Examkin

Soru

Zorluk: Çok kolaySözcükte Yapı

Türkçede isim veya fiil köklerine gelerek onlardan yeni anlamlı sözcükler türeten eklere "yapım eki" denir. Yapım eki almış olan sözcüklere ise "türemiş sözcük" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili sözcük türemiş bir sözcüktür?

  1. A
    Küçük çocuk bahçede sessizce oturuyor.
  2. B
    Masanın üzerindeki kalemler senin mi?
  3. C
    Dün akşam evden çok geç saatte çıktık.
  4. Mahalledeki şekerci bugün erkenden kapandı.Cevap
  5. E
    Yanındaki kitabı bana uzatır mısın?

Cevap

Mahalledeki şekerci bugün erkenden kapandı cümlesindeki "şekerci" sözcüğü türemiş bir sözcüktür.
Doğru cevap olan cümlede geçen "şekerci" sözcüğü, "şeker" köküne getirilen "-ci" yapım ekiyle oluşturulmuştur. Bu ek, bir nesnenin adından o nesneyle uğraşan meslek grubunun adını türeterek sözcüğe yeni bir anlam kazandırmıştır. Bu nedenle sözcük yapıca türemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini ayırın.
Çocuk (Kök), Kalem-ler, Ev-den, Şeker-ci, Kitap-ı (Kitabı).
Sözcüğün yapısını anlamak için önce kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Sözcüklere gelen eklerin türünü (yapım/çekim) belirleyin.
Çocuk (ek yok), -ler (çekim eki), -den (çekim eki), -ci (yapım eki), -ı (çekim eki).
Yeni bir anlam türeten ekler (yapım ekleri) sözcüğü türemiş yapar; sadece durum veya sayı bildirenler (çekim ekleri) basit bırakır.
3
Yapım eki alan sözcüğü işaretleyin.
"Şeker" isminden "şeker satan kişi" anlamına gelen "şekerci" sözcüğü türetilmiştir.
Şekerci sözcüğü yapım eki aldığı için yapı bakımından türemiştir.

Anahtar Kavram

Türemiş Sözcük ve Yapım Eki Tanıması
Bu soruyu puanla

Konular

Sözcükte Yapı

Bu konudan daha fazla soru