Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBuzul Şekilleri

Türkiye'de buzulların yer şekilleri üzerindeki etkisi, ülkenin mutlak konumu gereği dar bir alanla sınırlı kalmıştır. Bu dış kuvvetin oluşturduğu sirk çanakları, hörgüç kayalar ve moren yığınları gibi şekiller, esas olarak Dördüncü Jeolojik Zaman'daki (Kuvaterner) soğuma dönemlerinde yüksek dağlık alanlarda meydana gelmiştir. Bir dağın bu süreçten etkilenmesi, o dönemdeki kalıcı kar sınırının (yaklaşık 22002200 metre) üzerinde bir yükseltiye sahip olmasına bağlıdır.

Buna göre; coğrafi konumları ve yükselti özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki dağların hangisinde buzul şekillerine rastlanması beklenmez?

  1. A
    Cilo Dağları
  2. Küre DağlarıCevap
  3. C
    Mescit Dağları
  4. D
    Giresun Dağları
  5. E
    Bey Dağları

Cevap

Küre Dağları, yükseltisinin Dördüncü Jeolojik Zaman'daki kalıcı kar sınırı olan eşiğin altında kalması nedeniyle buzul şekillerine sahip değildir.
Küre Dağları'nın en yüksek zirvesi olan Yaralıgöz Dağı yaklaşık 20192019 metre yükseltiye sahiptir. Dördüncü Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) Türkiye'deki kalıcı kar sınırı yaklaşık 22002200 metreye kadar inmiştir. Küre Dağları bu sınırın altında kaldığı için üzerinde sirk gölü, moren veya hörgüç kaya gibi buzul şekilleri oluşmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Buzul şekillerinin oluşum şartlarını analiz etme
Türkiye'de bir dağın buzul şekillerine sahip olması için yükseltisinin Kuvaterner (4. Jeolojik Zaman) dönemindeki kar sınırı olan yaklaşık 2200−24002200-2400 metreyi aşması gerekir.
Türkiye orta kuşakta olduğu için buzullar sadece yüksek kesimlerde etkili olabilmiştir.
2
Seçeneklerdeki dağların yükselti ve konum özelliklerini karşılaştırma
Cilo, Mescit, Giresun ve Bey Dağları'nın yükseltileri 30003000 metrenin üzerindedir. Küre Dağları'nın en yüksek noktası ise yaklaşık 20192019 metredir.
Yükselti sınırı, buzul etkisinin varlığını belirleyen temel faktördür.
3
Sonucu belirleme
Küre Dağları, gerekli yükselti eşiğine ulaşamadığı için buzul aşınım veya birikim şekli barındırmaz.
Yükseltinin yetersizliği, matematik konumdan kaynaklanan enlem etkisinin önüne geçmiştir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de buzullaşma ve yükselti ilişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Buzul Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru