Soru

Zorluk: OrtaDaire Grafiği ve Orantı

Bir kitap mağazasının yıllık satış raporunda yer alan kitapların türlerine göre dağılımı aşağıdaki daire grafiğinde gösterilmiştir. Grafikte 'Roman', 'Tarih' ve 'Bilim' türlerinin merkez açıları verilmiş olup 'Çocuk' ve 'Felsefe' kitaplarının merkez açıları belirtilmemiştir.

Mağazadaki satışlarla ilgili şunlar bilinmektedir:
- Satılan Çocuk kitabı sayısı, Felsefe kitabı sayısından %50 fazladır.
- Satılan Roman kitabı sayısı, Çocuk kitabı sayısından 120 adet fazladır.

Buna göre, mağazada satılan toplam Tarih ve Bilim kitabı sayısı kaçtır?

  1. A
    150
  2. B
    160
  3. 180Cevap
  4. D
    200
  5. E
    240

Cevap

Mağazada satılan toplam Tarih ve Bilim kitabı sayısı 180'dir.
Grafikteki bilinen açıların toplamı 260° olduğundan, bilinmeyen Çocuk (Ç) ve Felsefe (F) bölümlerine 100° kalır. Ç = 1.5F ilişkisinden F=40° ve Ç=60° bulunur. Roman (140°) ile Çocuk (60°) arasındaki 80°'lik fark, soruda verilen 120 kitaba eşittir. Bu durumda her 1 derece 1.5 kitaba karşılık gelir. Bizden istenen Tarih (70°) ve Bilim (50°) toplamı 120° olduğundan, cevap 120 x 1.5 = 180 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen açıları toplayarak bilinmeyen açıların toplamını bul.
Roman (140°) + Tarih (70°) + Bilim (50°) = 260°. Geriye kalan Çocuk (Ç) ve Felsefe (F) açılarının toplamı: 360° - 260° = 100°.
Daire grafiğinin tamamı 360 derecedir.
2
Çocuk ve Felsefe kitapları arasındaki ilişkiyi kullanarak açılarını hesapla.
Ç = F + 0.5F = 1.5F. Denklem: F + 1.5F = 100° => 2.5F = 100° => F = 40°. O halde Ç = 60°.
Soruda Çocuk kitabı sayısının Felsefe'den %50 fazla olduğu belirtilmiştir.
3
Roman ve Çocuk kitapları arasındaki farkı kullanarak birim açının değerini bul.
Roman (140°) - Çocuk (60°) = 80°. Bu fark 120 kitaba eşittir. Orantı: 80° = 120 kitap => 1° = 1.5 kitap.
Açı farkı ile sayısal fark arasındaki ilişki kurularak tüm grafik için geçerli katsayı bulunur.
4
İstenen Tarih ve Bilim kitaplarının toplam sayısını hesapla.
Tarih (70°) + Bilim (50°) = 120°. Toplam sayı = 120° x 1.5 = 180 kitap.
Bulunan katsayı (1° = 1.5 kitap) hedef kategorilerin açı toplamı ile çarpılır.

Anahtar Kavram

Daire grafiğinde merkez açılar, temsil ettikleri miktarlarla doğru orantılıdır. Açısal farklar, sayısal farklara eşittir.

İpuçları

1
Önce verilen açıları toplayıp 360 dereceden çıkararak 'Çocuk' ve 'Felsefe' bölümlerine toplam kaç derece kaldığını bulunuz.
2
Kalan açıyı paylaştırırken 'Çocuk = 1.5 x Felsefe' denklemini kullanın. Bu sayede her iki kategorinin de açısını bulabilirsiniz.
3
Roman (140°) ile bulduğunuz Çocuk açısı arasındaki fark 80° olacaktır. 80°'lik fark 120 kitaba eşitse, 1 derece kaç kitaba karşılık gelir?

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla kurgulanmış, ancak eksilen/artan miktarların yeni bir grafik oluşturduğu sorular çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Toplam derece üzerinden gitmek yerine, doğrudan oran kurarak da çözülebilir: 80 derece fark 120 kitaba denk geliyorsa, (Tarih+Bilim) olan 120 dereceye x kitap denk gelir. Doğru orantı: 80x = 120*120.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla