Soru

Zorluk: Çok zorSözcükte Yapı

Kamu yönetimi uzmanlarının (I) doğrultusunda hareket ettiği (II) bilinçli yaklaşımlar ve sosyal (III) yaşantı odaklı (IV) gözetim raporunda, idari (V) devrimin sonuçları detaylıca ele alınmıştır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi "gövdeden türemiş" bir sözcük değildir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Parçadaki beşinci sözcük olan 'devrimin' sözcüğü, sadece bir yapım eki aldığı için gövdeden türemiş değildir.
Doğru yanıt olan 'devrimin' sözcüğünün kökü 'devir-' fiilidir. Bu kök, '-im' fiilden isim yapım ekini alarak 'devrim' gövdesine dönüşmüştür. Sözcükteki diğer ek olan '-in' ise tamlayan ekidir ve bir çekim ekidir. Gövdeden türemiş sayılabilmesi için en az iki yapım eki alması gereken bu sözcük, sadece bir yapım eki aldığı için 'türemiş' bir sözcüktür ancak 'gövdeden türemiş' değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Gövdeden türeme kavramını tanımlama
Bir sözcüğün gövdeden türemiş sayılması için en az iki yapım eki (yapım eki almış haline gövde denir, gövdenin üzerine bir ek daha gelmelidir) almış olması gerekir.
Sorunun kökünde istenen yapısal özelliği belirlemek için temel kuralı hatırlamak gerekir.
2
Birinci sözcüğün (doğrultusunda) eklerini analiz etme
doğru (kök) + -l (YE) + -t (YE) + -u (YE) + -s-u-n-da (ÇE). Üç yapım eki vardır.
Sözcüğün türeme aşamalarını ve gövde durumunu belirlemek.
3
İkinci sözcüğün (bilinçli) eklerini analiz etme
bil- (kök) + -in (YE) + -ç (YE) + -li (YE). Üç yapım eki vardır.
Kökten gövdeye, gövdeden yeni bir türemiş yapıya geçişi görmek.
4
Üçüncü sözcüğün (yaşantı) eklerini analiz etme
yaş (kök) + -a (YE) + -n (YE) + -tı (YE). Üç yapım eki vardır.
Sözcüğün isim kökünden fiile, fiilden tekrar isme türetilme sürecini incelemek.
5
Dördüncü sözcüğün (gözetim) eklerini analiz etme
göz (kök) + -et (YE) + -im (YE). İki yapım eki vardır.
Gövde olan 'gözet-' yapısının bir ek daha alarak gövdeden türediğini doğrulamak.
6
Beşinci sözcüğün (devrimin) eklerini analiz etme
devir- (kök) + -im (YE) + -in (ÇE). Sadece bir yapım eki vardır.
Sözcüğün sadece bir yapım eki aldığını ve bu nedenle gövdeden türemiş olmadığını saptamak.

Anahtar Kavram

Gövdeden Türemiş Sözcük Yapısı

İpuçları

1
Bir sözcüğün gövdeden türemiş olması için üst üste en az iki tane yapım eki alması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Ünlü düşmesi yaşayan sözcüklerin köklerini doğru belirlemek için sözcükler arasındaki anlam ilişkisini kurmaya çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla