İşsizlik Sigortası

113 soru

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında düzenlenen Ücret Garanti Fonu'ndan (ÜGF) yararlanma şartları ve ödeme kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, mevcut yasal düzenlemeler ve uygulama esasları dikkate alındığında doğrudur?

Fondan ödeme yapılabilmesi için işçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü tarihten önceki son bir yıl içerisinde en az bir yıl süreyle aynı işverene bağlı çalışmış olması ve ödemenin son üç aylık temel ücret alacağı ile sınırlı olması gerekir.

İşverenin konkordato ilan etmesi durumunda, işçinin fondan yararlanabilmesi için mahkemenin 'geçici mühlet' kararı vermiş olması yeterli kabul edilir ve ödemeler bu tarihten itibaren İŞKUR tarafından gerçekleştirilir.

Ücret Garanti Fonu'ndan yapılacak ödemeler; işçinin ödenmeyen temel ücretinin yanı sıra kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarını da kapsayacak şekilde geniş bir yelpazede sunulur.

Ücret Garanti Fonu'nun finansmanı, sigortalıların prime esas kazançları üzerinden kesilen

\%1

oranındaki işçi payı ve devletin sağladığı

\%1

oranındaki katkı payı ile sağlanmaktadır.

Fondan yararlanabilmek için işçinin son

3

yıl içinde en az

600

gün işsizlik sigortası priminin ödenmiş olması ve iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın feshedilmiş olması zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fondan ödeme yapılabilmesi için işçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü tarihten önceki son bir yıl içerisinde en az bir yıl süreyle aynı işverene bağlı çalışmış olması ve ödemenin son üç aylık temel ücret alacağı ile sınırlı olması gerekir.

Cevap

İşçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü tarihten önceki son bir yıl içinde en az bir yıl süreyle aynı işverene bağlı çalışmış olması ve ödemenin son üç aylık temel ücreti ile sınırlı olması gerekir.

Doğru cevap, işçinin ödeme güçlüğü tarihinden önceki son bir yıl içinde aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışma şartını ve ödemenin sadece son üç aylık temel ücretle sınırlı olduğunu belirten ifadedir.

4447

sayılı Kanun'un Ek

1

. maddesi bu iki şartı kümülatif olarak aramaktadır.

Adım Adım Çözüm

Ücret Garanti Fonu'nun (ÜGF) tanımı ve amacını analiz etme

İşverenin ödeme güçlüğüne düşmesi (iflas, konkordato, aciz vesikası) durumunda işçilerin mağduriyetini önleyen bir fondur.

Fonun hangi riskleri kapsadığını belirlemek için.

Yararlanma için gerekli kıdem şartını kontrol etme

İşçinin, ödeme güçlüğünden önceki son bir yıl içinde en az

1

yıl aynı işverende çalışmış olması gerekir.

Hukuki olarak kimlerin hak sahibi olduğunu netleştirmek için.

Ödeme kapsamını ve sınırlarını belirleme

Sadece son

3

aylık 'temel ücret' ödenir ve bu ödeme Prime Esas Kazanç (PEK) üst sınırını geçemez.

Hangi alacak kalemlerinin ödenebileceğini teyit etmek için.

Tetikleyici hukuki olayları (ödeme güçlüğü halleri) doğrulama

İflas kararı, konkordato kesin mühlet kararı veya aciz vesikası alınması tetikleyici unsurlardır.

Seçeneklerdeki 'geçici mühlet' gibi çeldiricileri elemek için.

Anahtar Kavram

Ücret Garanti Fonu Yararlanma Şartları

Soru 2Soru →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca, işsizlik ödeneği almakta olan bir sigortalıya İŞKUR tarafından;

I. Son çalıştığı işin ücretine ve çalışma koşullarına yakın (ücret farkı yaklaşık $\%5$ ),
II. İkamet ettiği yerin belediye mücavir alanı sınırları içerisinde,
III. Bedeni ve ruhi durumuna uygun

bir iş teklif edilmiş; ancak sigortalı "ulaşım süresinin yaklaşık 45 dakika olmasını" gerekçe göstererek teklifi reddetmiştir.

Bu durumda, söz konusu sigortalının işsizlik ödeneği ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Teklif edilen iş "uygun iş" kriterlerini sağladığı ve sunulan gerekçe haklı neden sayılmadığı için ödenek kesilir ve bu hak sahipliği süreci için tekrar başlatılmaz.

Ücrette

\%5

oranında bir azalma olması işin "uygun iş" vasfını ortadan kaldırdığı için ödenek kesintisiz olarak devam eder.

Ödenek önce durdurulur; sigortalı 30 gün içinde kuruma "geçerli bir mazeret" sunarsa ödeme geriye dönük olarak tekrar başlatılır.

Ödenek kesilir; ancak sigortalı daha sonra başka bir işe girip oradan kendi istek ve kusuru dışında ayrılırsa, önceki ödeneğinden kalan süreyi alabilir.

Sigortalının belediye sınırları içindeki bir işi reddetme hakkı saklı olduğundan, İŞKUR sadece bir aylık tutarda disiplin kesintisi uygulayarak ödemeye devam eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teklif edilen iş "uygun iş" kriterlerini sağladığı ve sunulan gerekçe haklı neden sayılmadığı için ödenek kesilir ve bu hak sahipliği süreci için tekrar başlatılmaz.

Cevap

Teklif edilen iş, kanunda belirtilen ücret, mesafe ve sağlık kriterlerine uygun olduğu için reddi durumunda ödenek tamamen kesilir ve yeniden başlatılamaz.

Doğru seçenek, 4447 sayılı Kanun'un 52. maddesinde yer alan 'Kurum tarafından teklif edilen... bir işin haklı bir neden gösterilmeksizin reddedilmesi' hükmüne tam olarak uymaktadır. Teklif edilen iş; ücret yakınlığı, belediye sınırları içinde olması ve sağlık uygunluğu ile 'uygun iş' vasfına sahiptir. Bu işin reddi durumunda ödenek kesilir ve kanun gereği sigortalı bu işsizlik süreci için tekrar ödeneğe hak kazanamaz.

Adım Adım Çözüm

İşin 'uygun iş' olup olmadığını 4447 sayılı Kanun'un 52. maddesine göre analiz edin.

İşin ücreti son işe yakın (

\%5

fark kabul edilebilir), belediye sınırları içinde ve sağlık durumuna uygun olduğu için 'uygun iş' kapsamındadır.

Yasal kriterler (ücret/koşul yakınlığı, konum ve sağlık) sağlanmıştır.

Sunulan gerekçenin (45 dakikalık ulaşım süresi) 'haklı neden' olup olmadığını değerlendirin.

Belediye sınırları içindeki bir ulaşım süresi, kanuni anlamda bir reddetme mazereti oluşturmaz.

Mesafe kriteri sadece belediye mücavir alan sınırları ile tanımlanmıştır.

Uygun işin reddedilmesinin hukuki sonucunu belirleyin.

Ödenek kesilir ve bu hak sahipliği süresince bir daha başlatılamaz.

Kanun, bu tip bir kesilmenin ardından tekrar yararlandırmayı yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

İşsizlik Ödeneğinin Kesilme ve Durdurulma Hallerinde 'Uygun İş' Tanımı ve Müeyyideler

Soru 3Soru →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nda 2024 yılında yapılan (7495 sayılı Kanun) güncel düzenlemeler uyarınca, "Kısa Çalışma Ödeneği"ne (KÇÖ) hak kazanma koşulları ve ödeme süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kısa çalışmanın başladığı tarihte hizmet akdine tabi olan işçinin, son üç yılda en az

450

gün sigortalı olarak çalışıp prim ödemiş olması gerekir; zorlayıcı sebeplerle kısa çalışma yapılması halinde ise ödemeler bir haftalık bekleme süresinden sonra başlar.

Sigortalının kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son

120

gün kesintisiz hizmet akdine tabi olması ve son üç yılda en az

600

gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması temel hak sahipliği şartıdır.

Günlük kısa çalışma ödeneği miktarı, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının

\%60

'ıdır ve aylık brüt asgari ücretin

\%150

'sini geçemez.

Kısa çalışma süresi en fazla üç aydır; ancak bu süreyi altı aya kadar uzatmaya ve ödeneklerin işsizlik ödeneğinden mahsup edilip edilmeyeceğini belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkilidir.

Kısa çalışma yapılan süreler için sigortalı adına İŞKUR tarafından genel sağlık sigortası primleri ile birlikte malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri de SGK'ya aktarılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa çalışmanın başladığı tarihte hizmet akdine tabi olan işçinin, son üç yılda en az $450$ gün sigortalı olarak çalışıp prim ödemiş olması gerekir; zorlayıcı sebeplerle kısa çalışma yapılması halinde ise ödemeler bir haftalık bekleme süresinden sonra başlar.

Cevap

Kısa çalışma ödeneğine hak kazanmak için son 3 yılda 450 gün prim ödemiş olmak yeterlidir ve zorlayıcı sebeplerde ödeme bir haftalık işveren ödemesinden sonra başlar.

Doğru ifade, 2024 yılındaki en güncel yasal değişikliği yansıtmaktadır. 7495 sayılı Kanun ile kısa çalışma ödeneğinden yararlanmak için gerekli olan son 3 yıldaki

600

prim günü şartı

450

güne indirilmiş ve son

120

gün kesintisiz çalışma şartı kaldırılmıştır. Ayrıca, zorlayıcı sebeplerle (faaliyetin durması) yapılan kısa çalışmalarda, İş Kanunu gereği işverenin ödemekle yükümlü olduğu bir haftalık (yarım ücret) süreden sonra İŞKUR ödemelerinin başladığı bilgisi mevzuata tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

Kanuni dayanağın tespiti

7495 sayılı Kanun (1 Mart 2024 yürürlük) ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek 2. maddesi değiştirilmiştir.

Güncel mevzuat değişikliklerini analiz etmek için.

Prim gün sayısı ve hizmet akdi şartının kontrolü

Eski

600

gün şartı

450

güne indirilmiş, 'son

120

gün hizmet akdine tabi olma' şartı tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.

Hak sahipliği kriterlerini doğrulamak için.

Zorlayıcı sebep (mücbir sebep) mekanizmasının incelenmesi

Zorlayıcı sebeplerde (deprem, yangın vb.) ilk bir hafta işveren yarım ücret öder (İş K. m.24/III, 25/III). KÇÖ ödemesi

8

. günden itibaren başlar.

Ödemenin başlangıç tarihini belirlemek için.

Hesaplama ve yetki unsurlarının değerlendirilmesi

Hesaplama son

12

aya dayanır, tavan

\%150

asgari ücrettir, uzatma yetkisi Cumhurbaşkanı'ndadır ve sadece GSS primi ödenir.

Yanlış seçenekleri elemek ve doğru cevabı kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

7495 Sayılı Kanun Sonrası Kısa Çalışma Ödeneği Güncel Şartları

Soru 4Soru →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca, işsizlik sigortası primlerinin hesaplanmasına esas teşkil eden oranlar ve bu primlerin paydaşlar (sigortalı, işveren, devlet) arasındaki dağılımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sigortalı %1, işveren %2 ve devlet payı %1 oranındadır.

Sigortalı %2, işveren %1 ve devlet payı %1 oranındadır.

Sigortalı ve işveren %2'şer oranında prim öderken devlet katkısı bulunmamaktadır.

Sigortalı, işveren ve devlet payı %1'er oranında eşit olarak belirlenmiştir.

Sadece işveren %4 oranında prim ödemekle yükümlüdür, sigortalı ve devletten katkı alınmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortalı %1, işveren %2 ve devlet payı %1 oranındadır.

Cevap

İşsizlik sigortası primleri sigortalı %1, işveren %2 ve devlet payı %1 olacak şekilde hesaplanır.

4447 sayılı Kanun'un 46. maddesine göre, işsizlik sigortası primleri sigortalının prime esas aylık brüt kazancı üzerinden hesaplanır. Bu hesaplamada sigortalı %1, işveren %2 ve devlet %1 oranında katkı sağlar. Toplam prim oranı %4'tür.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı tespit etme

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu

İşsizlik sigortası prim oranları bu kanunla düzenlenmiştir.

Paydaşları belirleme

Sigortalı (İşçi), İşveren ve Devlet

Finansman bu üç kaynağın katılımıyla sağlanır.

Oranları eşleştirme

1-2-1 kuralı (%1 Sigortalı, %2 İşveren, %1 Devlet)

Kanunun amir hükmü bu oranları sabitlemiştir.

Anahtar Kavram

İşsizlik Sigortası Finansman Yapısı ve Prim Oranları

İpuçları

İşsizlik sigortasında üç farklı tarafın (işçi, işveren, devlet) ödeme yaptığını hatırlayın.

İşveren payı, sigortalı payının tam iki katıdır.

Paydaşlardan ikisi eşit oranda ödeme yaparken, biri diğerlerinin iki katı ödeme yapar. Bu oranlar 1, 2 ve 1 şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

İşsizlik ödeneğine hak kazanmak için son 3 yılda gereken prim ödeme gün sayılarını (600, 900, 1080) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 5Soru →

$7495$ sayılı Kanun ile $4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılan $2024$ yılı güncel değişiklikleri ve Sosyal Güvenlik Hukuku ilkeleri dikkate alındığında, kısa çalışma ödeneği (KÇÖ) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sigortalının kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son üç yıl içinde en az

450

gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması ve kısa çalışma başlama tarihinden önceki son

60

gün hizmet akdine tabi olması şarttır.

Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının

\%60

'ıdır; ancak bu miktar aylık brüt asgari ücretin

\%150

'sini geçemez.

Cumhurbaşkanı, kısa çalışma ödeneği süresini sektörel bazda veya bir bütün olarak altı aya kadar uzatmaya ve bu ödemelerin işsizlik ödeneği süresinden mahsup edilip edilmeyeceğini belirlemeye yetkilidir.

İşyerinde deprem, yangın veya sel gibi zorlayıcı sebeplerle kısa çalışma yapılması halinde, kısa çalışma ödeneği ödemeleri çalışılmayan ilk günden itibaren İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanmaya başlanır.

Kısa çalışma ödeneği, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulamaz ve nafaka borçları dışında haczedilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyerinde deprem, yangın veya sel gibi zorlayıcı sebeplerle kısa çalışma yapılması halinde, kısa çalışma ödeneği ödemeleri çalışılmayan ilk günden itibaren İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanmaya başlanır.

Cevap

Zorlayıcı sebeplerle yapılan kısa çalışmalarda ödemelerin ilk günden itibaren fon tarafından karşılanacağını belirten seçenek yanlıştır.

Kısa çalışma ödeneğinde ödeme başlangıcı, çalışmanın durdurulma nedenine göre değişir. Genel ekonomik veya sektörel krizlerde ödeme kısa çalışmanın başladığı ilk gün başlar. Ancak yangın, deprem veya sel gibi 'zorlayıcı sebepler' söz konusu olduğunda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 40. maddesine atıfla, ilk bir haftalık süre boyunca işveren işçiye her gün için yarım ücret ödemekle yükümlüdür. İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yapılacak kısa çalışma ödemeleri ise bu bir haftalık sürenin bitiminden sonra, yani sekizinci günden itibaren devreye girer.

Adım Adım Çözüm

Eski ve yeni mevzuat hükümlerini karşılaştırın.

7495

sayılı Kanun ile kısa çalışma için gereken prim gün sayısı

600

'den

450

'ye, son hizmet akdi süresi ise

120

'den

60

güne düşürülmüştür.

Güncel mevzuat bilgisi doğruluğu test edilmelidir.

Yetkili makamları analiz edin.

Kısa çalışma süresini uzatma ve mahsup kararı verme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir; İŞKUR veya Bakanlık bu politik kararda yetkili değildir.

İdari yetki dağılımının tespiti gereklidir.

Zorlayıcı sebep ile ekonomik kriz arasındaki ödeme başlangıcı farkını inceleyin.

Genel ekonomik krizde ödemeler

1

. günden başlar; ancak deprem, yangın gibi zorlayıcı sebeplerde İş Kanunu

40

. madde uyarınca ilk hafta işveren sorumluluğundadır.

Ödeme takvimindeki usul farkı sorunun can alıcı noktasıdır.

Ödeneğin niteliğini doğrulayın.

Kısa çalışma ödeneği nafaka hariç haczedilemez ve sadece damga vergisi kesilir.

Ödeneğin hukuki koruma kalkanı teyit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kısa Çalışma Ödeneği Başlangıç Süreleri ve 2024 Mevzuat Güncellemeleri

Soru 6Soru →

Hizmet akdi, işveren tarafından $4857$ sayılı İş Kanunu'nun $17$ . maddesi uyarınca (süreli fesih) sona erdirilen bir sigortalı, fesih tarihinden geriye doğru son üç yıl içinde toplam $1150$ gün işsizlik sigortası primi ödemiştir. Sigortalının son dört aylık prime esas kazançları ortalaması $60.000$ TL, aynı dönemde geçerli olan aylık brüt asgari ücret ise $20.000$ TL'dir.

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu sigortalıya ödenecek işsizlik ödeneği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

240

gün süreyle aylık

16.000

TL ödenek alır; bu ödenekten damga vergisi dahil hiçbir kesinti yapılamaz.

300

gün süreyle aylık

24.000

TL ödenek alır; ödeneğin hesaplanmasında herhangi bir üst sınır uygulanmaz.

300

gün süreyle aylık

16.000

TL ödenek alır; bu tutar üzerinden yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır.

300

gün süreyle aylık

16.000

TL ödenek alır; bu tutar üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılır.

180

gün süreyle aylık

8.000

TL ödenek alır; ödenek miktarı asgari ücretin

\%40

'ı olarak sabitlenmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $300$ gün süreyle aylık $16.000$ TL ödenek alır; bu tutar üzerinden yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır.

Cevap

300

gün süreyle aylık

16.000

TL ödenek alır ve bu tutardan sadece damga vergisi kesilir.

Sigortalının son üç yıl içindeki prim ödeme gün sayısı

1150

olduğu için

1080

gün barajını aşmıştır ve bu durum kendisine en üst sınır olan

300

gün ödeme yapılmasını sağlar. Ödenek miktarı hesaplanırken sigortalının yüksek kazancı nedeniyle oluşan tutar (

24.000

TL), yasal sınır olan brüt asgari ücretin

\%80

'ini (

16.000

TL) aştığı için ödeme tavan miktar üzerinden yapılır. Bu ödemeden kanunen sadece damga vergisi kesilebilmektedir.

Adım Adım Çözüm

Ödenek süresini belirlemek için son üç yıldaki prim gün sayısını kontrol edin.

Sigortalı

1150

gün prim ödemiştir.

1080

gün ve üzeri prim ödeyenlere

300

gün ödenek verilir.

4447

sayılı Kanun'a göre prim gün sayısına göre ödenek süreleri

180

240

300

gündür.

Sigortalının kazancına göre hesaplanan temel ödenek miktarını hesaplayın.

60.000 \text{ TL} \times \%40 = 24.000 \text{ TL}

Günlük işsizlik ödeneği, son dört aylık brüt kazanç ortalamasının

\%40

'ıdır.

Hesaplanan miktarı yasal tavan sınırıyla karşılaştırın.

20.000 \text{ TL (Asgari Ücret)} \times \%80 = 16.000 \text{ TL}

Ödenek miktarı, brüt asgari ücretin

\%80

'ini geçemez.

24.000 > 16.000

olduğundan tavan tutar uygulanır.

Vergi kesintilerini uygulayın.

Sadece damga vergisi kesilir.

Kanun gereği işsizlik ödeneği damga vergisi hariç hiçbir kesintiye tabi değildir.

Anahtar Kavram

İşsizlik ödeneği süresi son üç yıldaki prim gününe (

600/900/1080

) göre belirlenir; miktarı ise sigortalı kazancının

\%40

'ıdır ancak brüt asgari ücretin

\%80

'ini geçemez.

Soru 7Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca, hizmet akdi kendi istek ve kusuru dışında feshedilen bir sigortalının son üç yıl içinde $1085$ gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödediği ve son $120$ gün kesintisiz hizmet akdine tabi olduğu belirlenmiştir. Bu sigortalının son dört aylık prime esas kazançlarının aylık ortalaması $90.000$ TL, fesih tarihinde yürürlükte olan aylık brüt asgari ücret ise $25.000$ TL'dir.

Buna göre, bu sigortalıya ödenecek aylık işsizlik ödeneği miktarı ve ödeneğin süresi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

20.000

TL -

300

gün

36.000

TL -

300

gün

20.000

TL -

240

gün

36.000

TL -

240

gün

10.000

TL -

180

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $20.000$ TL - $300$ gün

Cevap

İlgili sigortalıya aylık

20.000

TL tutarında işsizlik ödeneği bağlanır ve bu ödeme azami

300

gün (10 ay) boyunca devam eder.

Sigortalının

1085

günlük primi bulunması sebebiyle en üst süre dilimi olan

300

günden yararlanması gerekir. Miktar hesaplamasında ise

90.000

TL'nin %

40

'ı olan

36.000

TL hesaplansa da, bu tutar yasal sınır olan asgari ücretin %

80

'ini (

20.000

TL) aşamayacağı için ödeme

20.000

TL üzerinden gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

Prim ödeme gün sayısına göre ödeneğin süresini belirleyiniz.

1085

gün prim ödemesi,

1080

gün ve üzeri kategorisine girdiği için ödenek süresi

300

gündür.

Kanuna göre

600

gün için

180

900

gün için

240

1080

gün ve üzeri için

300

gün ödeme yapılır.

Sigortalının son

4

aylık kazancına göre ham ödenek miktarını hesaplayınız.

90.000 \times 0,40 = 36.000

TL.

Günlük işsizlik ödeneği, son dört aylık prime esas kazanç ortalamasının %

40

'ıdır.

Kanuni üst sınırı (tavanı) hesaplayınız.

25.000 \times 0,80 = 20.000

TL.

İşsizlik ödeneği miktarı, aylık brüt asgari ücretin %

80

'ini geçemez.

Hesaplanan tutar ile üst sınırı karşılaştırarak nihai tutarı belirleyiniz.

36.000 > 20.000

olduğu için ödenecek tutar

20.000

TL'dir.

Hesaplanan tutar tavanı aştığı için tavan tutarı esas alınır.

Anahtar Kavram

İşsizlik ödeneği süresi son üç yıldaki prim günlerine (

600/900/1080

) göre belirlenirken; miktarı son

4

aylık kazancın %

40

'ı olarak hesaplanır ancak brüt asgari ücretin %

80

'ini aşamaz.

Soru 8Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son $3$ yıl içinde toplam $600$ gün işsizlik sigortası primi ödemiş ve son $120$ gün hizmet akdine tabi olmuş bir sigortalı işsiz için aşağıda belirtilen durumlardan hangisi, işsizlik ödeneğine hak kazanılmasına doğrudan engel teşkil eden bir hukuki nedendir?

İş sözleşmesinin, işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu'nun

25/II

maddesinde belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık halleri nedeniyle feshedilmiş olması

İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren

45

gün sonra İŞKUR'a şahsen veya elektronik ortamda başvuruda bulunulmuş olması

Son

120

günlük sürenin bir kısmında ücretsiz izin kullanıldığı için bu dönemde Kuruma eksik prim bildirilmiş olması

İş sözleşmesinin, işçi tarafından 4857 sayılı İş Kanunu'nun

24

. maddesinde yer alan haklı nedenlerle feshedilmiş olması

Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son

3

yıllık sürede farklı işverenler nezdinde çalışılmış olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sözleşmesinin, işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu'nun $25/II$ maddesinde belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık halleri nedeniyle feshedilmiş olması

Cevap

İş sözleşmesinin işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu'nun

25/II

maddesi (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) uyarınca feshedilmesi, işsizlik ödeneğine hak kazanılmasına engel teşkil eder.

İşsizlik sigortası, irade dışı işsizlik riskini teminat altına alan bir sistemdir.

4447

sayılı Kanun uyarınca, iş sözleşmesinin işveren tarafından 'ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık' (

25/II

) nedeniyle feshedilmesi, işçinin kusuruna dayandığı için bu kişi işsizlik ödeneğinden yararlanamaz.

Adım Adım Çözüm

Fesih nedeninin incelenmesi

İş Kanunu

25/II

maddesi uyarınca yapılan fesihler işçinin kusurlu davranışına dayanır.

İşsizlik sigortasından yararlanmak için temel kural, işsizliğin işçinin kendi istek ve kusuru dışında gerçekleşmesidir.

Son

120

gün kuralının kontrolü

Hizmet akdine tabi olma şartı sağlanmıştır.

7166

sayılı Kanun değişikliği ile bu süre zarfında prim ödeme değil, akdin devamı yeterli kabul edilmiştir.

Başvuru süresinin etkisinin değerlendirilmesi

30

günün geçilmesi hak düşürücü değildir, süre indirimi nedenidir.

4447

sayılı Kanun'un

48

. maddesi uyarınca geç başvurularda sadece gecikilen süre ödenekten düşülür.

Anahtar Kavram

İşsizlik Ödeneği Hak Kazanma Şartları (Kusur ve Hizmet Akdi Sürekliliği)

Daha Fazla Pratik

İşsizlik ödeneğinin hangi hallerde durdurulduğunu veya tamamen kesildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 9Soru →

Bir sigortalı, son üç yıl içerisinde farklı işverenlerin yanında çalışmış olup, son iş yerindeki hizmet akdi $01.03.2026$ tarihinde 'işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden' feshedilmiştir. Sigortalının prim ödeme geçmişi ve kazanç bilgileri aşağıdadır:

Dönem	Bilgi
Fesihten önceki son $3$ yıl toplam prim günü	$1095$ gün
Fesihten önceki son $120$ günlük durum	Hizmet akdi devam etmiş, ancak ücretsiz izin nedeniyle $20$ gün prim ödenmemiştir.
Son $4$ aylık günlük kazanç ortalaması	$2.500$ TL
Fesih tarihindeki günlük brüt asgari ücret	$1.200$ TL

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu sigortalıya bağlanacak işsizlik ödeneğinin süresi ve aylık miktarı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

300

gün süreyle, aylık

28.800

TL işsizlik ödeneği ödenir.

300

gün süreyle, aylık

30.000

TL işsizlik ödeneği ödenir.

240

gün süreyle, aylık

28.800

TL işsizlik ödeneği ödenir.

Son

120

günde

20

gün prim ödenmediği için işsizlik ödeneğine hak kazanılamaz.

180

gün süreyle, aylık

14.400

TL işsizlik ödeneği ödenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $300$ gün süreyle, aylık $28.800$ TL işsizlik ödeneği ödenir.

Cevap

Sigortalıya 300 gün boyunca aylık 28.800 TL ödenek verilir.

Sigortalının son

3

yıl içindeki toplam prim ödeme gün sayısı

1095

olduğu için,

1080

günlük eşiği geçmiş ve

300

günlük (

10

ay) azami ödenek süresine hak kazanmıştır. Ödenek miktarı hesaplanırken, günlük ortalama brüt kazancın (

2.500

TL) %40'ı olan

1.000

TL (aylık

30.000

TL) bulunur. Ancak kanun gereği işsizlik ödeneği brüt asgari ücretin %80'ini geçemez. Günlük brüt asgari ücret

1.200

TL olduğuna göre tavan tutar

1.200 \times 30 \times 0,80 = 28.800

TL'dir. Bu nedenle ödenecek miktar

28.800

TL olarak kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

Ödenek süresini belirlemek için son 3 yıldaki toplam prim gün sayısını kontrol et.

1095

gün,

1080

günlük üst sınırı aştığı için hak edilen süre

300

gündür (

10

ay).

4447 sayılı Kanun m. 50 uyarınca 1080 gün prim ödeyenlere 300 gün ödenek verilir.

Son 120 gün şartını kontrol et.

Hizmet akdi devam ettiği için ücretsiz izin olsa dahi şart sağlanmıştır.

7166 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme gereği son 120 gün 'hizmet akdine tabi olmak' yeterlidir; fiili prim ödeme şartı aranmaz.

Günlük ortalama kazanç üzerinden ham ödenek tutarını hesapla.

2.500 \times 0,40 = 1.000

TL günlük; aylık

1.000 \times 30 = 30.000

TL.

İşsizlik ödeneği miktarı, sigortalının son dört aylık günlük ortalama brüt kazancının %40'ıdır.

Hesaplanan tutarı yasal tavan sınırla karşılaştır.

Tavan:

1.200 \times 30 \times 0,80 = 28.800

TL. Ödenek:

28.800

TL.

İşsizlik ödeneği miktarı, aylık brüt asgari ücretin %80'ini geçemez.

30.000 > 28.800

olduğu için üst sınır uygulanır.

Anahtar Kavram

İşsizlik ödeneğinde süre kademeleri ve asgari ücretin %80'i ile sınırlı tavan uygulaması.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 10Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında, bir sigortalının hizmet akdi $01.01.2026$ tarihinde işveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle feshedilmiştir. Sigortalının fesih tarihinden geriye dönük son üç yıl içinde toplam $920$ gün işsizlik sigortası primi bulunduğu ve son $120$ gün kesintisiz olarak hizmet akdine tabi çalıştığı saptanmıştır. Sigortalının son dört aylık prime esas kazançlarının günlük ortalaması $2.500$ TL (aylık $75.000$ TL), fesih tarihindeki aylık brüt asgari ücret ise $30.000$ TL'dir. Bu verilere göre, ilgili sigortalıya İŞKUR tarafından ödenecek işsizlik ödeneğinin süresi ve aylık brüt tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

240

gün süreyle, aylık

24.000

300

gün süreyle, aylık

24.000

240

gün süreyle, aylık

30.000

180

gün süreyle, aylık

24.000

240

gün süreyle, aylık

12.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $240$ gün süreyle, aylık $24.000$ TL

Cevap

Sigortalıya

240

gün süreyle, aylık

24.000

TL tutarında işsizlik ödeneği ödenir.

Sigortalının son üç yıl içindeki

920

prim günü,

900-1079

gün aralığına girdiği için

240

günlük ödenek süresine hak kazanır. Maaşı yüksek olduğu için yapılan

\%40

hesaplaması (

30.000

TL), kanuni sınır olan brüt asgari ücretin

\%80

'inden (

24.000

TL) yüksek çıkmaktadır. Bu durumda tavan ücret olan

24.000

TL ödenir.

Adım Adım Çözüm

Prim gün sayısına göre ödenek süresini belirle.

Son 3 yılda

920

gün prim olduğu için

240

gün (

8

ay) süre belirlenir.

Kanun gereği

900

gün prim ödeyenlere

240

gün ödenek verilir.

Sigortalının günlük kazancı üzerinden ham ödenek miktarını hesapla.

75.000 \times \%40 = 30.000

TL.

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının

\%40

'ıdır.

Yasal üst sınırı hesapla ve karşılaştır.

Üst sınır:

30.000 \times \%80 = 24.000

TL.

İşsizlik ödeneği miktarı, aylık brüt asgari ücretin

\%80

'ini geçemez.

30.000 > 24.000

olduğu için üst sınır uygulanır.

Anahtar Kavram

İşsizlik Ödeneği Hak Etme Süreleri ve Üst Sınır Kuralı

Daha Fazla Pratik

İşsizlik ödeneğinin hangi durumlarda kesileceği veya durdurulacağı konusuna çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 11Soru →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve 5510 sayılı Kanun hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; işsizlik sigortasının kapsamı ile ilgili olarak aşağıda belirtilen sigortalılardan hangisi işsizlik sigortası kapsamında yer alan sigortalılardan biri değildir?

5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında bir hizmet akdine dayalı olarak özel sektörde çalışanlar

Bir hizmet akdine dayalı olarak çalışmakla birlikte yaşlılık aylığı alan ve sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar

5510 sayılı Kanun'un ek 6 ncı maddesi kapsamında şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışıp işsizlik sigortasına tabi olmayı beyan edenler

Mütekabiliyet (karşılıklılık) esasına dayalı olarak Türkiye'de bir hizmet akdiyle çalışan yabancı uyruklu kişiler

Kamu idarelerinde 4/1-a bendi kapsamında işçi statüsünde çalışan personel

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir hizmet akdine dayalı olarak çalışmakla birlikte yaşlılık aylığı alan ve sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar

Cevap

Hizmet akdine dayalı olarak çalışsa dahi, emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primine (SGDP) tabi olarak çalışmaya devam eden kişiler işsizlik sigortası kapsamı dışındadır.

İşsizlik sigortası primi, işveren, çalışan ve devlet tarafından ödenen bir primdir. Ancak mevzuat uyarınca, yaşlılık aylığı (emekli maaşı) almakta olan ve çalışmaya devam ederek sosyal güvenlik destek primi ödeyen kişiler, işsizlik sigortası primi ödemezler. Dolayısıyla bu kişiler 4447 sayılı Kanun anlamında işsizlik sigortalısı sayılmazlar.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirle.

4447 sayılı Kanun'un 46. maddesi ve 5510 sayılı Kanun hükümleri.

İşsizlik sigortasının kimleri kapsayıp kimleri kapsamayacağı bu maddelerle düzenlenmiştir.

Temel kapsam kuralını analiz et.

5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi (hizmet akdiyle çalışanlar) temel kapsamdadır.

İşsizlik sigortası kural olarak işçileri (hizmet akdi ile çalışanları) korumaya yöneliktir.

İstisna durumları (kapsam dışı olanları) incele.

Yaşlılık aylığı alıp SGDP'ye tabi olanlar, 4/1-b'liler (Bağ-Kur) ve 4/1-c'liler (Memur) genel işsizlik sigortası kapsamı dışındadır.

SGDP'ye tabi çalışanların iş kazası ve meslek hastalığı ile sağlık sigortası kollarına prim ödenirken, işsizlik sigortası primi kesilmez.

Anahtar Kavram

İşsizlik sigortası kapsamının 4/1-a (hizmet akdi) statüsü ile sınırlı olması ve SGDP gibi özel durumların kapsam dışı bırakılması.

Daha Fazla Pratik

İşsizlik sigortası prim oranlarını ve Esnaf Ahilik Sandığı'nın (4/1-b) farklarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 12Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son üç yıl içinde toplam $900$ gün sigortalı olarak çalışmış ve işsizlik sigortası primi ödemiş olan bir sigortalıya, diğer şartları da sağlaması koşuluyla kaç gün süreyle işsizlik ödeneği verilir?

120

180

240

300

360

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $240$

Cevap

Son üç yıl içinde

900

gün prim ödeyen sigortalıya

240

gün süreyle işsizlik ödeneği verilir.

Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde

900

gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalılar, kanun gereği

240

gün süreyle işsizlik ödeneğinden yararlanırlar.

Adım Adım Çözüm

Sigortalının son üç yıl içindeki prim gün sayısını belirleyin.

900

gün.

Ödenek süresi son üç yıldaki toplam prim gününe göre kademelendirilir.

4447

sayılı Kanun'daki gün dilimlerini uygulayın.

900

gün dilimi

240

günlük ödemeye karşılık gelir.

Kanun;

600

güne

180

900

güne

240

1080

güne

300

gün ödeme öngörür.

Anahtar Kavram

İşsizlik ödeneği süresi, sigortalının son üç yıldaki prim ödeme gün sayısına bağlı olarak

180

240

veya

300

gün olarak belirlenir.

Tahmini Süre:45s

Soru 13Soru →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında; işverenin iflası, konkordato ilan etmesi veya aciz vesikası alması gibi ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde işçilerin mağduriyetini önlemek amacıyla oluşturulan Ücret Garanti Fonu (ÜGF) aracılığıyla, işçinin ödenmeyen temel ücret alacaklarının en fazla ne kadarlık kısmı karşılanabilmektedir?

Son

1

aylık temel ücret alacağı

Son

3

aylık temel ücret alacağı

Son

6

aylık temel ücret alacağı

Son

10

aylık temel ücret alacağı

Son

12

aylık temel ücret alacağı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Son $3$ aylık temel ücret alacağı

Cevap

Ücret Garanti Fonu kapsamında işçinin ödenmeyen son 3 aylık temel ücret alacağı karşılanır.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun ek maddesi uyarınca, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesi (iflas, konkordato, aciz vesikası) durumunda işçilerin son üç aylık temel ücret alacakları Ücret Garanti Fonu tarafından karşılanmaktadır. Bu uygulama İŞKUR aracılığıyla yürütülür.

Adım Adım Çözüm

Ödeme güçlüğü durumunun tespit edilmesi

İşverenin iflası, konkordato ilanı veya aciz vesikası alması Ücret Garanti Fonu'nu (ÜGF) harekete geçiren unsurlardır.

Fondan yararlanabilmek için öncelikle bu hukuki durumlardan birinin gerçekleşmiş olması gerekir.

Ödeme miktarının ve süresinin belirlenmesi

Kanuna göre fon, işçinin iş ilişkisinden kaynaklanan 'temel ücret' alacaklarının 'son 3 ayını' kapsar.

Sosyal güvenlik korumasının sınırları kanunla belirlenmiştir; ÜGF, genel işsizlik sigortasından farklı olarak sadece birikmiş ücret alacağına odaklanır.

Anahtar Kavram

Ücret Garanti Fonu'nun kapsamı ve ödeme limiti

Daha Fazla Pratik

İşsizlik sigortası prim oranlarını ve bu primlerin kimlerden (işçi, işveren, devlet) hangi oranda kesildiğini tekrar ediniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 14Soru →

Aşağıdaki tabloda, beş farklı sigortalının iş sözleşmelerinin sona erme biçimleri ve işsizlik sigortasına ilişkin yasal süreleri verilmiştir:

Sigortalı	Fesih Nedeni	Son $120$ Gün Hizmet Akdi Şartı	Son $3$ Yıl Prim Ödeme Gün Sayısı	İŞKUR'a Başvuru Günü
Ali	İstifa	Sağlıyor	$750$	$10$ . gün
Veli	$4857$ s.K. m. $25/II$	Sağlıyor	$900$	$5$ . gün
Can	$4857$ s.K. m. $17$	Sağlamıyor	$650$	$15$ . gün
Derya	$4857$ s.K. m. $24$	Sağlıyor	$450$	$20$ . gün
Elif	$4857$ s.K. m. $18$	Sağlıyor	$700$	$45$ . gün

Buna göre, tabloda yer alan sigortalılardan hangisi $4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nda aranan temel hak kazanma şartlarını (prim, çalışma süresi ve fesih nedeni) taşımasına rağmen, sadece başvuru süresini geçirdiği için toplam ödenek süresinde kısalma (mahsup) yaşayacaktır?

Ali

Veli

Can

Derya

Elif

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elif

Cevap

Elif, tüm temel şartları sağladığı halde başvuru süresini geçirdiği için ödenek süresinde mahsup yaşayacak olan kişidir.

Elif, işveren tarafından geçerli nedenle (

4857

s.K. m.

18

) işten çıkarıldığı için fesih nedeni uygundur. Son

120

gün hizmet akdine tabidir ve son

3

yıl içinde

600

günden fazla (

700

gün) primi vardır. Dolayısıyla ödeneğe hak kazanır. Ancak yasal

30

günlük başvuru süresini aşarak

45

. günde başvurduğu için,

30

günü aşan

15

günlük süre toplam alacağı ödenek süresinden düşülecektir. Bu durum ödenek süresinde bir kısalmaya yol açar.

Adım Adım Çözüm

Fesih nedeni kontrolü

Ali (istifa) ve Veli (kusurlu fesih - 25/II) elenir. Can, Derya ve Elif'in fesih nedenleri uygundur.

İşsizlik ödeneği için hizmet akdinin sigortalının kendi istek ve kusuru dışında sona ermesi gerekir.

Son 120 gün şartı kontrolü

Can 'Sağlamıyor' olarak belirtildiği için elenir.

Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son

120

gün hizmet akdine tabi olmak zorunludur.

Son 3 yıl prim gün sayısı kontrolü

Derya'nın

450

günü olduğu için elenir (

600

gün altı). Elif'in

700

günü olduğu için şartı sağlar.

Son

3

yıl içinde en az

600

gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalıdır.

Başvuru süresi analizi

Elif

45

. günde başvurmuştur.

30

günlük yasal süre aşıldığı için gecikilen

15

gün toplam süreden düşülür.

4447

sayılı Kanun uyarınca mücbir sebepler dışında

30

gün geçtikten sonra yapılan başvurularda gecikilen süre ödenek süresinden mahsup edilir.

Anahtar Kavram

İşsizlik ödeneğine hak kazanma ve başvuru süresinin ödenek süresine etkisi

İpuçları

İşsizlik ödeneği için feshin 'kendi istek ve kusuru dışında' olması gerektiğini hatırlayın.

Prim gün sayısı şartının son

3

yıl içinde

600

gün olduğunu ve son

120

günün hizmet akdine bağlı geçmesi gerektiğini kontrol edin.

İŞKUR'a başvuru süresi

30

gündür; bu süreden sonraki başvurular ödeneği tamamen kesmez ancak süresini azaltır.

Daha Fazla Pratik

İşsizlik ödeneğinin süresinin (600, 900 ve 1080 gün prim durumlarına göre) nasıl hesaplandığını tekrar edin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun $46$ 'ncı maddesinde düzenlenen kapsam hükümleri ile $5510$ sayılı Kanun'un sigortalılık statüleri birlikte değerlendirildiğinde; aşağıdakilerden hangisi işsizlik sigortası kapsamında zorunlu veya ilgili kanun hükmü gereği isteğe bağlı olarak yer alan sigortalılar arasında yer almaz?

5510

sayılı Kanun'un geçici

20

'nci maddesi kapsamında bulunan banka, sigorta ve reasürans şirketleri, odalar ve bunların teşkil ettikleri sandıklara tabi olarak çalışan sigortalılar

5510

sayılı Kanun'un ek

6

'ncı maddesi kapsamında ticari taksi ve dolmuş gibi şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışan ve işsizlik sigortası primini kendi isteğiyle ödeyen sigortalılar

Mütekabiliyet esasına dayalı sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan bir ülke vatandaşı olup, Türkiye'de bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan yabancı uyruklu sigortalılar

Bir işyerinde çalışmakta iken yaşlılık aylığı bağlanan ve çalışmaya devam ederek sosyal güvenlik destek primine tabi olan sigortalılar

5510

sayılı Kanun'un

4

'üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bir hizmet akdine dayalı olarak çalışıp özel kanunları gereği

4/1-a

kapsamında sigortalı sayılan kamu sektörü işçileri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir işyerinde çalışmakta iken yaşlılık aylığı bağlanan ve çalışmaya devam ederek sosyal güvenlik destek primine tabi olan sigortalılar

Cevap

Sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışan yaşlılık aylığı sahipleri, işsizlik sigortası kapsamında yer almazlar.

İşsizlik sigortası, bir gelir kaybı riskine karşı koruma sağlar. Yaşlılık aylığı alan ve bu nedenle sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışan kişiler, halihazırda bir sosyal güvenlik geliri (emekli maaşı) elde ettikleri için işsizlik sigortası sistemine dâhil edilmezler ve kendilerinden işsizlik sigortası primi kesilmez.

Adım Adım Çözüm

4447

sayılı Kanun'un

46

. maddesi incelenmelidir.

Kanun,

5510

sayılı Kanun'un

4/1-a

bendi ve

4/2

fıkrası kapsamında bir hizmet akdine dayalı çalışanları kapsar.

İşsizlik sigortasının kimleri kapsadığını belirleyen temel hukuk kuralıdır.

İstisnalar ve özel durumlar kontrol edilmelidir.

Geçici

20

. madde sandık çalışanları ile Ek

6

kapsamındakiler (prim öderlerse) kapsamda, ancak Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyenler kapsam dışındadır.

SGDP ödeyenler zaten bir sosyal riske (yaşlılık) karşı korunmuş olduklarından işsizlik priminden muaf tutulmuşlardır.

Seçenekler arasında kapsam dışı olan grup belirlenmelidir.

Yaşlılık aylığı alıp çalışmaya devam eden ve SGDP ödeyen grup kapsam dışıdır.

Yasal düzenleme bu grubu açıkça istisna tutmuştur.

Anahtar Kavram

İşsizlik Sigortası Kapsamı ve SGDP İstisnası

Daha Fazla Pratik

Kısa çalışma ödeneği ve işsizlik ödeneğine hak kazanma şartları arasındaki farkları inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 16Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi işsizlik sigortası kapsamında zorunlu olarak sigortalı sayılanlar arasında yer alır?

5510

sayılı Kanun'un

4/1-a

maddesi kapsamında bir hizmet akdine dayalı olarak çalışanlar

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar (

4/1-b

kapsamındakiler)

Kamu görevlisi (memur) olarak çalışanlar (

4/1-c

kapsamındakiler)

Yaşlılık aylığı alırken sosyal güvenlik destek primine (SGDP) tabi çalışanlar

Ceza infaz kurumları bünyesindeki tesislerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5510$ sayılı Kanun'un $4/1-a$ maddesi kapsamında bir hizmet akdine dayalı olarak çalışanlar

Cevap

İşsizlik sigortası kapsamında zorunlu olarak sigortalı sayılanlar, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında bir hizmet akdine dayalı olarak çalışanlardır.

Doğru yanıt olan seçenek, işsizlik sigortasının ana öznesini belirtmektedir.

4447

sayılı Kanun uyarınca,

5510

sayılı Kanun'un

4/1-a

bendi kapsamında bir hizmet akdine dayalı olarak çalışanlar (ve bazı istisnai gruplar) zorunlu olarak işsizlik sigortası kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

4447

sayılı Kanun'un

46

. maddesi incelenmelidir.

İşsizlik sigortasının kapsamı belirlenir.

Kanunun kimi kapsadığına dair temel hukuki dayanak bu maddedir.

5510

sayılı Kanun ile atıf yapılan sigortalılık statüleri karşılaştırılmalıdır.

Hizmet akdiyle çalışanların (

4/1-a

) kapsamda olduğu, memur ve esnafın ise dışarıda kaldığı saptanır.

Statüler arasındaki ayrım, işsizlik sigortası prim yükümlülüğünü belirler.

Anahtar Kavram

İşsizlik Sigortasının Kişi Bakımından Kapsamı

Tahmini Süre:45s

Soru 17Soru →

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca, işyerinde dışsal etkilerden kaynaklanan "zorlayıcı sebeplerle" (mücbir sebepler) kısa çalışma yapılması durumunda; ödeneğin başlangıç süreci ve süre uzatımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kısa çalışma ödeneği ödemeleri, bir haftalık bekleme süresini takip eden günden itibaren başlar ve Cumhurbaşkanı bu ödeneğin süresini altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.

Sigortalının ödeneğe hak kazanabilmesi için son üç yılda en az 600 gün prim ödemiş olması gerekir ve süreyi uzatma yetkisi İŞKUR Yönetim Kurulu'ndadır.

Zorlayıcı sebep durumunda bekleme süresi uygulanmaz, ödenek ilk günden itibaren başlar ve süreyi 12 aya kadar uzatmaya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkilidir.

Kısa çalışma ödeneği miktarı brüt asgari ücretin %80'i olarak sabitlenmiştir ve ödeme süresince sigortalı adına malullük primleri de yatırılır.

Kısa çalışma uygulamasına gidilebilmesi için haftalık çalışma süresinin işyerinde en az yarı yarıya azaltılmış olması yasal bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa çalışma ödeneği ödemeleri, bir haftalık bekleme süresini takip eden günden itibaren başlar ve Cumhurbaşkanı bu ödeneğin süresini altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.

Cevap

Ödemenin bir haftalık bekleme süresinden sonra başlaması ve Cumhurbaşkanı'nın süreyi altı aya kadar uzatma yetkisini içeren seçenek doğrudur.

4447 sayılı Kanun uyarınca, zorlayıcı sebeplerle yapılan kısa çalışmalarda ödenek, İş Kanunu'nun 24/III ve 25/III maddelerinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlar. Bu sürede işveren işçiye yarım ücret ödemekle yükümlüdür. Ayrıca kanun, ödeneğin süresini 3 ay olarak belirlemiş, ancak Cumhurbaşkanı'na bu süreyi 6 aya kadar uzatma yetkisi tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

Kısa çalışma nedenini analiz etme

Zorlayıcı sebep (mücbir sebep) durumu tespit edildi.

Genel ekonomik kriz ile zorlayıcı sebeplerin bekleme süresi kuralları farklıdır.

Bekleme süresi kuralını uygulama

İlk 7 gün işveren yarım ücret öder, İŞKUR ödemesi 8. günde başlar.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 40. maddesi ve 4447 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca zorlayıcı sebeplerde bekleme süresi vardır.

Yetki ve süre sınırlarını kontrol etme

Süre 3 aydır, Cumhurbaşkanı 6 aya kadar uzatabilir.

4447 sayılı Kanun Ek Madde 2 uyarınca süre uzatma yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.

Anahtar Kavram

Zorlayıcı Sebeplerde Kısa Çalışma Ödenek Başlangıcı ve Cumhurbaşkanı Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Kısa çalışma ödeneği miktarının hesaplanmasında kullanılan tavan ücret sınırını (asgari ücretin %150'si) tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca, işsizlik ödeneğine hak kazanılabilmesi için sigortalının hizmet akdinin sona ermesinden önceki dönemlere ve feshin niteliğine dair belirli şartları bir arada sağlaması gerekmektedir.

Buna göre, aşağıdaki sigortalılardan hangisi, diğer yasal şartları da taşıması kaydıyla işsizlik ödeneğine hak kazanabilir?

Son

3

yıl içerisinde toplam

580

gün işsizlik sigortası primi bulunan ve iş sözleşmesi işveren tarafından geçerli nedenle feshedilen sigortalı.

Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son

120

günlük sürenin sadece

100

gününde hizmet akdine tabi olan ve son

3

yılda

900

gün primi olan sigortalı.

İşverenin, işçinin ücretini kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesaplamaması nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden ve son

3

yılda

600

gün primi olan sigortalı.

İşçinin, yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi nedeniyle iş sözleşmesi işverence feshedilen ve son

3

yılda

1080

gün primi olan sigortalı.

İş sözleşmesi sona erdikten sonraki

45.

günde İŞKUR'a başvuran ve son

3

yılda

600

gün primi olduğu halde başvuru süresi geçtiği için hakkı tamamen sona eren sigortalı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşverenin, işçinin ücretini kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesaplamaması nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden ve son $3$ yılda $600$ gün primi olan sigortalı.

Cevap

İşverenin ücret ödeme borcuna aykırı davranışı nedeniyle işçinin gerçekleştirdiği haklı nedenle fesih durumunda, prim şartları da sağlanıyorsa işsizlik ödeneğine hak kazanılır.

İşsizlik ödeneğine hak kazanmak için temel ilke, işsiz kalmanın sigortalının kendi istek ve kusuru dışında gerçekleşmesidir. İş Kanunu'nun

24

. maddesi uyarınca işçinin haklı bir nedenle (örneğin ücretin ödenmemesi) sözleşmeyi feshetmesi, hukuksal olarak işçinin kusuru sayılmaz. Dolayısıyla son

3

yılda

600

gün prim ve son

120

gün hizmet akdine tabi olma şartlarını taşıyan bu sigortalı ödeneğe hak kazanır.

Adım Adım Çözüm

Prim gün sayısını kontrol et.

600

gün şartı.

Son

3

yıl içinde en az

600

gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalıdır.

Hizmet akdi sürekliliğini kontrol et.

120

gün şartı.

Fesihten önceki son

120

gün hizmet akdine tabi (kesintisiz) olunmalıdır.

Fesih nedenini hukuksal olarak analiz et.

4857

İş Kanunu Madde

24

25

İşçinin haklı nedenle feshi (

24

. madde) ödeneğe engel değilken, işverenin işçinin kusuru nedeniyle feshi (

25/II

) engeldir.

Kuruma başvuru süresinin etkisini değerlendir.

30

gün kuralı.

Başvuru

30

günden sonra yapılırsa hak tamamen yanmaz; ancak geç kalınan her gün için ödeme süresinden kesinti yapılır.

Anahtar Kavram

İşsizlik ödeneğine hak kazanma için hem prim ödeme gün sayısı (

600

gün) ve hizmet akdi devamlılığı (

120

gün) gibi nicel şartların, hem de feshin işçinin kusuru/isteği dışında gerçekleşmesi gibi nitel şartların sağlanması gerekir.

Daha Fazla Pratik

İşsizlik ödeneğinin süresini (

600, 900, 1080

gün prim karşılığı) ve miktarını (asgari ücretin sınırları) belirleyen hesaplamaları inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 19Soru →

Kısa çalışma ödeneği uygulamasına ilişkin yasal düzenlemeler uyarınca, ödeneğin süresi kural olarak en fazla ne kadardır ve bu süreyi altı aya kadar uzatmaya yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

3 ay - Cumhurbaşkanı

3 ay - Türkiye İş Kurumu Yönetim Kurulu

6 ay - Cumhurbaşkanı

6 ay - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı

12 ay - Cumhurbaşkanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3 ay - Cumhurbaşkanı

Cevap

Kısa çalışma ödeneğinin kural olarak azami süresi 3 aydır ve bu süreyi 6 aya kadar uzatma yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun ilgili maddesine göre kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı geçmemek üzere kısa çalışma süresi kadardır. Ancak Cumhurbaşkanı, bu süreyi sektörel veya bölgesel kriz gerekçesiyle altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.

Adım Adım Çözüm

Kısa çalışma ödeneğinin kanuni standart süresini belirlemek.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 2 uyarınca bu süre kural olarak 3 aydır.

Kanun koyucu kısa çalışmayı geçici bir çözüm olarak öngördüğü için başlangıç süresini 3 ay ile sınırlamıştır.

Süreyi uzatmaya yetkili makamı tespit etmek.

Bu süreyi 6 aya kadar uzatmaya yetkili makam Cumhurbaşkanı'dır.

Genel ekonomik kriz veya zorlayıcı sebeplerin devam etmesi durumunda esneklik sağlamak amacıyla yetki Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.

Anahtar Kavram

Kısa Çalışma Ödeneği Süresi ve Uzatma Yetkisi

Tahmini Süre:45s

Soru 20Soru →

Bir sanayi kuruluşunda $10$ yıldır aralıksız çalışan ve son $3$ yıllık dönemde adına $1080$ gün işsizlik sigortası primi ödenen sigortalı, işvereninin ücret ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi gerekçesiyle $20$ Mart $2026$ tarihinde hizmet akdini $4857$ sayılı İş Kanunu'nun $24$ . maddesi uyarınca haklı nedenle feshetmiştir. Sigortalı, son $120$ günü kesintisiz olan bu çalışmasından sonra şahsi nedenlerle gecikerek $30$ Nisan $2026$ tarihinde İŞKUR'a şahsen başvuruda bulunmuştur.

$4447$ sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu sigortalının başvurusu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İş sözleşmesini kendisi feshettiği için, feshin gerekçesine bakılmaksızın işsizlik ödeneğine hak kazanamaz.

Başvurusunu fesihten itibaren

30

günlük yasal süre geçtikten sonra yaptığı için ödenek talebi reddedilir.

İşsizlik ödeneğine hak kazanır; ancak

30

günlük yasal başvuru süresini aşan

11

günlük süre, toplam ödenek alma süresinden düşülür.

Son

3

yıl içerisinde en az

1200

gün prim ödeme şartını sağlamadığı için başvurusu reddedilir.

Hizmet akdini feshettiği için kıdem tazminatı alacağından, aynı dönem için işsizlik ödeneği ödenmesi mümkün değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşsizlik ödeneğine hak kazanır; ancak $30$ günlük yasal başvuru süresini aşan $11$ günlük süre, toplam ödenek alma süresinden düşülür.

Cevap

Sigortalı işsizlik ödeneğine hak kazanır ancak 30 günlük yasal süreyi aşan 11 günlük gecikme süresi, toplam ödenek süresinden düşülür.

Sigortalı, son

3

yılda

600

gün prim ve son

120

gün kesintisiz hizmet akdi şartlarını sağlamıştır. Ayrıca iş sözleşmesini haklı nedenle (

4857

24

) feshettiği için ödeneğe hak kazanır. Ancak

30

günlük yasal başvuru süresini

11

gün (

41 - 30

) aştığı için, bu gecikme süresi toplam hak ettiği ödenek süresinden düşülür.

Adım Adım Çözüm

Fesih nedeninin değerlendirilmesi

Sigortalı, İş Kanunu m. 24 uyarınca (haklı nedenle) fesih yapmıştır.

4447 sayılı Kanun uyarınca, işçinin haklı nedenle feshi ödenek alabilmesi için uygun bir fesih türüdür.

Prim ve son 120 gün şartlarının kontrolü

Son 3 yılda 1080 gün prim (asgari 600 gün) ve son 120 gün kesintisiz akit şartı sağlanmıştır.

Ödeneğe hak kazanmak için son 3 yılda en az 600 gün prim ve son 120 gün hizmet akdine tabi olma şartı aranır.

Başvuru süresinin hesaplanması

20 Mart - 30 Nisan arası toplam 41 gün geçmiştir.

Yasal başvuru süresi 30 gündür. Gecikme süresi: 41 - 30 = 11 gündür.

Gecikmenin hukuki sonucunun belirlenmesi

11 günlük süre toplam ödenek süresinden düşülür.

Kanun gereği, mücbir sebep dışındaki geç başvurularda gecikilen süre toplam haktan mahsup edilir.

Anahtar Kavram

İşsizlik Ödeneği Başvuru Süresi ve Gecikmenin Sonuçları

Daha Fazla Pratik

İşsizlik ödeneği miktarı hesaplanırken kullanılan tavan ve taban ücret sınırlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Sayfa 1 / 6Sonraki

İşsizlik Sigortası

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap