Türkiye'de yer şekillerinin gelişiminde Kuvaterner (. Jeolojik Zaman) buzullaşmalarının etkisi, dağların mutlak ve özel konum özelliklerine göre çeşitlilik göstermektedir. Buzul aşınım ve birikim şekillerinin bir dağ kütlesinde görülebilmesi için, o kütlenin yükseltisinin ilgili dönemdeki 'kalıcı kar sınırını' aşmış olması gerekmektedir. Enlem etkisine bağlı olarak kuzeyden güneye gidildikçe bu sınırın yükselmesi, bazı güney dağlarımızın belirli bir yükseltiye sahip olmasına rağmen buzul izlerinden yoksun kalmasına neden olmuştur.
Buna göre, aşağıdaki dağ kütlelerinden hangisinin zirve kesimlerinde, Kuvaterner buzullaşmasına ait sirk çukuru veya moren setleri gibi şekillere rastlanması beklenmez?
- AUludağ
- BKaçkar Dağları
- Nur DağlarıCevap
- DErciyes Dağı
- EYalnızçam Dağları
Cevap
Nur (Amanos) Dağları, Türkiye'nin güneyinde yer aldığı için kalıcı kar sınırının oldukça yüksek olduğu bir konumdadır ve metrelik yükseltisi Kuvaterner'deki buzullaşma sınırının altında kaldığı için buzul şekillerine sahip değildir.
Nur Dağları (Amanoslar), Türkiye'nin en güneyinde yer alan dağ kütlelerinden biridir. Kalıcı kar sınırı enleme bağlı olarak güneyde çok daha yüksektir (Kuvaterner'de yaklaşık m). Nur Dağları'nın zirvesi ( m) bu sınırın altında kaldığı için sirk, moren veya hörgüç kaya gibi buzul şekilleri bu dağda oluşmamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kalıcı Kar Sınırının Enlem ve Yükselti ile İlişkisi
Daha Fazla Pratik
Türkiye'deki dağların kalıcı kar sınırlarının bugünkü durumu ile Kuvaterner'deki durumunu kıyaslayan sorulara çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s