Soru

Zorluk: OrtaBuzul Şekilleri

Ülkemizin jeomorfolojik yapısında buzulların payı, bulunduğu enlem dereceleri sebebiyle diğer dış kuvvetlere oranla oldukça düşüktür. Buna rağmen Kuvaterner (44. Jeolojik Zaman) boyunca yaşanan iklim değişimleri sonucunda kalıcı kar sınırı 22002200 metrelere kadar inmiş ve bu seviyeyi aşan yüksek kütlelerde sirk, buzul vadisi ve moren gibi şekiller meydana gelmiştir. Buna göre, aşağıdaki dağ kütlelerinden hangisinde belirtilen jeolojik süreçte oluşmuş buzul şekillerine rastlanması mümkündür?

  1. A
    Kaz Dağları
  2. B
    Canik Dağları
  3. C
    Yıldız Dağları
  4. AladağlarCevap
  5. E
    Aydın Dağları

Cevap

Aladağlar, yükseltisinin 37003700 metreyi aşması nedeniyle Kuvaterner dönemindeki buzul sınırının üzerinde yer almış ve buzul şekilleri oluşmuştur.
Aladağlar, Orta Toroslar üzerinde yer alan ve zirveleri 37003700 metreyi aşan bir kütledir. Türkiye'de Kuvaterner (44. Jeolojik Zaman) döneminde buzulların etki sınırı 22002200 metrelere kadar inmiştir. Aladağlar bu sınırın çok üzerinde kaldığı için sirk gölleri ve moren gibi buzul şekilleri bu dağda yaygın olarak görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Kuvaterner (44. Jeolojik Zaman) dönemindeki buzul etki sınırını belirleme.
Buzul etki sınırı Türkiye için yaklaşık 22002200 metredir.
Bir dağın buzul şekillerine sahip olabilmesi için o dönemdeki kalıcı kar sınırından yüksek olması gerekir.
2
Seçeneklerde verilen dağların yükselti değerlerini karşılaştırma.
Aladağlar (37563756 m), Kaz Dağları (17741774 m), Canik Dağları (~20002000 m), Yıldız Dağları (~10001000 m), Aydın Dağları (~18001800 m).
Dağların güncel zirve yükseltileri, buzul topoğrafyasının varlığını açıklayan en temel dikey ölçüttür.
3
Yükseltisi 22002200 metrenin üzerinde olan seçeneği işaretleme.
Sadece Aladağlar bu eşiğin belirgin şekilde üzerindedir.
Yeterli yükseltiye sahip olmayan dağlarda düşük sıcaklık şartları oluşmadığı için buzul aşındırması gerçekleşemez.

Anahtar Kavram

Buzul şekillerinin oluşumu mutlak konumdan ziyade özel konuma (yükseltiye) bağlıdır; Türkiye'de bu etki için 22002200 metre eşiği kritiktir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla