Soru

Zorluk: OrtaBuzul Şekilleri

Türkiye'de dördüncü jeolojik zamanın (Kuvaterner) soğuk dönemlerinde, kalıcı kar sınırı bugünkü seviyesinden daha aşağılara (yaklaşık 22002200 metreye) inmiş ve yüksek dağlık kütleler üzerinde buzullaşma etkili olmuştur. Bu dönemde oluşan sirk çukurları, moren yığınları ve buzul vadileri günümüzde Anadolu'nun birçok yüksek zirvesinde gözlenebilmektedir.

Buna göre, yer şekli özellikleri ve yükselti değerleri göz önüne alındığında aşağıdaki dağların hangisinde Kuvaterner buzullaşmasına ait izlere rastlanması beklenmez?

  1. A
    Kaçkar Dağları
  2. B
    Bolkar Dağları
  3. Yıldız DağlarıCevap
  4. D
    Cilo Dağları
  5. E
    Erciyes Dağı

Cevap

Yıldız Dağları'nda buzul şekillerine rastlanmaz çünkü bu dağların yükseltisi Kuvaterner'deki buzul sınırı olan 2200 metrenin çok altındadır.
Türkiye'de Kuvaterner (4. Jeolojik Zaman) buzullaşması, o dönemde yaklaşık 22002200 metreye kadar inen kalıcı kar sınırı nedeniyle sadece yüksek dağlarda etkili olmuştur. Yıldız Dağları'nın (Istranca Dağları) en yüksek noktası 10311031 metre (Mahya Dağı) olduğu için, bu dağlar geçmiş jeolojik dönemlerde buzullaşma etkisine girmemiş ve buzul şekilleri oluşmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kuvaterner buzullaşma sınırını belirleme
Türkiye'de dördüncü jeolojik zamanda buzullaşma etkisinin görülebilmesi için yükseltinin yaklaşık 220025002200-2500 metrenin üzerinde olması gerekir.
Buzullaşma, kalıcı kar sınırının altına inen sıcaklık değerlerine bağlıdır ve Türkiye'nin enlem değerleri nedeniyle bu durum sadece yüksek zirvelerde gerçekleşmiştir.
2
Seçeneklerdeki dağların yükseltilerini karşılaştırma
Kaçkar (39323932 m), Bolkar (35243524 m), Cilo (41354135 m) ve Erciyes (39173917 m) dağları bu sınırın üzerindeyken; Yıldız Dağları (10311031 m) sınırın çok altındadır.
Yıldız Dağları (Istranca), Marmara Bölgesi'nde düşük yükseltili bir kütledir.
3
Sonucu doğrulama
Yıldız Dağları'nda buzul aşındırma veya biriktirme şekillerine rastlanması mümkün değildir.
Yetersiz yükselti, dördüncü zamanın en soğuk dönemlerinde bile bu sahada buzul oluşumuna izin vermemiştir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Buzullaşma ve Yükselti İlişkisi

Alternatif Yöntem

Türkiye'de buzul şekilleri arandığında genellikle 'Marmara'nın batısı, Ege'nin kıyı kesimleri ve Güneydoğu Anadolu'nun alçak yerleri' dışındaki yüksek dağlık alanlara bakılmalıdır. Yıldız Dağları Marmara'nın kuzeybatısında ve alçak olduğu için elenir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla