Soru

Zorluk: OrtaSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir mahkemede görülmekte olan davada, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla işletilen "Somut Norm Denetimi" (İtiraz Yolu) süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Anayasa Mahkemesi, kendisine ulaşan itiraz başvurusunu on ay içinde sonuçlandırmak zorundadır; aksi halde yerel mahkeme davayı reddeder.
  2. Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin vereceği karara kadar davayı geri bırakır; ancak beş ay içinde karar çıkmazsa davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır.Cevap
  3. C
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren beş yıl geçmedikçe aynı kanun hükmü hakkında tekrar itiraz başvurusu yapılamaz.
  4. D
    Somut norm denetimi yoluyla sadece kanunların Anayasa'ya uygunluğu denetlenir; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri bu denetimin kapsamı dışındadır.
  5. E
    Aykırılık iddiası mahkemece ciddi bulunmasa dahi, taraflardan birinin talebi varsa mahkeme dosyayı mutlaka Anayasa Mahkemesine göndermekle yükümlüdür.

Cevap

Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin kararına kadar davayı geri bırakır ve beş ay içinde karar çıkmazsa mevcut hükümlere göre davayı sonuçlandırır.
Doğru ifade, mahkemenin Anayasa Mahkemesi kararını beklemek üzere davayı geri bırakacağını ve 5 aylık yasal süre içinde karar verilmemesi halinde davayı mevcut kanun hükümlerine göre sonuçlandıracağını belirtmektedir. Bu kural, 1982 Anayasası'nın 152. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru şartlarının tespiti
Görülmekte olan bir davada, o davanın çözümünde uygulanacak olan (uygulanacak norm) bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi olması gerekir.
İtiraz yolu sadece derdest (devam eden) davalarda ve o davanın sonucunu etkileyecek normlar için kullanılabilir.
2
Mahkemenin takdir yetkisinin kullanılması
Hakim aykırılık iddiasını ciddi bulursa veya kendisi aykırı görürse dosyayı Anayasa Mahkemesine (AYM) gönderir.
Somut norm denetiminde filtrelenmiş bir başvuru mekanizması esastır; her iddia AYM'ye taşınmaz.
3
Bekleme süresinin ve usulün belirlenmesi
Mahkeme davayı geri bırakır (durdurur). AYM'ye gelişten itibaren 5 ay beklenir. Karar çıkmazsa mevcut kanunla dava bitirilir.
Yargılamanın sürüncemede kalmasını engellemek için Anayasa 5 aylık bir hak düşürücü süre öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Süreci ve Süreleri
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla