Soru

Zorluk: ZorSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Görülmekte olan bir davada, mahkemenin uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması üzerine dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesi (Somut Norm Denetimi) süreciyle ilgili 1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere 55 ay içinde kararını verir; bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır.Cevap
  2. B
    Mahkeme, davanın görülmesini durdurmaksızın dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir ve Anayasa Mahkemesinin kararı gelene kadar yargılamanın her aşamasını tamamlar ancak hükmünü açıklayamaz.
  3. C
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 55 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
  4. D
    Davanın tarafları, mahkeme hâkimi aykırılık iddiasını ciddi bulmasa dahi doğrudan Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla başvurma hakkına sahiptir.
  5. E
    Somut norm denetimine konu edilebilecek normlar yalnızca Kanunlar ve TBMM İçtüzüğü olup Cumhurbaşkanlığı kararnameleri bu denetimin dışındadır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi'nin işin kendisine gelişinden itibaren 55 ay içinde karar vermesi gerektiği, aksi halde yerel mahkemenin davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandıracağı seçeneği doğrudur.
1982 Anayasası'nın 152. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere 55 ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse, ilgili mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, yerel mahkemenin kararı kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesi'nden karar gelirse, yerel mahkeme bu karara uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava şartının tespiti
Görülmekte olan bir dava ve uygulanacak bir kural olmalıdır.
Somut norm denetiminin başlayabilmesi için mahkemede aktif bir uyuşmazlığın bulunması gerekir.
2
Sürenin analizi
AYM için öngörülen hak düşürücü süre 55 aydır.
Yargılamanın sürüncemede kalmaması için anayasal bir sınırlama getirilmiştir.
3
Karar çıkmaması durumunun değerlendirilmesi
Eğer 55 ay dolarsa, yerel mahkeme AYM'yi beklemeden mevcut yasaya göre karar verir.
Mahkemelerin bağımsızlığı ve davaların makul sürede bitirilmesi ilkesi gereğidir.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

İpuçları

1
Bu denetim yolu için mahkemede 'uygulanacak bir kural' olması şarttır.
2
AYM'nin dosyayı karara bağlaması için anayasal bir süre sınırı vardır ve bu süre 66 aydan azdır.
3
Eğer AYM 55 ay içinde karar vermezse, yerel mahkeme mevcut kanunu Anayasa'ya uygun kabul ederek yoluna devam eder.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolu ile İptal davası (Soyut Norm Denetimi) arasındaki süre ve yetki farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla