Türkiye, orta kuşakta yer alan bir ülke olduğu için buzulların etkisi diğer dış kuvvetlere (akarsu, rüzgar vb.) oranla oldukça sınırlıdır. Ancak yükseltisi metrenin üzerine çıkan dağlarda buzul aşınım ve biriktirme şekillerine rastlanabilmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin yüksek dağlık alanlarında görülen buzul şekillerinden biri değildir?
- ASirk çukuru
- BHörgüç kaya
- CMoren setleri
- LapyaCevap
- EBuzul vadisi
Cevap
Türkiye'nin yüksek kesimlerinde rastlanan ancak buzul şekli olmayan yer şekli lapyadır.
Lapyalar, kireçtaşlarının sular tarafından çözünmesiyle oluşan en küçük karstik aşınım şekilleridir. Türkiye'de özellikle Toros Dağları üzerinde yaygın olarak görülseler de bu şekillerin oluşumunda buzullar değil, kimyasal çözünme etkilidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Buzul aşınım ve birikim şekilleri ile diğer dış kuvvetlerin oluşturduğu şekillerin ayrımı.
İpuçları
1
Seçeneklerdeki yer şekillerinin hangi dış kuvvet (akarsu, rüzgar, buzul, dalga, karstik süreç) tarafından oluşturulduğunu düşünün.
2
Lapya, dolin, uvala gibi terimlerin hangi konu başlığı (karstik şekiller) altında işlendiğini hatırlayın.
3
Buzul şekilleri genellikle 'sirk' ve 'moren' kelimeleriyle anılırken; lapya kireçtaşlarının (kalker) erimesiyle ilgilidir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de buzul şekillerine rastlanan dağlar (Kaçkar, Erciyes, Ağrı, Aladağlar, Bolkar, Uludağ vb.) ile rastlanmayan dağları (Yıldız Dağları, Biga Dağları, Canik Dağları vb.) yükselti faktörüne göre karşılaştırın.
Tahmini Süre:45s