Bir Asliye Hukuk Mahkemesi, görülmekte olan bir tazminat davasında uygulanacak olan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak Anayasa Mahkemesine itiraz (def'i) yoluna başvurmuştur. Anayasa Mahkemesi, söz konusu başvuruyu "mahkemenin yetkisizliği" gerekçesiyle usulden reddetmiştir. Bu ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından dört yıl sonra, başka bir mahkemede görülmekte olan farklı bir davada aynı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu iddia edilmiştir.
1982 Anayasası’na göre bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Önceki ret kararı işin esasına girilerek verilmediği için mahkeme, iddiayı ciddi bulursa on yıllık süreyi beklemeksizin Anayasa Mahkemesine başvurabilir.Cevap
- BAnayasa Mahkemesinin ret kararının üzerinden on yıl geçmediği için, ret gerekçesine bakılmaksızın aynı hüküm hakkında tekrar başvuruda bulunulamaz.
- CUsulden ret kararı ilgili kanun hükmünü Anayasa'ya uygun hale getirdiği için, söz konusu madde hakkında bir daha asla itiraz yoluna gidilemez.
- DMahkeme Anayasa Mahkemesine başvurmak yerine, normlar hiyerarşisi gereği kanun hükmünü kendisi Anayasa'ya aykırı bularak davada uygulamayabilir.
- EOn yıllık süre yasağı sadece ilk başvuruyu yapan mahkemeyi bağladığı için, farklı bir mahkeme süreye bakılmaksızın her durumda başvurabilir.
Cevap
Anayasa Mahkemesinin önceki ret kararı işin esasına girilerek verilmediği (usulden reddedildiği) için mahkeme, iddiayı ciddi bulduğu takdirde on yıllık süreyi beklemeksizin yeniden başvuruda bulunabilir.
1982 Anayasası'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. Ancak senaryoda Anayasa Mahkemesi başvuruyu 'yetkisiz mahkeme' gibi usule ilişkin bir nedenden reddetmiştir. Bu durum 'işin esasına girilerek verilen bir ret' olmadığı için on yıllık başvuru yasağı tetiklenmez ve mahkemeler ciddi buldukları iddialar için yeniden başvurabilirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Somut Norm Denetimi ve On Yıl Yasağı İstisnası
İpuçları
1
Anayasa'nın 152. maddesindeki on yıllık yasağın hangi şartla başladığına dikkat edin.
2
Kararın 'usulden ret' (mahkemenin yetkisizliği) mi yoksa 'esastan ret' mi olduğu süre yasağı bakımından fark yaratır.
3
Sadece işin esasına girilerek verilen ret kararları on yıl boyunca tekrar başvurulmasını engeller.
Daha Fazla Pratik
Anayasa Mahkemesine yapılan itiraz başvurusu sonrası yerel mahkemenin davayı ne kadar süreyle bekletmesi gerektiğini (5 ay kuralı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s