Soru

Zorluk: OrtaGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı topraklarının paylaşılması amacıyla müttefikler arasında çeşitli gizli antlaşmalar yapılmıştır. Bu süreçte;

I. İngiltere ile yerel bir Arap liderliği arasında diplomatik mektuplaşmalarla şekillenmesi,
II. Osmanlı Devleti sınırları içinde bağımsız bir Arap devleti kurulmasının vadedilmesi,
III. Halifeliğin birleştirici gücünü kırarak Osmanlı Devleti'nin benimsediği İslamcılık (Ümmetçilik) politikasını fiilen etkisiz kılması

özelliklerine sahip olan gizli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sykes-Picot Antlaşması
  2. B
    Londra Antlaşması
  3. Mac-Mahon AntlaşmasıCevap
  4. D
    İstanbul (Boğazlar) Antlaşması
  5. E
    St. Jean de Maurienne Antlaşması

Cevap

Mac-Mahon Antlaşması
Mac-Mahon Antlaşması, I. Dünya Savaşı yıllarında (1915-1916) İngiltere'nin Mısır Valisi (Yüksek Komiseri) Henry McMahon ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında gerçekleşen gizli mektuplaşmalarla oluşturulmuştur. Bu antlaşma ile Şerif Hüseyin'e bağımsız bir Arap devleti vadedilmiş, buna karşılık Şerif Hüseyin ve beraberindeki kuvvetlerin Osmanlı Devleti'ne karşı isyan etmesi sağlanmıştır. Bu durum, Osmanlı padişahının kutsal cihat çağrısına rağmen Müslüman Arapların bir kısmının Osmanlı Devleti'ne karşı savaşmasına yol açmış ve İslamcılık (Ümmetçilik) fikir akımının Orta Doğu'da fiilen iflas ettiğini göstermiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerde verilen özellikleri analiz etme
Verilen maddeler, Osmanlı tebaası olan Müslüman Arapların İngiltere ile anlaşarak devlete karşı ayaklanmasını, bağımsız devlet vaadini ve İslamcılık fikrinin zayıflamasını işaret etmektedir.
Antlaşmanın taraflarını ve ideolojik etkisini tespit etmek doğru antlaşmaya ulaşmayı sağlar.
2
Gizli antlaşmaların muhataplarını karşılaştırma
İngiltere'nin Mısır Temsilcisi Henry McMahon ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasındaki mektuplaşmalar sonucu ortaya çıkan belge Mac-Mahon Antlaşması'dır.
Diğer antlaşmalar (Sykes-Picot, Londra, İstanbul, St. Jean de Maurienne) yalnızca Avrupalı emperyalist güçlerin kendi aralarındaki toprak paylaşımına dayanmaktadır.

Anahtar Kavram

Mac-Mahon Antlaşması ve İslamcılık Fikrinin Etkisini Yitirmesi

İpuçları

1
Soruda bahsedilen antlaşma, Avrupalı iki devlet arasında değil, bir İtilaf Devleti ile Osmanlı tebaası olan bir yerel Müslüman lider arasında yapılmıştır.
2
Bu antlaşma, Hicaz-Yemen ve Suriye-Filistin cephelerinde Osmanlı ordusunun arkadan vurulmasına ve cihat çağrısının etkisiz kalmasına yol açmıştır.
3
İngiliz yetkili ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında mektuplaşmalarla yürütülen bu gizli mutabakat kendi adıyla anılmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Gizli antlaşmaların dünya kamuoyuna açıklanması sürecini (Bolşevik İhtilali ve Sarı Kitap) ve Paris Barış Konferansı'ndaki revizyonları pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Öncüllerde yer alan 'İslamcılık politikasının etkisini yitirmesi' ve 'Arap devleti vaadi' kavramları doğrudan Şerif Hüseyin-McMahon görüşmelerini işaret etmektedir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla