Soru

Zorluk: OrtaBuzul Şekilleri

Türkiye'de IV. Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) iklimin soğumasına bağlı olarak buzullaşma sınırı günümüze göre daha aşağılara inmiş ve yüksek dağlık alanlarda buzul aşındırmasıyla oluşan, enine kesiti "U" harfine benzeyen "buzul vadileri" (tekne vadiler) meydana gelmiştir.

Buna göre, coğrafi özellikleri ve yükseltileri göz önüne alındığında aşağıdaki dağların hangisinde bu tip vadi oluşumlarına rastlanması beklenmez?

  1. A
    Kaçkar Dağları
  2. B
    Bolkar Dağları
  3. C
    Uludağ
  4. D
    Cilo Dağları
  5. Kaz DağlarıCevap

Cevap

Kaz Dağları'nda buzul vadisi oluşumlarına rastlanmaz.
Doğru cevap olan dağ, yaklaşık 17741774 metrelik yükseltisiyle Türkiye'deki Pleistocene (Kuvaterner) buzullaşma sınırının (2000−22002000-2200 m) altında kalmaktadır. Bu nedenle bu dağ üzerinde buzul vadisi, sirk veya moren gibi şekillerin oluşması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Buzullaşma sınırının belirlenmesi
Türkiye'de Kuvaterner döneminde buzullaşma sınırı yaklaşık 2000−22002000-2200 metrelere kadar inmiştir.
Bir dağda buzul şekli görülebilmesi için o dağın bu yükselti sınırının üzerinde bir zirveye sahip olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki dağların yükseltilerinin karşılaştırılması
Kaçkar (39373937 m), Cilo (41354135 m), Bolkar (35243524 m) ve Uludağ (25432543 m) dağları 22002200 metre sınırının üzerindedir. Kaz Dağları ise 17741774 metredir.
Yükseltisi buzul sınırının altında kalan dağlarda buzul aşındırması (vadi, sirk vb.) gerçekleşemez.

Anahtar Kavram

Buzul Şekillerinin Yükselti Sınırı

İpuçları

1
Türkiye'de buzul şekillerinin görülebilmesi için bir dağın en az 2000−22002000-2200 metre yükseltiye sahip olması gerekir.
2
Batı Anadolu'da sadece Uludağ buzul izlerine sahip olacak kadar yüksektir; diğer kıyı dağları genellikle bu sınırın altında kalır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de güncel (aktif) buzulların bulunduğu dağlar ile sadece buzul izi (fosil buzul) bulunan dağlar arasındaki farkı çalışınız.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken dağların yaklaşık yükseltilerini bilmek önemlidir. Kaz Dağları, Yıldız Dağları, Canik Dağları ve Aydın Dağları gibi kütlelerin 20002000 metre sınırının altında kaldığını hatırlamak bu tarz sorularda doğrudan sonuca götürür.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla