Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Türkçede sözcüklerin anlamlı en küçük parçasına "kök" denir. Kökler, bildirdikleri anlamın türüne göre varlık ve kavramları karşılayan isim kökleri ile iş, oluş ve hareket bildiren fiil kökleri olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerde altı çizili olan sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Kurumdaki seçim hazırlıkları tamamlandı.
  2. B
    Toplantıda yeni bir görüş öne sürüldü.
  3. Masanın üzerindeki sözlük oldukça kalındı.Cevap
  4. D
    Resmi belgelerin yazım kurallarına dikkat edilmelidir.
  5. E
    Personel alım ilanı yarın yayımlanacak.

Cevap

Masanın üzerindeki sözlük sözcüğünün kökü 'söz' olduğu için isim köküdür; diğer seçeneklerdeki sözcüklerin kökleri ise fiildir.
Sözlük sözcüğünün kökü olan 'söz', bir varlık veya kavramın adıdır. Türkçede isim kökleri mastar eki alamazlar ('sözmek' diyemeyiz). Bu nedenle 'söz' bir isim köküdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcükleri eklerinden ayırarak en küçük anlamlı parçalarını (köklerini) bulun.
Seçim -> seç-, Görüş -> gör-, Sözlük -> söz, Yazım -> yaz-, Alım -> al-.
Sözcüğün yapısını belirlemek için önce köke ulaşılmalıdır.
2
Bulunan köklere '-mak / -mek' (mastar eki) getirerek anlamlı olup olmadığını kontrol edin.
seç-mek (anlamlı), gör-mek (anlamlı), yaz-mak (anlamlı), al-mak (anlamlı); ancak söz-mek (anlamsız).
Mastar eki alan kökler fiil, almayanlar isim köküdür.
3
Kök türlerini karşılaştırarak farklı olanı belirleyin.
Dört adet fiil kökü ve bir adet isim kökü (söz) bulunmaktadır.
Soruda türce farklı olan kök istendiği için isim kökü olan sözcük seçilmelidir.

Anahtar Kavram

İsim ve Fiil Kökü Ayırımı

İpuçları

1
Altı çizili kelimelerin en küçük anlamlı parçalarını bulmaya çalışın.
2
Bulduğunuz köklere '-mak' veya '-mek' eklerini getirmeyi deneyin.
3
Kökü mastar eki almayan tek sözcük 'sözlük' kelimesinin köküdür.

Daha Fazla Pratik

İsimden fiil ve fiilden isim yapan ekleri çalışarak sözcük türetme mantığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla