Türkiye’de karstik aşınım şekillerinin en büyüğü olan ve "karstik ova" olarak da adlandırılan polyeler; çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlarda tektonik çökmeler ve karstik erimenin ortak etkisiyle meydana gelirler. Bu ovalar, yerleşme ve tarım açısından karst topoğrafyasının en elverişli sahalarıdır.
Buna göre, polyelerin Türkiye’deki dağılışı ve yapısal özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AAkdeniz Bölgesi’ndeki polyelerin (Tefenni, Elmalı vb.) uzanış doğrultusu ile bölgedeki fay hatları arasında sıkı bir ilişki vardır.
- Jips (alçı taşı) karstının yaygın olduğu Sivas ve Erzincan çevresinde, polyeler Toroslar'daki kalker karstına oranla daha geniş ve derin düzlükler meydana getirir.Cevap
- CPolye tabanlarında biriken ve demir oksitçe zengin olan terra-rossa toprakları, sulama imkanlarının geliştirilmesiyle tarımsal verimliliği artırır.
- DToroslar üzerinde yer alan bazı polyeler, kışın yağışlarla su seviyesinin yükselmesi sonucu geçici göllere (Gölova) dönüşebilmektedir.
- EPolyeler, morfolojik gelişim süreçleri boyunca komşu dolin ve uvalaların birleşmesiyle genişleyerek bugünkü halini alırlar.
Cevap
Jips karstının yaygın olduğu bölgelerdeki polyelerin, kalker karstındaki polyelerden daha geniş ve derin olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, jips karstının (Sivas/Erzincan) kalker karstına (Toroslar) göre daha geniş polyeler oluşturduğunu iddia etmektedir. Oysa jips çok daha yumuşak ve çözünürlüğü yüksek bir kayaç olduğu için üzerinde geniş ve kalıcı ovaların oluşması zordur. Türkiye'nin en büyük polyeleri (TAKKEM: Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı, Muğla) Akdeniz Bölgesi'ndeki kalın kalker tabakaları üzerinde yer alır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karstik Şekillerin Litolojik ve Bölgesel Dağılım İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s