Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Türkçede −ı,−i,−u,−u¨-ı, -i, -u, -ü eki hem fiilden isim türeten bir yapım eki hem de isimlere gelen bir çekim eki (iyelik veya belirtme hâl eki) olarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte kullanılan bu ek, diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

  1. A
    Arkeologlar, bölgedeki antik kente ait kazı çalışmalarına hız verdi.
  2. B
    Sınavda sorulan son soru, adayların büyük bir kısmını oldukça zorladı.
  3. C
    Televizyonda her hafta yayımlanan bu dizi, geniş bir izleyici kitlesine sahip.
  4. D
    Dosyadaki eksik yazı örneklerini tamamlamak için saatlerce uğraştı.
  5. Yaşlı adamın gözü, pencerenin önünde oyun oynayan torunlarındaydı.Cevap

Cevap

Yaşlı adamın gözü ile başlayan cümledeki altı çizili sözcükte kullanılan ek, bir çekim ekidir.
Doğru cevap olan cümlede 'göz' sözcüğü bir isim köküdür. Üzerine gelen '-ü' eki ise 'onun gözü' anlamını veren, yani sözcüğün anlamını değiştirmeyen bir iyelik (çekim) ekidir. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin tamamı fiil köklüdür ve aldıkları ekler onları isme dönüştüren yapım ekleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin köklerini belirleyin.
Kaz-ı (Fiil), Sor-u (Fiil), Diz-i (Fiil), Yaz-ı (Fiil), Göz-ü (İsim)
Ekin görevini belirlemek için önce eklendiği kökün türüne bakılmalıdır.
2
Ekin sözcüğün anlamını değiştirip değiştirmediğini analiz edin.
A, B, C ve D seçeneklerinde ek, fiil kökünden yeni bir isim türetmiştir (Yapım eki). E seçeneğinde ise ismin anlamı değişmemiş, kime ait olduğu belirtilmiştir (Çekim eki).
Yapım ekleri yeni kavramlar oluştururken, çekim ekleri sözcükler arası ilişki kurar.
3
Ekin görevini sınıflandırarak farklı olanı tespit edin.
Dört seçenek yapım eki iken, bir seçenek (E) iyelik eki (çekim eki) olarak kullanılmıştır.
Soruda eklerin işlevsel olarak gruplandırılması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Ekin İşlevi (Yapım Eki ve Çekim Eki Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Sözcükte Yapı

Bu konudan daha fazla soru