Soru

Zorluk: KolayKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'de yer şekillerinin denize göre uzanış doğrultusu, kıyıların fiziksel özelliklerini doğrudan etkiler. Dağların denize dik uzandığı bölgelerde kıyı çizgisi oldukça girintili ve çıkıntılı bir yapıya sahiptir. Bu alanlarda kıta sahanlığı geniş olup çok sayıda doğal liman, koy ve körfez oluşmuştur.

Buna göre, sözü edilen özelliklere sahip olan "enine kıyı tipi" Türkiye'de en belirgin olarak aşağıdaki alanların hangisinde görülür?

  1. Ege kıyılarıCevap
  2. B
    Antalya kıyıları
  3. C
    Doğu Karadeniz kıyıları
  4. D
    İstanbul ve Çanakkale Boğazları
  5. E
    Mersin kıyıları

Cevap

Enine kıyı tipinin Türkiye'deki en belirgin örneği Ege kıyılarıdır.
Ege kıyılarında dağlar (Madra, Yunt, Aydın dağları gibi) denize dik uzandığı için deniz içeriye sokulabilmiş, böylece girinti, çıkıntı, koy, körfez ve doğal liman sayısı artmıştır. Bu durum enine kıyı tipinin temel tanımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kıyı tipini belirleyen temel faktörü tanımla.
Türkiye'de kıyı tiplerinin oluşumunda dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu (paralel veya dik) en temel faktördür.
Uzanış doğrultusu girinti-çıkıntı miktarını ve kıta sahanlığını belirler.
2
Metinde verilen özellikleri analiz et.
Girintili-çıkıntılı yapı, geniş kıta sahanlığı ve çok sayıda koy/körfez bulunması 'enine kıyı tipi'nin karakteristik özellikleridir.
Dağlar denize dik uzandığında deniz, dağlar arasındaki vadilere sokularak bu yapıyı oluşturur.
3
Bu özelliklerin görüldüğü coğrafi bölgeyi belirle.
Türkiye'de dağların denize dik uzandığı ana bölge Ege Bölgesi'dir (özellikle Edremit ve Kuşadası arası).
Batı Anadolu'daki horst-graben sistemi kıyıya dik bir uzanış sağlar.

Anahtar Kavram

Dağların denize dik uzandığı alanlarda enine kıyı tipi oluşur.

İpuçları

1
Hangi bölgemizde dağlar denize 'dik' bir şekilde uzanmaktadır?
2
Girinti ve çıkıntının en fazla olduğu, yani haritaya bakıldığında kıyının en 'tırtıklı' göründüğü yeri düşünün.

Daha Fazla Pratik

Enine kıyıların görüldüğü yerlerde kıta sahanlığının (şelf alanı) geniş olması ile delta ovası oluşumu arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla