Soru

Zorluk: ZorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir asliye hukuk mahkemesi, görülmekte olan bir uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Mahkeme, dosyanın Anayasa Mahkemesine ulaşmasından itibaren beş ay geçmesine rağmen bir karar gelmemesi üzerine, davayı yürürlükteki kanun hükmüne göre sonuçlandırmıştır. Ancak yerel mahkemenin verdiği bu karar henüz kesinleşmeden, Anayasa Mahkemesi ilgili kanun hükmünü iptal etmiştir.

1982 Anayasası'na göre, bu hukuki süreçte ortaya çıkan durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mahkeme esas hakkındaki kararını verdiği an dosya üzerindeki yetkisi sona erdiği için Anayasa Mahkemesi kararı bu davada uygulanamaz.
  2. B
    Anayasa Mahkemesi kararı beş aylık süreden sonra açıklandığı için söz konusu uyuşmazlık bakımından hukuki bir sonuç doğurmaz.
  3. Esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesi kararı geldiği için mahkeme bu karara uymak zorundadır.Cevap
  4. D
    Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümediği için yerel mahkemenin mevcut hükme göre verdiği kararda bir değişiklik yapılamaz.
  5. E
    Yerel mahkeme beş aylık süre dolduğu için davayı karara bağladığından, konu 'soyut norm denetimine' dönüşmüştür ve yerel mahkemenin yetkisi kalmamıştır.

Cevap

Esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesi kararı geldiği için mahkeme bu karara uymak zorundadır.
1982 Anayasası'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi itiraz yoluyla kendisine gelen bir dosyada 5 ay içinde karar vermezse yerel mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, mahkemenin esas hakkındaki kararı henüz kesinleşmeden Anayasa Mahkemesi kararı gelirse, mahkeme bu iptal kararına uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
İtiraz yolu sürecini analiz etme
Yerel mahkemenin AYM'ye başvurduğu ve 5 aylık bekleme süresinin başladığı tespit edilir.
Anayasa uyarınca AYM'nin karar vermesi için tanınan azami süreyi belirlemek gerekir.
2
5 aylık süre aşımının sonucunu değerlendirme
AYM karar vermediği için mahkemenin davayı mevcut kanunla bitirdiği görülür.
Anayasa'nın 152. maddesi gereği süre dolduğunda yargılamanın durdurulması sona erer.
3
Kararın kesinleşme durumunu ve AYM kararının zamanlamasını kontrol etme
Karar kesinleşmeden iptal kararının geldiği saptanır.
Anayasa'daki 'karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır' kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetiminde Beş Aylık Süre ve Kararın Kesinleşmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla