Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Kurumsal yenilenme sürecinde, (I) sızlayan sorunları görmezden gelmek yerine, stratejik bir (II) kavşak noktasında olduğumuzu bilmeli; diğerlerinden (III) ayrılan yönlerimizi keşfedip (IV) oynayan dengeleri iyi yöneterek personelin (V) aklına yatacak çözümler üretmeliyiz.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Metinde geçen "aklına" sözcüğü, diğer dört sözcüğün aksine herhangi bir yapım eki almadığı için basit yapılıdır.
Doğru yanıt olan 'aklına' sözcüğü, 'akıl' köküne gelen '-ı' (iyelik eki) ve '-a' (yönelme eki) ile oluşmuştur. Bu eklerin tamamı çekim ekidir ve yapım eki içermediği için sözcük basit yapılıdır. Diğer sözcüklerin tamamı (sızlayan, kavşak, ayrılan, oynayan) ise en az bir yapım eki alarak türemiş yapı kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri analiz etme.
I. sızı-la-yan, II. kavuş-ak, III. ayır-ıl-an, IV. oyun-a-yan, V. akıl-ı-n-a şeklinde ayrılır.
Sözcüğün yapısını belirlemek için yapım eki alıp almadığını kontrol etmek gerekir.
2
Ses olaylarının yapıya etkisini değerlendirme.
Tüm sözcüklerde ünlü düşmesi mevcuttur; ancak bu ses olayı ilk dört sözcükte yapım eki alırken, beşinci sözcükte çekim eki alırken gerçekleşmiştir.
Ses olayı (ünlü düşmesi) her zaman türemiş yapıya işaret etmez, çekim ekiyle de oluşabilir.
3
Yapı sınıflandırması yapma.
I, II, III ve IV numaralı sözcükler yapım eki aldıkları için 'türemiş', V numaralı sözcük sadece çekim eki aldığı için 'basit' yapıdadır.
Türkçede sözcükler basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç yapı kategorisinde incelenir.

Anahtar Kavram

Sözcük Yapısı ve Yapım Eki - Çekim Eki Ayrımı
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sözcükte Yapı

Bu konudan daha fazla soru