Türkçede sözcük kökleri; varlık ve kavramları karşılayan isim kökleri ile iş, oluş ve hareket bildiren fiil kökleri olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
- ABu yıl tatilimizi yazlık bir beldede geçirmeyi planlıyoruz.
- BKütüphaneye yeni alınan sözlük, araştırmacılar için çok faydalı oldu.
- Bahçedeki ekinleri korumak için büyük bir korkuluk yapmışlar.Cevap
- DAkşam yemeği için masaya şık bir tuzluk takımı koydu.
- EUzun süre bilgisayar başında çalıştığı için gözlük kullanmaya başladı.
Cevap
Bahçedeki ekinleri korumak için yapılan 'korkuluk' sözcüğünün kökü 'kork-' fiilidir; diğer seçeneklerdeki sözcüklerin kökleri ise isimdir.
Korkuluk sözcüğü 'kork-' fiil kökünden türemiştir. Önce '-u' yapım ekiyle 'korku' ismine, ardından '-luk' ekiyle 'korkuluk' ismine dönüşmüştür. Diğer seçeneklerdeki yaz, söz, tuz ve göz sözcükleri ise doğrudan bir varlığı veya kavramı karşılayan isim kökleridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsim ve Fiil Kökü Ayrımı
İpuçları
1
Sözcüklerin köklerini bulduktan sonra sonlarına '-mak/-mek' eki getirmeyi deneyin.
2
'Yaz-mak' fiili ile 'yaz' mevsimi arasındaki farka cümlede kullanıldığı anlam üzerinden dikkat edin.
3
Korkuluk sözcüğü 'korkmak' eyleminden türetilmiştir, diğerleri ise doğrudan isimlerden türemiştir.
Daha Fazla Pratik
Fiilden isim yapım ekleri ile isimden isim yapım ekleri arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Sözcük köküne '-mak' getirdiğinizde anlamlı oluyorsa fiil (kork-mak), anlamsız oluyorsa isimdir (söz-mek, tuz-mak gibi).
Tahmini Süre:45s