Soru

Zorluk: OrtaGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

İngiltere ve Fransa arasında Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu topraklarını paylaşmak üzere hazırlanan Sykes-Picot tasarısının Çarlık Rusyası tarafından kabul edilmesi amacıyla imzalanan; Rusya'ya Boğazlar bölgesine ek olarak Trabzon, Erzurum, Van ve Bitlis vilayetlerinin verilmesini öngören gizli paylaşım mutabakatı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Londra Antlaşması
  2. B
    Mac-Mahon Görüşmeleri
  3. Petrograd ProtokolüCevap
  4. D
    Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması
  5. E
    İstanbul (Boğazlar) Antlaşması

Cevap

Petrograd Protokolü
I. Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve Fransa kendi aralarında Sykes-Picot Antlaşması'nı imzalayarak Orta Doğu'yu paylaştıklarında, Çarlık Rusyası bu duruma itiraz etmiştir. Müttefikler, Rusya'nın onayını almak amacıyla 1916 yılında Petrograd Protokolü'nü imzalamış ve Boğazlar bölgesine ek olarak Trabzon kıyıları ile Erzurum, Van ve Bitlis vilayetlerini Çarlık Rusyası'na bırakmışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel unsurların (taraflar ve vadedilen bölgeler) analiz edilmesi
İngiltere, Fransa ve Rusya arasındaki görüşmelerde Doğu Karadeniz (Trabzon) ve Doğu Anadolu (Erzurum, Van, Bitlis) topraklarının Rusya'ya vadedildiği belirlenir.
Çarlık Rusyası, müttefikleri İngiltere ve Fransa'nın Sykes-Picot Antlaşması ile Orta Doğu'yu paylaşmasından rahatsızlık duymuş ve payının artırılmasını talep etmiştir.
2
İtilaf Devletleri arasındaki gizli antlaşmaların içeriklerinin karşılaştırılması
Sykes-Picot tasarısını onaylatmak için Rusya'ya ilave Doğu Anadolu topraklarını veren belgenin 1916 tarihli Petrograd Protokolü olduğu tespit edilir.
İstanbul Antlaşması yalnızca Boğazları kapsarken, Petrograd Protokolü ile Rusya'nın payı Doğu Anadolu'ya doğru genişletilmiştir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Sırasında İtilaf Devletleri Arasındaki Gizli Paylaşım Antlaşmaları ve Kapsamları

İpuçları

1
Osmanlı'nın Doğu Anadolu topraklarının paylaşımı ve Çarlık Rusyası'nın Sykes-Picot antlaşmasına verdiği tepkiyi göz önünde bulundurunuz.
2
Bu mutabakat, 1915'teki Boğazlar Antlaşması'ndan sonra Rusya'nın payını Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu vilayetlerine kadar genişleten 1916 tarihli protokoldür.

Daha Fazla Pratik

Gizli antlaşmaların Bolşevik İhtilali sonrası yayımlanan Sarı Kitap ile dünya kamuoyuna duyurulması ve bu durumun Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması'nın geçerliliğine etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Gizli antlaşmaları muhatap devletlere göre gruplandırabilirsiniz: İtalya ile yapılanlar (Londra, St. Jean de Maurienne), Araplar ile yapılanlar (Mac-Mahon), Çarlık Rusyası ile yapılanlar (İstanbul Antlaşması ve Doğu Anadolu eklemesini yapan Petrograd Protokolü).
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla