Soru

Zorluk: KolaySözcükte Yapı

Kamu çalışanlarının verimliliği üzerine yapılan bir araştırmada; personelin (I) gözlük kullanımı, (II) yolculuk süresi ve (III) uykusuz kalma oranları incelenmiş; ayrıca (IV) kitaplık mevcudiyeti ile (V) tuzsuz diyet alışkanlıkları arasındaki bağ gözlemlenmiştir.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Numaralanmış sözcükler arasında kökü fiil olan tek sözcük "uykusuz"dur.
"Uykusuz" sözcüğünün kökü "uyu-" fiilidir. Türkçede kökler, varlık ve kavramları karşılamasına göre isim; iş, oluş ve hareket bildirmesine göre fiil kökü olarak ikiye ayrılır. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin kökleri isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini belirlemek
I: göz, II: yol, III: uyu-, IV: kitap, V: tuz
Sözcüğün anlamlı en küçük parçasını bulmak, kök türünü belirlemenin ilk adımıdır.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) ayırt etmek
Göz, yol, kitap ve tuz sözcükleri isim; uyu- sözcüğü ise fiildir.
Köklerin sonuna -mak/-mek eki getirilerek fiil olup olmadıkları kontrol edilir; uyu-mak anlamlı olduğu için fiil köküdür.

Anahtar Kavram

Sözcük Kökü Türleri
Bu soruyu puanla