Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Somut norm denetimi (itiraz yolu) sürecinde, mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurduğu tarihten itibaren beş ay geçmesine rağmen bir karar çıkmaması üzerine davanın yürürlükteki hükümlere göre karara bağlanması durumunda; davanın kanun yolu incelemesi (istinaf veya temyiz) süreci devam ederken Anayasa Mahkemesinin ilgili hükmü iptal etmesinin hukuki sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Anayasa Mahkemesinin başvuruyu 'mahkemenin yetkisizliği' sebebiyle reddetmesi durumunda, aynı hüküm için on yıl geçmedikçe yeni bir itiraz başvurusu yapılamaz.
  2. B
    Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararı, davanın yerel mahkemede karara bağlanmış olması nedeniyle, kanun yolu aşamasındaki uyuşmazlığa uygulanamaz.
  3. C
    Yerel mahkeme, beş aylık yasal bekleme süresi dolmuş olsa dahi Anayasa Mahkemesinden nihai karar gelmeden uyuşmazlığı sonuçlandıramaz.
  4. Anayasa Mahkemesinin beş aylık süre geçtikten sonra verdiği iptal kararı, yerel mahkemece hüküm kurulmuş olsa dahi, davanın kesinleşmesini engelleyen kanun yolu aşamasında uygulanır.Cevap
  5. E
    Anayasa Mahkemesinin bir kanun hükmünü iptal etmesi, bu hükme dayanılarak daha önce verilmiş ve kesinleşmiş olan tüm hukuk davalarının kendiliğinden yenilenmesini sağlar.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin beş aylık süre geçtikten sonra verdiği iptal kararı, yerel mahkemece hüküm kurulmuş olsa dahi, davanın kesinleşmesini engelleyen kanun yolu aşamasında uygulanır.
Somut norm denetiminde, yerel mahkeme AYM'ye başvurduktan sonra 5 ay bekler. Karar çıkmazsa davayı mevcut kurala göre bitirebilir. Ancak, dava henüz kesinleşmemişse (istinaf veya temyiz aşamasındaysa), AYM'den gelen iptal kararı davanın her aşamasında dikkate alınır. Çünkü iptal edilen bir kural, anayasaya aykırılığı saptandığı andan itibaren derdest davalarda uygulama kabiliyetini yitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Davanın durumunu tespit edin.
Dava yerel mahkemede karara bağlanmış ancak istinaf/temyiz aşamasında olduğu için henüz 'kesinleşmemiş' (derdest) durumdadır.
Kesinleşme, kanun yollarının tüketilmesi veya başvuru süresinin geçmesiyle gerçekleşir.
2
5 aylık bekleme süresinin etkisini değerlendirin.
5 ay dolduğunda yerel mahkemenin karar verme yetkisi doğar, ancak bu AYM'nin denetim yetkisini sona erdirmez.
Anayasa Madde 152 gereği, 5 ay içinde karar çıkmazsa mahkeme davayı yürürlükteki kanuna göre yürütür.
3
İptal kararının 'derdest' davalara etkisini uygulayın.
AYM'nin iptal kararı Resmi Gazete'de yayımlandığı an, kesinleşmemiş tüm dosyalarda uygulanmalıdır.
Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı ve hukuk devleti ilkesi, Anayasa'ya aykırı olduğu tescillenmiş bir kuralın halen görülmekte olan bir davada uygulanmamasını gerektirir.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolunda 5 Aylık Süre ve Derdestlik İlkesi

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolu ile iptal davası (soyut norm denetimi) arasındaki hak düşürücü süre ve başvuru yetkisi farklarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru