Soru

Zorluk: Çok kolaySözcükte Yapı

Türkçede yapım eki almamış, sadece çekim eki almış ya da hiç ek almamış sözcüklere 'basit sözcük' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapısı bakımından basittir?

  1. A
    Yeni aldığı sözlük masanın üzerinde duruyor.
  2. Çantasındaki defteri çıkarıp not almaya başladı.Cevap
  3. C
    Yazıdaki yanlışları silmek için bir silgi aradı.
  4. D
    Masanın üzerindeki kalemlik oldukça şıktı.
  5. E
    Otobüsteki yolcular sabırla beklemeye devam etti.

Cevap

Çantasındaki 'defteri' çıkarıp not almaya başladı cümlesindeki 'defteri' sözcüğü basit yapılıdır.
Doğru seçenek olan cümlede geçen 'defteri' sözcüğü, 'defter' köküne sadece belirtme hâl eki olan '-i' ekini almıştır. Hâl ekleri çekim eki kategorisinde olduğu ve sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmediği için bu sözcük basit yapılıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini ayıralım.
Söz-lük, Defter-i, Sil-gi, Kalem-lik, Yol-cu-lar.
Sözcüğün yapısını belirlemek için önce kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Eklerin türlerini (yapım veya çekim eki) belirleyelim.
'-lük', '-gi', '-lik' ve '-cu' ekleri yeni anlam türeten yapım ekleridir; '-i' ise belirtme hâl ekidir (çekim eki).
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise basittir.
3
Yapım eki almayan sözcüğü seçelim.
'Defteri' sözcüğü sadece çekim eki aldığı için basittir.
Soruda bizden basit yapılı (yapım eki almamış) sözcüğü bulmamız istenmiştir.

Anahtar Kavram

Sözcük Yapısı: Basit ve Türemiş Sözcük Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla