Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Türkçede yapım ekleri; eklendiği sözcüğün anlamını değiştiren, bazen de sözcüğün türünü (isimden fiile veya fiilden isme) dönüştüren eklerdir. Fiilden isim yapım ekleri ise fiil köklerine gelerek onları isim haline getirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisi fiilden isim yapım eki almıştır?

  1. A
    Sınıfın en sessiz öğrencisi oydu.
  2. B
    Bu sabah hava oldukça bulutlu görünüyor.
  3. C
    Arkadaşımız gruptaki en şakacı kişiydi.
  4. Okuduğum kitapta çok önemli bir bilgi vardı.Cevap
  5. E
    Yeni aldığı kitaplık odaya çok yakışmış.

Cevap

Okuduğum kitapta çok önemli bir bilgi vardı cümlesindeki 'bilgi' sözcüğü fiilden isim yapım eki almıştır.
Doğru seçenek olan 'bilgi' sözcüğü, 'bil-' (bilmek) fiil köküne '-gi' yapım ekinin getirilmesiyle oluşmuştur. Bu ek, bir eylemi kavram adına dönüştürdüğü için 'fiilden isim yapım eki' görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin köklerini belirleyin.
Sessiz (ses), bulutlu (bulut), şakacı (şaka), bilgi (bil-), kitaplık (kitap).
Sözcüğün yapısını anlamak için en küçük anlamlı parçasını bulmak gerekir.
2
Köklerin türünü (isim veya fiil) kontrol edin.
Ses, bulut, şaka ve kitap isimdir; 'bil-' ise fiildir.
Kökün türü, ekin hangi grupta (isimden isim, fiilden isim vb.) olduğunu belirler.
3
Kökten sonra gelen ekin işlevini inceleyin.
'Bil-' fiiline gelen '-gi' eki, yeni bir kavram (isim) türetmiştir.
Fiil köküne gelip onu isme dönüştüren ekler fiilden isim yapım ekidir.

Anahtar Kavram

Fiilden İsim Yapım Ekleri

İpuçları

1
Altı çizili sözcüklerin köklerine '-mak / -mek' ekini getirmeyi deneyin.
2
Eğer köke '-mak' eki geldiğinde anlamlı oluyorsa o bir fiil köküdür. Örneğin: bil-mek.
3
Seçenekler arasında sadece bir tanesi fiil kökünden türemiştir; diğerlerinin kökü doğrudan bir varlık veya kavramın adıdır.

Daha Fazla Pratik

Fiilden isim yapım eklerine 'sevgi', 'yazı' ve 'öğrenci' gibi diğer yaygın örnekleri inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla