun mal varlığı tüzükte hüküm varsa tüzükteki kuruluşa, yoksa genel kurulun belirleyeceği aynı nitelikteki kuruluşa veya konfederasyona devredilir. Eğer her iki seçenek de yoksa (soruda belirtildiği gibi), mal varlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde işçilerin eğitimi ve rehabilitasyonu için açılacak bir hesaba yatırılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sona erme türünün ve mal varlığı tasfiyesi için tüzük hükmünün kontrol edilmesi
Sendika feshedilmiş ancak tüzükte devirle ilgili bir hüküm bulunmamaktadır.
6356 sayılı Kanun'un 32. maddesine göre tasfiyede öncelik tüzük hükmündedir.
2
Genel kurulun mal varlığı devri konusunda aldığı kararın incelenmesi
Genel kurulun bu konuda bir kararı mevcut değildir.
Tüzükte hüküm yoksa, karar yetkisi genel kurula aittir.
3
Tüzük hükmü ve genel kurul kararı eksikliğinde yasal varsayılanın uygulanması
Mal varlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki özel hesaba aktarılır.
Kanun koyucu, sendika mal varlığının üyelere dağıtılmasını önlemek ve sosyal bir amaçla kullanılmasını sağlamak için bu default kuralı getirmiştir.

Anahtar Kavram

Sendika Mal Varlığının Tasfiyesi

Daha Fazla Pratik

Sendika genel kurulunun fesih ve birleşme kararları için aranan toplantı ve karar yeter sayılarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, iki veya daha fazla sendikanın yeni bir tüzel kişilik oluşturmak üzere bir araya gelmesi (birleşme) durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri kendiliğinden yeni kurulan sendikaya geçer.

Cevap

Birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri kendiliğinden yeni kurulan sendikaya geçer.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 73. maddesine göre, sendikaların birleşmesi durumunda birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer. Bu sendikaların tüm mal varlıkları, hakları, borçları ve yetkileri bir bütün olarak (külli halefiyet yoluyla) yeni kurulan tüzel kişiliğe geçer. Bu süreçte üyelerin sendikal statüleri ve taraf olunan toplu iş sözleşmeleri korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşme (Merger) ve Katılma (Accession) kavramlarını ayırt etme.
Birleşmede A + B = C (Yeni yapı), Katılmada A -> B (B devam eder).
Soruda sorulan 'yeni bir tüzel kişilik oluşturma' durumu birleşmedir.
2
Külli halefiyet (evrensel ardıllık) ilkesini uygulama.
Eski tüzel kişiliklere ait tüm hukuki statü, alacak ve borçlar yeni yapıya aktarılır.
Sendikal faaliyetlerin sürekliliğinin korunması temel ilkedir.
3
TİS ve Üyelik statüsünü kontrol etme.
Üyeliklerin e-Devlet üzerinden yenilenmesine gerek yoktur ve TİS'ler süresince geçerliliğini korur.
İşçilerin sendikal hak kaybına uğramaması kanuni güvence altındadır.

Anahtar Kavram

Sendikalarda Birleşme ve Külli Halefiyet İlkesi

İpuçları

1
Birleşme ile katılma (iltihak) arasındaki en büyük fark, mevcut tüzel kişiliklerin durumudur.
2
Yeni bir sendika kuruluyorsa, eski sendikaların hak ve borçlarının ortada kalmaması için hangi hukuki mekanizma devreye girer?
3
Medeni Kanun ve Ticaret Kanunu'ndaki birleşme mantığını düşünün; haklar ve borçlar 'kendiliğinden' yeni yapıya geçer.

Daha Fazla Pratik

Birleşme ile Katılma arasındaki karar alma nisaplarını (Genel Kurul delege tam sayısının salt çoğunluğu vb.) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel bir modelleme ile: A (Sona erer) + B (Sona erer) = C (Yeni Hak Sahibi). Eğer seçeneklerden birinde 'devamlılık' vurgulanıyorsa o genellikle doğrudur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, bir sendikanın veya konfederasyonun tüzel kişiliğinin tüzüğünde öngörülen süre içinde olağan genel kurulunu üst üste belirli bir sayıda gerçekleştirmemesi durumunda kendiliğinden sona ermesi (infisah) söz konusu olur.

Buna göre, sendikanın kendiliğinden sona ermiş sayılması için olağan genel kurulunu üst üste kaç kez yapmamış olması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki (2)

Cevap

6356 sayılı Kanun'a göre sendikanın olağan genel kurulunu üst üste iki (2) kez yapmaması durumunda tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca; sendika veya konfederasyonların tüzüklerinde belirtilen süre içinde olağan genel kurulunu üst üste iki kez yapmaması, tüzel kişiliğin kendiliğinden sona ermesi (infisah) sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 31. maddesinde yer alan 'Kendiliğinden sona erme' hallerini tespit etmek.
Kanun maddesi, sendika organlarının işleyişindeki sürekliliği denetlemektedir.
Sendikanın varlık sebebini ve demokratik yapısını korumak için organların toplanması zorunludur.
2
Genel kurulun toplanmaması ile ilgili spesifik şartı belirlemek.
İlgili fıkrada 'üst üste iki kez' ifadesinin geçtiği görülür.
Münfesih olma (kendiliğinden sona erme) hali, sendikanın artık işlevini yitirdiğinin hukuki bir tespitidir.

Anahtar Kavram

Sendikaların Kendiliğinden Sona Ermesi (İnfisah)

İpuçları

1
Sendikanın en yetkili organı olan genel kurulun toplanmaması, sendikanın iradesinin felç olması demektir.
2
Bu durum için kanun koyucu 'üst üste' gelme şartını aramıştır.
3
Cevap, sendika yöneticilerinin görev süresi olan 4 yılın yarısına denk gelen bir sayısal değerdir.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların mahkeme kararıyla kapatılma (infisaha ek olarak kapatılma) nedenlerini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikanın başka bir sendikaya katılması (iltihak) durumunda uyulması gereken karar yeter sayısı ve bu işlemin toplu iş sözleşmesi üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Katılma kararı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır ve katılan kuruluşun taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri süresi bitene kadar devam eder.

Cevap

Katılma kararı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır ve katılan kuruluşun taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri süresi bitene kadar devam eder.
6356 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası, bir sendikanın başka bir sendikaya katılması (iltihak) veya birleşmesi durumunda karar yeter sayısını açıkça 'üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu' olarak belirlemiştir. Ayrıca Kanun'un 32. maddesinin 3. fıkrası, katılan sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinin bu işlemden etkilenmeyerek süresi dolana kadar yürürlükte kalacağını hüküm altına almıştır. Bu iki hukuki zorunluluğu birlikte ifade eden seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Karar yeter sayısının belirlenmesi
6356 sayılı Kanun madde 12/3 uyarınca; fesih, birleşme ve katılma kararları için karar yeter sayısı, üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğudur.
Sendikanın tüzel kişiliğini etkileyen yapısal kararlar için kanun koyucu nitelikli bir çoğunluk aramıştır.
2
Toplu iş sözleşmesi (TİS) sonuçlarının analizi
6356 sayılı Kanun madde 32/3 uyarınca; katılan veya birleşen kuruluşların taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri, bitimine kadar devam eder.
İşçilerin mevcut kazanılmış haklarının korunması ve çalışma barışının devamlılığı ilkesi gereği sözleşmeler sona ermez.
3
Üyelik ve mal varlığı sonuçlarının kontrolü
Üyeler ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın katılım alan kuruluşun üyesi olur (Md. 32/2). Tüzükte hüküm yoksa mal varlığı İşsizlik Sigortası Fonuna devredilir (Md. 31/5).
Katılma işleminin hukuki sürekliliğini ve tasfiye kurallarını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Sendikaların Yapısal Değişikliklerinde Karar Yeter Sayıları ve Hukuki Sonuçları

Daha Fazla Pratik

6356 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki diğer 'nitelikli karar yeter sayısı' gerektiren durumları (tüzük değişikliği, fesih) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikanın faaliyetlerinin Anayasa'da belirtilen cumhuriyetin temel niteliklerine veya demokratik esaslara aykırı olması nedeniyle mahkeme kararıyla kapatılmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, kapatılan sendikanın mal varlığının devredileceği yer aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazine

Cevap

Mahkeme kararıyla kapatılan sendikaların mal varlığı Hazineye devredilir.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 32. maddesinin 2. fıkrasına göre, mahkeme kararıyla kapatılan bir sendikanın mal varlığı kanun gereği Hazineye devredilir. Bu kural emredicidir ve sendika tüzüğü veya genel kurul kararı ile değiştirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Sona erme nedenini belirleme
Sendika 'mahkeme kararıyla' kapatılmıştır.
6356 sayılı Kanun'da sona erme şekline göre mal varlığının tasfiyesi farklı kurallara tabidir.
2
6356 sayılı Kanun Madde 32/2 hükmünü uygulama
Mahkemece kapatılan kuruluşun mal varlığı Hazineye devredilir.
Kapatılma bir yaptırım niteliği taşıdığı için mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisi sendika organlarından alınarak devlete geçer.
3
Diğer seçenekleri eleme
Üyelere dağıtım yasağı ve fesih durumundaki kuralların ayrımı yapılır.
Fesih durumunda Genel Kurul kararı öncelikliyken, kapatılmada Kanun'un emredici hükmü (Hazineye devir) uygulanır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Mahkeme Kararıyla Kapatılmasında Mal Varlığının Tasfiyesi

İpuçları

1
Kapatılma bir yargı kararı sonucudur ve gönüllü fesihten farklı sonuçlar doğurur.

Daha Fazla Pratik

Fesih durumunda mal varlığının tasfiyesinde Genel Kurulun yetkilerini ve konfederasyona devir şartlarını tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikanın başka bir sendikaya katılması (iltihak) durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Katılan sendikanın tüzel kişiliği katılım tarihinde sona erer ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri kendiliğinden katıldığı sendikaya geçer.

Cevap

Katılan sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatlerinin kendiliğinden katıldığı sendikaya geçmesi doğru hukuki sonuçtur.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 74. maddesine göre, bir sendikanın başka bir sendikaya katılması halinde, katılan sendikanın tüzel kişiliği katılım tarihinde kendiliğinden sona erer. Bu sona erme bir tasfiye süreci değil, külli halefiyet sonucudur; yani katılan sendikanın sahip olduğu tüm taşınır/taşınmaz mallar, alacaklar, borçlar ve en önemlisi toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi gibi tüm hukuki menfaatler katıldığı sendikaya geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki işlemin türünü belirle.
İşlem 'katılma' (iltihak) olarak tanımlanmıştır.
Katılma, bir tüzel kişiliğin diğerinin içine girmesi sürecidir.
2
Tüzel kişiliğin durumunu analiz et.
Katılan kuruluşun tüzel kişiliği sona erer.
6356 sayılı Kanun madde 74/1 gereği tüzel kişilik katılım anında biter.
3
Külli halefiyet ilkesini uygula.
Tüm mal varlığı, hak ve borçlar diğer sendikaya geçer.
Tasfiye süreci işletilmeden doğrudan devir gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Sendikalarda Katılma (İltihak) ve Külli Halefiyet

Daha Fazla Pratik

Birleşme ve katılma kararları için genel kurulda aranan nitelikli toplantı ve karar yeter sayılarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Sendikaların Sona Ermesi (Kapatılma, Fesih, Birleşme ve Katılma) Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri | Examkin