Examkin

Soru

Zorluk: ZorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Görülmekte olan bir davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla işletilen "itiraz yolu" (somut norm denetimi) mekanizması ile ilgili 1982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar; bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır.Cevap
  2. B
    Anayasa'ya aykırılık iddiası sadece davanın taraflarınca ileri sürülebilir; mahkeme hakiminin bu durumu kendiliğinden (resen) tespit ederek Anayasa Mahkemesine başvurma yetkisi bulunmamaktadır.
  3. C
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren beş yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi nezdinde itiraz yolu ile denetlenebilecek normlar sadece kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmeliklerdir.
  5. E
    Yerel mahkeme, Anayasa Mahkemesine başvurduğu andan itibaren davayı kesin olarak durdurur ve Anayasa Mahkemesinin nihai kararı kendisine ulaşana kadar dosyada hiçbir işlem yapamaz.

Cevap

Anayasa Mahkemesi'nin itiraz başvurusu üzerine beş ay içinde karar vermesi gerektiği, aksi takdirde yerel mahkemenin davayı mevcut hükümlere göre sonuçlandıracağı ifadesi doğrudur.
Anayasa Mahkemesi, somut norm denetimi (itiraz) başvurusu kendisine ulaştıktan sonra 5 ay içinde kararını vermelidir. Eğer bu süre zarfında karar verilmezse, davaya bakan mahkeme Anayasa Mahkemesi'nin kararını beklemek zorunda kalmaz ve mevcut kanun hükümlerini uygulayarak davayı sonuçlandırır. Bu kural yargılama sürecinin belirsizliğini önlemek için getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Somut norm denetiminin (itiraz yolu) şartlarını belirle.
Görülmekte olan bir dava olmalı ve denetlenecek kural o davada uygulanacak bir norm (kanun/CBK) olmalıdır.
Anayasa 152. madde bu mekanizmanın temelini oluşturur.
2
Başvuru sonrası bekleme süresini analiz et.
Dava AYM kararı için 5 ay süreyle bekletilir.
Yargılamanın sürüncemede kalmaması için Anayasa koyucu bir süre sınırı belirlemiştir.
3
Karar verilmemesi durumunda izlenecek yolu teyit et.
5 ay sonunda karar çıkmazsa yerel mahkeme yürürlükteki mevzuata göre davayı bitirir.
Bu durum Anayasa'nın emredici hükmüdür.
4
Tekrar başvuru yasağını kontrol et.
Red kararının yayımlanmasından itibaren 10 yıl geçmedikçe aynı hüküm için itiraz yoluna başvurulamaz.
Hukuki istikrarın sağlanması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi İtiraz Yolu Usulü ve Süreleri

İpuçları

1
Somut norm denetimi için mutlaka görülmekte olan bir dava olmalıdır.
2
Anayasa Mahkemesi'nin karar vermesi için tanınan süre ile aynı hükmün tekrar getirilebilmesi için gereken süreleri (5 ay ve 10 yıl) hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolu (somut norm) ile iptal davası (soyut norm) arasındaki farkları; özellikle başvuru süreleri ve yetkili makamlar açısından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bu konudan daha fazla soru