Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Anayasa Mahkemesi, bir yerel mahkeme tarafından itiraz yoluyla (somut norm denetimi) getirilen bir kanun hükmüne ilişkin iptal istemini, "başvuran mahkemenin bakmakta olduğu davada ilgili hükmün uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı" gerekçesiyle reddetmiştir. Bu ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından üç yıl sonra, başka bir yerel mahkemede görülmekte olan farklı bir davada, aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu taraflarca ileri sürülmüş ve mahkeme de bu iddiayı ciddî bulmuştur.

19821982 Anayasası'nın somut norm denetimine ilişkin hükümleri uyarınca, bu ikinci başvuru süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Anayasa Mahkemesi, önceki ret kararının üzerinden on yıl geçmediği gerekçesiyle başvuruyu esastan incelemeden reddetmelidir.
  2. İlk ret kararı "uygulanacak norm" eksikliği gibi bir usul şartına dayandığı için, on yıllık başvuru yasağı bu hüküm için henüz başlamamıştır ve yeni başvuru esastan incelenebilir.Cevap
  3. C
    Yerel mahkeme, aynı kanun hükmü hakkında daha önce Anayasa Mahkemesine gidildiğini tespit ettiği için itirazı ciddî bulsa dahi dosyayı gönderme yetkisine sahip değildir.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi kararlarının kesinliği ve bağlayıcılığı ilkesi gereği, bir hüküm hakkında verilen her türlü ret kararı yerel mahkemelerin itiraz yetkisini on yıl süreyle dondurur.
  5. E
    İkinci başvuru, ancak ilk başvuruyu yapan yerel mahkeme ile aynı derecedeki bir mahkeme tarafından yapılırsa on yıllık süre sınırı dikkate alınmadan incelenebilir.

Cevap

İlk ret kararı "uygulanacak norm" eksikliği gibi bir usul şartına dayandığı için, on yıllık başvuru yasağı bu hüküm için henüz başlamamıştır ve yeni başvuru esastan incelenebilir.
On yıllık başvuru yasağının (itiraz yasağı) devreye girebilmesi için Anayasa Mahkemesinin ilgili kanun hükmünü esastan incelemiş ve Anayasa'ya aykırı bulmayarak reddetmiş olması gerekir. Sorudaki senaryoda ilk başvuru 'uygulanacak norm olmadığı' gerekçesiyle, yani usul eksikliği nedeniyle reddedilmiştir. Bu durumda Anayasa Mahkemesi hükmün içeriğine dair bir denetim yapmadığı için on yıllık süre işlemeye başlamaz. Dolayısıyla üç yıl sonra yapılan ikinci başvuru esastan incelenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki ilk ret kararının hukuki niteliğini analiz etmek.
Karar, mahkemenin bakmakta olduğu davada hükmün uygulanacak norm olmaması nedeniyle verilmiştir, yani bir "usulden ret" kararıdır.
Somut norm denetiminde bir hükmün davada uygulanacak olması temel bir usul şartıdır.
2
19821982 Anayasası'ndaki on yıllık başvuru yasağının (Art. 152/4152/4) şartlarını hatırlamak.
Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı hüküm için tekrar başvurulamaz.
Bu kural yargılamanın hızı ve hukuki istikrarı sağlamayı amaçlar.
3
İlk kararın türü ile on yıllık yasak kuralını karşılaştırmak.
Olaydaki ilk karar esastan değil usulden ret olduğu için, yasak süresi (1010 yıl) bu hüküm için işlemeye başlamamıştır.
Anayasa Mahkemesi henüz hükmün içeriğinin Anayasa'ya uygunluğunu denetlememiştir.
4
Üç yıl sonra yapılan ikinci başvurunun akıbetini belirlemek.
On yıllık engel bulunmadığından, Anayasa Mahkemesi başvuruyu kabul etmeli ve esastan incelemelidir.
Usul şartları oluşmuş ve prosedürel bir engel kalmamıştır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetiminde On Yıllık Başvuru Yasağı ve Usulden/Esastan Red Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru