Soru

Zorluk: OrtaSözcükte Yapı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili sözcük, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Sanatçının yalnızlığı eserlerine bambaşka bir derinlik katıyor.
  2. B
    Elde edilen bu büyük başarısı, uzun süren bir emeğin ürünüydü.
  3. C
    Konuya dair kapsamlı bir açıklama yapılması tüm kamuoyunca bekleniyor.
  4. Gelecekteki olası riskleri öngörmek stratejik bir yönetim becerisidir.Cevap
  5. E
    Kurumdaki bu köklü değişimi herkes büyük bir memnuniyetle karşıladı.

Cevap

İki farklı sözcüğün birleşmesiyle oluşan 'öngörmek' sözcüğü yapısı bakımından birleşiktir.
Gelecekteki riskleri 'öngörmek' ifadesindeki sözcük, 'ön' ismi ile 'görmek' fiilinin birleşmesiyle oluşmuş, anlamca kaynaşmış birleşik bir fiildir. Diğer seçeneklerdeki tüm sözcükler yapım ekleri yardımıyla türetilmişken, bu sözcük iki farklı kökün bir araya gelmesiyle oluştuğu için birleşiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz etmek
Sözcükler: yalın-ız-lık-ı, baş-ar-ı-sı, aç-ı-k-la-ma, ön-gör-mek, değ-iş-im-i
Sözcük yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımı şarttır.
2
Yapım eki alıp almadıklarını kontrol etmek
A, B, C ve E seçeneklerindeki sözcüklerin tamamı en az bir yapım eki almıştır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş yapıdadır.
3
Birleşik yapıdaki sözcüğü tespit etmek
'Ön' ve 'görmek' sözcüklerinin birleşmesiyle oluşan 'öngörmek' anlamca kaynaşmış birleşik bir fiildir.
Farklı iki kavramın yeni bir anlam oluşturması birleşik yapıyı gösterir.

Anahtar Kavram

Sözcük Yapısı: Basit, Türemiş ve Birleşik Sözcükler

İpuçları

1
Sözcüklerin yapısını incelerken 'tek bir kökten mi türemiş' yoksa 'iki farklı sözcük mü birleşmiş' ona bakmalısın.
2
'Yalnız' (yalın-ız) ve 'başarı' (baş-ar-ı) gibi kelimelerde kök değişimlerine dikkat et; bunlar türemiş sözcüklerdir.
3
'Öngörmek' sözcüğünü parçaladığında 'ön' ve 'görmek' gibi iki bağımsız anlamlı birimle karşılaşırsın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'başvurmak', 'vazgeçmek' veya 'ayakkabı' gibi birleşik yapıların türemiş sözcüklerle karıştırıldığı soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin sadece yapım eki alıp almadığına bakmak yerine, sözcüğün içinde başka bir anlamlı sözcük 'saklı mı' (birleşme var mı) diye kontrol etmek süreci hızlandırabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla