Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, farklı jeolojik zamanlarda meydana gelen deniz seviyesi değişimleri ve dağların kıyıya göre uzanış doğrultuları çeşitli kıyı tiplerinin oluşmasını sağlamıştır. Türkiye kıyılarının özellikleri ve bu kıyı tiplerinin görüldüğü yerlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Muğla (Menteşe) kıyıları, eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan Ria tipi kıyılara örnektir.
  2. B
    Antalya'nın Finike ve Kaş ilçeleri arasında, kıyıya paralel uzanan dağlar arasındaki çukurların deniz suları ile dolması sonucu Dalmaçya tipi kıyılar oluşmuştur.
  3. C
    Ege Bölgesi kıyılarında dağların denize dik uzanması, girinti ve çıkıntının fazla olduğu enine kıyı tipinin gelişmesini sağlamıştır.
  4. D
    Doğu Karadeniz ve Batı Toroslar gibi dağların kıyıya paralel ve çok yakın olduğu yerlerde falez oluşumu yaygındır ve boyuna kıyı tipi görülür.
  5. Delta ovalarının oluşabilmesi için kıyıda dalga ve akıntıların çok şiddetli olması, kıta sahanlığının (şelf) ise dar olması temel şarttır.Cevap

Cevap

Delta ovalarının oluşabilmesi için kıta sahanlığının dar olması ve akıntıların şiddetli olması gerektiği yönündeki ifade yanlıştır.
Delta ovalarının oluşumu için gerekli olan şartlar; kıta sahanlığının geniş olması (şelf alanının sığ olması), akarsuyun bol alüvyon taşıması, kıyıda gelgit genliğinin düşük olması ve güçlü kıyı akıntılarının bulunmamasıdır. Seçeneklerden birinde belirtilen 'kıta sahanlığının dar ve akıntıların şiddetli olması' durumu falez oluşumunu desteklerken delta oluşumunu engellemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kıyı tiplerinin Türkiye'deki dağılımını analiz etmek.
İstanbul, Çanakkale ve Menteşe kıyılarının 'Ria', Finike-Kaş kıyılarının 'Dalmaçya' tipi olduğu doğrulanır.
Bu alanlar Türkiye'de özel konumları ve jeolojik geçmişleri (Kuvaterner deniz seviyesi yükselmesi) ile bu özellikleri kazanmıştır.
2
Dağların uzanış yönünün kıyı tipine etkisini değerlendirmek.
Dağların paralel olduğu Karadeniz ve Akdeniz'de 'Boyuna', dik olduğu Ege'de 'Enine' kıyı tipi görülür.
Dağların uzanışı kıyı çizgisi ile dağ sıraları arasındaki ilişkiyi ve kıyıdaki girinti-çıkıntı durumunu belirler.
3
Delta oluşum şartlarını bilimsel olarak incelemek.
Deltalar için kıta sahanlığının geniş, derinliğin az, gelgit ve akıntıların zayıf olması gerektiği sonucuna varılır.
Şiddetli akıntılar ve dar kıta sahanlığı (derin kıyı), akarsuyun taşıdığı alüvyonların kıyıda birikmesini engelleyerek denizin içine taşınmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Kıyı Tipleri ve Delta Oluşum Koşulları
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru