Türkçede sözcükler, yapım eki alırken veya sadece çekim eki alırken ünlü düşmesi gibi ses olaylarına uğrayabilir. Bir sözcüğün ses olayına uğramış olması, onun mutlaka türemiş olduğu anlamına gelmez.
Buna göre, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer alan koyu yazılmış sözcük, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
- AYeni doğan oğlunun mışıl mışıl uyuyuşunu saatlerce büyük bir keyifle izledi.
- BYaşlı adam, ağzında kalan son birkaç dişiyle etrafındakilere gülümsedi.
- Yolun tam ayrımında durup hangi yöne gideceğine bir türlü karar veremedi.Cevap
- DSoğuk havada yürürken burnuna dolan keskin koku onu aniden hapşırttı.
- EAçlıktan karnı iyice zil çalmaya başlayınca hemen mutfağa doğru yöneldi.
Cevap
Seçenekler arasında yer alan 'ayrımında' sözcüğü, 'ayır-' fiil kökünden '-ım' yapım ekiyle türetildiği için türemiş yapılıdır; diğer sözcükler ise sadece çekim eki aldıkları için basittir.
'Ayrımında' sözcüğünün kökü 'ayır-' fiilidir. Bu köke getirilen '-ım' eki, fiilden isim türeten bir yapım ekidir. Türetme sırasında 'ı' ünlüsü düşmüştür. Bir sözcük tek bir yapım eki bile alsa yapısı bakımından 'türemiş' kabul edilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sözcük Yapısı ve Ses Olayları İlişkisi