Examkin

Soru

Zorluk: ZorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Hâkim (A), bakmakta olduğu bir davada uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan kanun hükmünü Anayasa’ya aykırı bulmuş; ancak yaptığı incelemede aynı kanun hükmünün iptali talebinin, Anayasa Mahkemesi tarafından üç yıl önce esastan reddedildiğini ve bu kararın Resmî Gazete’de yayımlandığını tespit etmiştir.

1982 Anayasası hükümleri uyarınca bu durumla karşılaşan hâkimin izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa Mahkemesinin esastan red kararının üzerinden on yıl geçmediği için itiraz yoluna başvuramaz; davayı mevcut kanun hükmüne göre sonuçlandırır.Cevap
  2. B
    On yıllık süre kısıtlaması sadece davanın tarafları için geçerli olduğundan, hâkim kendiliğinden (re'sen) itiraz yoluna başvurabilir.
  3. C
    Anayasa'nın üstünlüğü ilkesi gereği on yıllık sürenin dolmasını beklemeksizin, gerekçeli bir dilekçe ile dosyayı yeniden Anayasa Mahkemesine gönderir.
  4. D
    Anayasa Mahkemesinin önceki kararı işin esasına ilişkin olduğundan, ilgili hükmü 'yok hükmünde' kabul ederek uyuşmazlığı doğrudan Anayasa hükümlerine göre çözer.
  5. E
    Beş aylık bekleme süresi içerisinde Anayasa Mahkemesinden görüş isteyerek, on yıllık sürenin bu olayda uygulanıp uygulanmayacağına karar verir.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin esastan red kararının üzerinden on yıl geçmediği için itiraz yoluna başvurulamayacağı ve davanın mevcut hükümlere göre sonuçlandırılması gerektiği yönündeki ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe, aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar itiraz yoluna başvurulamaz. Olayda bu kararın üzerinden sadece üç yıl geçtiği belirtildiğinden, hâkimin itiraz yoluna başvurma yetkisi hukuken kısıtlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlıkta uygulanacak kuralın niteliğini ve yargısal geçmişini kontrol etme.
Hükmün 3 yıl önce AYM tarafından 'esastan' reddedildiği ve Resmi Gazete'de yayımlandığı belirlenmiştir.
İtiraz yolunda (somut norm denetimi) 10 yıl yasağının devreye girip girmediğini anlamak için red kararının niteliği ve süresi kritiktir.
2
1982 Anayasası'nın 152. maddesindeki süre kısıtlamasını somut olaya uygulama.
Esastan red kararının üzerinden 10 yıl geçmediği sürece (olayda sadece 3 yıl geçmiştir) aynı hüküm için tekrar itiraz başvurusu yapılamaz.
Anayasa Mahkemesi'nin iş yükünü korumak ve hukuki istikrarı sağlamak amacıyla bu süre sınırı getirilmiştir.
3
Hâkimin izlemesi gereken prosedürü kesinleştirme.
İtiraz başvurusu yapılamayacağı için dava yürürlükteki mevcut kanun hükmüne göre bitirilmelidir.
Anayasa'ya aykırılık iddiası usuli bir engel (hak düşürücü süre) nedeniyle reddedileceği için mahkemenin davayı yürütmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetiminde (İtiraz Yolu) On Yıl Yasağı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun hükmünü inceleyip esastan reddetmesinin gelecekteki itirazlar üzerindeki süreli etkisini hatırlayın.
2
Esastan red kararı Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra aynı hüküm için kaç yıl boyunca tekrar başvuru yapılamayacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yoluna sadece Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri için başvurulabildiğini, yönetmelikler için bu yolun kapalı olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru